ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 92




                                               

Опалиндер

Жер шарында кең тараған, 100-ден аса түрі белгілі. Жапырақ тәрізді денесінің ұзындығы 1 мм-дей, оны өте көп қысқа талшықтар жапқан. Ауыз қуысы жоқ, сапрофитті жолмен қоректенеді. Ядролары саны 2-ден бірнеше 100-ге дейін біркелкі, макро, не микрон ...

                                               

Оперативті маневр түрі

Оперативті маневр түрі - 20 ғасырдың 60 жылдарына дейін шабуыл барысында карсыластың топтастығын жойып жіберу мүмкіндігін біддіретін термин. Оған бір немесе бірнеше бағытта қарсы алдынан берілетін соққы; оперативтік айналып өту, жау тобын қамту; ...

                                               

Оперативтік бірлестік

Оперативтік бірлестік - бірнеше кұрамалар мен бөлімдерден, арнайы әскерлерден құрылған бірлестік. Мұндай бірлестіктер соғыс кезінде және бейбіт уақытта құрылады. Негізінен, жалпы әскери, дербес немесе бірлескен операциялар жүргізілетін оперативті ...

                                               

Оперативтік барлау

Оперативтік барлау - әркеттегі немесе ықтимал қарсылас жайлы және операцияны дайындау мен табысты жүргізу мүддесінде әскери қимылдар ауданы туралы мәліметтерді іздеп табу және зерделеу жөніндегі шаралар жиынтығы. Оперативтік барлау әскери барлауд ...

                                               

Оперативтік бағыныштылық

Оперативтік бағыныштылық - операцияны дайындау және жүргізу жүктелген қолбасшыға жауынгерлік тапсырманы орындау уақытында бірлестіктердің, құрамалардың бөлімдердің уақытша бағынуы. Оперативтік бағыныштылық ұрыстық қимылдар кезінде немесе басталар ...

                                               

Оперативтік дайындық

Оперативтік дайындық - генералдарды, аға офицерлерді және өнеративтік-стратегиялық басқару органдары буындарын дайындаудың негізгі түрі. Ол стратегияның және оперативтік өнердің теориялық негізін үйренуден, лауазымды адамдар мен басқару органдары ...

                                               

Оперативтік десант

Оперативтік десант - майдандық және армиялық операцияларда, армия, флот, флотилия топтастығы операцияларында аса маңызды тасырмаларды орындау үшін қолданылатын бөлім. Оперативтік десант әуе-десант бөлімдері мен бөлімшелерінен, мотоатқыштардан, де ...

                                               

Оперативтік директива

Оперативтік директива - жауынгерлік міндеттерді әдетте оперативтік бірлестіктерге жеткізу нысаны; әскерлерді басқаруға арналған жауынгерлік құжаттар. Оперативтік директиваларда қол астындағы бірлестіктерге тек олардың қолбасшыларына керекті тапсы ...

                                               

Оперативтік жағдай

Оперативтік жағдай - қойылған тапсырманы орындау үшін дайындыққа және операция мақсатына жетудегі бірлестік пен олардың көршілерінің іс-қимыл алқабына әсер ететін факторлар мен жағдайлардың жиынтығы. Оперативтік жағдайға өз әскерлері мен қарсылас ...

                                               

Оперативтік кезекші

Оперативтік кезекші - бөлімнің, құраманың, бірлестіктің басшылық пунктіндегі кезекті кезекшілік уақытында әскерлерді басқаруды камтамасыз ету бойынша белгілі міндеттерді орындаушы офицер. Ол әдетте штаб офицерлерінен және әскер түрлерінің, арнайы ...

                                               

Оперативтік міндет

Оперативтік міндет - операцияда нақты мерзімде белгілі бір мақсатқа жету үшін жоғары басшының бөлім алдына қоятын міндеті. Оперативтік міндеттің орындалуы бүкіл операцияның жетістікпен жүзеге асуына ықпал жасайды.

                                               

Оперативтік мәлімет

Оперативтік мәлімет - әдетте әскери әрекет кезеңі немесе өткен тәулік аралығында болған жағдай туралы мәліметтен тұратын бірлестік штабының әскери есеп-акпараттық құжаты. Оперативтік мәліметте мыналар баяндалады: бірлестік жағдайы, әрекеті және а ...

