ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 41




                                               

Көмірлі аудан

Көмірлі аудан - көмірлі алаптың бөлігі; әкімшілік-экономикалық белгілері немесе геологиялық құрылысының ерекшеліктері бойынша шартты түрде бөлінеді.

                                               

Көмірлі тақтатастар

Көмірлі тақтатастар - құрамындағы органикалық заттар мөлшері 20 - 50% аралығында, барынша нығыздалған жік-жапсарлы көмірлі таужыныстар; күшті метаморфтанған көміркіріктіруші қабаттар арасында ұшырасады.

                                               

Көмірлі түзілімдерді ырғақтылық талдау

Көмірлі түзілімдерді ырғақтылық талдау - көмірлі түзілімдерді фациялық-геотектоникалық талдау әдісінің бірінші кезегі. Фациялық жағдай мен шөгінді жиналудың геотектоникалық режімін анықтамай-ақ, шөгінділердің көзмөлшер түйірөлшемі және т.б. негіз ...

                                               

Көмірлі формация

Көмірлі формация - калыңдығы мен ұзақтығы белгілі бір шамадағы, белдемді құрылысты геологиялық дене. Парагенетикалық байланыстағы көмірлі таужыныстардың полифациялық кешендерінен ырғақтардан немесе әр түрлі ретті шөгінді жиналу циклдерінен тұрады ...

                                               

Көмірлілік

Көмірлілік - нақтылы өңірдегі көмір қойнауқаттарының сандық көрсеткіші; көмірлену коэффициенті, көміркіріктіруші кабат қимасындағы көмір қойнауқаттарының таралуы, бір-бірімен өрайласу нәтижелері, әрбір көмір қойнауқатының қалындығы мен құрылыс ер ...

                                               

Көмірлілік коэффициенті

Көмірлілік коэффициенті - көмір қабаттарының жиынтық қалыңдығын жоғарғы және төменгі көмір қабаттарының аралығындағы қаткабаттың қалыңдығына бөлу арқылы анықталатын көрсеткіш, %-бен өрнектеледі. Көмірқанықтылық дәрежесін сипаттайды. Геологиялық қ ...

                                               

Көмірлену

Көмірлену - шымтезектің көмірге айналу процесі; жалпы алғанда диагенез және метаморфизм процестерінің жиынтығымен сипатталады. Көмірлену процесі өзінің сапасы жағынан түрліше сипатталатын көмір түрлерінің қалыптасуын қамтамасыз ететін бағдарлы са ...

                                               

Көмірлену тобы

Көмірлену тобы - көмірлену процесінің нәтижесінде белгілі бір физикалық, химиялық қасиеттер мен петрографиялық ерекшеліктерге ие болған көмірлердің жиынтығы.

                                               

Көмірлерді зерттеу әдістері

Көмірлерді зерттеу әдістері - зерттеу мәселелеріне байланысты әр түрлі сипаттар кешенінен тұрады. Көмір- петрографиялык және кейде физикалық зерттеулер деректері бойынша, техникалық және элементтік талдау нәтижелерімен бірге көмірлену дәрежесі ме ...

                                               

Көмірлердің біріккіштігі

Көмірлердің біріккіштігі - кокстегенде пластикалық күйден өткен көмір түйірлерінің өзара біріккен біршама монолиттер тузу қасиеті. Бұл процесс бірігу деп аталады. Көмірлердің біріккіштігін тигельдік сынама бойынша бағалауға, ал сандық көрсеткішін ...

                                               

Көмірлердің генетикалық жіктемесі

Көмірлердің генетикалық жіктемесі - органикалық заттардың көміржаралудың бірінші сатысында өтетін түрлену процестерін ескеріп жасалған жіктеме. Потанье барлық қазба көмірлерді бастапқы материалы бойынша гумиггерге, липтобиолиттерге және сапропели ...

                                               

Көмірлердің жылтырлығы

Көмірлердің жылтырлығы - көмірдің күңгірт бетіне түскен жарықты шағылдыру қабілеті. Көзмөлшермен көмірленудің әр сатысында жылтырау дәрежесі бойынша жылтырайтын, жартылай жылтырайтын, жартылай күңгірт және күңгірт көмір түрлерін бөледі. Сонымен қ ...

