ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 95




                                               

Орталық музей еңбектері

"Орталық музей еңбектері" – музей ісі, археология, тарих, деректану, антропология, этнология және фольклортану салаларын қамтитын жинақ. Жинаққа отандық ғалымдармен қатар шетелдік зерттеушілердің де мақалалары енген, әлеуметтік ғылымдар саласының ...

                                               

Орталық теледидар тарихы

Орталық теледидар Англияға арналған 2 сәуір-4 мамыр хабарлар сериясын өткізді. 10 сәуір. Эфирде жаңа "Жасыл сәуле" радиоқойылымы Л.Соболевтің осы аттас повесі бойынша берілді. Хабардың музыкасын Л. Книппер жазды. Қоюшы режиссер Виктор Турбин. "1 ...

                                               

Орталық теледидар шежіресі

Бір мың тоғыз жүз елу төртінші жыл – орталық теледидар бірінші рет үш пайыздық ішкі Мемлекеттік несие ұтыстарының кестесін берді. Хабарға көп пікірлер білдірілді. Мәскеуліктер телефон арқылы нөмірлерді нақтылауды өтінді, өздерінің ұтыстары туралы ...

                                               

Орталық-мұхиттық қозғалмалы белдеу

Орталық-мұхиттық қозғалмалы белдеу - жалпы ұзындығы шамамен 60 000 км-ден асатын, бүкіл жер шарын белдеулей созылған жалпыпланеталық жолақ түрінде сағаланатын, мұхиттар түбіне ғана тән біршама енді құрылымдар жүйесі. Бұл жүйеге, әсіресе аталмыш б ...

                                               

Орталықсыздандырылған басқару

Орталықсыздандырылған басқару - ұрыс жүргізудің қазіргі күрделі, шапшаң қарқынды және шұғыл өзгеретін, жылдам, кейде лезде шешім қабылдауды қажет ететін жағдайларында бағынышты командирлер мен басқару органдарына шешім қабылдау және әскерге мінде ...

                                               

Орталықтандырылған маршруттау

Орталықтандырылған маршруттау - мәліметтерді жеткізу желісіндегі дестелерді немесе хабарларды маршруттау әдісі. Бұл әдіс бойынша маршрутты таңдау туралы шешім біртұтас орталықта қабылданады. Әдістің әр түрлілігі орталықтандырылған бейімді маршрут ...

                                               

Орталықтандырылған мәліметтер базасы

Орталықтандырылған мәліметтер базасы - 1) ақпараттары біртұтас ақпараттық жиым түрінде бір компьютердің бір немесе бірнеше тасуышында орналасқан мәліметтер базасы ; 2) бір есептеу желісінің жадында сақталатын мәліметтер базасы. Егер бұл есептеу ж ...

                                               

Ортан қол

Ортан, ортан қол. Бес саусақтың ортасындағысы, үшіншісі. "Мынау-мынау ортан қол, Кішілерге қамқор қол. Төртеуінің ағасы, Білектің үлкен баласы". Төркінін іздеп әуре болмай-ақ, мұның "ортан қол" аталынуы өзінен-өзі белгілі емес пе деушілерге қарсы ...

                                               

Орташа жел

Орташа жел - ядролық жарылыс бұлтының көтерілу биіктігі мөлшеріндегі, орташа жылдамдықтағы және барлық ауа қабаты бағытындағы жел. Мұнда орташа жел бағыты мен жылдамдығы радиоактивтік шаң бөлшектеріне әсер ететін орташа жылдамдык болып есептеледі.

                                               

Орташа квадраттық ауытқу

Орташа квадраттық ауытқу - тербелістің өлшемі стандарт δ, ол жиынтық көлемі n мәлім кезіндегі арифметикалық ортаның х варианттарының x ¯ {\displaystyle {\bar {x}}} ауытқуларынан орташа квадраттық болып есептеледі: δ = ∑ x − x ¯ 2 n ; {\displaysty ...

                                               

Орташа салмақ

Орташа салмақ - қайсыбір шаманың тең дәлдікті емес мәндерінен осы мәндердің салмақтарын ескере отырып табылған арифметикалық ортасы. Егер x 1, x 2, x 3., x n {\displaystyle x_{1},x_{2},x_{3}.,x_{n}} - тең дәлдікті емес нәтижелер және p 1, p 2, p ...

                                               

Орташа температуралар

Орташа температуралар - ауаның жер бетіне таяу кабатындагы температура тәулік, ай, жыл бойына өзгеріп тұратындықтан, осы мерзімдердегі орташа температуралар есептеп шығарылады. Метеорологиялық стансаларда ауаның температурасы тәулігіне 4 рет өлше ...

