ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 44




                                               

Ламанцы

Ламанцы. Шығыс славян аспаздығының екі түрлі тағамы. 1.Тәтті ламанцы. Тұщы қамырдан даярланады, оның қамырын кеспеге сияқты кеспей жаяды да, тегіс бет түрінде тұмшапеште кептіріледі. Бетті құрғақ күйінде алдын ала белгілеген сызықтар бойымен сынд ...

                                               

Ламберт заңы

Ламберт заңы - жарықты шашырататын беттің жарықтылығы барлық бағытта бірдей болатындығын өрнектейтін заңы 1760 ж. неміс ғалымы И.Ламберт тұжырымдаған. Бетке s жүргізілген перпендикулярға нормальға бұрыш  жасай бағытталған жарықтылық І пен сол ...

                                               

Ламберт мұздығы

Ламберт мұздығы - Антарктиданың шығысында орналасқан мұздық, дүние жүзіндегі ірі мұздықтардың бірі. ұзындығы 450 км, ені 30 - 120 км. Бастауын Халықаралық геофизикалық жыл аңғарынан алып, Эймери қайраңдық мұздығына ұласады. 1957 ж. австралиялық ғ ...

                                               

Лампалық вольтметр

Лампалық вольтметр - қолмен алып жүретін, коп шекті, бірден санайтын, тұрақты тоқтың электрлік кернеуін және айнымалы тоқтың электр кернеуінің тиімді мәндерін өлшейтін аспап. Лампалық вольтметр ерекшелігі сезгіш, күшейткіш және жазатын элементтер ...

                                               

Лампрофиллит

Лампрофиллит - - силикаттар класының оқшауланған тетраэдрлі типіне жататын минерал. Сингониясы - ромбылық, кристалдары тақта тәрізді. Түсі -қоңыр, жылтырлығы - шыныдай, қаттылығы - 2-3, жіктілігі өте жетілген, меншікті салмағы - 3.44-3.53. Нефели ...

                                               

Лампрофирлер

Лампрофир - тау жынысы. Өзге магмалық тау жыныстарымен салыстырғанда Лампрофирдың құрамында кемінде 30%-дай темірмагнезиялық силикаттар болады. Лампрофир қара, сұр түсті болып келеді. Олар дала шпаттарынан, биотиттен, амфиболдан тұрады, аздап кли ...

                                               

Лан Лан

Лан – Қытай пианиношысы. 1982 жылы Ляонин провинциясының Шэньян жерінде дүниеге келген. Түбі маньчжурлық деп саналады. Нью-Йоркте тұрады. Өзінің концерттік қойылымдарының арқасында Еуропаға және Солтүстік Америкаға кеңінен танылған. Екі жасында " ...

                                               

Ландрас шошқасы

Ландрас шошқасы - бекон алу үшін өсірілетін шошқа тұқымы. 20 ғасырдың 1-жартысында Данияның жергілікті майлы бағыттағы шошқа тұқымының мегежінін ағылшын ақ шошқасының еркегімен шағылыстыру арқылы шығарылды. Ландрас шошқасы еркегінің қабандарының ...

                                               

Ландшафт геохимиясы

Ландшафт геохимиясы - географиялық ландшафтарда химиялық элементтердің химиялық құрамын және миграциясын зерттейтін геохимия мен физикалық географияның бөлімі. 20-ғасырдың 40-жылдарында пайда болған. Ол ландшафттағы химиялық элементтердің көшуін, ...

                                               

Ландшафт физикасы

Ландшафт физикасы, ландшафт геофизикасы, биогеофизикасы - ландшафттанудың ландшафт процестерін физикалық жолмен анықтайтын саласы. Негізінен климаттың, жер бедері және топырақ жамылғысының белгілі бір кешеніне бейімделген органикалық ортаның өніп ...

                                               

Ландшафт шекаралары

Ландшафт шекаралары - көршілес ландшафтылардың, олардың сапасы мен қасиетін бөліп тұратын жер беті; сондай-ақ ландшафтыны басқа ландшафтылық емес географиялық түзілімдерден бөліп тұрған сияқты көрінетін жер беті.

                                               

Ландшафт құраушылары

Ландшафт құраушылар, географиялық құраушылар - географиялық қабық пен кешенді құраушы жеке бөліктер. Оған тау жыныстары, жер бедерінің түрі, жер бетіндегі және астындағы сулар, ауа массалары, өсімдік және топырақ жамылғысы, жануарлар дүниесі жата ...

