ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 400




                                               

Молда-Қалан кесенесі

Молда-Қалан кесенесі Қызылорда облысы,Тереңөзек ауданы, Шаған ауылынан 8 км қашыктықта орналасқан. Кесене зираттың тап ортасында орналасқан. Кесене күмбезді, үлкен кіре-беріс қабырғалы стилінде жасалып, қабырғалары 9.25 м болатын тік төртбұрыш пі ...

                                               

Қарахан кесенесі

Қарахан кесенесі - Қазақстанда 11 ғасырдан сақталған сәулет өнері ескерткіші. Қазіргі Тараз қаласының батыс шетінде. Кесене Қарахан әулетінен шыққан белгілі хан Ша-Махмуд Бұғра Қарахан қабірінің басына орнатылған. Күмбезі ғана құлаған кесененің т ...

                                               

Жантас кесенесі

Жантас кесенесі - ХХ Ғ. 20-шы жылдары. архитектуралық ескерткіш Қызылорда қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 107 шақырым жерде орналасқан. Географиялық координаттары: 45°12′43.5"с.е. 66°47′49.7"ш.б. Ескерткіш Телекөл көлінің маңайында орналасқан ө ...

                                               

Жүніс ата кесенесі

Жүніс ата кесенесі -, Кентау қаласы маңындағы ескі бейітте шаршы кірпіштен тұрғызылған. Екі күмбезді болған кесененің кіші күмбезі мен алдыңғы бетінің жоғарғы бөлігі қираған. Кесене зиратхана және қабір бөлмесінен тұрады. Екі бөлме жоспары мен құ ...

                                               

Айғыржалы кесенесі

Айғыржалы кесенесі - ХІХ ғасырдың кесенесісі болып табылады. Ескерткіш Қызылорда қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 106 шақырым жерде, Сарысу өзенінің сағасындағы жайпақ төбелердің бірінің үстінде орналасқан. Айғыржалының әкесі - Сырдарияның төмен ...

                                               

Сұлтание

Сұлтание ғимараттары - Әзери стилінде Иранның Занжан облысындағы ортағасырларда салынған кесене, ЮНЕСКО әлемдік мұра тізіміне енген. Бұл кесене - алты қырлы ғимарат. Оның ішкі диаметрі 26 м. Осы алты қырлы ғимараттың басы үшкір күмбезі шеңберлі қ ...

                                               

Емен кеспек

Емен кеспек - емен тақтайларынан жасалған сыйымдылық. Темір таспалармен құрсауланған шығыңқы бүйірлі, екі табанды, сұйықтық сақтауға арналған, үлкен цилиндр тәріздес. Парап, коньяк өндірістерінде, консерві өндірісінде кеңінен пайдаланылады.

                                               

Сөзге тоқтау

"Бас кеспек болса да тіл кеспек жоқ" дейтін қазақ халқы қай заманда да қашанда жүйелі сөзге тоқтаған. Сөз асылын, орынды сөзді "аталы сөз" деп жоғары бағалаған. Бір ауыз сөзбен ердің құнын кешірген. Әр қазақ айта білген, тыңдай да білген, оған то ...

                                               

Құрсақаяқты моллюскілер

Құрсақаяқтылар немесе ұлулар - моллюскілердің ең мол класы. Олардың көпшілігінде көбінесе спираль тәрізді шиыршықталған қабыршақ болады. Олар бұлшықетті аяқтармен жылжиды, бұл аяқтар су ішінде жүзуге көшкен теңіз періштесі сияқты моллюкілерде жүз ...

                                               

Әлдилеу

Әлдилеу сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін: Әлдилеу ән-әуен - баланы ән әуенімен жұбату. Әлдилеу тәсіл - дәстүрлі киіз басу технологиясының бір сатысының атауы.

                                               

Бас құда

Бас құда - бір-бірімен қыз алысып, қыз беріскен құдалардың ішіндегі әулеттің үлкені, күйеу жігіттің әкесі, қалыңдық әкесі немесе аталары, яғии құдалардың үлкені. Сондай-ақ сөз тізгінін ұстаушы адамды да бас құда дейді. Кейде құдалық үрдістері бар ...

                                               

Гиматий

Гиматий - гректер хитонның сыртынан киетін сулық; жүн матаның шаршы қиындысы, оны ауа райының жағдайы мен өз талғамына қарай ерлер де, әйелдер де түрліше кие берген.

                                               

Сафари

Сафари - әрбір жанның гардеробында болу керек стиль. Барлық пішіндегі, сондай-ақ барлық жастағы адамдар кие алады. Тіпті дресс-код қатаң сақталатын жұмыс орындарында да оның элементтерін қолдануға болады. Бұл жағдайда тек қабылан стилі ғана келе ...

