ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 62




                                               

Миятамыр

Миятамыр – бұршақ тұқымдасы, мия туысына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанда далалы жерлерде, сортаңды шалғындарда, тоғайлардың арасында кездеседі. Биіктігі 50 – 110 см-дей, сабағын шырынды түктер жапқан. Жапырағы қандауыр тәрізді. К ...

                                               

Миғраж

Миғраж - Хазіреті Пайғамбарлық Ережеп айының 27-ші жұлдызында Аллаһпен жүздесуі. Осы оқиға болған түнді Миғраж түні дейді. М. араб. саты, баспалдақ дегенді білдіретін сөз. Баязид Бистамиден бастап сопылар М. көргендерін айтады. Жалпы, Миғраж рухт ...

                                               

Мнемоника

Мнемоника - табиғи ассоциациялар жасау көмегімен есте сақтауды қамтамасыз ететін, жасанды түсініктер арқылы қажетті мәліметтерді еске сақтауды жеңілдететін ережелер мен тәсілдер жиынтығы. Мнемоника таңбалары сақталып қалған не топталған бірнеше з ...

                                               

Мнесикл

Мнесикл - грек сәулетшісі, б. э. бұрынғы V ғ. екінші жартысында Афиныда жұмыс істеді. Грек сәулет классикасын жасаушылардың бірі. Мнесикл б. э. бұрынғы 437 - 432 жж. Афины акрополіндегі сәулет өнерінің аса көрнекті ескерткіші монументтік қақпа Пр ...

                                               

Мо ауылдық кеңесі)

Мо - Башқұртстанның Дюртюлин ауданындағы ауыл, Мо ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1882 адамды құрады. Пошта индексі - 452311, ОКАТО коды - 80224822001.

                                               

Мо/то

Мо/то – тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің ақысын төлем карталарымен төлеу операцияларының тұрпаты. Оның басқа операциялардан өзгешелігі сол, мұнда тиісті есептесу құжаттарын толтыру үшін қажетті төлем карталарының деректемелерін карта иесі п ...

                                               

Мобиль

Мобиль - жердің бетімен ұдайы жылжып, орын ауыстырып тұратын нысана ; заттардың жиі-жиі орын ауыстыруы мен қоныс ауыстыру тасқындарын өлшеу үшін географиялық байқау бірлігі

                                               

Могилян жазба ескерткіші

Могилян жазба ескерткіші - көне түркі тілінде тасқа қашалып жазылған ескерткіш. Могилян жазба ескерткішін Орхон өзені алабындағы Эрдени Цзу монастыры жанынан алғаш рет орыс ғалымы Н. М. Ядринцев тауып, В. В. Радлов оқыды. Пирамидаға ұқсас жазба е ...

                                               

Модаль сөз

Модаль сөз, сөйлемнің мазмұнына сөйлеушінің көзқарасын білдіреді. Грамматикада модаль сөз бөлек қарастырылғанымен, қазіргі функционалды семантикада модальдылықты білдірудің бір құралы саналады. Олар дербес сөз табы болмайды, модальдылық етістік р ...

                                               

Модаль сөздер

Модаль сөздер - сөйлеушінің сөйлем мазмұнына көзқарасын білдіретін сөздер. Қазіргі қазақ тілінде модальдылықты толық мәнді есім де, етістік те, көмекші сөздер де білдіреді. Модаль сөздер есімді және етістікті деп екіге бөлінеді. Бұлардың модальды ...

                                               

Модальдылық

Модальдылық – философия мен логикада объектілердің арасындағы байланыстың сипаты. Пікірлерді модальдығына қарай бөлуді алғаш Аристотель енгізген. Кант пікірлерді модальділік бойынша ассерторика, аподиктика және проблематика деп ажыратқан. Қазіргі ...

                                               

Модернизм

Модернизм – XX ғасыр басында рухани сана дағдарысы кезінде пайда болған философиялық-эстетикалық ағымдардың жиынтық атауы. Модернизм қаламгерлердің әлемдік соғысқа, адамзат дамуындағы дағдарыстарға көзқарасын білдірді. Модернизм авангардтық және ...

                                               

Модест Мусоргский көшесі (Астана)

Модест Мусоргский көшесі - Модест Мусоргский көшесі Бестау орамымен қиылысып, С.Әліұлы көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 370.2 м. Модест Петрович Мусоргский - композитор, пианист. "Борис Годунов", "Сорочин жәрмеңкесі" опералары, "Көрмедегі көрініст ...

