ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 419




                                               

Газдың сығылғыштық коэффициенті

Газдың сығылғыштық коэффициенті. Бірдей жағдайлардағы, яғни қызуы мен қысымы бірдей мөлшермен сипатталған нақтылы қойнауқаттың және мінсіз газдар көлемдерінің бір-біріне қатынасы. Синонимдері - газдың серпінділік коэффинциенті; газдың серпінді ұл ...

                                               

Газдың өндірістік қорларын реттеу әдістері

Газдың өндірістік қорларын реттеу әдістері - Әдетте көлемдік әдіс және қысымның төмендеуін қадағалау ісі қолданылады. Газ қорын есептеудің көлемдік әдісі жинауыштардың және қойнауқаттық флюидтердің геологиялық, физикалық және химиялық касиеттерін ...

                                               

Газиз

Газиз - Башқұртстанның Кугарчин ауданындағы ауыл, Ибраев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 123 адамды құрады. Пошта индексі - 453331, ОКАТО коды - 80238815003.

                                               

Газконденсат

Газконденсат, Газ қоймалжыңы - жер қойнауына тән термодинамикалық жағдайларда газ немесе бу түрінде кездесетін, мұнай көмірсутектерінің тез қайнайтын сұйық түрлері мен газ күйіндегі түрлерінің өзара астаса отырып еруі нәтижесінде түзілетін табиғи ...

                                               

Газконденсатмұнайлы жатын

Газконденсатмұнайлы жатын Газды бөлігі С 5 + жоғары құрамды көмірсутектердің газ түріндегі массаларының біршама жоғары мөлшерін құрайтын газмұнайлы жатын. Синонимі - "газконденсаттақиялы мұнайлы жатын".

                                               

Газконденсатты жатын

Газконденсатты жатын Газдық фазаның құрамында С 1, С 2, Zv С 3 көмірсутектерімен қатар еріген күйдегі көмірсутектер, тіпті лигориннің және керосиннің құрамына кіретін көмірсутектер бар, қойнауқаттық қысымы өте жоғары газ жатыны. Құрамында ауыр кө ...

                                               

Газконденсатты жатындар газы

Газконденсатты жатындар газы. Жер қойнауының термодинамикалық жағдайларында газ түрінде немесе бу түрінде болатын, бір-бірінде еріген газ немесе жеңіл қайнайтын сұйық мұнай көмірсутектерінен тұратын табиғи жүйе. Синонимі - "газконденсат".

                                               

Газконденсатты кенорын

Газконденсатты кенорын - газконденсатты жатындарды кіріктіретін кенорын. Кенорын қимасында газконденсаттармен қатар конденсат және газ жатындары ұшырасуы ықтимал.

                                               

Газлифт

Газлифт. Сұйықпен араласқан сығылған газ энергиясын пайдаланып сұйықтарды жоғары көтеру тәсілі. Сығылған табиғи газ көмегімен мұнай ұңғымаларын компрессорлық игеру шаралары нақ осы тәсілге негізделген. Егер сұйықты жоғары көтеру үшін сығылған ауа ...

                                               

Газмұнайлы жатын

Газмұнайлы жатын Мұнайды және газды кіріктіретін, бірақ мұнайының қоры газ қорынан көбірек болып келетін қосфазалы жатын. Синонимі - "газды тақиялы мұнай жатыны".

                                               

Газсыздандыратын заттар

Газсыздандыратын заттар - улағыш заттармен өзара белсенді араласып, оларды усыз құрамаларга айналдыратын химиялық құралдар. Газсыздандыру заттарын тотықтырғыш-хлорлау әрекеті бар және сілтілік түрлерге деп бөледі. Еріткіш ретінде суды және баска ...

                                               

Газсыздандыру машинасы

Газсыздандыру машинасы - әскери техниканы, киім-кешекті, корғаныш құралдары мен жергілікті жердің өңірлерін газсыздандыруды, дезинфекциялауды механикаландыру құралы. Арнайы жабдықталған газсыздандыру машинасы әдетте, атомобиль шассиіне орнатылады ...

