ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 40




                                               

Көктемір

Көктемір, Невидимка - ел аузындағы аңыздың кейіпкері. Е.Пугачев бастаған шаруалар көтерілісі жеңілгеннен кейін Кіші жүзде көтерілісті әрі қарай жалғастырған адам. Халық арасында 1775 ж. Үлкен Қобда өзені жағасында "көзге көрінбейтін адам" пайда б ...

                                               

Көктерек көшесі (Астана)

Көктерек көшесі Оқжетпес көшесінен басталып, Дмитрий Карбышев көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 584.9 м. Бұрынғы атауы Қазақстан көшесі. "Көктерек" сөзіндегі "көк" сөзі терек ағашының түрімен байланысты қолданылған. Республикамыздың түрлі аймақтары ...

                                               

Көктомар орамы (Астана)

Көктомар орамы Бұрынғы атауы Арматурный қысқа көшесі. Көктомар орамы Н.Гоголь көшесінен басталып, Құрманғазы көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 561.3 м. Көктомар - Сасықкөл көлінің батысында, Целиноград ауданында орналасқан тоған.

                                               

Көктонды

Көктонды – ежелгі дәуірден сақталған көне оба. Қызылорда облысы Жалағаш ауданының маңында. Ауызекі әңгімелерді тыңдаған орыс армиясының офицері, зерттеуші А.И. Макшеев Сыр бойы туралы жазған еңбектерінде Көктонды туралы мағлұматтар келтірген. Оны ...

                                               

Көктоғай көтерілісі

Басқа мағыналар үшін Көктоғай деген бетті қараңыз. Көктоғай көтерілісі - Алтай аймағы қазақтарының Қытай билеушілеріне қарсы 20 ғ-дың 30 – 40-жылдарындағы қарулы көтерілісі. Шыңжаң өлкесінің генерал-губернаторы Шың Шысай өз үстемдігін бекемдеу үш ...

                                               

Көктүріктер

Көктүріктер – Түрік қағанаты кезіндегі түркі халықтарының жиынтық атауы. Ғылымда Көктүріктер термині бекітілмегенімен, көбінесе, тарихи-әдеби еңбектерде қолданылады.

                                               

Көктөбе (төбе, Ақтөбе облысы)

Көктөбе – Шолақ және Көктөбе өзендерінің аңғарындағы төбе. Ақтөбе облысы Алға ауданы Алға қонысынан оңтүстік-шығысқа қарай 25 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 377 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 2.5 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км. Б ...

                                               

Көктөбе қысқа көшесі (Астана)

Көктөбе қысқа көшесі Бұрынғы атауы №4 қысқа көше. "Көктал" тұрғын алабы. Көктөбе қысқа көшесі Жаңақоныс көшесінен басталады. Ұзындығы - 433.1 м. Көктөбе - төбе аты. Көк сөзі "заңғар биік" немесе "аспан" мағынасына сай келеді. Кейде Көктөбе деп тө ...

                                               

Көкшетау (төбе)

Жамбыл облысы Сарысу және Түркістан облысы Созақ аудандарының шекарасында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 325 м. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 6.5 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км.

                                               

Көкшетау орамы (Астана)

Көкшетау орамы - Ақбидай көшесінен басталып, А.Матросов көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 211.4 метр. Көкшетау - Сарыарқаның солтүстігінде, Көкшетау қыратының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан орманды, келді тау. Ең биік жері - Көкше шоқысы 947 ...

                                               

Көкшолаққопа

КӨКШОЛАҚҚОПА – Шежін қонысының оңтүстік-шығысындағы көлтабанды жайылма. Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданы Талдықұдық ауылының шығысында 27 км жерде орналасқан. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 20 км-ге, енді жері 4 км-ге созылып жат ...

                                               

Көкөністерді өңдеу

Көкөністерді өңдеу - көкөніс тағамдарын дайындау үшін оларды алдын ала әзірлеу. Ол төмендегі процестерден тұрады. Көкөністерді тасымалдау, қабылдау, сақтау. Жемістер зауытқа арнаулы, сыйымдылығы 16 кг-нан аспайтын ағаш қораптармен, алма, айва жем ...

                                               

Көл террасасы

Көл террасасы - көл жағаларында таралған. Көл деңгейі биік кезде соқпа толқын тегістеген алаң. Көл террасасының беті әдетте көл ойпаңына қарай еңістеу; биіктігі көл деңгейінен бастап анықталады.

