ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 97




                                               

Нұрманбетұлы Жолдыкей

Өлеңдері "Советтік Қарағанды" газетінде жарияланып тұрған. 1943 ж. Ғ.Мүсірепов Жолдыкейден оның "Домбыра сазы" толғауын жазып алған.Жолдыкейдің "Әбуге", "Айтбайға", "Боздақтың баласына", "Құланөтпес", "Туған жер" өлендері, "Омір" толғауы, "Төр кө ...

                                               

Нұрманов Ақан

Нұрманов Ақан - жазушы, 1957 ж. ҚазМУді бітірген. 1957-64 ж. Қостанай облысындағы Аманкелді ауданы "Социалистік шаруа", облыс "Коммунизм таңы", республика "Лениншіл жас" газеттеріңде әдеби қызметкер, 1964-68 ж. "Жүлдыз" журналында бөлім меңгеруші ...

                                               

Нұрмаханов атындағы көше (Алматы)

Көшеге боксшы, КСРО-ның еңбек сіңірген спорт шебері, Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушысы, биология ғылымдарының кандидаты Әбдісалан Кәрімұлы Нұрмахановтың есімі берілген. Көше Әуезов ауданындағы "Таугүл-3" шағынауданында орналасқан. Шаймер ...

                                               

Нұрмақов атындағы көше (Алматы)

Көшеге мемлекет қайраткері, сталиндік репрессияның құрбаны Нығмет Нұрмақовтың есімі берілген. Нұрмақов Нығмет Семей облысында дүниеге келген. Ол Республика прокуроры, Халкомда жауапты қызметтер атқарған. Көше Алмалы ауданында орналасқан. Бұрынғы ...

                                               

Нұрмұхамедов атындағы көше (Алматы)

Көшеге Қазақстанның халық суретшісі, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері, Ұлы Отан соғысының ардагері, қазақтан шыққан тұңғыш суретшінің бірі, Қазақстандағы кәсіби бейнелеу өнерінің негізін қалаушы Нағымбек Нұрмұхамедовтың есімі берілге ...

                                               

Нұрмұханбет Сұлтанғалиұлы Өткелбаев

Нұрмұханбет Сұлтанғалиұлы Өткелбаев – ішкі істер қызметкері. Перовскідегі орыс-түземдік училищесін бітірген. 1913 – 18 жылдары Қазалы уезінде, Арал жағалауында су мөлшерін бақылаушы, орман-тоғай шаруашылығында жұмыс істеді. 1918 жылы Перовск боль ...

                                               

Нұролла Сәрсенбаев

Нұролла Cәрсенбаев – ғалым, философия ғылымының докторы, профессор. Алматы тау-кен металлургия институтын, СОКП ОК жанындағы партия мектебін, қоғамдық ғылымдар академиясының аспирантурасын бітірген. "Қазақстан коммунисі" журналының бас редакторы, ...

                                               

Нұрпейісов атындағы көше (Алматы)

Көшеге әскери ұшқыш, Кеңес Одағының Батыры, сонымен қатар 2 рет Қызыл Ту, Қызыл Жұлдыз, Отан соғысы ордендерімен марапатталған асыл тұлға Біліс Нұрпейісовтің есімі берілген. Көше Ауезов ауданындағы "Қалқаман-2" шағынауданында орналасқан. Райымбек ...

                                               

Нұртаза Ақжанұлы Алтаев

Нұртаза Ақжанұлы Алтаев – тарих ғылымының докторы. ҚазМУ-ды бітірген. Атырау қаласындағы кәсіптіктехникалық училище директорының орынбасары, Қызылқоға ауданы партия комитетінде нұсқаушы, Ақтөбе педагогикалық институтында оқытушы, Саяси ағарту үйі ...

                                               

Нұртай Әбщаев

Нұртай Әбщаев - мемлекет қайраткері, генерал-майор. Ресейдегі Орал политех, институтын бітірген. Әскери қызметін өтеген соң Алматы ауыр машина жасау зауытында аға инженер, кейін инженер- конструктор болды. 1976 жылдан аудандық және орталық мемлек ...

                                               

Нұртас Оңдасынов көшесі (Астана)

Нұртас Оңдасынов көшесі - бұрынғы атауы Изумрудный көшесі. Нұртас Оңдасынов көшесі Құлынды көшесінен басталып, Қарашаш көшесінде аяқталады. Толағай, Р.Қошқарбаев, Ә.Ермеков көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 1095.3 метр. Нұртас Дәндібайүлы Оңдасын ...

                                               

Нұртуған мектебі

Нұртуған мектебі – шығармашылық өнер ордасы. 1910 жылдар шамасында Нұртуған Кенжеғұлұлы негізін қалаған. Ол ел аралап, өлеңдерін табанда шығарумен айналысып жүрген дарынды жас ақындарды үйіне жинаған. Оларға 10 тармақтан тұратын қатаң талап қойыл ...