                                               

Ландшафтыларды жіктеу

Ландшафтыларды жіктеу - ландшафтыларды және олардың құрам-бөліктерін өздеріне тән қасиеттері бойынша топтау. Мысалы, табиғи және антропогендік элементтерінің арақатынастары бойынша, олардың құрамбөліктерінің арасындағы байланыстардың жиілігі, био ...

                                               

Ланспик

Ланспик - желе күйіне дейін буланып қоюланған сорпаны білдіретін аспаздық термин. Ол мөлдір, хош иісті және дайын болған өнімнің толық дәмін сақтайды. Ланспик даярлағанда сорпадан басқа көкөністер, татымдықтар, тұз, сіркесу, желатин, оттяжка қолд ...

                                               

Лаошань

Лау Шаң – Ғұндар мемлекетінің билеушісі. Лаошань, Лаошань Гиюй – б.з.б. 174 – 161 ж. Ғұндар мемлекетінің билеушісі, тәңірқұты шаньюй. Әкесі Мөде қаған қайтыс болғаннан кейін көшпелі ғұн мемлекетінің тағына отырды. 166 ж. 140 мыңдық қалың қолмен Қ ...

                                               

Лапиллдер

Лапиллдер - кратерден вулкан атқылаған кезде лақтырылып шығарылатын, бұрын қатып қалған вулкандық жыныстардың пішінсіз сынықтары. Диаметрінің үлкендігі бірнеше сантиметрге жетеді.

                                               

Лаплас азимуты

Лаплас азимуты - географиялық меридианның жазықтығы мен жердегі заттың немесе аспан шырағы орналасқан вертикаль жазықтықтың арасындағы азимут. Магниттік меридиан арқылы есептелген азимутпен салыстырғанда шын азимут деп аталады. Азимут нұсқарының ...

                                               

Лаплас операторы

Лаплас операторы, лапласиан - х 1, х 2., х n айнымалыларынан тәуелді F {\displaystyle F\ } функциясына F {\displaystyle \leftF} функциясын сәйкес келтіретін Δ {\displaystyle \ \Delta } сызықты дифференциал операторы. Дербес жағдайда бір айнымалыл ...

                                               

Лара Фабиан

Лара Фабиан - франкотілді әнші, Канада азаматшасы. Француз, ағылшын, неміс, италия, испан, португал, орыс және тағы да басқа тілдердегі әндерді орындайды. Бала кезінен әнші болуды армандап, музыка және би мектептерінде оқиды. 14 жасында-ақ Лара Ф ...

                                               

Лассуэлл Гарольд

Гарольд Дуайт Лассуэл - Чикаголық мектептің көрнекті өкілі, саяси ғылымда бихевиористік көзқарасты жақтаушы. Йель құқық университетінің құрметті процессоры, Нью-Йорктағы Саяси ғылымдар Орталығының директоры, Американдық саяси ғылымдар Ассоциацияс ...

                                               

Ластанған (зиянды) ауаның таралу аймағы

Ластанған ауаның таралу аймағы - жеке құрамның тыныс алу органдары арқылы уландырғыш затпен зақымдалуы мүмкін жер бөлігі. Аймактың шектері уландырғыш заттардың бастапқы уландыру көлеміне қарай анықталады және химиялық қаруды қолданған аудан көлем ...

                                               

Лат (Ислам)

Лат - бүкіл ежелгі Арабияда, әсіресе Уадж жазығындағы Таиф маңына ақ тастан пұт мүсін орнатылып, Хиджазда ерекше дәріптелген, Исламға дейінгі әйел Құдайдың есімі. Пұт тасқа және оның қасындағы киелі ғибадатханаға тәуап етушілер ағылып келіп жатад ...

                                               

Латентті кезең

Латентті кезең: 1. Тітіркендіргіш әсері мен биологиялық белесінің әсерлену арасында еткен уақыт. 2. Жалмаушы клеткалардың бактерия денесіне енуі мен оның еруі /ыдырасы/ арасында еткен уақыт. Инфекциялық ауруларға байланысты бұл уақыт микробтардың ...

                                               

Латеритті топырақ

Латеритті топырақ – тропик және субтропик алқаптардағы латериттерде жаралатын қызыл түсті топырақ. Латеритті топырақ жаралуда мору процестерімен бірге биогендік факторлар да қатысады. Бұл топырақтар ісінбейді, пластикалылығы аз, реакциясы қышқыл, ...

                                               

Латериттті профиль (қима)

Латериттті профиль - ылғал тропиктер мен субтропиктерде таужыныстардың латериттік моруы нәтижесінде жасалады. Түпнұсқа таужыныстардың әр түрлі ыдырауына байланысты тік бағыттағы белдемділігімен сипатталады. Мынадай геохимиялық белдемдер бөлінеді: ...

