ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 75




                                               

Мәліметтерді жеткізу жабдығы

Мәліметтерді жеткізу жабдығы - компьютерді телефон желілеріне байланыстыра отырып, мәліметтерді басқа компьютерлерге жеткізуге арналған модем түріндегі жабдықтардың аппаратгық бөлігі; байланысты ұйымдастыру және оны үзуді, сондай-ақ мәліметтер же ...

                                               

Мәліметтерді жеткізу жылдамдығы

Мәліметтерді жеткізу жылдамдығы - 1) байланыс арнасының мәліметтерді жеткізу жылдамдығы. Әдетте, тізбектеле жалғасқан арналар үшін - бір секундтағы килобит санымен, ал параллель жалғасқан арналарға - бір секундтағы килобайт мөлшерімен өлшенетін ж ...

                                               

Мәліметтерді кеңейту блогы

Мәліметтерді кеңейту блогы - компьютерлердің бірыңғай жүйесінің операциялық жүйесінде - мәліметтерді басқару блогы. Бұл блокта мәліметтердің физикалық орналасуы және олардың өңделетін жинағының қалып-күйі туралы кеңейтілген ақпарат бар.

                                               

Мәліметтерді коммутациялау

Мәліметтерді коммутациялау - желінің әр түрлі түйіндерінің арасында ақпарат алысу үшін мәліметтер жеткізу арнасын кезектесіп пайдаланатын мәліметтер жеткізу түрі.

                                               

Мәліметтерді маршруттау желілері

Мәліметтерді маршруттау желілері - мәлімет жеткізуде бағдарлау процесі қолданылатын қатынастық желі. Бұл желінің ерекшелігі коммутациялау түйіндері болады. Абоненттік жүйелердің әрекеттестігі мәліметтер бөлшектерінің тасымалданатын жолдарын анықт ...

                                               

Мәліметтерді пішімдеу

Мәліметтерді пішімдеу - кестелерде - ұяшықтағы сандық немесе символдық мәліметтерді бейнелеу үлгілерін таңдау. Мәтін абзацтарында да символдардың мөлшерін, әріп түрін, сызылымын, жолдар ара қашықтығын түрлендіру пішімдеу болып табылады.

                                               

Мәліметтерді сақтау уақыты

Мәліметтерді сақтау уақыты - компьютер жадының берілген режімде мәліметтерді қайта жазбай, өзгертпестен сақтайтын уақыт аралығы.

                                               

Мәліметтерді сығымдау

Мәліметтерді сығымдау - жадты үнемдеу және мәліметтерді жеткізу тиімділігін арттыру мақсатында мәліметтерді бар ақпаратын жоғалтпай, біршама жинақы формада түрлендіру; ақпараттың физикалық өлшемін кішірейту үшін пайдаланылатын процесс. Мәліметтер ...

                                               

Мәліметтерді сұрыптау

Мәліметтерді сұрыптау - белгіленген ережелерге сәйкес, мысалы мәтіндерді алфавит бойынша, сандар жиынын көлемі бойынша, жиын элементтерін индекстеріне қарай қайта іріктеп орналастыру. Жұмыс істеу принципі мен алгоритмдері әр түрлі көптеген сұрыпт ...

                                               

Мәліметтерді тіркеу

Мәліметтерді тіркеу - жүйенің берілген нақты нүктесі арқылы өтетін өзара әрекеттердің нәтижелері мен барлық мәліметтердің жазбасын қамтитын процедура. Бұл нүкте, әдетте, мәліметтерді уақытша сақтауға қызмет ететін кейбір құрылғыдан келетін мәліме ...

                                               

Мәліметтерді тексеру

Мәліметтерді тексеру - мәліметтердің дұрыстығын және тұтастығын тексеру; синтаксистік, семантикалық және прагматикалық тексеру түрлері бар. 

                                               

Мәліметтерді цифрлық жеткізу

Мәліметтерді цифрлық жеткізу - цифрлық мәліметтерді беру үшін оларды жеткізу кезінде мәндердің шекті жиынын қабылдайтын үздікті сигналдарды пайдалану. Гальваникалық байланысы бар жүйелерде дискрет шамаларды ұсыну үшін айырмашылығы бар кернеу мәнд ...