                                               

Көмірлердің мегаморфизмі

Көмірлердің мегаморфизмі - қазба көмірлердің химиялық құрамының, физикалык қасиеттері мен ішкі құрылымының өзгеруі нәтижесінде көміртек мөлшері біртіндеп артатын бір бағытты процесс. Бұл өзгеру негізінен геологиялық процестер нәтижесінде дамитын ...

                                               

Көмірлердің микроқұрамбөліктері

Көмірлердің микроқұрамбөліктері - көмірдің микроскоп арқылы анықталатын элементар органикалық құрамдас бөліктері. Оларды жіктеудің бірнеше сұлбасы бар. Мысалы, Жемчужников пен Гинзбург бойынша Көмірлердің микроқұрамбөліктері гельденген, нашар фюз ...

                                               

Көмірлердің моруы

Көмірлердің моруы - қазба көмірлердің тотығу процесі; негізінен атмосфера оттегінің, құрамында оттек бар судың және климаттық жағдайлардың әрекет етуіне байланысты. Көмірлердің моруы физикалық және химиялық түрлерге бөлінеді. Физикалық моруда көм ...

                                               

Көмірлердің петрографиялық құрамы

Көмірлердің петрографиялық құрамы - қабаттық және типтік сынамалардағы көмірлердің микроқұрамбөліктері мен минералдык құрамбөліктерінің мөлшері. Шлиф-брикеттерді немесе аншлиф-брикеттерді есептеу жолымен анықталады.

                                               

Көмірлердің түсі

Көмірлердің түсі - түс реңдерінің сипаты; көмірлердің белгілі бір генетикалық типке және көмірлену сатысына жататынын көрсетеді.

                                               

Көмірсутектердің селдірлену ореолы

Көмірсутектердің селдірлену ореолы. Мұнай немесе газ жатындарынан бөлінген сұйық немесе газ түріндегі көмірсутектермен, иә болмаса көмірсутектердің өздерін кіріктірген ортаға тигізген физикалық-химиялық және биохимиялық әсері салдарынан пайда бол ...

                                               

Көміртекті болат

Көміртекті болат. Легирленген болат, оның сталь құрамында 0.04-2 пайыз көміртек және басқа қоспалар болады. Көміртекті болаттарда аз мөлшелері тұрақты қосындылардың болуы оны өндіру тәсіліне байланысты, көміртекті болаттар көміртегінің мөлшеріне ...

                                               

Көміртектік коэффициенті

Көміртектік коэффициенті - Уайт ұсынған мұнай іздеу критерийі. Мұнайлы түзілімдердің, олардың құрамындағы органикалық заттың метаморфизм дәрежесімен сипатталады. Органикалық заттың метаморфизм дәрежесін білу үшін зерттелетін түзілімдер сериясында ...

                                               

Көміртектің сутекті және оттекті қосылыстары

Метан - СН 4, иіссіз, түссіз газ. Ол шалшық немесе кеніш газы деп аталады, себебі метан көмір бассейндерінде көмір өндіргенде жинақталады, кейде сол газ жарылып апатты жағдайлар туып жатады, яғни мына реакция жүреді: СН 4 + 2О 2 = СО 2 + 2Н 2 О М ...

                                               

Көмбе

Көмбе – 1) көне дәуірлерден сақталған тарихи-археология, материалдық құндылығы бар ескерткіштер. Археологияда көмбе энеолит дәуірінен бастап кездеседі. Көне тайпалар қару-жарақ, шаруашылық бұйымдарын, бағалы заттарды түрлі мақсатпен жерге көміп, ...

                                               

Көмбе су

Көмбе су - тау жыныстарының шөгіндену кезінде қалыптасқан, ал артынан сол маңның төмен түсіп, шөгінділердің жаңа қатқабаттарының жиналуы нәтижесінде осы тау жыныстарында әр тереңдікте көміліп қалған жер асты қазба суы. Бұл - көне инфильтрациялық су.

                                               

Көмбелер

Көмбелер - жалпы отқа, қоламтаға көміп пісірілген ет, бауыр мен көк бауыр, бүйрек, айналдырған тоқ ішекқималары, нан, картоп тағамдары; жол азықтар ішінде көмбеге көбіне көміп пісірген мол ет жатады. Көмбенің - қой көмбе, сылама көмбе, қарын көмб ...

                                               

Көмек (үнжария)

Көмек – газет. Бұрынғы Жетісу облысы Партия к-ті мен Кеңестердің облысы атқару к-ті, 1919 жылының 1 қаңтарынан 1920 жылының 4 қаңтарына дейін Верныйда шығып тұрған.