                                               

Оперативтік резервтер

Оперативтік резервтер - майдан, флот, армия, командашысына тікелей бағынышта болатын әр алуан әскер түрлері мен арнаулы әскер құрамалары мен бөлімдері, оперативтік caп түзу элементі. Ол операция барысында кенеттен туындаған тапсырмаларды орындауғ ...

                                               

Оперативтік тапсырма

Оперативтік тапсырма - операцияда тағайындалған уақытқа белгілі бір мақсатқа жету үшін жоғары тұрған бастықтың бірлестікке жүктеген тапсырмасы. Ол армияның ұрыс қимылдар жолағындағы жағдайды дереу өзгеріске келтіру үшін қарсыласты шығынға ұшырату ...

                                               

Оперативтік топ

Оперативтік топ - 1) Ұлы Отан соғысы кезінде әскери күштің уақытша біріктірілген бөлімшелері. Олар майданның жеке бөліктерінде немесе жеке операциялық бағыттарында әрекет жасаған. Оперативтік топ құрамына енген әскери күшті басқару үшін командир ...

                                               

Оперативтік топтастық

Оперативтік топтастық - қарулы күштердің әр түрінің бірнеше бірлестігінен, құрамалары мен бөлімдерінен, арнайы әскерлерден және әскер түрлерінен құралған топ.

                                               

Оперативтік тыл

Оперативтік тыл - қолбасшылың тыл жөніндегі орынбасарларына және әскер түрлерінің, бірлестіктердің, арнайы әскерлер мен қызметтердің тиісті басшыларына тікелей бағыныштағы қордағы материалдық құралдардың базалары мен қоймалары, арнайы әскерлердің ...

                                               

Оперативтік тығыздық

Оперативтік тығыздық - бірлестіктің ұрыстық қимыл алқабының әскерлермен және қару-жарақпен толықтырылу дәрежесі. Әскерлердің оперативтік тығыздығы бір дивизияға келетін майдан ені километрмен, артиллерия үшін - зеңбіректер, минааткыштар, реактивт ...

                                               

Оперативтік уақыт

Оперативтік уақыт - жауынгерлік және оперативтік дайындық жаттығуларында пайдаланылатын шартты уақыт. Ол нақтылы астрономиялық уақытта үлкен ауқымдағы оқу-үйрету мәселесін шешу үшін топтық сабақтарда, штабтық жаттығуларда, штабтық және штабтық-ко ...

                                               

Оперативтік қамтамасыз ету

Оперативтік қамтамасыз ету - операцияны табысты жүргізуге, қаруланған ұрыс құралдарын тиімді колдануға, әскерлердің әскери қабілеттілігін сақтауға, қарсыластың тұтқиылдан шабуылға шығуына жол бермеуге немесе оны ескертуге, сондай-ақ оның әскерлер ...

                                               

Оперативтік қорлар

Оперативтік қорлар - қарулы күштердің барлық түрлерінің оперативтік тылдық қоймалары мен базаларында сақталатын және осыған сәйкес бірлестіктер басшылығының тікелей әкімінде болатын қорлар. Майдандық, округтық, флоттық, армиялық флотиялық және т. ...

                                               

Оперативтік қорғаныс аймағы

Оперативтік қорғаныс аймағы - Оперативтік құрама қорғанысының алқап бөлігі. Оның алқап бөлігіне армиялық және майдандық қорғаныс алқабы енгізіледі және ол оперативтік сапқа тұрғызудың барлық тереңдігіне жайылады. Оперативтік қорғаныс аймағының ал ...

                                               

Оперативтік өнер

Оперативтік өнер - қарулы күштер түрлерінің, бірлестіктерінің біріккен және жеке операцияларын дайындау және жүргізу тарихы мен практикасын қамтитын әскери өнердің құрама бөлігі. Оперативтік өнер стратегия мен тактиканың аралығын қамтиды. Стратег ...

                                               

Оперативтік-стратегиялық бірлестік

Оперативтік-стратегиялық бірлестік - бірнеше оперативтік бірлестіктен, қарулы күштердің түрлі дербес құрамалары мен бөлімдерінен, әскер түрлерінен, арнайы әскерлер мен қызметтерінен тұратын бірлестік. Ол кейде жоғарғы оперативтік бірлестік деп те ...

                                               

Оперативтік-тактикалық бірлестік

Оперативтік-тактикалық бірлестік - қарулы күштердің бір түрінің арнайы әскерлері мен қызметтері, түрлі әскер түрлерінің құрамалары мен бөлімдері. Кейде ол оперативтік-тактикалық немесе жоғары тактикалық құрама деп те аталады. Оперативтік-стратеги ...

