ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 82




                                               

Нур-и-Мұхаммед

Нур-и-Мұхаммед, Мұхаммедтің нұры – ислам дінінде ізгілік бастауы, жаратылыс негізі, Алла махаббатының нысаны, ақиқатының көрінісі. Ислам сенімінде он сегіз мың ғалам жаралмай тұрып, Алла тағала Мұхаммед пайғамбардың нұрын, яғни Н. М-ті жаратқан, ...

                                               

Нуре

Нуре - Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл, Нуреев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 338 адамды құрады. Пошта индексі - 452633, ОКАТО коды - 80258845001.

                                               

Нурке

Нурке - Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл, Субханкул ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 850 адамды құрады. Пошта индексі - 452774, ОКАТО коды - 80251861005.

                                               

Нурлино

Нурлино - Башқұртстанның Уфим ауданындағы ауыл, Николаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1712 адамды құрады. Пошта индексі - 450513, ОКАТО коды - 80252850004.

                                               

Нусайрилік

Нусайрилік - Мұхаммед бин әл-Немири тарапынан құрылған асыра сілтеуші бір шин тобы. Нусайриліктің көзқарасын батыни түсінік пен анықтамалар құрайды. Нусайрилік құпия түрде жұмыс жүргізгендіктен, тарихы мен көзқарастары ұзақ уақыт жасырын сақталға ...

                                               

Нуэрлер

НУЭРЛЕР – Судандағы нилот тобына кіретін халық. Жалпы саны 1.2 млн. адам. Эфиопияда да тұрады. Тог наас тілінде сөйлейді, нуэр және атьуот диалектілері бар. Жергілікті наным-сенімдерді ұстанады. Негізгі кәсібі – мал ш. мен егіншілік. Зебу, қой, е ...

                                               

Нысан

Нысан - ең алдымен сыртқы кескін, заттың сыртқы түрі; қандай да бір мазмұнның ішкі көрінісі, сонымен қатар, ішкі кұрылысы, кұрылысы, заттың анық немесе анықтаушы тәртібі және процестің өту тәртібі, материяның құраушысы немесе маңызы.

                                               

Нысан және материя

Нысан және материя - Аристотель философиясының болмыстың төрт "себебі" немесе "қағидалардың" екеуі. Нысан мен материяны қарама-қарсы қоюды Аристотель терминологиялық түрде жасады.

                                               

Нысана координаттары

Нысана координаттары - координаттар жүйесіне сәйкес жер үстіндегі немесе кеңістіктегі нысаналардың жайын анықтайтын бұрыштық немесе сызықтық сандық өлшемдер. Нысана координаттары жер үстіндегі, су үстіндегі, әуедегі және басқа да нысаналарға соққ ...

                                               

Нысана өлшемі

Нысана өлшемі - нысананың биіктігін, ені мен тереңдігін көрсететін мәліметтер. Нысана өлшемі оқтың табиғи шашырау мөлшеріне қарай - егер оның мөлшері шашырау өзегінің мөлшерінен аз болса, кіші нысана, ал ірі болса, ірі нысана, егер нысана ені жол ...

                                               

Нысананы жою үшін ату

Нысананы жою үшін ату - нысананы артиллериядан және атыс қаруымен ату. Нәтижесінде оның соғысу қабілеті мүлде жойылады. Атыс қаруымен нысананы жою оның кем дегенде 80%-ы жойылғанда мүмкін болады. Бұл соған сай ату жиілігін арттыру арқылы жүзеге а ...

                                               

Нысананы көрсету

Нысананы көрсету - нысананың орналасқан орнын қысқаша, айқын, түсінікті етіп көрсету. Ол тікелей жергілікті жерде, снарядтарды жару, із калдырушы оқ, жарықтандырғыш авиациялық бомба немесе артиллериялық снарядтар және т.б. арқылы құралды нысанаға ...

                                               

Нысананың радиолокациялық сипаттамалары

Нысананың радиолокациялық сипаттамалары - нысананың, радиолокациялық станцияның және сигналдың таралу ортасының түрлі қасиеттері мен параметрлеріне байланысты болып келетін шағылысқан сигналдардың сипаттамалары. Нысананың геометриялық мөлшерлері, ...

                                               

Нысанаға автоматты түрде бағыттау

Нысанаға автоматты түрде бағыттау - нысананың координаттарын арнайы автоматгы қондырғылармен анықтау. Нысанаға автоматты түрде бағыттау нысана координатының жоғары жылдамдығы мен дәлдігін қамтамасыз етеді, операторлардың дәлдігін қамтамасыз етеді ...

