ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 76




                                               

Мәмбет Күнбасұлы

Мәмбет Күнбасұлы - батыр, Абылай ханның жорықтас серігі. Кейбір деректерде Абылайды жоңғар тұтқынынан алып қайтқан отыз бес қазақ ішінде Сеңкібай, Шойбек батырлармен қатар аталады. Бұқар жыраудың" Қалданменен ұрысып” атты толғауында басқа батырла ...

                                               

Мән және құбылыс

Мән және құбылыс - дүниедегі объектілер мен процестердің қажетті жақтарын, танымның сатыларын бейнелейтін философиялық категориялар. Аристотель Платонның мәңгілік идеялар дүниенің түпкі мәні деген көзқарасын талдай отырып, мәні болып тұрған затта ...

                                               

Мәнді жақсарту

Мәнді жақсарту - семантикалық өзгеріс, соның нәтижесінде заттар Сол қоғамда барынша құнды, пайдалы, құрметті. Мәнге ие болғаны көрсетіледі. Мәнді төмендетуге қарама-қарсы.

                                               

Мәнді цифр

Мәнді цифр - нақты санның жуық мәніне қатысты термин. Айталық q негізді сандау жүйесінде нақты х санының q-лық жуықтамасы х≈х*=α n. α 1 α 0, α -1 α -2,… α -m түріндегі бөлшек болсын. Егер сол жатқан есептегенде нөлге тең емес бірінші цифр α s бол ...

                                               

Мәнділік

Мәнділік - ұғым мен түсінікті тану, мойындау, оның логикалық "мүмкіндігі" құндылықтар көзқарасы ыңғайында сарапталады, материалдық шынайылық қандай да бір ой-тұжырым, пайым-пікірмен жарыққа шығады. Мән-мағына, ахуал-жағдай, түйін-жайлар барлығы ө ...

                                               

Мәнерлеп оқу

Мәнерлеп оқу орысша выразительное чтение - мәтінді, оның мазмұнын тыңдаушыға әсерлі етіп жеткізу үшін, ондағы сөздердің дыбыстық үйлесімін, екпінін, дауыс ырғағын, әуенін сақтап айту. Мәнерлі оқудың қажетті шарттарына дауыстың анық есітілуі, оның ...

                                               

Мәнсия Сапарғалиқызы Садырова

Мәнсия Сапарғалиқызы Садырова - - социология ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы әлеуметтанушылары Академиясының академигі, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дің философия және саясаттану факультетінің социология кафедрасының меңгеруші ...

                                               

Мәншүк Мәметова көшесі (Астана)

Мәншүк Мәметова көшесі - Мәншүк Мәметова көшесі Жәнібек тархан көшесінен басталып, Кенесары көшесінде аяқталады. Ақмола, Ағыбай батыр, А.Иманов, Баянауыл, М.Дулати көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 818.1 метр. Мәншүк Мәметова - қазақтың қаһарман ...

                                               

Мәнһадж

"Әл-мәнһадж" - сөзінің тілдік және шариғи мағынасы – ол анық тура жол, жоба. Және мәнһадж деп Аллаһ Тағаланың бұйрығын жер бетіне жайғастыру әдістерін атайды. Манһадж - ол мұсылман адамның өмір сүру тәртібі және әдеб салты. Бұл нәрсеге сенім, фиқ ...

                                               

Мәпелеу жырлары

Мәпелеу жырлары. Нәрестенiң денi сау, ауыру-сырқаудан аман, әбден шыныққан, ел армандаған мықты азамат болып өсуi үшiн туған сағаттан бастап-ақ қам жейтiн ата-ана халық тәжiрибесiнде әбден қалыптасқан дәстүрлi әрекеттердi бұлжытпай орындайды: суғ ...

                                               

Мәриям

Мәриям - Дәуіт Пайғамбардың ұрпағы, Иса пайғамбардың анасы. Исламда парасатты, әулие әйел ретінде ерекше құрметтеледі. Құран Кәрімнің" Мәриям”," Әли ұымран” сүрелері Мәриям мен Иса пайғамбар өміріне арналған. Онда Мәриям дүниеге келмей тұрып, әке ...

                                               

Мәриям Жағорқызы көшесі (Астана)

Мәриям Жағорқызы көшесі - бұрынғы атауы №74 көше. "Комсомольский" тұрғын алабы. Мәриям.Жағорқызы көшесі Тұран даңғылынан басталып, Қарашаш ана көшесінде аяқталады. Айғаным көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 729.2 метр. Мәриям Жағорқызы - халық өнерп ...

