ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 479




                                               

Жұмабеков атындағы көше (Алматы)

Жұмабеков атындағы көше. Көшеге көрнекті ғалым, тарих ғылымдарының докторы, профессор, Қазақ КСР-ның Еңбексіңірген ғылым қайраткері - Ж. Жұмабековтың есімі берілген. Көше Алатау ауданындағы "Ақбұлақ" шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - ...

                                               

Жұмалиев атындағы көше (Алматы)

Жұмалиев атындағы көше. Көшеге көрнекті ғалым, ақын, жазушы, сыншы, әдебиеттанушы, Қазақ КСР Ғылым академиясының академигі Қажым Жұмалиевтің есімі берілген. Жұмалиев Қажым Орал облысының Жалғызағаш ауылында дүниеге келген. Ол - қазақ әдебиетінің ...

                                               

Жұмалық

Жұмалық – дәстүрлі қазақ қоғамында жұма күні діндарларға көрсетілетін құрмет жоралғысы. Медреседе, ауыл мектебінде, т.б. оқып жүрген балалар жұма күні торсыққа қымыз құйып, орамалға ас түйіп әкеліп, ұстаздарына Жұмалық берген.

                                               

Жұманның қызыл үйі

Жұманның қызыл үйі – 19 ғасырда күйдірген қызыл кірпіштен тұрғызылған архитектуралық ескерткіш. Қазіргі Қарағанды облысының Сарыкеңгір ауылына таяу, Сарыкеңгір өзендерінің бойында. Сәулеттеген – Құнанқараұлы Әбіш. Үй дәстүрлі жобамен салынған. Жо ...

                                               

Жұмат Шанин көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Молодежный көшесі. Жұмат Шанин көшесі Рихард Зорге көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 183.7 м. Жұмат Шанин 1892-1938 - қазақтың тұңғыш режиссері, актер, драматург, театр және қоғам қайраткері, ұлттық кәсіби театр өнерінің негізін салуш ...

                                               

Жұматаев Ермек

Жұматаев Ермек - айтыс ақыны. 1984 ж. Жамбыл ауданындағы орта мектепті, 1998 ж. ҚазМУ-ді бітірген. 1988-98 ж. ауданы мәдениет үйінің директоры, 1998-2002 ж. облыс халық шығарм. орталығында аға инспектор. Республикалық "Қараой", Манастың ЮОО жылды ...

                                               

Жұмахмет Мақаншыұлы Кішкенебаев

Жұмахмет Мақаншыұлы Кішкенебаев - тіл білімі маманы, филологиялық ғылым кандидаты, доцент. Алматы шет тілдер институтының неміс тілі факультетін, Москва мемлекеттік университетінің жанындағы Азия және Африка институтының аспирантурасын бітірген. ...

                                               

Жұмаш Арғымбайұлы

Жұмаш Арғымбайұлы журналист. Алматы Жоғары партия мектебін бітірген 1972. Журналист қызметін "Екпінді еңбек" газетінің тілшісі болудан бастады. 1972 жылы Алматы облысы "Жетісу" газетінде бөлім бастығы, жауапты хатшы, бас редактордың орынбасары, г ...

                                               

Жұмағалиева Фатиха

Жұмағалиева Фатиха – медицина ғылымдарының докторы 1971, профессор 1972. Ташкент медицина институтын 1940 бітірген. Қазақстан ғылым академиясының Физиол. институтында кіші, аға ғылым қызметкері, лаборатория меңгерушісі 1951–83 болған. Негізгі ғыл ...

                                               

Жұмбақ

Жұмбақ – адамның ой-өрісін, алғырлығын, білімін сынау мақсатында нақты бір зат немесе құбылыс тұспалдап сипатталатын шағын әдеби жанр. Жұмбақ жанры дүние жүзі халықтары әдебиетінің көпшілігінде бар. Бұл жанрға Аристотель" Жұмбақ – жақсы жымдасқан ...

                                               

Жұмбақтас қысқа көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №2 қысқа көше. "Көктал" тұрғын алабы. Жұмбақтас қысқа көшесі Жаңақоныс көшесінен басталады. Ұзындығы - 599 м. Жұмбақтас - Ақмола облысы, Бурабай курортындағы көлдің ортасына орналасқан арал тас. Жұмбақтас аталу себебі көлдің әр жағы ...

                                               

Жұмсалатын қорлар

Жұмсалатын қорлар - әскери, операциялық және стратегиялық қорлардың құрамындағы қор. Жұмсалу реті соғыс уақытында - әскердің ұрыс қимылын, әскери дайындығын және күнделікті өмірін қамтамасыз ету үшін жұмсалады. бейбіт уақытта - әскердің күштің кү ...