                                               

Газсыздандырушы, дезактивациялаушы, дезинфекциялаушы заттар

Газсыздандырушы, дезактивациялаушы, дезинфекциялаушы заттар - жерді, аумақты, ғимараттарды, техниканы, киімдерді зарарсыздандыруға арналған заттар. Радиоактивті заттармен зақымдану кезінде - дезактивация, улағыш заттардын тамшы-сұйығына - газсызд ...

                                               

Газсыздыратын ерітінділер

Газсыздыратын ерітінділер - бөлімдер мен бөлімшелерде газсыздандыру жұмыстарын жүргізуге колданылатын ерітінділер. N1 газсыздандыратын ерітінді - дихлоромин Б-ның 10% ерітіндісі немесе дихлорэтандагы 5%-ды гексахлормеламин ерітіндісі. N1 газсызда ...

                                               

Газтұмылдырық

Газтұмылдырық - адамның тыныс мүшелерін, беті мен көзін улағыш және радиоактивтік заттардың зақымдауынан, зиянды бу, газ, түтін және баскаларынан корғаныш үшін қолданылатын жеке құрал.

                                               

Гайниямак

Гайниямак - Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Гайниямак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 987 адамды құрады. Пошта индексі - 452132, ОКАТО коды - 80202816001.

                                               

Гайот

Гайот - ұшар басы абразия әсерінен мұжылып тегістелген, сондықтан беткі деңгейі біршама тегіс жазықтықпен сипатталатын сөнген суасты жанартауы. Мұндай шоқылардың төбесі кейде 2500 м тереңдіктер өңірінен байқалатынға ұқсайды. Кейбір ғалымдар гайот ...

                                               

Гайтана Эссами

Гайтана Эссами − афроукраиндық танымал әнші. 1979 жылы 24 наурызда Киевте дүниеге келген. Гайтана Киевтегі музыка мектебінің саксафон сыныбын бітіреді. Сондай-ақ экономикалық білім алған. 1991 жылы "Фант-лото Надежда" балалар телевизиялық конкурс ...

                                               

Гал

Гал – - үдеудің өлшем бірлігі. 1 гал = 1 см/с 2 ; сондай-ак үлестік өлшем бірлігі - миллигал қолданылады.

                                               

Гале

Гале - Башқұртстанның Баймак ауданындағы ауыл, Татлыбаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 22 адамды құрады. Пошта индексі - 453642, ОКАТО коды - 80206849003.

                                               

Галенит-сфалеритті скарндық кенорындар

Галенит-сфалеритті скарндық кенорындар гранитпорфир, гранодиорит-порфир мен кварцты порфирдің әктастармен жапсарларында орналасады. Кен денелері күрделі пішінді және ірі әлшемді болады. Олардың кенорындардағы орналасуы тектоникалық бұзылыстар жүй ...

                                               

Галереялық ормандар

Галереялық ормандар - дала, прерий, саванна мен шөлдің ормансыз кеңістігімен ағатын өзен бойында өскен жайылма ормандарының енсіз өңірі. Типтік галереялық орманға Африка мен Оңтүстік Американың саванналарындағы жаға маңы тропиктік ормандар жатады ...

                                               

Галеттер

Галеттер - құрғақ таба нандарды алғашқыда осылай атаған. Кемедегі теңізшілер нан орнына қолданған. Арнайы теңіз экспедициясына және әскери жорықтарға арналып пісі- ріліп кептірілген нандарды осылай атай бастады. Галет термині Франциядан басқа бар ...

                                               

Галиакбер

Галиакбер - Башқұртстанның Бурзян ауданындағы ауыл, Галиакбер ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 501 адамды құрады. Пошта индексі - 453586, ОКАТО коды - 80219813001.

                                               

Галилей салыстырмалылық принципі

Галилей салыстырмалылық принципі - механика заңдарының барлык инерциалды санақ жүйелерінде бірдейлігінен туындайтын, классикалык механикадағы инерциалды санак жүйелерінің тең дәрежелілігі жайлы тұжырым.

                                               

Галилео жүйесі

Galileo компьютерлік жүйесі - авиабилеттерді брондаумен айналысатын халықаралық компьютерлік жүйе. Galileo жүйесі - әлемдегі ең әйгілі CRS, 1987 жылы British Airways, Swissar, KLM және Covia әуе компаниялары негізін қалаған,кейінірек оларға Alita ...