                                               

Сюртук

Cюртук ХХ ғасырдың 40-жылдары Марлен Дитрихтің арқасында дүниеге келіп, сол замандағы қыз-келіншектердің жылы лебізіне ие болған еді. Дизайнерлер осы бір ерекше стильді трендке шығарып отыр. Еркектер қауымының мерекелік шараларға киетін таңдаулы ...

                                               

Ертекші

Ертекші - бұрыннан белгілі ертектерді жадында сақтап, тыңдаушыға көркем тілмен, тартымды етіп айтып беретін немесе өз жанынан да ертегі шығаратын адам. Фольклордың қара сөзбен айтылатын эпикалық жанрларының бір түрі - ертегінің алуан үлгілері ел ...

                                               

Парка (Күрте)

Парка - ұзындығы тізеге дейін жететін, капюшонды қалың күртеше. Сән-салтанатқа жаны құмар әрі жылы жүруді ұнататын жастар капюшоны аң терісімен көмкерілген, астары мамықтан жасалған парка күртешесін, ал керісінше, көзге түсуді қаламайтындар мақта ...

                                               

Әдет-ғұрыптар

Әдет-ғұрып – белгілі бір қоғамдық-әлеуметтік ортада пайда болып, оның мүшелерінің мінез-құлқының, тұрмыс-тіршілігінің бұлжылмас қағидаларына айналған жөн-жосық, жол-жоралғы. Қазақы әдет-ғұрыптар арабша адәт және урф көшпелі тұрмыстың дәстүрлі дүн ...

                                               

Бөрі (жауынгерлер тобы)

Бөрі, бөрілер – ежелгі түркі билеушілерінің жеке басын қорғауға арналған арнаулы жауынгерлер тобы. Аңыз бойынша, Бөрі түркі тайпаларының ата тегі саналады. Сондықтан көкбөріні жалпы түркі халықтары кие тұтқан. Бөрі құрт ұғымы түркі тілдес халықта ...

                                               

Назар Абыз

Назар Абыз - көріпкел, әулие. Ұзақ жасап, білгір де әділетті, даналық қасиеттері үшін көзі тірісінде абыз атанған. Ұзын қыпшақтың тілеулі руына жататын әжіқабай атасынан шыққан. Рулас Тілеулі батырмен достық қарым-қатынаста болған, ел ішінде дау- ...

                                               

Свитшот

Свитшот - спорттық костюмнің бір бөлігі болып табылатын мақта матасынан тігілген киім түрі. Бір тегіс түстегі свитшоттарды белдемшемен, шалбармен және биік өкше туфлимен іскери костюм business casual ретінде киген ұтымды. Мойынға көлемді алқа тағ ...

                                               

Қазіргі әскери рәсімдер

Қарулы Күштер қатарында қалыптасқан ілтипат білдіру, қастерлеу рәсімдері қалыптасқан. Қазақстан Респуликасының Қарулы Күштерінде шетел мемлекеттерінің жоғары лауазымды басшыларын қарсы алу, шығарып салу салтанатында ҚР Презинденті әскери бөлімшел ...

                                               

Ту

Ту - арнайы түстері бар белгілі бір геометриялық пішінге ие мата. Әдетте тулар флагшток арқылы көтеріледі. Мемлекеттік-ту мемлекеттік-рәміз болып табылады. Мемлекеттіктен басқа көптеген елдерде әскери дәне коммерциялық тулар бар. Туларды зерттеум ...

                                               

Карл Бенц

Карл Фридрих Михаэл Бенц - 4 сəуір, 1929 жыл Ладенбург) - герман авто инженері, бұл саладағы алғашқылардың бірі. Оның 1886 жылы патенттеген "Бенц Патент" моторлы N.1 автомобилін қазіргі заманғы автомобильдің бастамасы деп есептейді. Карл 1886 жыл ...

                                               

Орташа күн уақыты

Орташа күн уақыты, орташа уақыт – уақыт өлшеу жүйесі. Орташа күн уақытына орташа Күннің тәуліктік қозғалысы алынады. Оның төменгі кульминация моменті орташа түн ортасы деп аталады. Орташа күн уақыты орташа түн ортасынан бастап есептеліп, 12 сағат ...

                                               

Мерзім

Мерзім – заңдарда не мәмілелерде белгіленетін, не болмаса нақты қаралатын іске қатысты сот белгілейтін қандай да бір әрекеттің басталуы не аяқталуы көзделген уақыт. Мерзім сағатпен, күнтізбелік күнмен, аптамен, аймен және жылмен белгіленеді. Кейд ...