                                               

Нұрхат Саясатұлы Дүйсембаев

Гурьев политехникалық техникумын 1992, техник-мұнайшы; X. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетін бітірген 1997, дене тәрбиесінің мұғалімі. Қазақ, орыс және ағылшын ауызекі тілдерін біледі. "Нұр Отан" ХДП мүшесі 2005 жылдан. 2008 ж ...

                                               

Нұрғиса Тілендиев даңғылы (Астана)

Н. Тілендиев даңғылы. Н. Тілендиев даңғылы Баршын, Ұлытау, Қайнар, Сарыөзен, Көктал, Д.Бабатайұлы, Шұғыла, Атбасар, Ш.Бейсекова көшелерін қиып өтіп, Бөгенбай батыр даңғылында аяқталады. Ұзындығы - 15926.6 м. Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев 1925-1998 ...

                                               

Нұрғожа Нарымбайұлы Оразов

Нұрғожа Нарымбайұлы Оразов - ақын. Қазақстанның еңб. сің. мәдениет қызметкері. Атырау педагогикалық училищесін, ҚазҰУ-ды бітірген. 1950 - 1958 жылдары мектепте мұғалім, 1958 - 63 жылдары Қостанай облыстық газетінде, 1963 - 65 жылдары "Тың өлкесі" ...

                                               

Нұрқасым Қазыбеков

Нұрқасым Қазыбеков - жазушы. Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі 1975. 1957 жылы Құлжа педагогикалық училищесін, 1968 жылы ҚазМУ-ді бітірген. 1962 жылы тарихи отанына оралған соң Райымбек ауданындағы Таушелек орман шаруашылығы мекемесінде, "Жазуш ...

                                               

Нұсқалылық

Варианттылық - тілдің әр түрлі жағдайда қолданылуына және әлеуметтік, территориялық сипатына байланысты анықталатын түрлері мен өзгерістері. Варианттылық - тілдің, тіл бірліктерінің коммуникативтік кызметіне катысты күрделі және жан-жақты қасиетт ...

                                               

Нұсқама

Нұсқама - жеке құрамды әскери қызметтің белгілі бір міндеттері мен қойылған міндеттерді орындауға дайындаудың түрі. Жоғары бастық немесе жоғары бастықтың тапсырған адамы түсіндіру, әңгімелесу, көрсету түрінде өткізеді. Нұсқама кезінде әскери қызм ...

                                               

Нұсқау

Нұсқау - әскердің қандай да бір жағын реттейтін немесе ұрыс құралдарын қолдану мен пайдалану мәселелері бойынша толық нұсқаулары бар құжат. Нұсқау мемлекеттің қолданыстағы заңдары, үкіметтің қаулылары, бұйрықтар мен директивалар, жарғылар мен бас ...

                                               

Нұсқаулық

Нұсқаулық - 1. Әлденені орындау, жүзеге асыру тәсілі мен тәртібін бекітетін тәртіптер жинағы. 2. Жалпы алғанда нұсқау. 3. Жоғарғы басшылықтың бұйрықтары немесе басқа мемлекеттік органның заңнамалық, актінің қолдану тәртібін анықтау және түсіндіру ...

                                               

Нұсқаулық-әдістемелік сабақ

Нұсқаулық-әдістемелік сабақ - жауынгерлік және саяси дайындық бағдарламасының жаңа тақырыбын оқып-үйрену алдында бөлімшелермен осы сабақты жүргізудің біртұтас әдістемесін өндеп жетілдіру мақсатында сабақ жетекшілері жүргізеді. Бұл кезде сабақ мәс ...

                                               

Нәбиден Әбуталиев

Нәбиден Әбуталиев - 1928 жыл 18 мамырда Атырау облысы, Новобогат ауданының Молшағыл ауылында дүниеге келген. қаламгер, журналист. 1945 жылы педагогика училищесін, 1952 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген соң, ...

                                               

Нәжісат

Нәжісат - таза саналмаған нәрселер. Намазға кедергі жасайтын нәжісаттар ауыр нәжіс және жеңіл нәжіс болып екіге бөлінеді. Ауыр саналғандар: егер қатты болса, 4 гр. салмағында сұйық болса, алақан аясынан астам жерді қамтыған мөлшер киімде немесе н ...

                                               

Нәзілік түзіліс

Нәзілік түзіліс, мультиплеттік жіктелу – спиндік-орбиталдық өзара әсерлесулер салдарынан атомдардың, молекулалардың және кристалдардың энергия деңгейлері мен спектрлік сызықтарының жіктелуі. Жеңіл атомдар үшін энергия деңгейлерінің" нәзік” жіктел ...