                                               

Галина Степановна Лазаренко

Лазаренко Галина Степановна – агроном ғалым. Целиноград ауыл шаруашылығы институтын бітірген. Солтүстік Қазақстан облысы Булаев ауданы Суворовский кеңшарының №3 бөлімшесінде агроном,1968 жылдан Көкшетау облысы Красноармейский ауданы Октябрь кеңша ...

                                               

Галлилей түрлендірулері

Галлилей түрлендірулері - бір-біріне қатысты қозғалатын санақ жүйесінде қозғалатын материалдық нуктенің координатасы мен уақытын байланыстыратын классикалық механиканың теңдеуі. XIX ғасырдың аяғында физиктерде Ньютонның классикалық механика заңда ...

                                               

Галлицизм

Галлицизм - бөтен тілдік элемент ретінде қабылданатын француз тілінен енген сөздер мен сөз орамдары. Мысалы: пардон, кюре,мерси,лорнет,люкс, бюро тағы басқа

                                               

Галогендік шөгінділер

ГАЛОГЕНДӀК ШӨГӀНДӀЛЕР - белгілі бір термодинамикалық жағдайларда қанығу күйіне жеткен су ерітінділері құрамындағы минералдардың тұнуы арқылы жаралады. Негізінен Nа, К, Са және Мg хлоридтері мен сульфаттарынан тұрады, карбонаттар мен бораттар аз м ...

                                               

Галогенез

Галогенез. Ыстық климатты белдемдер өңіріндегі тұзды су қоймаларының даму сатысы. Бұл саты қойма тұнбасының ерігіш тұздар есебінен қалыптаса бастауымен сипатталады. Галогенез процесі қойма суы біршама ащы және өте ащы болған жағдайда ғана жүзеге ...

                                               

Галогенидтер

Құрамына сәйкес 4 топқа бөлінеді: бромидтер хлоридтер фторидтер иодиттер. Табиғатта көбірек тарағаны хлоридтер 70-ке жуық минерал мен фторидтер 30-ға жуық минерал, иодиттер өте сирек не бары 5 – 6 минерал. Бромидтер мен иодиттерге, сондай-ақ халь ...

                                               

Галоид қосындылар

Галоид элементтер тұздар құрайтын деген мағынаны береді. Олардыд қасиеті сутегіне жақын төрт элементті: хлор, фтор, бром, иод. Бұлардың белгілі қышқылдары: HC1, НҒ, НВr, HJ. Осы қышқылдардағы сутек орнына бір металл орналасатын болса, сол галоид ...

                                               

Галушкалар

Галушкалар - қамырды иемдей ширатып ұзындығы 0.5 см етіп тілімделіп кесіліп тұзды суға қайнатылатын украин халқының үұлттық қамыр тағамы. Қамыр түйіршікгері майға қуырылады немесе борщтарға салынады.

                                               

Гальвани элементі

Гальвани элементі - электр-химия реакциясының нәтижесінде тікелей электр энергиясы пайда болатын электр тоғының көзі. Гальвани элементі тұз немесе қышқыл ерітінділеріне салынған екі электроды болады. Оның бірі - теріс электрод, екіншісі - оң элек ...

                                               

Гальвани әдісімен жалату

Гальвани әдісімен жалату - металл бұйымдарының сыртқы бетінің физикалық-химиялық ерекше қасиеті болуы, әрі тоттанбауы және ажарлы болуы үшін электр тоғымен өте жұқа қабыршақ жалату процесі. Мысалы, мыс немесе жез бұйымдарының сыртына никель, хром ...

                                               

Гальванотехника

Гальванотехника - қолданбалы электр-химияның бір саласы: ол металл және металл емес бұйымдардың сыртына электролиз әдісімен басқа бір металды жалату, жабу процестерін қамтиды. Ерімтал аноды бар электролиз қазірде аса таза металдар алу үшін, мәсел ...

                                               

Гальперин Пётр Яковлевич

Гальперин Пётр Яковлевич - психолог,Ресей Федерациясы ғылымының еңбегі сіңірген қайраткері. Пед.ғ.д-ры, проф. Ақыл-ой әрекеттерін саты-сатымен қалыптастыру теориясын ұсынды, Гальперин пікірінше, ақыл-ой әрекеттерін қалыптастыру процесі 5 сатыдан ...