                                               

Мәртөбе орамы (Астана)

Мәртөбе орамы. Бұрынғы атауы №Зб-17 қысқа көше. "Қараөткел" шағын ауданы. Мәртөбе орамы Жылыой көшесінен басталып, Аягөз көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 146.3 м.

                                               

Мәсімжан Зұлпықаров

Зұлпықаров Мәсімжан - жазушы, 1951ж. ҚазПИ-дің филология факультетін бітірген. 1961-80 ж. ҚазПИ-де оқытушы, Қарасай ауданындағы ауылыРозыбакиев атындағы орта мектеп директоры, "Біздің Отан" газеттерінде тілші қызметтерінде болды. 3-тың алғашқы өл ...

                                               

Мәсіх тарту

Мәсіх тарту - дәрет алған адам егер аяғында мәсісі болса, аяқты жуудың орнына мәсісінің үстіне мәсіх тартады. Мәсіх тарту - аяқтың ұшынан жоғары қарай су қолымен сүрту. Мәсіге мәсіх тарту мәселесі бізге Пайғамбарымыздан жеткен. Хазіреті Әли Пайға ...

                                               

Мәселе

Мәселе - белгілі бір түсінікпеушіліктен туындайтын, мәселелік жағдаятқа талдау жасаудан бастау алып танымдық мәселені субъектің түсінуі, танымдық түрткінің тууы, мәселелік жағдаяттың танымдық міндетке айналуы.

                                               

Мәселе, мақсат, міндет, тапсырма

Мәселе, мақсат, міндет, тапсырма - талданатын немесе шешілетін проблема; мультипрограммалау және мультипроцессорлық өңдеу режімінде - компьютермен орындалатын жұмыстардың элементі ретінде басқару программасы арқылы орындалатын командалар тізбегі; ...

                                               

Мәселелер тіркесі

Мәселелер тіркесі - 1) сыртқы жадқа жазылған жедел жадтың мәселелерінің қалып-күйі. Мәселелер тіркесі программаға бөлінген жад аймағындағы барды, жұмыстық аймақтар мен онымен байланысты басқару блоктарын, сондай-ақ программамен пайдаланылатын рег ...

                                               

Мәселелерді басқару блогы

Мәселелерді басқару блогы - компьютерлердің бірыңғай жүйесінің операциялық жүйесінде - нақты мәселе туралы ақпараты бар және мәселенің орындалу барысын бақылауға жүйені пайдаланатын кесте. Онда ақпарат регистрлеріндегі мәліметтер мен мәселеге бөл ...

                                               

Мәселені енгізу-шығару блогы

Мәселені енгізу-шығару блогы - компьютерлердің бірыңғай жүйесінде - әрбір мәселеге құрылғыны үлестіру туралы ақпаратты сақтайтын кесте.

                                               

Мәселенің сипаттамасы

Мәселенің сипаттамасы - мәселенің қойылысы мен оны шешу жолын, алғашқы мәліметтерді анықтауды, нәтижелерді беру формаларын тағайындауды, алгоритмдер мен программаларға қойылатын талаптарды көрсетуді қамтитын мәселелерді шешу мақсаты мен тәсілдері ...

                                               

Мәселенің қойылысы

Мәселенің қойылысы - шешілуге тиіс мәселенің дәлме-дәл, анық өрнектелуі. Мәселенің, есептің шығару жолын, оның математикалық моделін анықтап, оған керекті бастапқы мәліметтерді айқындау. Математикалық және логикалық өрнектер көмегімен жазылып, ал ...

                                               

Мәсенов Төлеген

Мәсенов Төлеген - ғалым, морфолог-гистолог, биология ғылымының докторы, профессор, Қазақстан ҰА-ның коррдинатор мүшесі, Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері. Қазақ мемлекеттік университетін бітірген. 1945 - 1947 ж. Ақмола облысы халық аға ...

                                               

Мәскеу (метро бекеті, Алматы)

Үлгі:Infobox station Басқа мағыналар үшін Мәскеу деген бетті қараңыз. "Мәскеу" - Алматы метросының соңғы бекеті. Бірінші бағытта "Сайран" және салынып жатқан "Сарыарқа" бекеттерінің арасында орналасқан. Метро бекеті 18 сәуір 2015 жылы іске қосылд ...

                                               

Мәскеу бизнес мектебі

Moscow Business School - халықаралық бизнес-мектеп. Орталық кампус Мәскеуде орналасқан. Шет елдегі өкілдіктері Лондонда, Пало-Альтода, Прагада, Берлинде және Цюрихте ашылған.

