ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 493




                                               

Исландия циклоны

Исландия циклоны - Атлант мұхитының қоңыржай және полярлық ендіктеріндегі Исландия аралының маңында орналасқан атмосфера өрекетінің тұраңты климаттың орталыгы. Исландия циклоны тұрақты циклондың құрылыс емес, ол циклондар басым болатын аудан. Янв ...

                                               

Исландия әнұраны

Исландия әұраны - Исландия Республикасының ұлттық әнұраны. Әнұранда үш тарау бар, бірақ тек бірінші тарауы әдетте орындаладыю Сөзі: Matthías Jochumsson; Әні: Sveinbjörn Sveinbjörnsson.

                                               

Исландиялықтар

Исландиялықтар – ұлт, Исландияның байырғы халқы. Жалпы саны – 300 мыңнан астам адам.Исландияда 245 мың, Канадада 34 мың, АҚШ-та 6 мың Иисландиялықтар тұрады. Дания, Швеция, Норвегия, Германияда да Исландиялықтар бар. Антропологиялық жағынан Ислан ...

                                               

Исмагил ауылдық кеңесі)

Исмагил - Башқұртстанның Аургазин ауданындағы ауыл, Исмагил ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 905 адамды құрады. Пошта индексі - 453488, ОКАТО коды - 80205813001.

                                               

Исмаил әл-Жауһари әл-Фараби

Исмаил әл-Жауһари әл-Фараби, Исмаил бин Хаммад әл Жауһари Әбу Наср әл-Фараби – ғалым, ақын. Нағашысы Исхақ әл-Фараби оны Бағдадқа алдырып, белгілі араб ғалымдары Әбу Әли әл-Фариси мен Әбу Саид ас-Сирафидің дәрістерін тыңдатады. Исмаил әл-Жауһари ...

                                               

Исмәт

Исмәт. Барлық Пайғамбарлар пайғамбарлық міндетпен жүктелмес бұрын да, кейін де барлық күнә атаулыдан пәк. Қысқасы, күнә Пағамбардың түсіне де кірмейді. Егер адамзатқа тура жолды көрсетіп, әрбір істерінде шамшырақ, үлгі болу үшін жіберілген Пайғам ...

                                               

Испан - Америка соғысы

Испан - Америка соғысы – Испания мен АҚШ арасында отарлық иеліктерді бөлісу үшін 1898 жылы болған соғыс. Бүкіл 19 ғасыр бойында АҚШ Испания иелігіндегі Куба, Филиппин, т.б. аралдарға көз тікті. Дегенмен аралдарды Испаниядан тартып алуға осы аймақ ...

                                               

Испандық партия

Испандық партия - гроссмейстерлер партияларында қолданатын ең танымал дебюттерінің бірі. "Испандық партияны" ашқан деп Руи Лопес есептеледі шетелдік әдебиетте бұл дебют оның құрметіне "Руи Лопес қорғанысы" деп аталған, бірақ бұл дебют туралы алға ...

                                               

Испат Кармет

Испат Кармет – Қазақстандағы аса ірі металлургия кәсіпорны. Қарағанды облысы Теміртау қаласында орналасқан. 1944 жылы іргесі қаланған Қарағанды металлургия зауыты негізінде 1970 жылы құрылған. Қазақстан Магниткасы – Қарағанды металлургия комбинат ...

                                               

Исра Уа-л-Мираж

Исра Уа-л-Мираж, әл Исра уа-л-Мираж, Мираж оқиғасы – Мұхаммед пайғамбардың бүкіл әлемнен өтіп, бүкіл жаратылыстан жоғары кө- теріліп, Алла тағаламен сұхбаттасуы. Бұл қасиетті оқиға їижрадан, яғни Мұхаммед пайғамбардың Мединеге қоныс аударуынан бі ...

                                               

Исрафил

Исрафил - Аллаһқа жақын төрт періштенің бірі. Ол адамдар мен әлем жөніндегі Аллаһтың бұйрығын оқиды және оны орындау үшін періштелерге тапсырады. Діни әңгімелерде оның жанынан тастамайтын құралы - керней өлілер тірілетін күні ойналатыны, Иерусали ...

                                               

Исседондар

Тұңғыш рет Аристей Проконесскийдің дерегінен шамамен б.з.б. 5 ғасыр мәлім. Көне заман авторлары атап көрсеткендей, осы жүз жылдықта қоныс аудару нәтижесінде Исседондардың бір бөлігі Шу мен Әмудария алқабына келіп қоныстанған. Исседондардың бірнеш ...