                                               

Нәзір Төреқұлұлы көшесі (Астана)

Нәзір Төреқұлұлы көшесі - бұрынғы атауы Вокзальный көшесі. Нәзір Төреқұлұлы көшесі Ж.Жабаев көшесінен басталады. Ұзындығы - 933.6 метр. Нәзір Төреқұлұлы - көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, ірі тарихи тұлғалардың бірі, Алаш қозғалысының қай ...

                                               

Нәзір құрбаны

Белгілі шарттардың орындалуына байланысты немесе байланыссыз мұсылман баласының бір малды құрбандыққа шаламын деп, Аллаһ Тағалаға уәде етіп, уәденің уақыты келгенде шалатын мал "Нәзір құрбаны" делінеді. Мысалы, ауырып жатқан адам осы ауруымнан ай ...

                                               

Нәзира Әбенқызы Айтхожина

Нәзира Әбенқызы Айтхожина – биология ғылымының докторы, профессор. Мәскеу мемлекеттік университетінің биология факультетін бітірген. Қазақстан ғылым академиясының Микробиология және вирусология ғылыми-зерттеу институтында ғылыми қызметпен айналыс ...

                                               

Нәйла Қапенқызы Нұрланова

Нәйла Қапенқызы Нұрланова – экономика ғылымының докторы, профессор. Халықар. "Еуразия" экономика академиясының корреспондеты мүшесі. Алматы халық шаруашылық институтын және аспирантурасын бітірген. Еңбек ғылыми-зерттеу институтының Қазақ бөлімшес ...

                                               

Нәпсіқұмарлық сипатындағы күш қолдану

Нәпсіқұмарлық сипатындағы күш колдану: 1. Еркек пен еркектің жыныстық қатынасы, әйел мен әйелдің жыныстық қатынасы немесе жәбірленушіге немесе басқа адамдарға күш қолданып немесе оны қолданбақшы болып не жәбірленушінің дәрменсіз күйін пайдаланып ...

                                               

Нәрестенің конъюнктивит ауруы

Нәрестенің конъюнктивит ауруы. Егер жаңа туған нәрестенің көзі туғаннан кейінгі алғашқы 2 күнде қызарса, ісінсе, іріңдесе, бұл соз болуы мүмкін. Сәби зағип болып қалмау үшін жедел емдеу керек. Инфекция бала туғаннан кейінгі 1-ден 3 аптаға дейінгі ...

                                               

Нәсіл атауы

Нәсіл атауы. Авторлық құқыққа сәйкес латын тілінде хатталған, нақты нәсілге тиесілі жалғыз ғана атау. Нәсіл атауы әдетте сол нәсілді өзіне тән ерекшелігін білдіреді, сирегірек атау ретінде грек және римдіктер тіліндегі нұсқалар, немесе белгілі ад ...

                                               

Нөкер

Нөкер – билеушілер мен жоғары лауазымды адамдарға қызмет еткен адамдар. Н. соғыс кезінде жауынгер, бейбіт кезде күзетші қызметін атқарған. Н. атқарған қызметі үшін баспана, киім және қару-жарақ, соғыстан түскен олжадан үлес алды, басыбайлы болды. ...

                                               

Нөл (бос құрылғы)

Нөл ; null) - I) бос - нөлдік мәні бар символ коды. Ақпарат жолдарын аяқтау үшін және мәліметтер блоктарын бір-бірінен бөліп шектеу үшін қажет; 2) бос құрылғы - операциялық жүйені сүйемелдейтін, барлық шығарылуға тиіс мәліметтерді жылдам қабылдап ...

                                               

Нөлдік дыбыс

НӨЛДІК ДЫБЫС – абсолют нөлге жақын температурада кванттық сұйықтарда таралатын ерекше текті тербеліс. Н. д. ферми-сұйығындағы элементар қозулардың таралу функциясының тепе-теңдік мәннен ауытқуымен байланысты. Н. д-тың жылдамдығы әдеттегі дыбыс жы ...

                                               

Нөлдік форма

Нөлдік форма - сөйлем ішінде сөздердің арнайы грамматикалық формасыз-ақ белгілі грамматикалық мағына білдіруі. Мысалы, Жартасқа бардым, Күнде айғай салдым. Одан да шықты жаңғырық. Тыңда, дала, Жамбылды деген мысалдардағы етістік баяндауыштың әрқа ...

                                               

Нөлдік энергия

Нөлдік энергия – кванттық-механикалық жүйенің негізгі күйінің энергиясы мен жүйенің потенциалдық энергиясының минимумына сәйкес келетін энергия арасындағы айырма. Н. э-ның бар болуы анықталмағандық қатыстарының салдары. Классик. механикада потенц ...