                                               

Нысанаға қолмен бағыттау

Нысанаға қолмен бағыттау - радиолокациялық, гидроакустикалык, жылу пеленгаторлык, т.б. станцияларда нысана координаттарын анықтау тәсілі. Мұнда оператор арнаулы индекстерді станция индикаторларынан бақыланған нысана козғалысының белгілерімен сәйк ...

                                               

Нысап

Нысап, иктисаб - дүниедегі игіліктердегі иелену. Өзін және жакын-жуығын ең қажет нәрселермен қамтамасыз ету. Нысап - мұсылманның міндеті, бұл міндет, қол өнерімен және саудамен айналысқан ежелгі Пайғамбарлар мен Мұхаммедтің айналасындағы серіктер ...

                                               

Нығматаллах Уәли

Ниғматаллаху али Әмір Нұраддин Ниғматаллах б. мир Абдаллах - парсы сопысы, ақын және сопылық ниғматаллахшылар бауырластығының негізін салушы-эпонимикалық Нығматаллах Уәли суннит-шафиит, өзінің ата жолын тікелей ұрпағы саиалатын 5 -шиит имамы Мұха ...

                                               

Нығмет Сәбитұлы Сәбитов

Нығмет Сәбитұлы Сәбитов - шығыс тілдері мен қазақ этнографиясын зерттеуші ғалым, филология ғылымының кандидаты. Мәскеудің Шығыстану институтын бітірген. Сәбитов 1918 - 1930 жылдары Астрахан облысында халық ағарту, баспасөз және кеңес органдарында ...

                                               

Ньютон сақинасы

Ньютон сақинасы – екі сфералық линза беттің немесе дөңес сфералық линзаның жазық табақшамен түйіскен нүктелерінің маңайында монохромат жарықпен жарықтандырған кезде байқалатын кезектескен ақ және қара сақиналар.

                                               

Ньютондық емес мұнай

Ньютондық емес мұнай. Ньютонның бағдарлы үйкеліс заңына бағынбайтын, яғни құрамындағы шайырлардың, шайыртастардың, парафиндердің жоғары мөлшерлерін кіріктіруіне, сол сияқты жинауыштың қабілетінің темен болуына және тау жыныстары саздылығының жоға ...

                                               

Ньютонның екінші заңы

Ньютон екінші заңы - материалдық нүкте импульсінің уақыт бойынша бірінші туындысы нүктеге әсер ететін барлық күштердің қосындысына теңдігі туралы механиканың заңы. F → = d p → d t, {\displaystyle {\vec {F}}={\frac {d{\vec {p}}}{dt}},} p → {\displ ...

                                               

Ньютонның үшінші заңы

Ньютонның үшінші заңы былайша тұжырымдалады: Әрекет етуші күшке әрқашан тең қарсы әрекет етуші күш бар болады. Басқаша айтқанда, денелердің бір-біріне әрекет етуші күштері модулі бойынша өзара тең және бағыттары қарама-қарсы: F → 1 = − F → 2 {\di ...

                                               

Нүкте (геометрия)

Нүкте - координаттары бар, бірақ өлшемі, массасы, бағыты жоқ, ешқандай геометриялық немесе физикалық қасиеті жоқ кеңістіктегі абстракт нәрсе. Математика мен физикадағы іргелі ұғымдардың бірі. Нүкте – геометриядағы негізгі ұғымдардың бірі. Геометр ...

                                               

Нүкте (тыныс белгісі)

Нүкте - жазуда пайдалынатын тыныс белгілерінің бірі. Нүкте белгілі бір ойдың аяқталуына байланысты қойылады. Нүкте дұрыс қойылмайтын болса, сөйлем түсініксіз болып шығады, не нүктенің қойылмауынан екінші бір мағына туындауы мүмкін. Нүкте – аяқтал ...

                                               

Нүкте үдеуі

Нүкте үдеуі - нүкте жылдамдығының өзгеру тездігін сипаттайтын және жылдамдық өзгерісінің осы өзгеріс өткен уақыт аралығына қатынасына тең физикалық шама.

                                               

Нүктелі үтір

Нүктелі үтір - жазуда пайдалынатын тыныс белгілерінің бірі. Негізінен, жай сөйлемдердің арасына қойылады. Бұл белгіні қоюда сөйлемнің құрылысы мен мағынасы негізге алынады. Нүктелі үтірді сөйлемнің құрылысына қарай қойғанда, құрмаласқа енген жай ...