                                               

Тропиктік жыл

Тропиктік жыл – күн мен түннің жазғытұрғы теңелу нүктесінен Күннің қатарынан екі рет өтуіне кететін уақыт аралығы. Оның ұзақтығы 365.242196 орташа күн тәулігіне тең әрі ол мың жылда 5 с кеміп отырады. Тропиктік жыл қазіргі күнтізбенің негізі болы ...

                                               

Мемлекеттік органдардың сайлау еркіндігін қамтамасыз ету қызметі

Дауыс беру және оның алдындағы күні соттар, прокуратура және ішкі істер органдары, сондай-ақ тұрғын үй қорын пайдалану ұйымдары үшін жұмыс күні болып есептеледі. Ішкі істер органдары және тұрғын үй қорын пайдалану ұйымдарынан сайлау комиссиялары ...

                                               

Жұлдыздық уақыт

Жұлдыздық Уақыт – астрономияда қолданылатын уақыт есебі. Онда тәуліктің ұзақтығы қозғалмайтын жұлдыздар жүйесімен салыстырғандағы Жердің өз осінен айналу периодына тең деп қабылданған. 24 жұлдыздық сағат 23 сағ 56 мин 4.091 с орташа күн уақытына тең.

                                               

Енжар дыбыстар

Енжар дыбыстар Қазақ тілінде енжар дыбыстарға езулік "ә" және еріндік "о/ө", "ұ/ү" "у" -дан өзге дыбыстары жатады. Енжар дыбыстар қызыл түстпен берілді: олар 1-буыннан әрі жүрмейді. Дауысты "у" белсенді және барлық көріністе жазылады. Бірақ құрам ...

                                               

Академиялық сағат

Академиялық сағат - тұтас өткізілетін дәріс, лекция, сабақ үшін белгіленген уақыт мөлшері. Мектептегі және жоғары оқу орындарындағы Академиялық сағат мөлшері - көбінесе 45 минут. Оқытушы сабақты Академиялық сағат мөлшеріне сәйкес дайындап өткізед ...

                                               

Секундөлшер

Секундөлшер - уақытты секунд бірлігінде өлшеуге арналған сағаттық механизмі бар аспап. Секундөлшердің қалтаға салып жүретін, қолға тағатын, үстел үстіне қоятын түрлері болады. Секундөлшер көрсеткісін іске қосуды, тоқтатуды жоне нөлге қайтадан кел ...

                                               

Атом сағаты

Атом, кванттық сағаттар - атомдар немесе молекулалар деңгейінде жатқан процестермен байланысты уақыт өлшеуге арналған құрал. Навигацияда атомдық сағаттар маңызды. Олар ғарыш аппараттарының, спутниктердің, ұшақтардың және суасты қайықтарының жай-к ...

                                               

Отбасылық фильм

Отбасылық фильм - әртүрлі жастағы көрермендерге көруге арналған және отбасының бүкіл мүшелерімен көруге арналған фильмдер жанры. Бүгінгі таңда бұл жанр миллиардтаған табыс әкелуде. Отбасылық фильмдер аты айтып тұрғандай барлық отбасы мүшелері қыс ...

                                               

14 наурыз

1921 жылы 14 наурыз – Верный қаласының аты Алматы болып өзгертілді. 1930 жылы 14 наурыз – "Қазақстан пионері" қазіргі "Ұлан" газетінің бірінші саны жарыққа шықты.

                                               

Өлімге келу

Өлімге келгенде өлім болған үйге дауыс шығарып келу, жоқтау, көңіл айту сынды жосын жүргізіледі. Дауыс шығарып келу-қаза болған кісі үлкен кісі болса мекем, қормалым, бас ием, қорғаушым деп дауыс шығарып келеді. Тең-туысы болса замандасым, жолдас ...

                                               

Қара қағаз

Басқа мағыналар үшін қарақағаз деген бетті қараңыз. "Қара қағаз" - кісі өлімі жайлы ресми хабар. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаза тапқан азаматтарды ел-жұртына, үйіне, туған-туыстарына "Қара қағаз" арқылы естірткен, "Қара қағаз" - марқұм қы ...

                                               

Шегініс

Шегініс - шығармадағы оқиға желісіне тікелей қатысы жоқ басқа жай-жағдайларды кенжелей кірістіріп айту. Көбінесе әңгіме желісін үзіп, кідіріс жасаған кезде бұдан бұрынырақ болған жай тілге тиек етілетіндіктен, бұл тәсіл шегініс деп аталады. Кейде ...

                                               

Маймылдар ғаламшары

"Маймылдар ғаламшары" Пьер Бульдің аттас романына негізделген франшиза. Осы атпен жарық көрген бірнеше фильм мен комикстар, видеоойындар бар.