                                               

Мәліметтерді шырқау

Мәліметтерді шифрлау - шифрленген мәтін алу мақсатында жеке символдары бойынша орындалатын мәліметтерді алгоритмдік түрлендіру әдісі. Шифрлеу жене шифрден шығару әдістерін зерттейтін ғылым криптография деп аталады. Компьютерлердің шығуына байланы ...

                                               

Мәліметтерді қайта ұйымдастыру

Мәліметтерді қайта ұйымдастыру - жадты немесе мәліметке қатынас құру уақытын пайдалануды оңтайландыру мақсатымен мәліметтердің логикалық және физикалық ұйымдастырылуын өзгерту процесі.

                                               

Мәліметтерді қайталау

Мәліметтерді қайталау - 1) ақпараттарды бір тасуыштан екінші тасуышқа өзгеріссіз көшіру; 2) ақпараттық жүйелерді ұтымды пайдалануды арттыру мақсатымен мәліметтер базасында ақпараттарды қайталау: іздестіру, уақытын қысқарту, мәліметтердің сақталуы ...

                                               

Мәліметтерді қалыпқа келтіру

Мәліметтерді қалыпқа келтіру - жүйеге енгізуге талап етілген түрде мәліметтерді ұсыну үшін кірістік құжаттардың формасын таңдау немесе әзірлеу.

                                               

Мәліметтерді қорғау

Мәліметтерді қорғау - мәліметтерді өңдеу жүйесінде - олардың біртұтастығын, сақталуын және өңдеу сенімділігін қамтамасыз етуге бағытталған әдістер мен құралдар жиыны.

                                               

Мәліметтерді қорғау жүйесі

Мәліметтерді қорғау жүйесі - рұқсат етілмеген қатынас құрудан мәліметтерді қорғауды қамтамасыз ететін аппараттық, программалық, криптографиялық құралдар мен шаралар кешені.

                                               

Мәліметтерді ұйымдастыру

Мәліметтерді ұйымдастыру - белгілі бір келісімдерге сәйкес мәліметтерді ұсыну және оларды басқару. Мәліметтерді ұйымдастыру логикалық және физикалық болып бөлінеді.

                                               

Мәліметтерді ұсыну

Мәліметтерді ұсыну - файлда немесе мәліметтер базасында пәндік саладағы объектілерді, олардың қасиеттерін және объектілер арасындағы қатынастарды бейнелеу.

                                               

Мәліметтерді ұсыну жүйесі

Мәліметтерді ұсыну жүйесі - компьютердің берілген типінде қабылданған таңбалар жүйесі мен компьютердің жадындағы және одан тысқары ақпараттың ұсынылу ережелері.

                                               

Мәліметтерді өңдеу

Мәліметтерді өңдеу - 1) компьютер арқылы мәліметтерді түрлендіруге бағытталған іс-әрекеттер жүйесі; 2) мәліметтерді сақтауға, іздестіруге, сұрыптауға және қайта пішімдеуге байланысты операциялар жиыны. Мәліметтерді автоматты түрде өңдеу, мәліметт ...

                                               

Мәліметтерді өңдеу жүйесі

Мәліметтерді өңдеу жүйесі - мәліметтерді автоматты түрде өңдеуді орындайтын және мәліметтерді өңдеудің аппараттық құрылғыларын, олардың тәсілдері мен процедураларын, жүйелі және қолданбалы программалық жасақтамаларын қамтитын жүйе; кейбір топтағы ...

                                               

Мәліметтерді өңдеу режимі

Мәліметтерді өңдеу режімі - жад деңгейлерінің арасында мәліметтердің орнын ауыстыру тәсілі. Мұнда мәліметтердің сегменттерін тұтасымен немесе бөлшектеп таңдайды және жөнелтеді.

                                               

Мәліметтерді өңдеудің ашық жүйесі

Мәліметтерді өңдеудің ашық жүйесі - тағайындалған ережелерге сәйкес басқа жүйелермен жалғастыруға болатын мәліметтерді өңдеу жүйесі.