                                               

Ортаға түспек

"Ортаға түспек" - ұлттық ойын. Ойынға қатынасушылар екі топқа бөлінеді. Ойын үлкен алаңда өту тиіс. Ортадан көп ойыншы сиярлықтай үлкен төрт бүрыш сызылады. Бірінші топ сол төрт бұрыштың ішіне енеді де, екінші топ сырттан орын алады. Ойын басталғ ...

                                               

Ортағасыр тарихы терминдері

Аббат - 1. Католик шіркеуіндегі барлық дін қызметкерлерінің құрметті аты. 2. Еркектер монастырының басшысы. Абсолютизм - бір адамның шексіз билігі. Жоғарғы өкімет билігі толық бір адамның ғана қолында болған басқару түрі. Альморавид - Солтүстік А ...

                                               

Ортақ кітапхана

Ортақ кітапхана - 1) мультипрограммалау кезінде бір мезгілде бірнеше тапсырмаларда пайдалану үшін жарияланған кітапхана; 2) есептеу орталығының барлық адамдарының пайдалануга қолы жететін кітапхана.

                                               

Ортақ программалық жасақтама

Ортақ программалық жасақтама - есептеу процесін жоспарлау мен ұйымдастыруға, программалауды автоматтандыру мен қолданбалы мәселелерді шешу программаларын жөндеуге арналған басқарушы және өңдеуіш программалардың жиынтығы. Оның құрамына операциялық ...

                                               

Ортақ сақтандыру

Ортақ сақтандыру - Қайсыбір сақтандыру объектісін бір сақтандыру шарты бойынша бірнеше сақтандырушының сақтандыруы, яғни бірнеше сақтандыру ұйымдарымен бір мезгілде жасасылған сақтандыру шарты бойын сақтандыру тәуекелдерін қабылдап, олардың жауап ...

                                               

Ортақ терең ноқат әдісі

Толқын тудыру көздері мен қабылдағыштардың әр түрлі орналасуы жағдайында толқын шағылысуы шекараларының ортақ бөлікшелерінен таралған толқындар жиынтығын бірлестіру мақсатында оларды қайта-қайта тіркеу нәтижесінде алынған деректерді саралауға нег ...

                                               

Ортақ құқық

Ортақ құқық - құқық көзіне сот өнегесі танылуымен сипатталатын құқықтар жүйесі. Заңдар - қатынастардын жекелеген салаларын реттейді, бірақолар бірыңғай жүйеге топтастырылмайды, заңмен реттелмейтін барлық жайлар, сондай-ақ заңдарды түсіндіру, олар ...

                                               

Ортаңғы массив

Ортаңғы массив - геосинклинальдық жүйелерді бөлетін геосинклинальдық белдеу шегіндегі жер қыртысының салыстырмалы тұрақты бөлікшесі. Геосинклинальдық жүйелерден шамалы жылжымалылығымен және едәуір көнелігімен ажыратылады. Палеогеографиялық және п ...

                                               

Ортогнатия

Ортогнатия. Тістесудің физиологиялық түрі. Басқаша айтқанда төменгі тіс қатарын үстіңгі тіс қатары жауып тұрады.

                                               

Ортографиялық проекция

Ортографиялық проекция - көру нүктесін картиналық жазықтықтан шексіз алыстату кезінде алынатын картографиялық азимуттық перспективалық проекция. Бұрмаланулар сипаты бойынша еркін, альмукантараттар бойынша тең аралықты. Бейненің жерден қарағандағы ...

                                               

Ортометриялық биіктік

Ортометриялық биіктік - мәлім нүктеден геоид бетіне дейінгі қашықтыққа тең абсолют биіктік. Бұл қашықтықты анықтау үшін мәлім нүкте мен геоид беті арасындағы тік сызық бойындағы ауырлық күшінің үдеуін білу қажет. Биік деңгейлерде орналасқан нүкте ...

                                               

Орфографиялық сөздік

Орфографиялық сөздік - сөздерді дұрыс жазу сөздігі. Орфографиялық сөздік емле сөздік - тілдегі сөздердің жазылу нормасын көрсететін сөздік. Қазақ тілінің тұңғыш орфографиялық сөздігі қазақ жазуының орыс графикасына көшуіне байланысты қабылданған ...

                                               

Орфоэпия

Орфоэпия – сөздер мен сөз тіркестерінің дұрыс айтылу ережелерінің жиынтығы. Тілдегі сөздердің айтылуы мен жазылуы бірдей бола бермейді. Қазақ тілінің дыбыс үндестігіне сәйкес көптеген сөздер орфография нормадан ауытқып айтылады. Мысалы, құлұн, өн ...