                                               

Нүктелік электр пісіру

Нүктелік электр пісіру - металдарды түйістіріп электрпісірудің бір түрі. Мұнда дайындамалар электр тоқпен қыздырылу күшінің әсерінен жергілікті әлемдік деформацияның арқасында жеке нүктелерде біріктіріледі. Электродтар ток жеткізу мен қатар метал ...

                                               

Нүктенің абсолюттік жылдамдығы

Нүктенің абсолюттік жылдамдығы - нүктенің негізгі оське қатысты қозғалыстағы жылдамдығы. Абсолют қозғалыс - дене орнының шартты түрде қозғалмайды деп есептелетін инерциалды санақ системасына қатысты уақыт бойынша өзгеруі. Абсолют үдеу - нүктенің ...

                                               

Нүрпейісов Рахметолла

Нүрпейісов Рахметолла - ақын, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі. Панфилов атындағы пед. училищені, 1953 ж. ҚазМУ-ді бітірген. 1953-70 ж. "Қазақстан пионері", "Түрксіб" теміржолшылар газетінде, Қазақ радиосы мен "Қазақ әдебиеті" газетінде қызмет ...

                                               

Нүсіпбек Әшімбаев

Нүсіпбек Әшімбаев - еңбек ардагері, Социалистік Еңбек Ері. 1934-33 жылдары Есекартқан ауылдылдық кеңесінде хатшылық қызмет атқарды, шекараны қорғау үшін құрылған комотрядтың мүшесі болады. Бірақ жазықсыз қуғындалып, әуелі Сарыжаз комендатурасында ...

                                               

Нүшбелер

Нүшбелер, Нушубилер – Батыс түрік қағанатының оң қанаты құрамындағы бес тайпаның ортақ атауы. Жетісуды Орталық еткен Батыс түрік қағанатының негізін құраған бұқара –" он оқ халқы”. нүшбелер және бес тайпалы дулат болып екі бөлікке бөлінеді. Иелік ...

                                               

Нұр

Нұр – 1) күн сәулесі; 2) Құдай ақиқаты мен ілімінің, шапағаты мен сипатының көрінісі. Құран Кәрімнің" Нұр” сүресіндегі" Алла көктер мен жердің нұры…” 24 – деген аятта нұр Алланың шексіз мейірім-шапағаты ретінде көрініс берген. Адамның жан дүниесі ...

                                               

Нұр тоқай (көк қашан) шайқасы

Нұр тоқай шайқасы, 1457 жылы Әбілхайыр хан мен ойрат Өзтемір тайшы әскерінің арасында болған. 15-ғасырдың бас кезінде пайда болған ойрат мемлекеттік бірлестігі бірден Моғолстанның шығыс шекараларына шапқыншылық жасай бастады. Ойрат шонжарларын өз ...

                                               

Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университеті

Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университеті – Қазақстан Республикасының жоғары білімді имамдар, исламтану, дінтану, екі шет тілі мамандарын дайындайтын бірегей жоғары оқу орны. 1991 жылы тәуелсіздік алған Қазақстан Республикасы үшін жаңа бағы ...

                                               

Нұра көшесі (Алматы)

Көшеге Алматы облысы Еңбекші қазақ ауданындағы ауыл, ауылдық округорталығының атауы берілген. Көше Медеу ауданындағы "Думан-1" шағынауданында орналасқан. Көшенін ұзындығы - 700 метр.

                                               

Нұрбахшылар

Нұрбахшылар - XV ғасырдың басында кубрауийшылар бауырластығынан шиит әулеті ретінде бөлініп шыққан бағыттағы сопылық бауырластық. Нұрбахшылар негізін салушы - тегі жағынан Бахрейн арабы, Саййид Мұхаммед б. Мұхаммед Нұрбахш, Кайенде туған. Өзінің ...

                                               

Нұрбол Сүлейменов

Сүлейменов Нұрбол - спортшы, самбо, дзюдо күрестерінен халықаралық дәрежедегі спорт шебері. Қазақстанның бірнеше дүркін чемпионы. 13 - Азия ойындарының қола жүлдегері. Азия және Әлем чемпионаттарына қатысқан.

                                               

Нұржамал Ахметова-Рақышева

Нұржамал Ахметова-Рақышева -телережиссер, инженер. 1964- 65 жылдары республикалық радиода режиссердің көмекшісі, 1968-72 жылдары режиссер ассистенті, 1972- 76 жылдары радиотелеорталықта техникалық бақылау операторы, 1976-98 жылдары дыбыс құралдар ...

