ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 96




                                               

Педагогикалық қалау

Педагогикалық қалау - педагогикалық іскерлікке айқын бейімділігі және қабілеттілігі, оқу-тәрбиелеу жұмысын жүргізу талаптары мен ерекшеліктеріне сәйкес келетін тұлғаның қыры мен сапасының жиынтығы. Педагогтар деп балаларды және олармен жұмыс жаса ...

                                               

Педагогикалық қоғамдар

Педагогикалық қоғамдар - педагогикалық мәселелерді құрауға, педагогикалық білімді таратуға және тәрбие мен оқыту тәжірибесіне ықпалын тигізуге арналған педагогика мен халық білім берудің қайраткерлерінің бірлестіктері.

                                               

Педагогикалық қызмет

Педагогикалық қызмет - педагогикалық процесте тәрбиеленуші тұлғасын тәрбиелеудің, дамытудың, оның өзінше дамуының оңтайлы жағдайларын тудыруға және өзін еркін және шығармашылықта көрсетудің мүмкіндіктерін таңдауға бағытталған кәсіби қызмет. Педаг ...

                                               

Педагогикалық ұжым

Педагогикалық ұжым - педагогикалық көзқарастарының, сенімдері мен іс әрекеттерінің бірлігімен ұйымдасқан оқу-тәрбие мекемесі қызметкерлерін біріктіреді.

                                               

Педагогикалық әдістер

Әдіс - нақты бір міндетті шешуге арналған әрекетті практикалық не теориялық тұрғыдан игерудің біршама біркелкі тәсілдерінің, операцияларының жиынтығы. Педагогикада білім беру мен тәрбие әдістерін жасау мен оларды жіктеу проблемасы негізгілердің б ...

                                               

Педантизм

Педантизм - татымсыз, ресми талаптарды орындаудағы тым мұқияттылық, дәлдік, мейлінше қаталдық, ресмилік; белгіленген нормалар мен ережелерге соқыр бойсыну, жазғанынан танбау.

                                               

Пектин

Пектин - көмірсулар болатын органикалық қосылыстар тобы. Жеміс-жидектерде, тамыр жемістерінде мол болады. Егер қант пен жеміс қышқылдарын қосып қыздырса желеге айналады. Кондитер өндірісінде қолданылады.

                                               

Пелагиальдық саздар

Пелагиальдық саздар – терең сулы алаптар түбінде қалыптасатын политекті құрамды сазды шөгінділер. Қатты тотыққан, әдетте қоңыр, сирегірек қызыл түсті болып келетін бұл лай тұнбалары мұхит алаптарының континенттерден қашық орналасқан барынша терең ...

                                               

Пелагилық облыс

Пелагилық облыс - терригендік шөгінділері шөге алмайтын тереңдігі де, материктер мен аралдардан қашықтығы да 3000 - 5000 м шамасындағы мұхит алабы. Пелагилық облыста терең сулық және органогендік шөгінділер шөгеді. Мұның шөгінділері кремнеземге б ...

                                               

Пеленг

Пеленг 1) навигацияда бақылаушының меридиан жазықтығынын және бакылау нүктесімен бақыланатын объектінід арасынан өтетін жазықтықтың арасындағы бұрыш. Бастапқы бағыты болып қабылданатын меридианның атына байланысты пеленг шынайы, магнитті және ком ...

                                               

Пеленгтегіш

Пеленгтегіш объектінің бұрыштық бағытын анықтауға арналган аспап ; дыбыспен шамалау, гидроакустикалық станцияларының құрамды бөлігі. Пеленпеудін қолданатын өдістеріне байланысты пеленгтегіш визуалдык, акустикалық, жылулық және радиопеленгатәрлық ...

                                               

Пеленгтеу

Пеленгтеу - техникалық құралдар көмегімен кандай да бір объектінің багытын анықтау. Пеленгтеу мүмкіндігі қоршаған фондағы электрмагниттік немесе акустикалық тербелу спектріндегі объектінің контрастына себепші бәлады. Қолданылатын контрастың физик ...

                                               

Пелит

Пелит құрам-бөлшектерінің мөлшері 0.001 мм -ден аспайтын кез келген құрамды және кез келген текті таужыныстар хақында қолданылатын жалпылама атау; тұнбаға түскен ұйық түйіршіктерінің мөлшері 0.01 мм -ден аспаған жағдайда, олар да П. атауымен атал ...