                                               

Орхон көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №125 көше. Орхон көшесі Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабында орналасқан. Ұзындығы - 1310.8 м. Орхон - Орхон, Селенгі өзендері бойынан табылған, VII-VIII ғасырларға жататын көне түркі сына жазбалары. Жазба ескерткіштерде Білге, Күлтегін, Т ...

                                               

Орхон ойма жазулары

Орхон ойма жазулары - ҮІІ-ҮІІІ ғ. жазылған көне түркі руникалық ескерткіштері. Бұлар, негізінен, Моңғолияның Орхон, Селенге өзендері бойынан табылған көлемді әдеби мұралар, хан әулетінің эпитафиялары. Орхон ескерткіштерінің оқылуында айқындалмаға ...

                                               

Орын ауыстыру

Орын ауыстыру - қандай да бір уақыт аралығының бастапқы мезетінде қозғалыстағы материалдық нүктенің орналасқан орнынан, осы аралықтың соңғы мезетіндегі орналасқан орнына жүргізілген вектор. көлік құралын шектеулі қозғалыс аймағынан шықпай жоғары ...

                                               

Орын басу

Орын басу - математикалық лингвистикада кездесетін тілдің аналитикалық моделі. Бұл моделдерде негізінен математикалық аппарат колданылып, сөздердің ауысуынан мағана өзгермейді. Сондықтан тілдің аналитикалык моделі теория көбейткіш деп аталады. Ан ...

                                               

Орынбай

Орынбай - қыстау. Ақтөбе ауылының оңтүстік-батысына карай 198 км жерде, Қызылқұмдағы Нұра таудың оңтүстік етегінде орналасқан. Осы жерді мекендеген Орынбай деген байдың есімімен аталып кеткен. Ол Төртқұдық Нұрасының етегінен құдық қаздырған.

                                               

Орынбай Бердіғожин

Ұлы Отан соғысына қатыскан. Атырау мұнай техникумын бітірген 1933. 1933-72 ж. Мақат, Байшонас мұнай кәсіпшіліктерінде, "Қазақмұнайкомбинаты" басқармасында, "Қазақстанмұнай" бірлестігінде, "Маңғыстаумұнайбарлау" тресінде, Өзен мұнай-газ өндіру бас ...

                                               

Орынбай Бертағыұлы

Орынбай Бертағыұлы – айтыскер ақын, жырау, әнші, сазгер. Әкесі Байқожа, арғы атасы Бертағы ақын, жыршы болған. Ол. ел ішінде Қарауыл Орынбай ақын деген атпен мәлім. 13-14 жасынан өлең шығарған. Шығармаларында өз дәуіріндегі әлеум. мәселелерге үн ...

                                               

Орынбай Жанайдаров

Орынбай Жанайдаров - 1951 жылы 15 сәуірде Көкшетау облысы, Кенесары ауылында туған. Көкшетау педагогикалық институтының орыс тілі мен әдебиеті факультетін бітіріп, ауыл мектебінде мұғалім, аудандық газет редакциясында әдеби қызметкер болып істеге ...

                                               

Орынбор көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №35 көше. Орынбор көшесі Тәуелсіздік, Достық, Сығанақ көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 9444 м. Орынбор - Ресей Федерациясындағы қала, облыс орталығы. 1735 жылы бекініс қамал ретінде қаланып, аты Ор өзенінің атына байланысты қойылға ...

                                               

Орындау

Орындау - электронды есептеу техникасы құралдары арқылы командада, тапсырыста, программада көрсетілген белгілі бір әрекеттерді жүзеге асыру.

                                               

Орыс жері моңғол-татар шапқыншылығы қарсаңында

XII ғасырдың 30-жылдарынан XV ғасырдың аяғына дейінгі аралықта Орыс мемлекеті жаңа тарихи кезенді бастан өткізді. Бұл кезең тарихта феодалдық бытыраңқылық деп аталады. Бұл процесті Еуропа мен Азиядағы мемлекеттердің бәрі де бастарынан өткізді. Со ...

                                               

Орыс мекемесі

Орыс мекемесі - ресейлік "Арсенал" компаниясы шығарған және Windows ортасында жұмыс істейтін мекемелік десте. Десте құрамына қуатты мәтіндік процессор "Лексикон", электрондық аудармашы "Сократ", қаражаттық есеп-қисаптарға арналған программа және ...

                                               

Орыс партиясы

Стратегиялық идеясы XIX ғасырдаорыс шахматшылары А.Петровпен К.Яниш құрастырған, және бірден инициативаны қолға алу мақсатымен "е4" пешкасына контршабуыл жасауда жатыр. Дәл ойында ақтар дебюттік артықшылықты сақтай алады, өйткені пайда болып жатқ ...