                                               

Нұржанар акционерлік қоғамы

"Нұржанар" ААҚ - сыра түрлерін, сондай-ақ арақ, минералды сулар мен жеміс шырындарын шығаратын кәсіпорын. 1971 жылы Орал сыра және алкоголсыз сусындар зауыты ретінде құрылған. 1993 жылдан "Нұржанар" акционерлік қоғамы. Кәсіпорын Орал қаласының По ...

                                               

Нұрлан Дүйсембинов

Павлодар облысы бойынша Салық комитеті бөлімінің басшысы. 2014 жылдың тамызы - 2016 жылдың сәуірі аралығында - Павлодар облысы бойынша Тексеру комиссиясының төрағасы. Іле ауданы бойынша Салық комитетінің бас салық инспекторы болып қызмет істеген. ...

                                               

Нұрлан Сағынтайұлы Рақымжанов

2010 жылы Орал қаласындағы "Евразия" институтын мемлекеттік жергілікті басқару мамандығы бойынша бітірген. 1986 жылы Батыс Қазақстан ауыл шаруашылығы институтын инженер-механик мамандығы бойынша бітірген

                                               

Нұрлан Әбдібеков

Нұрлан Әбдібеков - айтыскер ақын, журналист. 1984 жылы ҚазПИ-дібітірген. 1984-86 жылдары Ұзынағаш ауылындағы орта мектепте мұғалім, 1986-88 жылдары Жамбыл аудандық "Екпінді Еңбек" газетінде тілші, 1989-97 жылдар Жамбыл музейінде аға ғылыми қызмет ...

                                               

Нұрлан Әбдуәлиұлы Әбдібеков

Нұрлан Әбдуәлиұлы Әбдібеков - айтыскер ақын, журналист, халықаралық Жамбыл сыйлығы лауреаты. 1978 жылы Ұзынағаш ауылындағы орта мектепті, 1984 жылы ҚазПИ-ді бітірген. 1984-86 жылдары Ұзынағаш ауылындағы орта мектепте, 1986-88 жылдары Жам­был ауда ...

                                               

Нұрлы орамы (Астана)

Нұрлы орамы. Бұрынғы атауы №22 қысқа көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы. Нұрлы орамы Қарқабат көшесінен басталып, Құндызды көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 208 м. Нұрлы - "нұрға бөленген, шұғылалы, сәулелі" деген мағынаны білдіреді. Елді мекендерді ...

                                               

Нұрлыжол көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Школьный көшесі. Нұрлыжол көшесі Армандастар көшесінен басталып, Ұлан орамы, Өркениет, Аралқұм, Қаражал, Көксай көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 1700.6 м. Нұрлыжол - "келешегі жарқын, ашық, жарық" деген мағынаны білдіреді. Нұрланып ...

                                               

Нұрманбет

Нұрманбет – қола және ерте темір дәуірлерінің ескерткіші. Павлодар облысы Екібастұз ауданында, Шідерті өзенінің жағалауында орналасқан. Қола және ерте темір дәуірлеріне жататын бірнеше топтан тұрады. Орталық Қазақстан археология экспедициясының б ...

                                               

Нұрманбетұлы Жолдыкей

Өлеңдері "Советтік Қарағанды" газетінде жарияланып тұрған. 1943 ж. Ғ.Мүсірепов Жолдыкейден оның "Домбыра сазы" толғауын жазып алған.Жолдыкейдің "Әбуге", "Айтбайға", "Боздақтың баласына", "Құланөтпес", "Туған жер" өлендері, "Омір" толғауы, "Төр кө ...

                                               

Нұрманов Ақан

Нұрманов Ақан - жазушы, 1957 ж. ҚазМУді бітірген. 1957-64 ж. Қостанай облысындағы Аманкелді ауданы "Социалистік шаруа", облыс "Коммунизм таңы", республика "Лениншіл жас" газеттеріңде әдеби қызметкер, 1964-68 ж. "Жүлдыз" журналында бөлім меңгеруші ...

                                               

Нұрмаханов атындағы көше (Алматы)

Көшеге боксшы, КСРО-ның еңбек сіңірген спорт шебері, Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушысы, биология ғылымдарының кандидаты Әбдісалан Кәрімұлы Нұрмахановтың есімі берілген. Көше Әуезов ауданындағы "Таугүл-3" шағынауданында орналасқан. Шаймер ...

                                               

Нұрмақов атындағы көше (Алматы)

Көшеге мемлекет қайраткері, сталиндік репрессияның құрбаны Нығмет Нұрмақовтың есімі берілген. Нұрмақов Нығмет Семей облысында дүниеге келген. Ол Республика прокуроры, Халкомда жауапты қызметтер атқарған. Көше Алмалы ауданында орналасқан. Бұрынғы ...