                                               

Пелиттік құрылым

Пелиттік құрылым - құрамының 95%-ынан астамы 0.01 мм-ден кіші түйіршіктерден тұратын сазды және пирокластық таужыныстардың құрылымы. Пелиттік құрылым ірі пелиттік және ұсақ пелиттік болып екіге бөлінеді.

                                               

Пенеплен (Мұнай және газ)

Адыр-бұйраттардың аздығымен, яғни негізінен тегіс жазықтармен сипатталатын, бұрынғы таулы өңірдің морылып аласаруы нәтижесінде қалыптасқан жербедер түрі. Екінші сөзбен айтқанда, П. өз аумағында эндогендік белсенділік толығымен тоқтаған тектоникал ...

                                               

Пенетрация

Пенетрация - Қуысты мүшелер қабырғасы арқылы басқа дене бөлігіне ену. Сондықтан да асқазан жарасының ұйқы безінің басына өтуі деп айтады: немесе басқа мүшелерге де енуші жара болуы мүмкін.

                                               

Пепсиноген

Пепсиноген - асқазан сөлінің құрамындағы тұз қышқылының қатысуында, аутукатализдік түрде пепсинге айналатын, асқазанның басты гландулоциттерінен өніп шығатын, пепсиннің алдынғы белсенділігі шамалы жол салушысы.

                                               

Перiштелердiң жерi

Перiштелердiң жерi - 2000 жылы манга және аниме, жасалған Каорi Юкi. 20-томдысы манго бiр жарым сағаттық анимда бейiмдеген - босатылған OVA бiткен тарихқа қарағанда мангода тезiрек кiрiспе болатын фильм. Комикс серiктестiк 2009 жылдың қарашасында ...

                                               

Первомай (Благовар ауданы)

Первомай - Башқұртстанның Благовар ауданындағы ауыл, Первомай ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 988 адамды құрады. Пошта индексі - 452742, ОКАТО коды - 80214824000.

                                               

Первомай (Стерлитамак ауданы)

Первомай - Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл, Первомай ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 986 адамды құрады. Пошта индексі - 453164, ОКАТО коды - 80249864001.

                                               

Первый Май

Первый Май - Башқұртстанның Учалин ауданындағы ауыл, Сафар ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 225 адамды құрады. Пошта индексі - 453720, ОКАТО коды - 80253870004.

                                               

Пергамент

Пергамент - пергамент жазу материалы ретінде б.д.д. ІІ-ғасырда жасала басталған. 1. Ірі қара малдың және шошқаның өңделген, бірақ иленбеген терісі. Музыкалық аспаптар жасауға, тоқыма машиналарының кейбір бөлшектерінде қолданылады; 2. Май өткізбей ...

                                               

Переходько атындағы көше (Алматы)

Көшеге Әуезов ауданына қарасты "Ақбұлақ" шағынауданындағы № 154 мектептің ашылуына айрықша үлес қосқан белгілі педагог Тамара Переходьконың есімі берілген. Көше Алатау ауданының "Ақбұлақ" шағынауданында орналасқан. Көшенін ұзындығы - 600 метр.

                                               

Периклин

Периклин - антиклиндік қатпар қабаттарының тұйықталатын, яки осы қатпар топсасының төмен бағытталатын тұсы; Периклин өңіріндегі қабаттардың еңістену дәрежесі олардың қатпар қанатындағы мөлшерінен әлдеқайда жайпақ болып келеді.

                                               

Периметр

Периметр түйықталған жазық пішін шегінің ұзындығы. Мысалы, көп бұрыштың периметрі оның қабырғаларының қосындысына тең. түйықталған жазық пішіннің шегі;

                                               

Периодтық заң

Менделеевтің периодтық заңы, периодтық заң – атом ядросы зарядтарының артуына байланысты химиялық элементтер қасиеттерінің периодты өзгеретінін тұжырымдайтын табиғаттың негізгі заңы. Бұл заңды 1869 жылы Д.И. Менделеев ашты. Ол оның толық тұжырымд ...