                                               

Гамбринус

Гамбринус - Батыс Еуропадағы Белгияның Брюгге қаласында өмір сүрген сыра қайнатуды ойлап тапқан Фламандиялық ертегі кейіпкері.

                                               

Гаметопатия

Гаметопатия - Ұрықтану кезінде немесе аналық клетканың алғашқы бөлінуі сатылары кезінде нәсіл материалының өзгеруіне байланысты іайда болатын, іштен туа болатын аурулар тобы.

                                               

Гамма-гамма-каротаж

Гамма-гамма-каротаж. Тау жыныстарын гамма-сәулелердің сырт көзі арқылы сәулелеу барысында туындайтын, шашыранды гамма-сәулелер сипаттарын өлшеуге негізделген радиактивтік каротаж.

                                               

Гамма-каротаж

Гамма-каротаж Бұрғылау ұңғымаларына әдейі жасақталған қондырғыларды бойлата отырып, ондағы тау жыныстарының γ - сәулелерінің карқындылығын өлшейтін радиоактивтік каротаж тәсілінің бір түрі.

                                               

Гамма-сәуле шығару

Гамма-сәуле шығару - ядролық жарылыс кезінде түзілетін, кемінде 1010 метр ұзын толқынды электрмагниттік иондалған сәулелену, ядролык атомдардың энергиялық жағдайының өзгеруі, ядролықка айналу және бөлшектердің аннигиляциясы. Ол өткір радиация құр ...

                                               

Гана ақпарат агенттігі

Гана ақпарат агенттігі – Үкіметтік ақпарат агенттігі. Аккрда орналасқан. 1957 жылы негізі қаланды. Меншікті тілшілермен қатар Рейтер, халықаралық ақпараттарды таратады. Агенттік жазылушылары: Гана газеттері, радиосы, үкімет ұйымдары, шетелдік елш ...

                                               

Гана баспасөзі

Гана баспасөзі – Ганада жарық көретін басылымдар. Ганада: "Ганаиен тайме" "Ghanaian Times", 1958, "Дейли грэфик" "Daily Graphic", 1950, "Ивнинг ньюс" "Evening Newes", 1948, "Пайопир" "Pioneer", 1970 күнделікті газеттері; "Санди миррор" "Sunday Mi ...

                                               

Гана қалаларының тізімі

Гана қалаларының тізімі Тамале 390.730 Секонди-Такоради 260.651 Кейп-Кост 154.204 Кофоридуа 99.890 Тема 161.106 Асайман 228.509 Тесие 154.513 Аккра 2.096.653 Кумаси 1.604.909

                                               

Гандизм

Гандизм – Махатма Ганди есімімен байланысты ілімдер мен іс-тәжірибелер. Гандизм – діни-философиялық, қоғамдық-саяси ілім, Үндістан буржуазиясы мен империализмге қарсы қозғалыстың идеологиясы. Гандизм осы ілімнің негізін салушы М.К. Гандидің есімм ...

                                               

Ганима

Ганима - әскери олжа. Теориялық тұрғыдан оған әскери тұтқындардан, тұтқындардан және мал-мүлік, жиһаздардан басқа мүліктер де жатқызылды. Бірақ Мұхаммедтен с.а.у. кейін ол бөліске түспей қалды. Олжаны бөлу туралы баптарында бұл туралы факихтер де ...

                                               

Ганнет компани инкорпорейтед

"Ганнет компани инкорпорейтед" - АҚШ-тың ipi газет монополиясы. 1906 жылы мұнай магнаты Дж. Пьюмен және Морган қаржы-монополистік тобының кәсіпорнымен байланысты болған респ. миллионер Фрэнк Ганнет негізін қалады. Штаб-пәтері Рочестер қаласында Н ...

                                               

Гаплология

Гаплология - диссимиляцияның әсерімен біркелкі буындардың біреуінің түсіріліп айтылуы. Қазақ тілінде гаплология құбылысы негізінен ауызекі сөйлеу тіліне тәң. Мысалы: балдар, баллар - балалар, арластыр - араластыр, көп мағыналық - көп мағыналылық,