                                               

Көмекші

Көмекші - Сөздердің аздап ез лексикалық мағынасын жоғалтып, сараптамалық формаларын жасау үшін басқа сөз формаларымен күрделі, перифрастикалық қолданылатын сөз; Негізгі, мағыналық емес, қосымша

                                               

Көмекші бағдарлама

Көмекші бағдарлама ; subroutine) - басқа бағдарламаның құрамына кіретін, оның бір блогы ретінде қарастырылатын, бағдарламалау тілінің ережелеріңе сөйкес жазылған қосалқы бағдарлама.

                                               

Көмекші есім

Көмекші есім – лексикалық мағынасынан айрыла бастаған, сөйлемде зат есімдердің жетегінде қолданылып, олардың кеңістікке, уақытқа қатысын білдіретін есім сөздер. Мысалы: түбі, шеті, жаны, маңы, төңірегі сөздері затқа жақын қашықтықты білдірсе, алд ...

                                               

Көмекші есімдер

Көмекші есімдер - негізгі сөздерге телене жұмсалып, олардың кеңістікке, уақытқа қатысын толықтырып, нақтылап тұратын сөздер. Оған алд, арт, аст, қас, маң, жан, іш, туп, сырт, бас, бет, шет, түс, бой сияқты толық лексикалық мағынасы жоқ сөздер жат ...

                                               

Көмекші етістік

Көмекші етістік – толық лексикалық мағынасы жоқ, жеке тұрып сөйлем мүшесі бола алмайтын, тек негізгі етістіктермен, есім сөздермен тіркесіп қолданылатын етістіктер. Қазақ тілінде 4 К.е. бар: е, жазда, ет, де. Мыс., Жаманға жүзің салма малды екен ...

                                               

Көмекші мәтін

Көмекші мәтін - кітаптағы сызық астындағы берілген мәтіндер, сілтеме ескерту, басқа да қосымша мәтіндер. Әдетте негізгі мәтіннен ұсақтау кегльді қаріппен теріледі.

                                               

Көмекші сөздер

Көмекші сөздер - Лексикалық мағынадан айырылып, грамматикалық қызметке ауысқан, сөйлемде жеке қолданылмай, толық мағыналы сөздерге тіркесіп, түрлі грамматикалық мағыналар үстейтін сөздер. Мыс., ең әдемі, көре алады, барса екен, айтуы керек, т.б. ...

                                               

Көмекші құрылғы

Көмекші құрылғы үқсас құрылгылар тобынан балама ретінде тандалатын құрылғы; көмекші міндет атқаратын құрылғы.

                                               

Көмрсутекті газдар

Көмрсутекті газдар. Құрамындағы әртүрлі көмірсутекті қосындылар мөлшері 50% -тен кем болмайтын газдар атауы. Газ құраушы түрбөлшектердің ішіндегі ең бастыларының бірі метан болып табылады, оның мөлшері әдетте ауыр көмірсутектердің қалған түрлерін ...

                                               

Көн садақ

Көн садақ – көн теріден жасалған садаққап. Оған жақ керілген күйінде беліне дейін кіргізіліп салынатындықтан, керулі тұрған садақтың жарты пішінін қайталайды. Белге қорамсақпен бірге арнаулы садақбау арқылы тағылады. К. с-ты ою-өрнекпен бедерлеп, ...

                                               

Көне аңғарлардың артезиан алабы

Көне аңғарлардың артезиан алабы – арынды жер асты суы таралған алқап. Бұлардағы су жер астындағы көне аңғарлардың терең ойпаңдарына жиналған және үсті су өткізбейтін тау жыныстарымен көмкерілген. К. а. а. а-тары Сарыарқада кеңінен тараған. Олар п ...

                                               

Көне дүние өнері

Көне дүние өнері, Жерорта т. маңайындағы Алдыңғы Азияның Қара т-бен шектесетін елдерінде б.з.б. 1-мыңжылдық пен б.з-дың 5 ғ-на дейінгі кезеңде дамыған. К. д. ө. тарихта өшпес із қалдырып, басқа елдерге ықпал еткен көне Шумер, Мысыр мәдениетінен ж ...

                                               

Көне келісім

Көне келісім - Киелі кітаптың 1-ші бөлімі. Негізнде көне жебірей тілінде жазылған тарауларын айтады. Бірақ үш тарауы арамей тілінде жазылған. Католик шіркеуінде көне юнан тілінде жазылған деутерканоникалы жазбаларын қосады.