                                               

Периостит

Периостит - жақ сүйек қабығының қабынуы. Бұның жедел, созылмалы түрлері болады. Ауруды қоздыратын факторлар: одонтогенді инфекция, туберкулез, мерез, жарақаттар т. б. Жақ сүйек, шықшыт буын және тіc айналасындағы тканьдер зақымданғанда периостит ...

                                               

Перитонит

Перитонит - іш қуысын және онда орналасқан органдарды жауып тұратын сірі қабатының жедел немесе созылмалы қабынуы. Перитониттің біріншілік және екіншілік ретінде пайда болатын түрлері бар. Күнделікті өмірде жиі кездесетін түрі - екіншілік Перитон ...

                                               

Перихондрит

Перихондрит - құлақ қалқанындағы шеміршек үсті қабатының қабынуы. Перихондрит - сирек кездесетін ауру. Сырқат негізінен механикалық және терм. жарақаттың әсерінен, сондай-ақ жұқпалы аурулардың салдарынан болады; көмей қатерлі ісігін сәулелі терап ...

                                               

Перкуссия

Перкуссия - тықылдатып көру. Тіс сауытын тықылдатып, одан шыққан дыбысты аңғару, периодонт дәнекер тканьдерінің реакциясын бақылау түрі. Тіс жегісі зардабы кезінде перкуссия ауырғандық сезім білдіреді. Ұлпасыз тістер, құрт жеген тістер сау тістер ...

                                               

Пернетақта буфері

Пернетақта буфері - 1) программа сұратпастан бұрын пернетақтадан келіп түскен символдар жазылатын буфер. Операциялық жүйенің BIOS бөлігі сүйемелдейтін сақиналы түрде 15 пернелік әрекетті біртіндеп сақтайтын дөңгелек буфер. Ол басылған пернелер ко ...

                                               

Перовск уезі

Перовск уезі – Сырдария облысы құрамында құрылған әкімшілік аумақ. Орталық 1867 жылдан қала мәртебесіне ие болған Перовск қаласы болды. 1896 жылғы мәліметтер бойынша Перовск уезінің аумағы 105.725 км² жерді алып жатты. Халқының негізгі бөлігін қа ...

                                               

Перовскіде Кеңес өкіметінің орнауы

Перовскіде Кеңес өкіметінің орнауы - 1917 жылы Кеңес өкіметі алғаш Перовскіде орнады. 1917 жылы 30 қазанда Перовскіден Ташкент жұмысшыларына көмекке Қызыл гвардия жасағы жіберілді. Жұмысшы және солдат депутаттарының Перовск Кеңесі Уақытша үкіметт ...

                                               

Перовскит

Перовскит - оксидтер класына жататын минерал. Химиялық формуласы: CaTiO 3. Сингониясы - текшелік, кристалдары текше, агрегаттары бүйрек тәрізді. Түсі - сарыдан қараға дейін, сызығы ақ, сұрғылт сары, жылтырлығы - алмастай, қаттылығы - 5.5 - 6, жік ...

                                               

Перрон көшесі (Алматы)

Көшеге Алматы-1 теміржол вокзалына жақын орналасуымен байланысты осы атау берілген. Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Бейсебаев көшесінен басталып, Балакіров көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Көшенін ұзындығы - 870 метр.

                                               

Персона грата

Персона грата - - дипломатиялық өкілдік басшысы ретінде тағайындалғанына қабылдаушы елдің ризалығын алған дипломатиялық өкіл; немесе қабылдаушы елге кіруге рұқсат алған дипломатиялық қызметкер.

                                               

Перспективалық аэросурет

Перспективалық аэросурет - аэросуретке түсіру кезінде фотоаппаратты көлбей ұстау нәтижесінде алынған сурет. Жергілікті заттар қалыпты кездегідей көрінуі үшін мүнда ұшақтың алдындағы немесе оның жанындағы аймақ суретке түсіріледі. Перспективалық а ...

                                               

Перспективалық проекциялар

Перспективалық проекциялар - шардың бетіндегі нүктелерді проекциялау арқылы алынатын азимуттық проекциялар. Шардың бетіндегі нүктелерді сәулелермен жарық өтетін және қиып өтетін бейнелік жазықтыққа Q {\displaystyle Q} проекциялайды. Сәулелер шард ...