                                               

Жұмсалмайтын қорлар

Жұмсалмайтын қорлар жұмылдыру кезінде әскери құрылымдарды қамтамасыз етуге арналған материалдық құралдар қоры; ерекше жағдайларда ғана тиісті командирдің бастықтың рұқсатымен жұмсалатын материалдық құралдардың әскерлік қорының бір бөлігі; экипажд ...

                                               

Жұмсақтүк

Жұмсақтүк – қалампыр тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанның барлық су қоймаларында, сортаңды жерлер мен бау-бақшаларда, кейде шалғындар мен орман алқаптарында су Жұмсақтүгі өседі. Биіктігі 10 – 15 см. Сабағы жерге төселіп ө ...

                                               

Жұмыла

Түсіндірме сөздікте бұл сөздің мағынасын ұғындыру ретінде - "жабыла" түлғасын алған. ".Олай болса, осы мәселені шешуге жұмыла кірісуіміз керек". В. Радлов өзінің сөздігінде бұл сөздің тек қазақтарда қолданылатынын көрсете отырып, "бүкіл", "барлық ...

                                               

Жұмылдыра қанат жаю

Жұмылдыра қанат жаю - Қарулы Күштердің бейбіт уақыттағы ұйы мдар мен штаттардан соғыс кезіндегі штаттар мен ұйы мдарға өтуі. Жұмылдыра қанат жаюқа мыналар енеді флот кемелерін консервациядан қатарға қосу және оның құрамына сауда флоты кемелерін ш ...

                                               

Жұмылдыру

Жұмылдыру - Қарулы Күштерді соғыс жағдайына ауыстыру және елдің экономикасы мен мемлекеттік институттарын соғыс мұқтаждықтарын қамтамасыз ету үшін қайта құру жөніндегі іс-шаралар кешені. Ішінара жұмылдыру әскери қимылдар театрының бірінің аймағын ...

                                               

Жұмылдыру дайындығы

Жұмылдыру дайындығы - мемлекеттік органдарды, ұйымдарды, Қарулы Күштерді, басқа әскерлер мен әскери кұрамаларды, Қазақстан Республикасының аумағындағы халықты агрессия жағдайында қорғау мақсатымен және жаппай әскерге алу мен әскери уақытта мемлек ...

                                               

Жұмылдыру туралы хабар

Жұмылдыру туралы хабар - барлық мүдделілерді, қарулы күштердің барлық түрлеріндегі әскери бөлімдерді, әскери және азаматтық ұйымдарды жүмылдыру туралы үкімет шешімімен таныстыру. Жұмылдыру туралы хабар яғни мобилизациялаиғандарды әскери бөлімге н ...

                                               

Жұмыр

Жұмыр, жұмыршақ – 1) дәстүрлі қазақ қоғамындағы мал қарнының ішіне сарымсақ, бұрыш, сәбіз, күріш, майлы ет турап салып, аузын түйреп сақтайтын тағам түрі. Жұмырды қарын, бүйен, кейде жылқының түп қарнынан жасаған. Оны күн ұзарған мезгілге сақтап, ...

                                               

Жұмыр мүсіні

Жұмыр мүсіні – мүсін өнеріндегі өз алдына сомдалып жасалатын шығармалар жанрының жиынтық атауы. Жұмыр мүсіні туындылары жан-жағынан көруге қолайлы болғандықтан, көрерменге шығарма мазмұны толығынан ашылады. Жұмыр мүсінінің басты нұсқалары: статуя ...

                                               

Жұмырбай Мәмбетұлы

Жұмырбай Мәмбетұлы 1807-1897 – ақын. Батыс Қазақстан өңірінде ғұмыр кешкен. Кіші жүз құрамындағы байұлы тайпасының алаша руынан шыққан. Ақынның сақталған өлеңдері мен толғауларынан өршіл рух сезіледі." Шәріп правительге”," Сұрасаң, менің атым Жұм ...

                                               

Жұмырлық

Жұмырлық. тау жыныстарына тән түйірлер мен кесектердің түзілуі барысындағы қозғалыстары салдарынан олардың пішіндік өзгерістерге ұшырау болмысы. Түйірдің жұмырлану дәрежесі оның тең өлшемдену, үшкірлену және домалақтану дәрежесіне тәуелді. Жұмырл ...