                                               

Латын мектептері

Латын мектептері - бастауыш не жоғарылатылған типтегі латын тілді оқу орындары. Ерте ортағасырда Батыс Европада пайда болып, ана тілді қалалық мектептер пайда болған, 13 ғасырға дейін жұмыс істеген.

                                               

Латын таңбалары (Юникод)

Латын таңбалары Юникодтың 5.1 нұсқасында келесі ауқымдарға шығарылып бөлінеді: Halfwidth and Fullwidth Forms Жарты енді және толық енді пішіндер, толық енді латын әріптер FF00 - FFEF Phonetic Extensions Фонетикалық кеңейтімдер 1D00 - 1D7F Enclose ...

                                               

Латыштың қызыл қоңыр сиыры

Латыштың қызыл қоңыр сиыры - асыл тұқымды сүтті ірі қара. Латвияда жергілікті сиырларды англер және даниялық қызыл сиырлардың бұқаларымен шағылыстыру арқылы шығарылған. Түсі қызыл. Дене тұрқы созылыңқы. Басы мен мойыны ұзын, терісі жұқа әрі қатпа ...

                                               

Лауазымды адам

Лауазымды адам - мемлекеттік органдарда, жергілікті өзін-өзі басқару органдарында, Қарулы Күштер жүйесінде арнайы құзыреттілікпен тұрақты немесе уақытша билік өкілі қызметін не болмаса ұйымдастыру-басқару, әкімшілік-шаруашылық қызметін атқаратын ...

                                               

Лауреат

Лауреат - ғылым, техника, мәдениет, т.б. салалардағы аса үздік жетістіктері мен табыстары үшін берілетін құрметті атақ, арнайы жүлде. Өнер жарыстары мен байқаулардың жеңімпаздарына лауреат атағын беру ежелден келе жатқан дәстүр. Осы заманғы байқа ...

                                               

Лафет

Лафет - зеңбірек қаруының ұңғысы орнатылып бекітілетін тұғыр. Ол ұңғыны керекті жағдайға коюға және қаруды бір жерден екінші жерге қозғалтуға қолайлы қызмет атқарады.

                                               

Лақ

Лақ - алты айға дейінгі ешкі төлі. Алты айға тол-ған, бірақ тарттырылмаған еркек лақты лақ теке, ұрғашы лақтың алты айлығында қашып, бір жасында лақтағанын шыбыш деп атайды.

                                               

Лақа

Лақа балық - ерекше тәсілмен көбейетін балықтың бір түрі. Уылдырығы ұрықтанар кезде аналығының бауыр жағындағьг терісі қалындай келіп жұмсарады. Осы кезде ұрықтанған уылдырығының үстіне өз денесінің салмағын түсіре жатады. Жұмсарған теріге денесі ...

                                               

Лаң

Лаң. "Лаң салу", "лаң шығару" сияқты тіркестерде жиі қолданылады. Кейде сөйлем ішінде жеке тұрып та тиісті мағынасын бере алады. Түсіндірме сөздікте - қырсықты, әлек, бүлік мағыналарын ұғындыратындығы көрсетілген. ".Мәсен мен Шегірдің лаңы ғой, а ...

                                               

Ле Фигаро

"Ле Фигаро" – Франциядағы ірі басылымдардың бірі. Газет алғаш рет 1826 жылы жарық көре бастады. Оның атауы әйгілі "Фигароның үйленуі" қойылымынан соң атауға айналған. 1975 жылы басылым Робер Эрсанның иелігіне өтеді. Ал 2004 жылдан бастап газет Се ...

                                               

Ле Шателье-Браун принципі

Ле Шателье-Браун принципі, Ле Шателье - Браун принципі, тепе-теңдіктің ығысу принципі - жүйені термодинамикалық тепе-теңдік күйден ауытқытатын сыртқы әсердің салдарынан сол жүйедегі тепе-теңдік осы әсерді әлсірететін реакция бағытына қарай ығысат ...

                                               

Лев Архипов

Лев Архипов - тележурналист. А. Пушкин атындағы Орал педагогикалық институттың бітірген. Еңбек жолын 1959 жылы Орал облыстық радиосында тілшілік қызметтен бастады. 1965 жылы облыстық теледидардын тілшісі, кейін бас редакторы қызметтерін атқарды. ...

                                               

Лев Иванович Борисов

Лев Иванович Борисов 1933 жылы 8 желтоқсанда Иваново облысы Плес қаласында дүниеге келеді. Актер Олег Борисовтың кішкентай інісі. 1956 жылы Б.В. Щукин атындағы театр училищесін тәмамдап шығады. 1960 жылға дейін театр студиясында жұмыс істейді. 19 ...