                                               

Модест Петрович Мусоргский

Мусоргский Модест Петрович – композитор, пианист. 1849 жылдан Санкт-Петербургте тұрып, пианист А.Геркеден сабақ алған. Кейінірек композитор М.А. Балакиревтің класында оқыды. 1852 ж. ол гвардиялық әскери мектепке түсіп, оны бітірген соң 2 жыл офиц ...

                                               

Модуль

Модуль құрылыстағы және сәулет өнеріндегі шартты бірлік. Мұнда модульге ғимарат элементінің не құрылыс бұйымының мысалы, кірпіштің бірінің ұзындығының өлшемі не мөлшері алынады; шетелдік әдебиетте кездесетін ғарыш кемелерінің құрамдас бөліктеріні ...

                                               

Модульдік

Модульдік - 1) жүйенің модульге бөлшектенуі; 2) программаны салыстырмалы тәуелсіз бөліктер - модульдер түрінде ұйымдастыру. Бір-біріне тәуелсіз модульдер көп болған сайын модульдік жоғары болады.

                                               

Модульдік программалау

Модульдік программалау - әрекеттестік ережелерін бұлжытпай орындай отырып модульдер жиынтығы түрінде программаны ұйымдастыру.

                                               

Модульдік программалау жүйесі

Модульдік программалау жүйесі - программалық модульдерді жинақтау мен сақтауға және осы модульдерден программа құрастыру процесін басқаруға арналған программалау жүйесі.

                                               

Можино линия

Мажино линиясы, 1999-36 жылдары Германия, Люксембург және ішінара Бельгия шегарасында орнатылған ұзақ уақытқа бекітілген франция жүйесі. Оның негізін құраған А.Мажиноның есімімен байланысты аталды. Қорғаныс ретінде жалпақ қабатты бетон бункерлерм ...

                                               

Моисе

Моисе - Башқұртстанның Благовар ауданындағы ауыл, Алексеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 8 адамды құрады. Пошта индексі - 452746, ОКАТО коды - 80214804004.

                                               

Моисей Аронович Гендельман

Гендельман Моисей Аронович - экон. ғыл. докт., проф. ҚазКСР-нің еңб. сің. ғылым қайраткері. 1933 ж. Харьков жерге орналастыру ин-тын бітірді. 1933 - 38 ж. Одесса территория ұйымдастыру ин-ты мен а.ш. ин-тында ассистент, доцент, кафедра меңгерушіс ...

                                               

Моисей Михайлович Копыленко

Моисей Михайлович Копыленко - тіл білімі маманы, филологиялық ғылым докторы, Профессор. Орта Азия мемлекеттік университетін бітірген. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1946 - 1951 жылы Одесса ғылым кітапханасының қолжазба және сирек кітаптар бөлімінде ...

                                               

Мойнақ орамы (Астана)

Мойнақ орамы. Бұрынғы атауы Аққайың қысқа көшесі. Мойнақ орамы "Өндіріс" тұрғын алабында орналасқан. Ұзындығы - 297.1 м. Мойнақ - құрлықтың екі ірі бөлігін немесе екі құрлықты жалғастыратын жіңішке жолақ.

                                               

Мойун-чур ескерткіші

Мойун-чур ескерткіші - көне түркі жазуымен 759 ж. жазылған ескерткіш. Солтүстік Моңғолиядан 1909 ж. профессор Г. И. Рамстедт тапқан. Ол ескерткіш мәтінін неміс тіліндегі аудармасымен бірге 1913 ж. жариялаған. Бұл еңбек орыс тілінде С. Е. Маловтың ...

                                               

Мойылды көшесі (Астана)

Мойылды көшесі - бұрынғы атауы №14 көше. "Көктал" тұрғын алабы. Мойылды көшесі Ақмола көшесінен басталып, Наурыз көшесінде аяқталады. Ақтөбе көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 514.4 метр. Мойылды - Шалқар алабындағы өзен. Ақмола, Қостанай облыстарын ...

                                               

Мойын – шор жазба ескерткіші

Мойын – Шор жазба ескерткіші – көне түркі жазба жәдігерлігі. 795 ж. жазылған ескерткішті проф. Г.И. Рамстедт 1909 ж. Солт. Моңғолиядан тапқан, мәтінін неміс тіліндегі аудармасымен бірге 1913 ж. жариялаған. Еңбек 1959 ж. С.Е. Маловтың аударуымен о ...