                                               

Мәліметтердің графикалық жинағы

Мәліметтердің графикалық жинағы - машиналық графикада - графиктік объект болып табылатын сегменттердің иерархиялық жүйесіндегі жоғары деңгейлі сегмент.

                                               

Мәліметтердің желілік құрылымы

Мәліметтердің желілік құрылымы - өзі бейімделген граф болып ұсынылатын мәліметтер құрылымы, ал графтың кез келген торабы бірден артық байланысқа түсе алады.

                                               

Мәліметтердің инварианттылығы

Мәліметтердің инварианттылығы - қандай да бір берілген шаманың немесе жүйенің кейбір сыртқы жағдайларға немесе түрлендірулерге қатысты өзгермей сақталуы, яғни олардың физикалық шарттардан тәуелсіздігі

                                               

Мәліметтердің міндетті жинағы

Мәліметтердің міндетті жинағы - операциялық жүйенің қалыптасқан нұсқасының құрамына кіретін мәліметтер жинағы.

                                               

Мәліметтердің мәлімдемелік моделі

Мәліметтердің мәлімдемелік моделі ; relation data model) - мәлімдемелік алгебра операциясын қолдануға болатын тұрақтандырылған қатынастар жиыны. Қатынас қалыпты форманың бірінде тұрады: біріншіде, екіншіде, үшіншіде немесе төртіншіде.

                                               

Мәліметтердің сеанстық блогы

Мәліметтердің сеанстық блогы - желілік байланыстар бойынша екі процестің арасында берілетін мәліметтер блогы. Оның мөлшері көліктік желінің мәліметтер блогының мөлшеріне тәуелсіз анықталады.

                                               

Мәліметтердің тұтастығы

Мәліметтердің тұтастығы - компьютер жадында сақталатын мәліметтердің жүйелік қателерге тұрақтылығы. Мәліметтердің тұтастығы дегеніміз - мәліметтердің тек қана дұрыс және рұқсат етілген өзгеруі мүмкіндігін білдіреді. Бұл байқалмаған қателердің бол ...

                                               

Мәліметтердің уақытша жинағы

Мәліметтердің уақытша жинағы - жеке тапсырманы орындау үшін әзірленетін және жүйеде оның аяқталуына дейін ғана бар болатын мәліметтер жинағы.

                                               

Мәліметтердің физикалық ұйымы

Мәліметтердің физикалық ұйымы - сақтау ортасында мәліметтердің байланысы мен орналасуын ескеретін мәліметтер ұйымы. Ол сақтау құрылымын, мәліметтер жиынтығын, ұйымдастыру типін, мәліметтер сипаттамасын, қатынас құру әдістерін қамтиды.

                                               

Мәліметтердің хабарламалық базасы

Мәліметтердің хабарламалық базасы - мәліметтердің хабарламалық моделі бойынша ұйымдастырылған мәліметтер базасы. Мәліметтердің хабарламалық базасы кестелерден тұрады, олардың әрқайсысы құрылымы бірдей кортеждер жиыны болып саналады. Мұндай кестен ...

                                               

Мәліметтердің хабарламалық моделі

Мәліметтердің хабарламалық моделі - өзара байланысқан екі өлшемді кестенің - объектілер моделінің жиынтығы.

                                               

Мәліметтердің қауіпсіздігі

Мәліметтердің қауіпсіздігі - мәліметтерді ашып оқу, өзгерту немесе бүлдіру мақсатымен рұқсат етілмеген қатынас құрудан мәліметтер мен программаларды қорғау. Аппараттық, программалық және криптографикалық әдістер мен қорғаныс құралдарын, сондай-ақ ...

                                               

Мәліметтердің қызметтік блогы

Мәліметтердің қызметтік блогы - есептеу желісінің программалық құрылымында - ақпарат жиымы. Оны қызмет етуді жасақтауға пайдаланады.

                                               

Мәліметтердегі қате

Мәліметтердегі қате - бір немесе бірнеше алғашқы мәліметтерді жаңсақ ұсыну. Бұл жағдай программаның апаттық аяқталуының себебі де болуы мүмкін.