                                               

Истибра

Истибра - кіші дәрет қалдықтарынан түгелдей арылу. Кіші дәретке Истибра жасау - сүннет. Истибра дәрет алмастан бұрын аздап күту, жүру, жөтелу арқылы жасалады. Бұл ер кісілерге байланысты іс. Истибраға мына хадис дәлел: - деп жазылған.

                                               

Истинжа

Истинжа - қан, мәни, үлкен дәрет, кіші дәрет сияқты ластықтардан тазалану. Су арқылы, Сақарада кішкене таспен де тазалауға болады. Пайғамбарымыздан сұрағанда: "Су мен тас арқылы" деп жауап берген. Бірақ көмір, сүйекпен тазалау - мәкрүһ. Арнайы жа ...

                                               

Истислах

Истислах - қияс жолымен үкімін шығару мүмкін болмаған фиқһтык мәселенің үкімін шариғаттың мақсаттарына, фикһтың жалпы қағидаларына сай анықтау әдісі. Зиянның жойылуы да нәтижеде маслахат болып табылатындықтан, жалпы мағынада оның құрамына кірелі. ...

                                               

Истихара намазы

Истихара намазы. Бұл - бір нәрсенің жақсысын, қайырын, игілігін тілеу. Истихара намазы жақсы істердің қайсысы өз үшін қайырлы әрі жақсы болатынын рухани ишарат, білу мақсатымен оқылатын екі рәкат намаз. Алғашқы рәкатта - "Кафирун", екінші рәкатта ...

                                               

Истомин атындағы көше (Алматы)

Истомин атындағы көше. Көшеге орыс контр-адмиралы, 1854-1855 ж.ж. Севастополь қорғанысы батырларының бірі Владимир Иванович Истоминнің есімі берілген. Бұрынғы атауы - Пограничная көшесі. Кешенін ұзындығы - 1100 метр.

                                               

Историзм

Историзм - атап білдіретін заттары мен құбылыстары өмірде жоқ, көнеріп қолданудан шығып қалған сөздер мен тұрақты сөз тіркестері. Историзм лексиканын пассив қабатына жатады. Историзм көне замандарға да, таяуда өткен заманға да, қаратаяқ, шабарман ...

                                               

Истяк

Истяк - Башқұртстанның Яңауыл ауданындағы ауыл, Истяк ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 492 адамды құрады. Пошта индексі - 452806, ОКАТО коды - 80259835001.

                                               

Исфаһан

Исфаһан қаласы – Иранның орталық бөлігіндегі қала. Зайендеруд өзенінің жағасында, Тегераннан 340 км қашықтықта орналасқан. Исфаһан останының әкімшілік орталығы. Халқы 700 мыңдай. Тегераннан кейінгі өнеркәсіп-сауда орталығы. Тоқыма, тамақ, цемент, ...

                                               

Исфаһан мектебі

Исфаһан мектебі 16 – 17 ғасырларда Иранда өркендеген өнер мектебі. Исфаһан қаласында пайда болып, Аббас шаһтың сарайында дамыған. Исфаһан мектебінде суретшілер кітап көркемдеумен қатар миниатюралық шағын суреттерді салумен айналысты. Егер бұрын И ...

                                               

Исфаһан стилі

Исфахан стилі - Иран сәулет өнерінің бір бағыты. Ирандағы сәулет өнерін зерттеуші марқұм Мұхаммад Карим Пирниа Иран сәулет өнерін алты стильге бөліп қарастырған және "Исфахан" стилін ең соңғы стиль деп есептеген. Бұл стиль х.қ.ж.с. 10 ғасырынан 1 ...

                                               

Исянгүл

Исянгүл - Башқұртстанның Зианчурин ауданындағы ауыл, Исянгул ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 7964 адамды құрады. Пошта индексі - 453380, ОКАТО коды - 80226816001.

                                               

Исқақ

Исқақ - Башқұртстанның Әбзелил ауданындағы ауыл, Бурангул ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 181 адамды құрады. Пошта индексі -?, ОКАТО коды -?.

                                               

Исқақов Мыңбай

ИСҚАҚОВ Мыңбай Өтежан ұлы - қазақ совет математвгі, пед. гылымдарыиың кан-лилаты, профессор қызметін атқарушы. 1956 жылдап КОКП мүшесі. 1942 ж. Ұлы Отап согьтсыпа ңатысты. 1947 ж. ҢазПИ-діқ физ. ма-тем. ф-тін бітірген. 1947 - 52 ж. орта мектептеп ...