                                               

Мәскеу көшесі (Астана)

Мәскеу көшесі - бұрынғы атауы Московский көшесі. Мәскеу көшесі Бөгенбай батыр даңғылынан басталып, Мұхтар Әуезов көшесінде аяқталады. Сарыбұлақ, Берел, Бекетай, Б.Хмельницкий, Ә.Ділманов, Г.Потанин, Жеңіс даңғылын, Желтоқсан, Бейбітшілік көшелері ...

                                               

Мәскеу фонология мектебі

Мәскеу фонология мектебі орысша Московская фонологическая школа - тілдің дыбыстық деңгейін зерттеудегі бағыт. Мәскеу фонология мектебінің теориялық негізі - фонема туралы ілім. Тілдің фонемалық кұрамын анықтауда морфологиялық критерийлерді пайдал ...

                                               

Мәскеу Фортунатов мектебі

Мәскеу Фортунатов мектебі орыс. Московская фортунатовская школа - Ф. Фортунатовтың ғылыми және оқытушылық кызметінің нәтижесінде Мәскеу университетінде 1876 - 1902 жылдары қалыптасқан бағыт. Тілді жан-жақты зерттеу үшін, жас грамматиктердін психо ...

                                               

Мәскеу шайқасы

Мәскеу шайқасы – 2-дүниежүзілік соғыстағы ірі шайқастардың бірі. Мәскеу шайқасы қорғаныс ұрыстары және қарсы шабуыл кезеңдерінен тұрады. Неміс қолбасшыларының" Тайфун” атты арнайы шабуыл жоспары бойынша Мәскеуді басып алуды Германияның" Орталық” ...

                                               

Мәслихат депутаты

Мәслихат депутаты - Жергілікті мемлекеттік басқару органына тұрғындар сайлаған өкіл; оған жасы жиырмаға толған Қазақстан Республикасының азаматы сайлана алады. Мәслихат депутатының өкілеттігі оны сайлаған күннен басталып, жаңа шақырудағы мәслихат ...

                                               

Мәснәуи

Мәснәуи - Шығыс әдебиетінде көп кездесетін өлең түрі. Арабшадан аударғанда" екілік” деген мағына береді. Мәснәуи ислам дінінің аясында дүниеге келген. Мәснәуиде бәйіттің екі тармағы әә, бб бірдей ұйқасқа құрылады. Көлемі жағынан мәснәуидің белгіл ...

                                               

Мәстек

Мәстек. қазақ тілінде үнемі бойы тапал, кішкене жылқыға айтылады. "Әнеугүні ауылыңызға келіп еді ғой. Астында құла қасқа мәстегі бар". Сөздің шыққан тегі - қалмақ тілі. Оларда маштг - төмен, аласа, тапал мағыналарында қолданылады. Қалмақ тілінде ...

                                               

Мәтін

Мәтін - 1) баспаға шығаруға арналған пішімді немесе бастапқы түрдегі бедербелгілік мәліметтер бөлшегі; 2) хабардың алмастыру хаттамасының ерекшеліктерімен байланысы жоқ ақпарат бөлігі; 3) бастапқы программаның жазбасы. Объектілік немесе жүктемеле ...

                                               

Мәтін (журналистика)

Мәтін – телевизияда кадр сыртында айтылатын сөз. Мәтін жазуда алға тартылатын кеңестер: мәтін мейлінше қысқа және түсінікті болуы шарт. Журналистің мәтіндегі синхрон сөзі қайталанбауы тиіс. Синхрон15-20 секундтан артық болмауы керек. Сөйлем құрағ ...

                                               

Мәтін интеграциясы

Мәтін интеграциясы-мәтіннің категориясы ретінде тұтас компоненттердің органикалық қосылуында, компоненттердің тұтастыққа бағынуында және тұтастыққа жеке алынған компоненттерге тән емес тұтас қасиеттердің болуынан көрінеді. Интеграция мәтін "комму ...

                                               

Мәтін лингвистикасы

Мәтін лингвистикасы орысша лингвистика текста - тіл білімі ғылымының жеке саласы, зерттеу объектісі - мәтін. Мәтін лингвистикасы мәтіннінөзіне тән мәні мен болмысы, ерекшелігі, шындық болмыстың мәтінде бейнеленуі, мәтіннінтүзілу ерекшелігі, оны к ...

                                               

Мәтінді автоматты өңдеу

Мәтінді автоматты өңдеу орысша автоматическая обработка текста - ЭЕМ көмегімен жасанды немесе табиғи тілде мәтінді өзгерту. Мәтінді автоматты өңдеудін қолданбалы және теориялық жүйесі 20 ғасыр 50 жылы жасала бастады да, жүйелі бағдарламаландыру, ...