                                               

Оперативтік-тактикалық дайындық

Оперативтік-тактикалық дайындық - генералдарды, адмиралдарды, офицерлерді және құрамалар мен бөлімдердің басқару органдарын дайындаудың негізгі түрі. Ол тактикалық және оперативтік өнерге үйретеді.

                                               

Оперативтік-тактикалық мақсаттағы ракета әскерлері

Оперативтік-тактикалық мақсаттағы ракета әскерлері - жауынгерлік колданылуы және басты ату күші бар құрлық әскерінің бір түрі. Ұрыс кезінде ядролық және басқа да ракеталармен қарсыластардың кез келген объектісі мен әскерін алыс қашыктықтан жоя ал ...

                                               

Оператор спектрі

Е сызықтық шекті өлшемді кеңістікте А опертаоры берілсін. Сонда оператор спектры әдетте σ A {\displaystyle \sigma A} деп белгіленеді) А операторының барлық өзіндік мәндер жиыны болып табылады. Бірақта, Оператордың спектрі оператордың өзіндік мәнд ...

                                               

Операторлар

Операторлар – берілген жүйені сипаттайтын функцияны түрлендірудің математикалық түрлі операцияларын жасайтын математикалық өрнек.

                                               

Операция ауқымы

Операция ауқымы - операцияны, іс-қимыл алкабының ені мен тереңдігін, операцияның ұзақтығын, шабуылдың орташа тәулікгік қарқынын сипаттайтын негізгі көрсеткіштер. Ол операцияның мақсатымен және бірлестіктерге қойылған міндеттермен анықталады, өз ә ...

                                               

Операция дайындығы

Операция дайындығы) - операцияны ұйымдастыру мен оны жан-жақты қамтамасыз ету жөнінде қолбасшылар, штабтар, әскер тектері, арнайы әскерлер және қызмет бастықтары, сонымен қатар әскерлер жүргізетін шаралар кешені. Операция дайындығының маңызды шар ...

                                               

Операция жоспары

Операция жоспары - ұрыс қимылдарын жоспарлау құжаттарының жиынтығы. Оны штаб пен әскер тектерінің, арнайы әскерлер және кызмет бастықтары бірлесе отырып жасайды, сондай-ақ оған қарулы күштер мен әскер түрлерінің штаб өкілдері тартылады. Операция ...

                                               

Операция кезеңі

Операция кезеңі - операцияның бір бөлігі, белгілі бір кезеңі. Онда біріккен әскер белгілі бір оперативтік міндетті орындағаннан кейін жалпы жағдай күрт өзгеріп, әскери іс-қимылдарды әрі қарай жүргізуіне қолайлы жағдай калыптасады. Сондай-ақ өткен ...

                                               

Операциядағы шешім

Операциядағы шешім) - қойылған тапсырманы орындаудың колбасшы анықтаған тәсілдері мен тәртібі. Ол операцияның мәнін, әскерлер тапсырмаларын, өзара әрекет негіздерін, басқаруды қамтамасыз ету мен ұйымдастыруды қамтиды және ұрыстық тапсырмаларды ан ...

                                               

Операциялық база

Операциялық база - 18 ғасырдың соңынан 20 ғасырдың ортасына дейін әскери теория мен практикада - майдан армиясы тылының әскери-экономикалық және оперативтік техникалық жағдайда операция жүргізу үшін дайындалған аймағы.

                                               

Операциялық бағыт

Операциялық бағыт - стратегиялық бағыт аумағындағы жергілікті алқап. Ол оперативтік және стратегиялық маңыздағы объектілерден тұрады және өзінін өлшеміне, табиғи жағдайына және оперативтік жабдықтарға байланысты бір немесе бірнеше қарулы күштер т ...

                                               

Операциялық орта

Операциялық орта - операциялық жүйе арқылы ұйымдастырылған программалық орта; операциялық жүйе мен оның қосымшалары. Олар өзара әрекеттескенде программа орындалады. Операциялық орта программаның өзіне, оның сипаттамасы мен жұмыс сапасына өз қолта ...