                                               

Ит бүлдірген

ИТ БҮЛДІРГЕН - ит бүлдірген тұқымдасының бір түрі. Бнікт. 2.5 - 25 см. Етженді мәңгі жасыл жапырағының ұз. 5 - 27 мм, ені 3 - 12 мм, сопақша келген шала бұта. Гүлі солғын қызғылт. шашақ тәрізді топтанған. Май - июньде гүлдейді, авг. - сентябрьде ...

                                               

Ит Жылы

Ит Жылы – тауық жылынан кейін, доңыз жылынан бұрын келетін мүшел есебінің 11-жылы. Азия халықтары күнтізбелерінде қолданылады. 12 жылда бір қайталанып отырады. Григорий күнтізбесі бойынша ит жылы 1994 жылдың 22 наурызы мен 1995 жылдың 21 наурызы ...

                                               

Ит жүгірту

Ит жүгірту – қазақ халқының дәстүрлі аңшылық кәсібінің бір түрі. Арнайы үйретілген иттерді аң ұстауға баулып аңға шығаратын болған. Ғұн дәуірінде кәсіп түрі болған ит жүгірту кейін келе көңіл көтеру, спорт түріне айналған. Қазақ даласында ит жүгі ...

                                               

Ит мінез

Ит мінез – адам бойындағы жағымсыз қылықтар жиынтығы. Оған кертартпалық, құлықсыздық, бейшаралық, адамшылықтан ажыраған жексұрындық тән. Ит мінезді Абай:" Дүниеде өзіңнен көрген қорлығың аз болды ма? Өзіңнің қылған иттігің аз болды ма?” деп күйін ...

                                               

Италия-Түрк соғысы

Италия-Түрк соғысы – екі ел арасында 1911–1912 жылы өткен соғыс. 1911 жылы Италия корольдігінің құрылғанының 50 жылдығы тойланды. Елде шовинизмді уағыздайтын үгіт-насихат күшейтілді. Шіркеу, баспасөз, парламент мінберінен Рим империясын қалпына к ...

                                               

Итаршы болу

Итаршы, итаршы болу. Қазақ тілі түсіндірме сөздігінде "итаршының жеке" түрғандағы мағынасы кішкене, шәуілдек ит деп түсіндіріліп, "көне сөз" деген белгі қойылған. Ал, "Итаршы болу" тіркесі сойылын соғып, жарамсақтану сияқты мағына беретіндігі көр ...

                                               

Итбүлдірген

Итбүлдірген – қаражидек туысына жататын шала бұта. Қазақстанда Көкшетауда, Алтайда аралас орманда, қылқан жапырақты ағаштардың арасында өседі. Биіктігі 2.5 – 25 см. Сопақша келген, етженді мәңгі жасыл жапырақтарының ұзындығы 5 – 27 мм, ені 3 – 12 ...

                                               

Ителмендер

Ителмендер – халық. Ресей Федерациясы Камчатка облысындағы Коряк ұлттық округінің Тагиль ауданында тұрады. Жалпы саны – 2.4 мың адам. Антропологиялық жағынан ительмендер моңғол нәсілінің арктикалық түріне жатады. Чукот-камчат тілдері құрамындағы ...

                                               

Итемшек

Итемшек гидраденит – тері бездерінің іріңді қабынуы. Негізінен, қолтықтағы, кейде шап, тері бездері ауырады. Тері бездерінде – иісті сұйық зат қалыптасып, қалыпты жағдайда тері бездері өз сөлдерін бір деңгейде шығарып отырады. Ал осы сөлдердің дұ ...

                                               

Итжеккен

Итжеккен – Ресей империясында қылмыс жасағандар және саяси қылмыс жасады деп айыпталғандар жазасын өтейтін қиыр терістіктегі аймақтың қазақ тілінде қалыптасқан атауы. Жергілікті тұрғындардың шанаға ит жегетініне байланысты шыққан; қ. Каторга.

                                               

Итикава Сёитин

Итикава Сёити - Жапония жұмысшы қозғалы-сының қайраткері. Васэда ун-тінің әдебиет ф-тін бітірген. Жұмысшылар қозгалысына белсене қатысты. Жапопия Компартиясы құ-рылганнан кейін оның қатары-на кірді. 1922 ж. сентябрьден "Мусан кайкю" жургта.тының ...

                                               

Итию

Итию. Қазіргі түсінігіміз бойынша, "құлап кетердей, ілгері қарай еңкею, итіну" мағыналарында көрінеді. Мысалы, "Олар отқа итие, бірік-бірі ықтай берді". Егер "Түсіндірме сөздіктегі" осы сөздің мағынасына берілген анықтамаға бой ұрсақ, "итию" деге ...

                                               

Иттихат

Иттихат - Башқұртстанның Бижбуляк ауданындағы ауыл, Калинин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 322 адамды құрады. Пошта индексі - 452044, ОКАТО коды - 80212825003.