                                               

Көл шөгінділері

Көл шөгінділері - жұқа қабатты саз балшықтар, құмдар, ұсақ малта тастар, мергельдер, кейде темір кендері. Ащы тұзды көлдерде көл шөгінділері гипстен тұрады, фауна болмайды. Ащы көлдерде көбінесе ем есебінде пайдаланылатын өте майда тұнба балшықта ...

                                               

Көл-көсір

Көл-көсір. Қос сөздің бұл түрін естігенде белгілі бір нәрсенің ете көп, ағыл-тегіл, мол екендігін әрқайсымыз да түсінеміз: "Дәл осыны түсіндірудің езі оның бойына көл-көсір күш бітіріп, сенімін арттырып жібереді". Алайда, алғашқы кездегі, тұңғыш ...

                                               

Көлік саласының терминдері

Қазақстан Республикасы Өкіметінің жанындағы Мемлекеттік терминологиялық комиссияның мәжілісінде бекітілген терминдер. 2004 жылғы 07 желтоқсанда бекітілген.

                                               

Көлік құрылысы

Көлік құрылысы – темір жол, автомобиль, су, әуе көлігі, құбыр желісі нысандарын салу және қайта жаңғырту жұмыстарын жүзеге асыратын құрылыс саласы. Оған т. ж. мен автомобиль жолдарын, аэродромдар, көпірлер, туннельдер, метрополитендер, алаптар, т ...

                                               

Көлікті жөндеу

Көлікті жөндеу - жарамсыздығын жою және шығындалған ресурстарын калпына келтіру жолдарымен машинаның не құрылғының жұмысқа жарамдылық күйін қалпына келтіру. Ағымдық жөндеу - машинаның не құрылғының жұмыс үрдісі кезінде пайда болатын жарамсыздығын ...

                                               

Көлікті реттеу

Реттеу - механизм бөліктерінің дұрыс орналасуы немесе талап етілген параметрлер орнатылуы. Қақпақшаларды реттеу - іштен жанатын қозғауыштағы қакпақша өзегімен оның арасындағы саңылау мөлшерін орнату. Фараларды реттеу - қозғалыс кезінде жарықтың қ ...

                                               

Көліктік деңгей

Көліктік деңгей - OSI моделінің 4-деңгейі. Көліктік деңгей белгілі бір пайдаланушылар бағдарламасына немесе бағдарламасынан мәлімет жеткізумен шұғылданады. Бұл деңгей бір есептеу машинасынан жіберілген ақпаратты екіншісінің дұрыс қабылдануына жау ...

                                               

Көліктік жалғастыру

Көліктік жалғастыру есептеу желілерінде - олардың адрестерімен үқсастырылатын көліктік сервиске қатынас құрудың екі нүктесінің арасындағы логикалық жалғастыру.

                                               

Көліктік желі

Көліктік желі - есептеу желісінің көліктік, желілік, арналық және физикалық деңгейлердің қызметін атқаратын және жалғастырудың физикалык құралдарын және онымен байланысты бекеттерді қамтитын бөлігі.

                                               

Көліктегі қылмыстар

Көліктегі қылмыстар - Қылмыстық заңнама бойынша - қоғамдық қауіпсіздік пен қоғамдық тәртіпке қарсы қылмыс түрлерінің бірі. Оларға мыналар жатады: темір жол, әуе немесе су көлігі қозғалысы мен оларды пайдалану қауіпсіздігінің ережелерін бұзу; көлі ...

                                               

Көлбеме

Көлбеме - нақтылы тау жынысы массаларының көлбеу жазықтық бетімен ондаған, тіпті жүздеген километрге жылжып кетуімен сипатталатын бастырма; Көлбемеге тиесілі тау жынысытар көлбеме қатпарлар жиынтығын құрауы мүмкін; жылжу амплитудасының қашықтығым ...

                                               

Көлгір

Көлгір. Қазіргі түсінігімізде - мүләйім; жасанды қылық көрсету. "Енді ол көңілденіп, көлгір сыпайылыққа ауысты". "Ойында ештеме жоқ адамша. көлгірси қалды". Адамның құбылмалы, тұрақсыз мінезін көрсетуде ғана "көлгір" сөзі қолданылатыны әркімге мә ...