                                               

Мойынтірек материалдар

Мойынтірек материалдар - сырғанау мойынтіректердің ішпектерін жасау үшін қолданылатын материалдар. Мойынтіректік материалдар келесі талаптарға сәйкес болуы керек: болаттан жасалған біліктердің беттеріне үйкеліс коэффициенті аз, қажетті меншікті ж ...

                                               

Мойынтоғай

Мойынтоғай 1, 2 – тас, топырақ үйінділерінен тұратын обалар. Алматы облысыШонжа ауылынан Алматы қаласына қарай 20 – 24 км жердегі Сарытоғай сайын басып өтетін тас жолдың оң жағында. 1956 жылы Жетісу археологиялық экспедиция зерттеген. Қазіргі орн ...

                                               

Мойынты көшесі (Астана)

Мойынты көшесі -бұрынғы атауы №З0 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы. Мойынты көшесі Жанкент көшесінен басталып, Сұлутөбе көшесінде аяқталады. Обаған, Талғар көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 821.5 метр.

                                               

Моласса

Моласса – литологиялық құрамы күрделі терригендік қабаттардан құралған тау етектерінде шоғырланған тау жыныстарының жиынтығы. Моласса тау сілемдерінің етегінде, тау арасындағы ойпаттарда қалың қабатты шөгінділер ретінде қалыптасады. Бұл қабаттард ...

                                               

Моластар

Моластар - тау етегіндегі борпылдақ және цементтелген кесекті жыныстардың қабаты, көрші таулы елдердің бұрынғы өткен кездегі көтерілуі мен жуылуының салдарынан пайда болған бұзылу продукциялары.

                                               

Молдасанов Жолсейіт

Молдасанов Жолсейіт - шопан, Социалистік Еңбек Ері, ҚазКСР-інің еңбек сіңірген ауылы шаруашылығы қызметкері. Ұлы жүздің Албан тайпасынан шыққан. 1947 жылдан Кеген қазіргі Райымбек ауданының Қарқара өңірінде шопан болды. Молдасанов әр 100 саулықта ...

                                               

Молдахмет Тырбиев

Тырбиев Молдахмет 1881 Солтүстік Қазақстан облысы Сергеев ауданы - 10.10.1957, сонда - ақын. Арқаның белгілі ақындарының, әншілерінің, жыршыларының, т.б. шығармаларын жаттап, таратушы. 2-дүниежүз. соғысы кезінде шығарған әндері халық арасына кең ...

                                               

Молекулалық масса

Молекулалық масса, салыстырмалы молекулалық масса – заттың бір молекуласының массасы. Молекулалық масса молекуланы құрайтын барлық атомдар массаларының қосындысына тең. Массаның атомдық бірліктері жиынтығымен өлшене отырып, заттағы бүкіл атомдар ...

                                               

Молибдаттар

Молибдаттар – молибден қышқылының тұздары. Оларға H2MoO4, H6MoO6, полимолибденді, т.б. қышқылдар жатады. Кальций М-ын CaMoO4 болатты лигирлеуге қолданады. Аммоний парамолибдаты 6 H2O тотықсыздандырғыштармен әрекеттесіп, құрамы әр түрлі көгілдір ...

                                               

Молодежный ауданы

Молодежный ауданы, 1972-1997 ж. облыс құрамындағы аудан. Ауданда сүтті мал, астык, кекөніс, картоп өсіруғе бағытталып мамандандырылған 1 бірлестік, 10 кеңшар бар, 2 кенттік, 9 ауылдық Кеңес болды. Орталығы - Молодежный. Онеркәсіп орындарынан Қушо ...

                                               

Молодежный кеніші

"Молодежный", кеніш, "Қарағандыкөмір" өндірістік бірлестігіне қарайды. Қарағандыңан солтүстікке қарай 116 км қашықғыкта орналасқан. Жобасын "Қарағанды мемлшахтажобалау" институты жасаған. 1980 ж. ашылған. Бөрілі кен орнынан энергетик. көмір өндір ...

                                               

Моль

Моль – бірліктердің халықаралық жүйесіндегі зат мөлшерінің өлшем бірлігі. Заттың 1 моліндегі молекулалар саны 0.012 кг 12С құрамындағы атомдар санына, яғни 6.022*1023-не тең; қ. Авогадро заңы.