                                               

Иустина Ивановна Загвоздкина

Загвоздкина Иустина Ивановна - – Қазақстанның халық артісі ;. Түмен драма театры жанындағы актерлік студияны бітірген 1934. Ресейдің Тюмень, Ливенск және Белгород театрларында өнер көрсеткен. Қазақстанға қоныс аударып, 1939 – 83 жылы Семей орыс д ...

                                               

Ифигения

ИФИГЕНИЯ - ежелгі грек мифоло-гиясындағы Микен патшасы Агамемнонның қызы. Ол грек әскердерінің Трояға аман-есен өтуі үшін И-ны Артемида құдайына құрбандыққа шалмақ болады. Бірақ құдай Н-ньтң орнына ланьды құрбан-дықңа шалдыртады да, Ңырымдағы Тав ...

                                               

Ифни

Ифни - Мароккодағы аймақ. 1860 ж. Испания басып алды. Француз-испан келісімдері бойынша Ифни испан аймағына қосылды. 1958 ж. Испания И-ді испан провинциясы деп жариялады. И. хал-қы испан отаршылдарына қарсы та-банды күрес жүргізді. Марокко мен Ис ...

                                               

Ифрит

Ифрит - зұлым, қу әрі мықты жындардың аты. Көпше мағынада жын-шайтандардың ортақ аты ретінде аталады. Құранда "Ифрит жыны" Сүлейменге Саба патшасы ханымының тағын әкеліп беруге келіседі. Фольклор мен халық әдебиетінде, мәселен, "1001 түн" ертегіл ...

                                               

Ихрам

Ихрам – 1) мұсылманның қажылыққа, яки умраға барған кезі; 2) қажылық немесе умраға барған адамның киіміне берілген атау. Шариат бойынша, қажының Меккеге жолға шыққанда ихрам киюі уәжіп саналады. Бірақ бұл өте қиын болғандықтан ихрамды, көбінесе, ...

                                               

Ихсан

Ихсан - сопылық дүниетанымда ең жоғары құлдық мақамы. Аллаһты көрмесең де көріп тұрғандай құлдық ету. Бұл мақамда адам Аллаһтың есімдері мен сипаттарын көз алдында елестетіп, терең ойға батып, оған бар ынтасын жинап қарау арқылы ішкі ашылуға, рух ...

                                               

Ихтисад

Ихтисад - Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Менеузтамак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 101 адамды құрады. Пошта индексі - 452082, ОКАТО коды - 80244840002.

                                               

Ихтисан

Ихтисан. Ұғым ретіндегі мағынасы - мужтахидтің бір мәселеде соған ұқсас мәселелерге берілген үкімдерден өзгеше үкімді беруі. Мужтахидтің мұндай әрекетке баруы сол мәселеде арнайы дәлелдің барлығынан немесе екі түрлі қияс мүмкіндігі болған бір оқи ...

                                               

Ихуан әл-Муслимин

Басқа мағыналар үшін Ихуан деген бетті қараңыз. Әл-Ихуан Әл-Муслимин "Мұсылман бауырлар" - мұсылман бауырлар ассоциациясы қоғамы діни-саяси ұйымының мүшелері. Оны Мысырда 1928 жылы шайқы Хасан әл-Банна құрған. Хасан әл-Банна 1906 - 49 Махмудияда ...

                                               

Ихуан әс-Сафа

Ихуан әс-Сафа - исмаилшыларға жақын тұрған жасырын ғылыми-пәлсапалық қоғам. Таяу Шығыста X ғасырда кұрылған. Солардың атынан 51 трактат жазылып, "Расаил ихуан әс-сафа уә хуллан әл-уафа" деп аталатын энциклопедияны құрайды. Ол "ар-Рисала әл-жамиға ...

                                               

Ихэтуаньдер көтерілісі

Ихэтуаньдер көтерілісі – 19 ғасырдың аяғында Солтүстік Қытайда болған халық қозғалысы. 19 ғасырдың бас кезінде Қытайда манчжур үстемдігіне қарсы" Ихэтуань” немесе" Ихэцюань” деген діни құпия одақ пайда болды. Алғашқы кезде бұл одақ" Жойылсын Цинь ...

                                               

Иші

Иші – тері илеу кәсібімен шұғылданатын адам. Ишінің қолынан шыққан терілер, әсіресе, ұсақ мал, аң терілері киім-кешек, тұрмыстық қажеті бар заттар үшін пайдаланылады. Қазақ ишілері тері илеу үшін идің малма, былжыр, кермек деген түрлерін қолданға ...