                                               

Нөлдің орны

Нөлдің орны – дүрбінің нысаналау осі горизонталь, алидадағы деңгейдің үлбіреуігі нөл пунктте болған уақыттағы вертикаль дөңгелектегі есептеуді вертикаль дөңгелектің нөлдік орны деп атайды, оны НО деп белгілейді. Вертикаль немесе көлбеу бұрыштарды ...

                                               

Обаған - Есіл артезиан алабы

Обаған-есіл артезиан алабы - Қостанай, Солтүстік Қазақстан облыстары жеріндегі артезиан алабы. Қалыңдығы 30-70 м -лік эоценнің құмдарында, құмтастарында, кремнеземге бай, қатты, жеңіл таужынысындағы су қабаты 60 - 100 м тереңдікте жатыр. Тұщы, со ...

                                               

Обаған көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №39 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы. Обаған көшесі Қарасаз көшесінен басталып, М.Төлебаев көшесінде аяқталады. Кәңгір, Таскескен, Арғанаты, Балқантау, Жанкент, Ақсу-Аюлы, Зеренді, Ошақты, Сырымбет, Бағаналы, М.Жұмабаев даңғылын, С ...

                                               

Облыс

Облыс - кейбір мемлекеттердің әкімшілік бірлігі. кейбір ТМД еллдерінде Өзбекстан облыстары Белоруссия облыстары Тәжікстан облыстары Қазақстан облыстары Ресей Федерациясының облыстары - Ресей облыстары Украина облыстары КСРО-да Қырғызстан облыстар ...

                                               

Облыс (иелік)

Облыс – жергілікті жер, өлке; аудандау кезінде белгілі бір мәні бар белгілері бойынша бөлінетін қандай да бір аумақтың бөлігі; сондай-ақ табиғи нысандарының таралуы бойынша анықталатын географиялық кеңістік. Облыс – Қазақстан мемлекетінің бірінші ...

                                               

Облыс (математика)

Облыс, математикада – Евклид кеңістігіндегі жүйелі түрде байланысқан ашық жиын. Ол жиын төмендегі шарттарды қанағаттандырады: оны кез келген екі бөлікке бөлгенде кем дегенде біреуінде екіншісінің шектік нүктесі болады және ол жиынға әрбір нүкте ө ...

                                               

Облыстық балалар туберкулезі санаторийі

Облыстық балалар туберкулезі санаторийі, Талдықорған қаласындағы емдеу мекемесі. 1954 жылдан жұмыс істейді 125 орындық. Жылына 400-ден аса бала емделіп шығады. Санаторийде ренттен, физиология және тіс кабинеттері, сондай-ақ, емдеу лабораториясы б ...

                                               

Облыстық гидрометеорология орталығы

Облыстық гидрометеорология орталығы, 1932 ж. Талдықорған қаласында метео-станция ретінде ашылды. 1940 ж. бірнеше метеорологиялық және гидрологиялық бақылау пункттері гидромете - орологиялық станцияға біріктірілген. 1967 жылдан стансасы гидро-мете ...

                                               

Облыстық медицина орталығы

Облыстық медицина орталығы – медициналық қызмет көрсету мекемесі. Орталық Қызылорда қаласында 83.9 мың км² жерді қамтып, 15.5 га аумақта орналасқан. София жобалау институтының архитекторлары жасаған жобасымен, "Казахболгарстрой" мекемесі 1992 жыл ...

                                               

Облыстық онкологиялық диспансер

Облыстық онкологиялық диспансер, 1956 ж. ұйымдастырылды. Қазір диспансер жанында радиол, бөлім, хирургиялық, гинекологиялық, эндоскопиялык, ренттенмен емдеу және диагноз қою цитологиялық, химиятерапиялық кабинеттер және клиник, лаборатория ашылға ...

                                               

Обтюратор

Обтюратор - кинотүсіретін, кинопроекциялық, өлшеуіш және т.б. аппараттарда жарық ағынын белгіленген мерзімде жауып түратын қақпақ.

                                               

Объектіге-бағытталған бағдарламалау

Объектіге-бағытталған бағдарламалау - объектілерді қолдану арқылы бағдарламалау парадигмасы, объектілік-бағдарланған архитектурагы пайдаланады. Мәліметтердің әрбір құрылымы тек бір программалық модульде тұруы тиіс. Бұл мәліметтер құрылымындағы өз ...

                                               

Объектілік код

Объектілік код - машинамен тікелей орындалуға пайдаланылатын машиналык кодтағы программа. Программалаушының машиналық кодта жазған программасы Ассемблер тілінде жазылған және содан кейін аударылған программаға қарағанда тез жұмыс істейді, ал бұл ...

                                               

Объектілік модуль

Объектілік модуль - алғашқы модульді компиляциялаудың нәтижесі болып табылатын программалық модуль. Объектілік модуль байланыстар редакторы көмегімен басқа объектілік модульмен бірігуге дайын машиналық командалар тізбегі болып табылады Объектілік ...