                                               

Операциялық құрылғы

Операциялық құрылғы - 1) арифметикалық операцияларды орындайтын мультиплексордың құрамды бөлігі; 2) ақпаратпен әр түрлі операциялар орындауға арналған кез келген цифрлық құрылғы. Мысалы, әр түрлі процессорлар, сыртқы құрылғылар контроллерлері жән ...

                                               

Операциялық-стратегиялық десант

Операциялық-стратегиялық десант - аса маңызды тапсырмаларды орындау үшін стратегиялық операцияларда колданылатын бөлім. Операциялық-стратегиялық десант жекелеген мемлекеттердің соғыстан шығуы және әскери қимылдардың жаңа майданын ашуы үшін де қол ...

                                               

Операцияның мақсаты

Операцияның мақсаты - алдағы операция шешімінің негізі. Онда басты және басқа соққылардың бағыты ; қарсыласты талқандау тәсілі мен жүйелілігі; оның ату, ал ядролық соғыста ядролық соққы беру реті; топтасуы және жедел caп түзуі анықталады.

                                               

Оперон

Оперон - геномның бөлігі, ондағы мәлімет иРНҚ бір молекуласына репрессор белоктың бақылауымен көшіріледі. Оперон реттеуі прокариоттар және бактериофагтар гендерінің белсенділігін реттеудегі негізгі механизм. Оперон бір-бірімен тығыз байланысқан б ...

                                               

Оппонент

Оппонент – ғылыми баяндамаға, диссертацияға талдау жасап, баға беруші және қарсы пікір айтушы адам. Ғылым кандидаты дәрежесін алу үшін диссертациялық жұмысқа 2 ресми Оппонент белгіленеді. Оның бірі диссертанттың ғылыми саласы бойынша ғылым доктор ...

                                               

Оптика-акустикалық спектроскопия

Оптика-акустикалық спектроскопия - затты талдаудың жарыктың оптика-акустикалық эффектінің салдарынан пайда болған жұтылу спектрлерін зерттеуге негізделген тәсілі.

                                               

Оптикалық аспаптар

Әртүрлі оптикалық аспаптардың жұмыс істеу принциптерінің негізінде геометриялық оптиканың заңдары жатыр. Бұл аспаптардың негізгі бөлігі - нәрсенің кескінін салатын оптикалық жүйе. Қандай мақсатта пайдаланылатына орай оптикалық аспаптардың осындай ...

                                               

Оптикалық бір осьті кристалл

Оптикалық бір осьті кристалл - гексагондық, тригондық, тетрагондық кристалл. Оптикалық индикатрисаның пішіні - айналмалы эллипсоид, оптикалық осі біреу, ол индикатрисаның айналу осімен, ал кристалла дара бағыт- пен сай келеді. Егер оптикалық ось ...

                                               

Оптикалық дисперсия

Оптикалық дисперсия - кристалл оптикасында: жарық толқындарының ұзындықтарына байланысты оптикалық тұрақтыларының өзгеруі. Сыну көрсеткіштерінің, индикатрисаның басты осьтері орнының, қосарланып сыну шамасының, оптикалық осьтер бұрышының және т.б ...

                                               

Оптикалық екі осьті кристалл

Оптикалық екі осьті кристалл - ромбылық, моноклиндік, триклиндік сингония кристалы. Оптикалық индикатрисасының пішіні үш осьті эллипсоид. Дөңгелек қималарына перпендикуляр екі оптикалық ось орналасады. Оптикалық осьтердің сүйір бұрышын бөлетін Ng ...

                                               

Оптикалық жарғыш

Оптикалық жарғыш - жарық сәулелерін колдану арқылы әрекет ететін түйіспейтін жарғыш. Оптикалық жарғыш әдетте күшейткіш фотоэлементінен және жарғыштың бас жағында орналасқан тороидальді линзадан тұрады. Линзада жоғарғы жағы алға бағытталған табу к ...

                                               

Оптикалық жүйе

Оптикалық жүйе - жарық көзінен шыққан ағындарды басқаруға және заттардың оптикалық кескінін алу үшін белгілі бір тұрде тұрғызылған линза, айна, призма және тағы басқа жиынтығы.

                                               

Оптикалық индикатриса

Оптикалық индикатриса - кристалдардан өтетін жарық толқындарының тербеліс бағыттары мен сыну көрсеткіштерін сипаттайтын векторлар бойынша жасалған бейне. Оптикалық индикатриса минерал арқылы өтетін жарық толқындарының тербеліс бағыттары мен олард ...