                                               

Көне славян тілі

Көне славян тілі – славяндардың көне жазба-әдеби тілі. К. с. т-нің жазба ескерткіштері 10 – 11 ғ-ларға тән. Олар глаголица және кириллица әліпбилерімен жазылған. К. с. т. өзінің фонетика-морфол. құрылысы жағынан соңғы кезеңдегі ежелгі славян тілі ...

                                               

Көне фриз тілі

Көне фриз тілі - 4-ші - 5-ші ғасырларда Райнжәне Ельба өзендерінің арасында және Солтүстік теңіздің жағалауында қоныстанған халықтың 8-ші - 16-шы ғасыр аралығында сөйлеген тілі. Олардың бастапқы қонысы қазіргі солтүстік Германия және Дания жерлер ...

                                               

Көне Қытай философиясынын негізгі ұғымдары

Адамды сүю – Конфуций философиясының маңызды категориясы. Ең әуелі әке мен ұлдың, билеуші мен шенеуніктердің, дос адамдардың, аға-інінің арасындағы қарым-қатынастарды бейнелейді, сонан соң ғана жалпы адамдар арасындағы сүйіспеншілікті білдіреді. ...

                                               

Көнерген сөздер

Көнерген сөздер – күнделікті қарым-қатынаста жиі қолданылмайтын, бірақ тілдің сөздік қорында сақталған, көпшілікке түсінікті сөздер. Көнерген сөздер көнелену дәрежесі мен себебі және қолданылу сипатына қарай өзіндік лексика жүйесін құрайды. Көнер ...

                                               

Көп бағыныңқылы сабақтас

Көп бағыныңқылы сабақтас - көп құрамды құрмаластың бір түрі. Құрамындағы компонентердің саны үш және одан да көп болады. Оның ерекшелігі: алдыңғы компоненттердің баяндауыштары тиянақсыз, тек ең соңғы компонентінің баяндауышы тиянақты тұлғада тұра ...

                                               

Көп бөлімді байланыс

Көп бөлімді байланыс мәліметтерді жеткізуге арналған екіден артық мәліметтер бекетінің арасында орнатылған байланыс.

                                               

Көп компонентті салалас сөйлем

Көп компонентті салалас сөйлем - құрамы ен кем дегенде үш компоненттен тұратын салалас сөйлем. Көп компонентті салалас сөйлем компоненттерінін бір-бірімен мағыналык катынастары әр түрлі, олар бірін-бірі санамалап, толықтырып, айкындап отырады. Кө ...

                                               

Көп компонентті құрмалас сөйлем

Көп компонентті кұрмалас сөйлем орыс. многочленное сложное предложение - үш немесе одан да көп компоненттерден тұратын кұрмалас сөйлем. Казак тілінде Көп компонентті құрмалас сөйлемдер: көп компонентті салалас сөйлем аралас қүрмалас сөйлем болып ...

                                               

Көп негізді қышқылдар

Көп негізді қышқылдар – құрамында металл атомдарына ауыса алатын екі және одан көп сутек атомдары бар қышқылдар. Оларды анорганик. және органик. деп аталатын екі үлкен топқа бөлуге болады. Анорганик. К. н. қ. қышқылдық-негіздік реакциялар кезінде ...

                                               

Көп нүкте

Көп нүкте - белгілі бір себептермен ойдың аяқталмай қалғандығын немесе айтылмақшы пікірдің толық айтылмағандығын білдіру үшін қойылатын тыныс белгі. Көп нүкте - мағынаға байланысты қойылатын белгі. Ол, негізінен, мынадай жағдайларда қойылады: Айт ...

                                               

Көп сатылы ракета

Көп сатылы ракета - әрқайсысынын отынды қозғалтқыштары және басқару аспаптары бар бірнеше жекеленген бөліктерден тұратын ракета. Бірінші төменгі саты ауыр болады. Оның қозғалтқыштарының көмегімен ракета жерден көтеріліп, жылдамдығын арттырып, атм ...

                                               

Көп сатылы сайлау

Көп сатылы сайлау – сайлау жүйесінің бір түрі. Мұнда өкілетті органның депутаттарын төменгі сайлау органдары немесе сайлау алқалары сайлайды. К. д. с. екі және одан да көп сатылы болуы мүмкін, дегенмен үш немесе төрт сатылы сайлау қазіргі кезде ө ...