                                               

Автордың бейнесі

Автордың бейнесі - әдеби шығармадағы жазушының өз тұлғасының көріну қалпы. Автордың идеялық нысанасы, көзқарасы, ұғым-түсініктері, наным-сенімдері, көркемдік принциптері, суреткерлік шеберлігі бәрі-бәрі кең, толық мағынасында, әрине, шығарманың ө ...

                                               

Мағына (лингвистика)

Мағына - сөздердің ұғыммен байланысты мәні, мазмұны. Сөз мағынасының қалыптасуына ұғымнан басқа да жәйттер себеп болады, ол адамның дүниеге көзқарасын, көңіл-күйін білдіреді. Сөз ұғымы тұтас, дербес болғанымен, мағынасы әлдеқайда кең әрі бірнешеу ...

                                               

Теннис ойынының тарихы

Теннис ойынының тарихы ежелгі дәуірден басталған. Оның ең алғашқы үлгісін грек пен римдіктер ойлап тапқан. XII – XIII ғасырдағы тарихи жазбаларда Италияда адамдардың доптарды қолдарымен немесе ағашпен қайтарып ойнайтын ойыны жайлы мәлеметтер кезд ...

                                               

Тақпақ

Ел iшiндегi тақпақ сөзiнiң мағыналық ауқымы өте кең. Тақпақтау дегеннiң өзi ұйқасты, әуездi, нақышты сөйлеу деген ұғымға жақын келедi. Халық арасында "өлең" терминiнiң орнына да қолданылады. Мәселен, балаларға "өлең оқышы" деудiң орнына "тақпақ а ...

                                               

Экскурсовод

Экскурсовод - бұл процесстiң жетекшiсi, бiлiктi маманы болып табылады, иемденушi кәсiби ұста. Ұқсас мамандықтар: гид, тарихшы, мәдениет танушы, этнограф және мұражай қызметкері. Осы маман иелері география, тарих және мәдениеттен хабардар болулары ...

                                               

Жеке тектік мұрағат қорын қалыптастыру

Жеке тектік мұрағаттық қорын қалыптастыру – жеке тұлғаның немесе отбасының өмірі мен қызметіне қатысты құжаттардан құралған мұрағаттық қор. Жеке адамның қалыптасу қорының құжаттарына ғылыми-сараптау жүргізгенде және қор иелері құжаттарын ғылыми и ...

                                               

Қытай асханасы

Әлемге танымал, кеңінен таралған асханалардың бірі - қытай асханасы. Қазір бұл асханадан жер шарының қай бұрышында жүрсең де дәм татуға болады. Қазақстанның әр қаласында да бірнеше қытай мейрамханалары бар.

                                               

Кофе-брейк

Кофе- брейк - деп ғылыми конференцияның ас қабылдау кезіндегі және формалды емес әңгімелесу барысындағы қысқаша кофелік үзілісті айтады. Әдетте үстел үстінде кофе ішетін шынылармен, кофе салынған ыдыстармен, ыстық су құйылған ыдыстармен, кәмпитте ...

                                               

Оразай Ишан Бұғыбайұлы

Оразай Ишан Бұғыбайұлы – әулие. Орта жүздін Найман тайпасының Тіней руынан шыққан. Ауыл молдасынан сауат ашып хат таниды. Түркістан уәлаятын билеген өзбек әмірі Оразай Ишанды қазақ елінен алым-салық жинайтын уәкіл етеді. Көп ұзамай ол бұл кәсіпте ...

                                               

Метрдотель

Метрдотель - кәсіпорынның тазалығын, келген қонақтарға ыңғайлылықты ойластыратын қызметкер. Даяршы қонақты үстелге отырғызып, мәзірмен таныстырады. Мәзірді сол жақтан алдымен әйелдерге береді. Картонмен қапталған мәзірдің бірінші бетін ашып беру ...

                                               

Энергетикалық сусындар

Энергетикалық сусындар - адамзаттың бертінде ойлап тапқан өнертабысы. Алайда олардың құрамындағы заттар жүйке жүйесін ынталандыру үшін бұрыннан пайдаланылып келеді. Энергетикалық сусындар емтиханға дайындалып жүрген студенттерге, жұмысын уақытынд ...

                                               

Эквайринг

Эквайринг – – банк карталарын пайдаланып сауда және сервистік ұйымдармен банкоматтарда немесе қолма-қол ақша беретін орындарда ақша беру операцияларын жасайтын есеп айырысу қызметі. Эквайрингінің бастапқы мағынасы сауда ұйымынан несие картасы иес ...