                                               

Көлдік түзілімдер

Көлдік түзілімдер. Көл түбінде түзілетін механикалық, хемогендік және органогендік түзілімдердің жиынтық атауы. Тұщы көлдердің түзілімдері және ащы көлдердің түзілімдері болып екіге жіктеледі. Тұщы көлдер түбінде әдетте механикалық шөгінділер түз ...

                                               

Көлдік-аллювийлік түзілімдер

Көлдік-аллювийлік түзілімдер. Өзен аңғарларының кеңейіңкіреп кеткен тұстарында пайда болатын көл тұрқылас атырауларда, яғни өзен сағасы өңіріндегі ылдилану дәрежесінің мейілінше жайпақталуы салдарынан қалыптасатын саяз көлшіктердегі тұрыңды сулар ...

                                               

Көлденең алап

Көлденең алап - кратонішілік алап, кратонды жиектейтін геосинклиннің жалғасы ретінде оның шекарасына қарай созылады. Көлденең алапты толтыратын сынықты материал геосинклиннен келеді.

                                               

Көлденең жақтау

Негізгі көлденең жақтау - шанактың ұзын бойлы осіне перпендикуляр орналасқан автобус шанағының негізгі бөлігі. Раманың көлденең жақтауы - автомобиль немесе тіркеме лонжерондарын өзара байланыстыратын көтергіш жүйе бөлігі.

                                               

Көлденең жолақты қарашұбар жылан

Көлденең жолақты қарашұбар жылан – қарашұбар жыландар туысына жататын түр. Қазақстанда Каспий және Арал теңіздерінің аралығы, сондай-ақ Қызылқұм мен Мойынқұмда кездеседі. Дене тұрқы 70 см-дей, құйрығы 20 – 25 см. Жылдың 6 – 7 айында белсенді. Ыст ...

                                               

Көлденең микрокод

Көлденең микрокод - әрбір разряд ақпараттың бірлігін алуға немесе беруге қабілетті желі элементіне сөйкес келетін екілік разрядтардың тізбегі.

                                               

Көлденең сызғыш

Көлденең сызғыш - Word редакторы немесе кейбір қолданбалы бағдарламаларда жұмыс өрісінің жоғарғы бөлігінде кескінделген көлденең сызғыш. Көлденең сызғыш жаңа жолдың шегініс мөлшерін, табуляция орнын, бағаналардың өрісі мен енін қарап шығуға және ...

                                               

Көлденең үлестіру

Көдденең үлестіру - әрекеттесетін жүйелер бірдей деп қарастырылатын, арасында бағыныңқылық қатынастары жоқ мәліметтерді өңдеуді ұйымдастыру.

                                               

Көлем

Көлем – геометриялық денелердің кеңістіктен алатын бөлігін сипаттайтын шама. Көлем геометриялық денелерге байланысты негізгі шамалардың бірі болып табылады. Қарапайым жағдайда Көлем дене ішіне сиятын бірлік кубтардың санымен өлшенеді. Ежелгі Шығы ...

                                               

Көлем өлшемі

Көлем өлшемі – өндірістің жұмсалған ресурстарының‚ шығындарының‚ өндірілген және тұтынылған өнімнің‚ сұраным мен ұсынымның шамасын көрсететін сандық экономикалық көрсеткіш. Халық шаруашылығының өндірістік‚ сауда‚ статистика‚ кеден секторларында п ...

                                               

Көлемдік күш

Көлемдік күш - бөлшектерге әсер етуші күштер олардын массаларына пропорционал және бірдей бағытка ие болған жағдай кезіндегі дене бөлшектеріне түсірілген тең әсерлі күш.

                                               

Көлеңкелер күбірі

"Көлеңкелер күбірі" – Ақберен Елгезектің өлеңдер жинағы. Астана қаласы "Фолиант" баспасынан 2009 жылы шыққан. Көлемі 152 бет. Бұл кітапқа қазақ поэзиясына өзіндік болмысымен келген жас ақын Ақберен Елгезектің соңғы үш жылда жазылған жырлары енген ...

                                               

Көлсай көшесі (Астана)

Көлсай көшесі Мереке көшесінен басталып, Қөксай, Жағажай көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 673.6 м. Бұрынғы атауы Речной көшесі. Көлсай - таулы жерлердің терең сайларына жиналған судан пайда болған көл атауы. Осы аттас көл Алматы облысының Райымбе ...