                                               

Орыс халқының материалдық және рухани мәдениеті

Орыстар - бұл атауды новгородтықтарға княздық етуге шақырылған Рюриктің варягтары өздерімен бірге әкелген. Этноним тұрғындардың екі тобын: Ежелгі және Киев Русінің халқы мен Ресей этносын біріктіреді.

                                               

Орыс қауымдастығы

Түрлі мерекелер кезінде мәдени-ағарту, этнографиялық, т.б. шаралар ұйымдастырады. Жыл басында дәстүрлі Рождестволық концерттер береді, Славян жазуы мен мәдениеті күндері, масленица, троица сияқты халық мерекелері атап өтіледі. Орыс қауымдастығы б ...

                                               

Орыс ұлтық-мәдени орталығы

Орыс ұлтық-мәдени орталығы, Талдыкорған қаласында 1998 ж. құрылған. Орталықтың бағдарламасында орыс халқының салт-дәстүрін, тілін, мәдениетін дамытып, сақтау көзделген. Басты мақсаты - қоғамдағы рухани жарасымдылықты насихаттап, жалпы адамзаттық ...

                                               

Орыс әліпбиі

Орыс әліпбиі - ұлттық орыс тілінің жазба және баспа тұлғасы жасалатын графикалық белгілері - әріптері жиынтығының белгіленген ретпен орналасуы. 33 әріп бар. Жазбаша тұлғадағы әріптердің көпшілігі графикалық жағынан баспалық тұлғадан өзгеше. Орыс ...

                                               

Осип Абдулов

Абдулов Осип орыс актері, режиссер, педагог. РКФСР халық арт. 1944, мемлекеттік сыйлықтың лауреаты 1951. 1923-1925 жылдары А. В.Комиссаржевский атындағы театрдың актері. Сондай-ақ МХАТ-тың, сатира театрының, Моссовет атындағы театрдың артисі болд ...

                                               

Осип-Юлиан Иванович Сенковский

Осип-Юлиан Иванович Сенковский ─ шығыстанушы, жазушы, редактор. 1819 жылы Вилен университетін бітіреді. Университетте профессор И. Лелевель мен Г.Э. Гродектің ықпалымен Шығысқа қызығушылығы туады. 1819-1821 жылдары Сирия мен Египетке саяхат жасай ...

                                               

Осман Абдурахманов

Осман Абдурахманов – дағыстандық атақты алып, палуан және цирк және кино әртісі Бойы 2 м 37 см, салмағы 165 кг болған. Ұлты – авар. Цирк көрсетілімдерінде өнерін көрсеткен, сонымен қатар жабайы жануарлармен шайқасқан. 1930-40 жылдары бірнеше кино ...

                                               

Осмотикалық қысым

Осмотикалық қысым. Ерітінді көлеміндегі еріген заттар молекулаларының жиынтығынан туындайтын қысым. Ерітіндідегі беткейлік тартылыс салдарынан оның құрамындағы еріткіштің ішкі қысымы орасан зор болады, сондықтан Осмотикалық қысымды көзбе-көз қада ...

                                               

Оспан Ешмұхаметұлы

Оспан Ешмұхаметұлы - Шығыс Қазақстан облысында дүниеге келген. 1906 - 1908 жылдары Лепсі уезіндегі медреседе, ал 14 жасынан бастап, Уфа қаласындағы Ғалия медресесінде алты жыл оқып, Құранды толық меңгерген, діни қызметі арқылы халық арасында "Бұл ...

                                               

Оспанбекова Жұмаш Әбдірақымқызы

Оспанбекова Жұмаш Әбдірақымқызы, Ақыпбекова - айтыскер ақын, 1967 ж. орта мектепті, 1977 ж. ҚазМУдің журналистика факультетін бітірген. Еңбек жолын бүр. Талдықорған облысының Қапал ауданындағы Абай атындағы ұжымшарда клуб меңтерушісі болып бастағ ...

                                               

Оспанов атындағы көше (Алматы)

Көшеге көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаты, Парламент Мәжілісінің бірінші спикері, экономика ғылымдарының докторы Марат Тұрдыбекұлы Оспановтың есімі берілген. Көше Медеу ауданында орналасқан. Ладушкин көш ...

                                               

Остеодисплазия

Остеодисплазия - жалпы сүйек тканінің дамуындағы кемістік. Балалар ауруына жатады. Мұнда "Херувизм" ауруының белгілері тәріздес төменгі жақ сүйегінің бұрыштары симметриялы түрде ерекше үлкейіп, бет пішіні өзгереді.