                                               

Лев Рэмович Вершинин

Лев Рэмович Вершинин – жазушы, тарихшы. 1957 жылы Одесса қаласында дүниеге келген. 1977-1979 жылдары Қазан мемлекеттік университетінде оқиды. 1989 жылы Тарих ғылымдарының докторы дәрежесін алады. Эпир тарихы мақалалар жазған. 1997 жылы "Странник" ...

                                               

Лев Толстой көшесі (Астана)

Лев Толстой көшесі Әнуар Әлімжанов көшесінен басталып, Ә.Сембинов көшесінде аяқталады. Абыралы, Күлтөбе орамдарымен және Қарағанды көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 692.5 м. Лев Николаевич Толстой 1828-1910 - орыстың ұлы жазушысы. "Соғыс және бейбі ...

                                               

Леван Абашидзе

Леван Абашидзе – грузин актері. 1985 жылы Шота Руставели атындағы Тбилиси театр өнер институтын бітіреді. Леван Абашидзе Тбилиси театр-студиясында актерлік қызмет атқарады. Ол он төрт жасынан бастап киноға түседі. Көптеген түскен фильмдері бар. Л ...

                                               

Левон Мирзоян көшесі (Астана)

Левон Мирзоян көшесі Қажымұқан көшесінен басталып, В. Петров, Б. Майлин көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 1157.7 м. Левон Исаевич Мирзоян 1897-1939 - мемлекет қайраткері. Ұлты - армян. 1933 жылдан Қазақ өлкелік партия комитетінің, 1937 жылы маусы ...

                                               

Легат

Легат, өсиет-тапсырма. Мұрагерге нақты адамға белгілі соманы немесе белгілі бір мүлікті беру туралы өсиетте жазылған тапсырма. Ежелгі Рим заңнамасында легат ұғымын кездестіруге болады.

                                               

Ледебурит

Ледебурит есімімен" - ақ шойын құрамындағы зат цементит пен аустениттің эвтетикалық қоспасы; 1145С темп-рада балқыту нәтижесінде түзіледі. Таза көміртекті темір қорытпаларындағы көміртектің мөлш. 2.03%-дан жоғары болғанда ғана қатты және морт сын ...

                                               

Лежандр нышаны

Лежандр нышаны - сандар теориясында пайдаланылатын функция. Француз математигі А. М. Лежандр 1785 жылы енгізген. Лежандр нышаны Якоби нышанының жеке түрі, ал ол өз кезегінде Кронекера - Якоби нышанының жекеше түрі болып табылады.

                                               

Лезгиндер

Лезгиндер - ұлт. Оңтүстік-шығыс Дағыстанда, Әзірбайжан Республикасының Дағыстанмен көршілес аудандарында тұрады. 1813 - 28 жылдары Лезгиндер Ресейдің қол астына кірді. Лезгиндерде ұлттық саз өнері, лезгин биінің түрлі нұсқалары дамыған. Еуропа нә ...

                                               

Лездеме

Лездеме - офицерлік құрамды тактика және оперативтік мәнер бойынша дайындау түрі. Сыныпта картамен немесе жергілікті жерде әскерлерді басқару, жағдайды өздігінен және тез талдауға жаттықтыру және оны жетілдіру, тез шешім қабылдау, бағыныштыларға ...

                                               

Лезу

Лезу - Орталық Африкада тұратын көп халықтарының мифологиясы бойынша жоғарғы құдай. Лезу кәрі шал ретінде суреттеледі. Оның көзі кәріліктен жасқа толғанда - аспаннан жаңбыр жауады. Тонга халықтың бір ертегі бойынша, Лезуның шешімі бойынша бір әйе ...

                                               

Лейбниц-Ньютон теоремасы

Лейбниц-Ньютон теоремасы - функцияны өзінің туындысынан алынған интеграл арқылы өрнектейтін формула. Егер Φ функциясының Φ=f туындысы абсолют үзіліссіз болса, онда ∫ a b f x d x = Φ b − Φ a = Φ | a b {\displaystyle \int \limits _{a}^{b}fxdx=\Phi ...

                                               

Лейко

Лейко гр. левкое - жарық ақ - кейбір магмалық жыныстар атауының алдыңғы жағына жалғанатын қосымша.Бұл қосымша жалғанған атау аталмыш жыныстың негізінен алғанда түссіз минералдардан дала шпаттары, кварц т. с. с. тұратындығын көрсетеді.