                                               

Көмір битумдары

Көмір битумдары – термин көмір химиясында екі мағынада пайдаланылады: 1) тар мағынада - битум терминінің эквиваленті; 2) кең мағынада көмірлерден айырып алынатын заттарға қолданылады.

                                               

Көмір кені

Көмір кені – көмір қоры өндірістік пайдалануға жарамды әрі тиімді дәрежеде шоғырланған кен орны. Үлкен ауданды қамтитын мыңдаған км² К. к-дері көмір алаптарын бассейндерін құрайды. Мыс., Тунгус көмір алабы 1 млн. км², Кузнецк көмір алабы 260 000 ...

                                               

Көмір қабатының тотығу белдемі

Көмір қабатының тотығу белдемі - көмір қабатының ауа оттегінің еркін әрекетінен көмір тотығып, күлге айналатын, минералдық заттармен байитын, физикалық және химиялық қасиеттерін жоғалтатын жер бетіне жақын бөлігі. Көмір қабатына жапсарлас сазды т ...

                                               

Көмір қалыптасу

Көмір қалыптасу - өсімдіктердің көмірге айналуының екі сатылы процесі; екінші саты - шөгінді тау жыныстарымен көмкеріліп, жер қойнауларында қалған шымтезек кабаттарының ұзақ уақыт бойғы физикалық-химиялық процестер қысым мен температура әсерінен ...

                                               

Көмірдің тұтқырлығы

Көмірдің тұтқырлығы - морттыққа кері қасиет, физикалық шамасы анықталмаған. Көмірдің тұтқырлығы генетикалық факторларға байланысты: ең тұтқыры сапропель көмірлері. Гумус көмірлері мен күлді көмірлердің тұтқырлығы төмендеу.

                                               

Көмірдің қаттылығы

Көмірдің қаттылығы – қирау деформациясына қарсыласу қабілеті. Көмірдің қаттылығы: 1) бөгде қатты денелермен сызған кезде қарсыласуы; 2) жылтырлау орекеттеріне қарсылық абразиялық қаттылық; 3) шариктің немесе алмастың енуіне қарсылық Виккерс әдісі ...

                                               

Көмірлі алап

Көмірлі алап - көмір қабаттары бар көмірлі түзілімдер тұтас немесе үзілісті дамыған ірі аудан. Көмірлі алаптың әр түрлі бөліктеріне ірі тектоникалық құрылымдағы шөгінді жиналудың геөлогиялық-тарихи процестерінің ортақтығы тән. Кейбір жағдайларда ...

                                               

Көмірлі аудан

Көмірлі аудан - көмірлі алаптың бөлігі; әкімшілік-экономикалық белгілері немесе геологиялық құрылысының ерекшеліктері бойынша шартты түрде бөлінеді.

                                               

Көмірлі тақтатастар

Көмірлі тақтатастар - құрамындағы органикалық заттар мөлшері 20 - 50% аралығында, барынша нығыздалған жік-жапсарлы көмірлі таужыныстар; күшті метаморфтанған көміркіріктіруші қабаттар арасында ұшырасады.

                                               

Көмірлі түзілімдерді ырғақтылық талдау

Көмірлі түзілімдерді ырғақтылық талдау - көмірлі түзілімдерді фациялық-геотектоникалық талдау әдісінің бірінші кезегі. Фациялық жағдай мен шөгінді жиналудың геотектоникалық режімін анықтамай-ақ, шөгінділердің көзмөлшер түйірөлшемі және т.б. негіз ...

                                               

Көмірлі формация

Көмірлі формация - калыңдығы мен ұзақтығы белгілі бір шамадағы, белдемді құрылысты геологиялық дене. Парагенетикалық байланыстағы көмірлі таужыныстардың полифациялық кешендерінен ырғақтардан немесе әр түрлі ретті шөгінді жиналу циклдерінен тұрады ...

                                               

Көмірлілік

Көмірлілік - нақтылы өңірдегі көмір қойнауқаттарының сандық көрсеткіші; көмірлену коэффициенті, көміркіріктіруші кабат қимасындағы көмір қойнауқаттарының таралуы, бір-бірімен өрайласу нәтижелері, әрбір көмір қойнауқатының қалындығы мен құрылыс ер ...