                                               

Мәтінді айырып тану

Мәтінді айырып тану - топтастырудың қабылданған жүйесіне сәйкес мәтін таңбаларын оқитын құрылғымен түсінілетін топтастыру және әрбір түсінілген таңбаның атауын анықтау процесі.

                                               

Мәтінді теру

Мәтінді теру - түпнұсқа мәтінінен компьютерлік терім, фототеру, машиналық не қолмен теру әдістерін қолданып, мәтіндік форма жасау.

                                               

Мәтіндік ақпарат

Мәтіндік ақпарат - алфавиттік, цифрлық және басқа арнайы символдар жиыны. Мәлімет сақтайтын физикалық құрылғыларда ақпарат осы символдар тізбегімен беріледі.

                                               

Мәтіндік процессор

Мәтіндік процессор ; word processor) - мәтіндерді енгізу, сақтау, қарап шығу, түзету, пішімдеу және қағазға басып шығаруды қамтамасыз ететін программалық құралдар. Баспа машинкасында орындалатын мүмкіндіктерден басқа мұнда қате тексеру; тезаурус ...

                                               

Мәтіндік режім

Мәтіндік режім - 1) "мәтін басы" сигналын қабылдаудан бастап "жеткізудің соңы" сигналы байланыс арнасын басқару режіміне ауыстырғанға дейінгі уақыт үзіндісіндегі байланыс арнасының жұмыс режімі; 2) экранға тек мәтіндік мәліметтер ғана шығатын дис ...

                                               

Мәтіндерді өңдеу

Мәтіндерді өңдеу - дербес компьютердегі мәтіндік процессор көмегімен символдық мәліметтермен орындалатын амалдарды - символдар енгізу, редакциялау, пішімдеу және басып шығару әрекеттерін атқару істері.

                                               

Мәтіннің мағыналық бөлігі бойынша іздеу

Мәтіннің мағыналық бөлігі бойынша іздеу - файл жазбаларын тізбектік қарап шығу; таңбалардың берілген тізбегі жазбаның бастапқы таңбаларымен толық сәйкес болғанша салыстырылады.

                                               

Мәтжан би (кітап)

Мәтжан би – көпшілік оқырманға арналған кітап. Авторы – Өмірбай Малаев. 2003 жылы Алматы қаласындағы "Үш қиян" баспасынан шыққан. Өз дәуірінде әділдігімен, кісілік парасатымен ел жадында қалған тұлғалардың бірі – Мәтжан бидің ағайын арасындағы бі ...

                                               

Мәулімбай Саяқбаев

Мәулімбай Саяқбаев - ақын. Жетісудың атақты ақындары Қабанбай, Бақтыбай Жолбарысұлынан тәлім-тәрбие алған. Қазан төңкерісінен бұрын шығарған өлеңдерінен сақталғаны аз. Олар: "Байларға", "Меңбай болысқа", "Қожаларға", "Ұлыққа" өлеңдері. "Жасымнан ...

                                               

Мәңгі қарлар

Мәңгі қарлар - полюс атыраптарында және тауларда қар сызығынан жоғары жатқан қар мен мұздың көп жылдық жиынтықтары. Қатты атмосфералық жауын-шашынның жылдық балансы оң атыраптарына тән. Мұнда қардың кейбір бөлігі жылдан-жылға сақталып қалып отырады.

                                               

Мәңгілік от

"Мәңгілік от" - Ұлы Отан соғысында қаза тапқан қарағандылық жауынгерлерді есте сақтау үшін орнатылған ескерткіш. 1976-78 ж. Жеңіс паркінде салылған. Арх. II. Қойшыбеков. мүс. Ж.Қ. Молдабаев. Қызыл гранитпен көмкерілген көлбеу стелада орыс және қа ...

                                               

Мәңгілік тоң

Мәңгілік тоң. Жер бетіне жақын орналасқан, температура мөлшерінің теріс мағынасымен сипатталатын, құрамында міндетті түрде мұз түйіршіктері бар тау жыныстарының қабаты. Мәңгілік тоңдар ғасырлар бойы, тіпті мыңдаған жылдар бойына сақталуы мүмкін.

                                               

Мәһди

Мәһди, Мәди, Мәді - діни сенімде ислам құндылықтарын қайта жандандыру үшін болашақта өмірге келетін діни қайраткер. Ислами түсінікте ол ақырзаман таянғанда дүниеге келеді. Мәһди жайлы Құранда аят кездеспейді, Мұхаммед пайғамбар оның Хорасанда туы ...