                                               

Мәліметтермен амал-әрекет жасау

Мәліметтермен амал-әрекет жасау - мәліметтер базасын басқару жүйесінде - мәліметтер базасымен орындалатын операциялар жиынтығы: мәліметтер базасын ашу және жабу, жобаларды іздестіру, оқу, жаңарту, үстемелеу, жою.

                                               

Мәліметтермен жұмыс кезіндегі ерекше жағдай

Мәліметтермен жұмыс кезіндегі ерекше жағдай - программа мәліметтерді қолдануға немесе мәліметтермен қатынас құруға тұрпайы әрекет жасаған кезде туындайтын ерекше жағдай.

                                               

Мәлкі тотай

"Мәлкі тотай" - бұл ойын алаңда, кең жерде ойналады. Ойнаушылар саны жұп, әрі алтыдан кем болмауға тиіс. Олар, өз ішінен екі ойын басқарушы сайлайды. Бастаушылар барлық сайлаушыларды өзара кезекпе-кезек бөлісіп алады. Содан кейін әр бастаушы өз а ...

                                               

Мәміле

Мәміле - азаматтар мен заңды ұйымдардың азаматтық құқықтар мен міндеттер белгілеуге, өзгертуге немесе тоқтатуға бағытталған әрекеті. Мәміле жасау үшін ұсыныс, ниет, екінші тараптан келісім керек. Ниет үш түрлі тәсілмен білдіріледі: кейбір жағдайд ...

                                               

Мәміле валютасы

Мәміле валютасы сыртқы сауда келісімшартында тауардың бағасын белгілейтін немесе берілген халықаралық несиенің сомасын көрсететін валюта. Экспорттаушының немесе несие берушінің валютасы да, импорттаушының немесе қарыз берушінің валютасы да, сонда ...

                                               

Мәмбет Күнбасұлы

Мәмбет Күнбасұлы - батыр, Абылай ханның жорықтас серігі. Кейбір деректерде Абылайды жоңғар тұтқынынан алып қайтқан отыз бес қазақ ішінде Сеңкібай, Шойбек батырлармен қатар аталады. Бұқар жыраудың" Қалданменен ұрысып” атты толғауында басқа батырла ...

                                               

Мән және құбылыс

Мән және құбылыс - дүниедегі объектілер мен процестердің қажетті жақтарын, танымның сатыларын бейнелейтін философиялық категориялар. Аристотель Платонның мәңгілік идеялар дүниенің түпкі мәні деген көзқарасын талдай отырып, мәні болып тұрған затта ...

                                               

Мәнді жақсарту

Мәнді жақсарту - семантикалық өзгеріс, соның нәтижесінде заттар Сол қоғамда барынша құнды, пайдалы, құрметті. Мәнге ие болғаны көрсетіледі. Мәнді төмендетуге қарама-қарсы.

                                               

Мәнді цифр

Мәнді цифр - нақты санның жуық мәніне қатысты термин. Айталық q негізді сандау жүйесінде нақты х санының q-лық жуықтамасы х≈х*=α n. α 1 α 0, α -1 α -2,… α -m түріндегі бөлшек болсын. Егер сол жатқан есептегенде нөлге тең емес бірінші цифр α s бол ...

                                               

Мәнділік

Мәнділік - ұғым мен түсінікті тану, мойындау, оның логикалық "мүмкіндігі" құндылықтар көзқарасы ыңғайында сарапталады, материалдық шынайылық қандай да бір ой-тұжырым, пайым-пікірмен жарыққа шығады. Мән-мағына, ахуал-жағдай, түйін-жайлар барлығы ө ...

                                               

Мәнерлеп оқу

Мәнерлеп оқу орысша выразительное чтение - мәтінді, оның мазмұнын тыңдаушыға әсерлі етіп жеткізу үшін, ондағы сөздердің дыбыстық үйлесімін, екпінін, дауыс ырғағын, әуенін сақтап айту. Мәнерлі оқудың қажетті шарттарына дауыстың анық есітілуі, оның ...