                                               

Жұмыс

Жұмыс сөзі келесі мағыналарды білдіреді: Жұмыс - ақша табу үшін баратын күнделікті жер. Жұмыс күші Термодинамикалық жұмыс - жүйенің сыртқы параметрлерін өзгерту арқылы алынған немесе берілген энергия көрсеткіші. Жұмыс Работа; operation, processin ...

                                               

Жұмыс (көлік)

Жұмыс - 1. энергияны қайта құру өлшемі; 2. іс әрекет. Механикалық жұмыс - күш іс-эрекетіне бағытталған, денемен жұрілген жолға кететін күштің өнімділігімен өлшенетін жұмыс. Қозғауыштың жүктемесі аз ғана жұмысы - жанармай мен жанғыш қоспа жартылай ...

                                               

Жұмыс беруші

Жұмыс беруші - жұмыс күшін жалдаушы. Қазақстанда жұмыс берушіге жалдамалы еңбекті пайдаланушы, заңдарда белгіленген тәртіппен тіркеуден өткен кез келген отандық және шетелдік заңи немесе жеке тұлға жатады. Жұмыс беруші еңбек қатынастарының субъек ...

                                               

Жұмыс берушінің актілері

Жұмыс беруші Еңбек кодексіне және өзге де нормативтік-құқықтық актілерге, еңбек шартына, келісімдерге, ұжымдық шартқа сәйкес өз құзыреті шегінде актілер шығарады.

                                               

Жұмыс картасы

Жұмыс картасы - шартты тактикалық белгілермен және түсіндірме жазулармен графиқалық түрде соғыс қимылдарының жағдайлары түсірілген топографиялық карта. Картада көрсетілген жағдаймен әскерлердің шын мәніндегі жайының сай болуы қажет. Жағдайдың кар ...

                                               

Жұмыс кеңістігі

Жұмыс кеңістігі - Windows операциялық жүйесі терезелерінің ішкі элементі болып саналатын жұмыс кеңістігі. Жұмыс кеңістігінде тұтынушы өрекетінің нәтижесі болып табылатын объектілер жиыны орналастырылады. Осындай жағдайда ішкі терезе объектілері с ...

                                               

Жұмыс орынды күту уақыты

Жұмыс орынды күту уақыты - орындаушының технологиялық жабдықтау құралы жұмыс жасау қабілетті күйінде ұстауға, оны және жұмыс орнын күтуге жіберетін жекелей уақыт бөлігі.

                                               

Жұмыс тобы

Жұмыс тобы - компьютерлік байланыс құралдарымен біріктірілген және бір ортақ жоба бойынша жұмыс жасайтын кызметкерлер ұжымы. Ж.т. үшін мәліметтерге бірлесіп қатынас құру тән: 1) ортақ жобамен жұмыс істейтін және осы желіде файлдарды, мәліметтер б ...

                                               

Жұмыс уақытының балансы

Жұмыс уақытының балансы - жұмыс күні барысында орындалған жұмыстар құрамына кеткен уақыттың барлық қосындысын жұмыс уақытының үзақтығымен салыстырып оны қандай дәрежеде тиімді пайдаланғанын анықтау. Жалпы жұмыс кұрамына кіретін көмекші, дайындық ...

                                               

Жұмыс қабілеттілігі

Жұмыс қабілеттілігі – қарастырылып отырған уақыт мезетінде негізгі параметрлері қойылған техникалық талаптары шегінде орналасқандағы бұйымның қалпы. Ақау - бұл жұмыс қабiлеттiлiгнiң бұзылуы.

                                               

Жұмыс қалып-күйі

Жұмыс қалып-күйі - программа командаларын автоматтық таңдау және оларды атқару іске асатын орталық процессордың қалып-күйі.

                                               

Жұмыс қаптамасы

Жұмыс қаптамасы - Windows операциялық жүйесі менюлерінің.деп сақтау мен Ашу командаларын тандау кезінде автоматты түрде ашылатын және ішінде әр түрлі құжаттары бар қаптама. Егер қүжатты ашу және сақтау кезінде басқа бір қаптама таңдап алынса, онд ...

                                               

Жұмыс үстелінің терезесі

Жұмыс үстелінің терезесі - Windows қолданбалы программаларының терезелері үшін негізгі болып саналатын, экран бетін толық жауып түратын жүйелік терезе.

                                               

Жұмыс, физикада

Жұмыс, физикада – күштің сан шамасы мен бағытына және оның түсу нүктесінің орын ауыстыруына тәуелді күш әсерінің өлшемі. Күштің жұмысы деп те аталады. Егер күштің сан шамасы мен бағыты тұрақты, ал дененің орын ауыстыруы түзу сызықты болса, онда Ж ...