                                               

Пертит

Пертит - альбитпен немесе қышқыл плагиоклазбен занды түрде дәнекерлене астасқан калийлі дала шпаты; ыдырау пертиті және алмасу пертиті болып екі түрге бөлінеді. Калий мен натрийдің иондық радиустарында айтарлықтай айырмашылықтар бар екендігі, ола ...

                                               

Перфект

Перфект - үнді еуропа тілдеріне тән, қимылдың қазіргі күйі онын алдындағы әрекеттің нәтижесінде екенін білдіретін етістіктін шақ түр формасы.

                                               

Перфорация

Перфорация - Қуысты денелердің өздігінен тесілуі немесе оларды күшпен тесу. Процесс пенетрацияга ұқсас, бірақ пенетрация - бұл бір жерге өту, ену, ал перфорация - бұл бірдеңенің тесілуі. Асқазан жарасының перфорациясы.

                                               

Перфорациялық таспа

Перфорациялық таспа – белгілі бір тәртіп бойынша тесіктер жасау арқылы әртүрлі ақпарат түсіруге арналған таспа түріндегі қағаз. Оның қалыңдығы 0.1 мм, ал ені 17.5; 20.5; 22.5 және 25.4 мм болатын қағаздан жасалған түрлері көбірек қолданысқа ие. Қ ...

                                               

Пестковский атындағы көше (Алматы)

Көшеге Ресейдегі революция қозғалысына қатысушы Иван Иванович Пестковскийдің есімі берілген. Пестковский Иван Иванович Калышск губерниясында дүниеге келген. Ол 1919-1920 жылдары Қырғыз ревком төрағасы қызметін атқарған. Көше Жетісу ауданында орна ...

                                               

Песчаная көшесі (Алматы)

Көшеге Песчаная атау берілген. Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Рыбынский көшесінен басталып, Тбилиси көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Бұрынғы атауы - Суриков көшесі. Көшенін ізындығы - 1330 метр.

                                               

Петербург (Ленинград) мектебі

Санкт-Петербург мектебі орыс. Санкт-Петербургская школа - 20 ғ. 20 - 30 жж. орыс және Кенес тіл біліміндегі мектептердін бірі. Оған негізінен Санкт-Петербург университетіндегі Бодуэн де Куртенэнін шәкірттері - Л. В. Щерба, Е. Д. Поливанов,"Л. ГӀ. ...

                                               

Петр Емельянович Маковецкий

Маковецкий Петр Емельянович - этнограф. Қазақтардың дәстүрлі әдет-ғұрып заңдарын зерттеген. Семей облысы статистикалық комитеттің құрметті мүшесі болған. Семей қаласының бітістіруші судьясы қызметін атқарған. Маковецкий Семейге жер аударылған Рес ...

                                               

Петр Иванович Лерх

Петр Иванович Лерх - шығыстанушы, археолог. 1850 ж. Санкт-Петербург университетін бітірген. 1858 ж. Н.И. Игнатьев бастаған елшілікпен бірге Хиуа мен Бұхараға барған сапарында бірнеше құнды қолжазбалар мен ортағасырлық теңгелер алып қайтты. 1867 ж ...

                                               

Петр Иванович Полухин

Полухин Петр Иванович - металлург-ғалым, техникалық ғылымдар докторы, профессор. Қазақстан Ғылым Академиясының академигі. Социалисттік Еңбек Ері. Мәскеу Түсті метал мен алтын институтын бітірген," Орақ пен балға” зауытында, Мәскеу болат және қоры ...

                                               

Петр Кузьмич Матонин

Петр Кузьмич Матонин, кен инженері-маркшейдер, техника ғылымдарының кандидаты. Свердловск тау-кен институтын, Мәскеу көмір өнеркәсібі академиясын бітірген. Қарағанды бассейнінде 1938 жылдан шахтаның аға маркшейдерінен бірнеше шахтаның, "Киров көм ...

                                               

Петр Павлович Очкур

Петр Павлович Очкур – медицина ғылымының докторы, профессор, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері. 1938–1948 Алматы мемлекеттік медицина институтында қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті кафедра меңгерушісі оқу және ғылыми жұмыста ...