                                               

Мольвейде формулалары

Мольвейде формулалары - үшбұрыштардың қабарғалары мен төмелеріндегі бұрыштары арасындағы тригонометрикалық қатынастар: a + b c = cos A − B 2 sin C 2 ; {\displaystyle {\frac {a+b}{c}}={\frac {\operatorname {cos} \;{\frac {A-B}{2}}}{\operatorname { ...

                                               

Момындық

Момындық – адам мінезі ерекшеліктерінің бірі. Момындық ұғымы жұрт арасында көзге түспей, өзінің" менін ” білдіруге ұмтылмайтын, тартыншақ кісілерге қатысты қолданылады. Момын адамдар жуас, тұйық, сөзге сараң, аса баяу қозғалатын жайбасар болып ке ...

                                               

Монако Ұлттық футбол құрамасы

Монако Ұлттық футбол құрамасы - Халықаралық жарыстарда Монаконың намысын қорғайтын құрама. Ресми мойындалмағандықтан, ФИФА мен УЕФА-ға мүше емес, NF-Board ұйымына мүше ретінде 2006 жылы VIVA World Cup турниріне қатысып, финалда Лапландия құрамасы ...

                                               

Монастырлік мектептер

Монастырлік мектептер - монахтіктегі рухани жетекшілік пен кәсіби діни қызметкерлер дайындау институты. Б.э.д. 1 мыңжылдықтың ортасында Үндістанның буддалық монастырлерінде Будданың және оның шәкірттерінің өмірі туралы ізгіліктік сұхбаттар өткізе ...

                                               

Монданақ

"Монданақ" - үлкен кең бөлмеде немесе жазық көгалды алаңда ойналатын ойын, қатынасушылардың саны 15 - 20 адамнан аспауы керек. Бұл ойынды қыз-келіншектер араласып ойнай береді. Ойынға екі қабатталып есілген орамал керек. Ойыншылар аяқтарын ілгері ...

                                               

Монегаскілер

Монегаскілер, Монаколықтар – шағын этнос, Монаконың байырғы тұрғындары. Жалпы саны 6 мыңға жуық. Монегаск диалектісі мен француз тілінде сөйлейді. Діни сенімдері бойынша – католиктер. Монегаскілер шығу тегі жағынан орта ғасырларда князьдік негізі ...

                                               

Монизм

Монизм – шындықтың, бар нәрсенің біртұтас бастамадан, бір негізден тұратынын мойындайтын ілім. Монизм алғашқыда барлық заттардың негізі су, от, апейрон деп түсіндірілетін" алғашқы зат” туралы түсінік ретінде қалыптасты. Демокрит материалистік Мон ...

                                               

Монитордың ажырату қабілеттілігі

Монитордың ажырату қабілеттілігі. Бейнемониторлар, әдетте, мәтіндік және графиктік режімде жұмыс істей алады. Мәтіндік режімде монитор экранында таңбалық генератормен қалыптастырылатын ASCII-нің кеңейтілген жинаының символдары тұрады. Графиктік р ...

                                               

Моно

Моно: Моно - калифорниядағы округi. Моно - калифорниядағы үндi халығы және үлкен хауыздың жабысып тұратын топырақтарына. Жақа Люсьелер ме?моно н ба? - француз биохимигi және микробиолог. Моно - грек. monos – біреу, жалғыз –" бір”," жал-ғыз” деген ...

                                               

Моноантиклинальды таулар

Моноантиклинальды таулар - ірі тектоникалық біртұтас антиклинальды күмбезден тұратын таулы атырап. Мұндай таулы атыраптар бедері эрозияның бір жақты тілімденуінен пайда болады.

                                               

Моногамия

Моногамия - бір некелілік, неке мен отбасының тарихи қалыптасқан түрі. Ежелгі замандағы жұп некеліліктен пайда болған. М. келе-келе некенің үстем түріне айналды;

                                               

Моногенез теориясы

Моногенез теориясы орысша теория моногенеза - адамзат тілінін бір тектен шыққаны туралы теория. Моногенез теориясы алдында адамзат әуелде бір тілде сөйлеген деген әр түрлі мифологиялық, діни аңыздар болған. 20 ғасыр басында әр түрлі тіл семьялары ...