                                               

Жұмыскерге жарақаттанудан немесе денсаулығының өзге де зақымдануынан келген зиянды өтеу

Жұмыс берушінің кінәсінан, өзіне тапсырылған жұмысты атқару кезінде жұмыскерге келтірілген жарақат немесе денсаулығының өзге де зақымдануынан қызметкер толықтай немесе ішінара еңбекке қабілеттілігін жоғалтқан жағдайда, жұмыскерге келтірілген зиян ...

                                               

Жұмыспен қамтылу

Жұмыспен қамтылу – елдегі еңбекке қабілетті тұрғындардың жұмыспен қамтамасыз етілу көрсеткіші. Бұл көрсеткіш елдегі мемлекеттік кәсіпорындар мен мекемелерде жұмыс істейтін жұмысшылар мен қызметшілердің‚ ауыл шаруашылық өнімдерін өндірумен айналыс ...

                                               

Жұмысты есепке алу журналы

Жұмысты есепке алу журналы - жұмыстың түрлері, оны атқарушылар, жүмысты орындау уакыты, тұрып қалу себебі және де басқа ақпараттар жазылатын есептеуіш техникалары құралдарын техникалық пайдалануды есепке алуға арналған негізгі құжат

                                               

Жұмыстық дене

Жұмыстық дене – машиналарда энергия түрлендіру, жұмыс атқару, т.б. үшін қолданылатын газ тәрізді не сұйық күйдегі зат. Жұмыстық дене ретінде, көбінесе, су буы, аммиак, көмір қышқылы, ауа, газ қолданылады. Ракета техникасында пайдаланылатын Жұмыст ...

                                               

Жұмыстық мөлшерлегіштер

Жұмыстық мөлшерлегіштер - бұйымды жасау кезінде тексеруге арналған мөлшерлегіштер. Шығарушы заводтың жұмысшылары мен бақылаушылары жұмыстық мөлшерлегіштерде қолданады.

                                               

Жұмысшы

Жұмысшы – кәсіпорынның материалдық құндылықтар жасаумен және өндірістік қызметтер көрсетумен, жүк тасымалдаумен тікелей айналысатын жұмыскері. Өндірістік процеске қатысу сипатына қарай негізгі Жұмысшы және көмекші Жұмысшы болып бөлінеді.

                                               

Жұмысшы жастар театры

Жұмысшы жастар театры – КСРО-да 1920 – 30 жылдары жұмыс істеген әуесқой театрлардың жиынтық атауы. Алғаш 1925 жылдары Санкт-Петербургте Коммунистік ағарту үйі жанындағы театр үйірмесі негізінде 1928 жылы кәсіби театрға айналды пайда болды. 1927 ж ...

                                               

Жұмысшы топ

Жұмысшы топ - жұмыс тобы - бірлесіп жұмыс істеу және олардың жүйелік ресурстарын қарап шығуды жеңілдету үшін топтастырылған есептеу машиналары жинағы. Әрбір жұмысшы топтың өзіндік атауы болады.

                                               

Жұмысшы факультеті

Жұмысшы факультеті – КСРО-да 1919 – 30 жылдары ересектерге арналып ашылып, жалпы білім берген оқу орындары. Алғашқы Жұмысшы факультеті 1919 жылы Мәскеуде Г.В. Плеханов атындағы Халық шаруашылық институты бұрынғы Сауда институты жанынан ашылды. Ол ...

                                               

Жұп дыбыстар

Жұп дыбыстар - акустика-артикуляциялық белгілеріне қарай дыбыстардың жұптасып келуі. Жұп дауыстылар: а - ә, ы - і, о - ө, у - у; жұп дауыссыздар: б - п, г - к, г - қ, д - т, ж - іи, з - с.

                                               

Жұп жақшалар

Жұп жақшалар жарасымды ретпен бірнеше терезе орналастыруыңызға немесе, керісінше, бірінің ұстіне бірін лактырып орналастыруыңызға да болады. Қалауыңызша, үстел бетіне экран бетін толық алып тұратын бір ғана терезе қалдырып, артығын алып тастауыңы ...

                                               

Жұптылық

Жұптылық – микробөлшектер күйлері толқындық функцияларының айналық шағылуға қарағандағы симметриялық қасиеттерін бейнелейтін кванттық механикалық сипаттамасы. Күшті және электрмагниттік өзара әсерлерден болатын процестерде Жұптылықтың сақталу заң ...

                                               

Жұптық бит

Жұптық бит - топтағы биттердің жалпы саны жұп немесе тақ болатындай ету үшін топқа қосылатын қосымша ақпар.