ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 392




                                               

Неплюев Әскери Училищесі

Неплюев Әскери Училищесі, Неплюев кадет корпусы – әскери мамандар даярлаған оқу орны. 1825 ж. 2 қаңтарда Орынборда ашылған. 1844 ж. Орынбор Неплюев кадет корпусы болып қайта құрылды. Оқу орны Азия халықтарын отарлауға қажетті мамандар даярлау мақ ...

                                               

Қалибек Рақымбекұлы

Қалибек Рақымбекұлы - Шыңжаң қазақтарының ұлт-азаттық қозғалысы басшыларының бірі. 1933 жылы Қызыл өзен деген жерде қазақ ұлтшылдарының құпия ұйымын құрұға қатысқан. Осы саяси қызметі үшін 1 млн. Қытай ақшасы көлемінде үкіметке айып төлеп, кейін ...

                                               

Бенито Муссолини

Бенито Муссолини – Италияның фашизмік диктаторы. Саяси қызметін 1912 – 14 ж. Италия Социалистік партиясының орталық органы" Аванти” газетінің редакторы болудан бастады. 1914 ж. Италияның Антанта жағында соғысқа қатысуын жақтағаны үшін партиядан ш ...

                                               

Кінәз

Кінәз – IX – XVI ғ-лардағы славян елдеріндегі және Литвамен, Валахиядағы бір орталыққа бағынған және аймақтық мемлекеттік құрылымдар билеушісінің лауазымы. Русте, Литвада мемлекет билеушісі ұлы кінәз, қалғандары аймақтық кінәздер деп аталды. XVI ...

                                               

Кеңес-Фин соғысы

Кеңес-Фин соғысы – КСРО мен Финляндия арасында 1939 жылы 30 қараша – 1940 жылы 12 наурыз аралығында болған соғыс. 1939 жылғы кеңес-герман келісімшартына сүйенген Кеңес үкіметі Финляндиядан Ленинград қаласының кауіпсіздігі үшін Карель мойнағын КСР ...

                                               

Басып алу

Басып алу - бір мемлекеттің территориясын басқа мемлекеттің әскер күшімен уақытша жаулап алуы. Басып алынған мемлекеттің үкіметі өз жұмысын тоқтатады. Әкімшілік басқару жұмыстарын әдетте жаулап алған әскери қолбасшылар жүзеге асырады.

                                               

Кариб дағдарысы

Кариб дағдарысы – 1962 жылы күзде КСРО мен АҚШ арасында Кубаға байланысты КСРО-ның Кубаға жасырын әскери ошақтарын, соның ішінде ядролық қаруды орналастыруынан туындаған төтенше саяси, дипломаттық және әскери қарсыластықты сипаттатын тарихи терми ...

                                               

Федерация

Федерация - мемлекеттік құрылым түрі. Заң жүзінде саяси дербестігі сақталатын бірнеше субъектінің біртұтас одақтық мемлекет құру формасы. Тұңғыш федерация Америка Құрама Штаттары 1787 жылғы конституция бойынша құрылды. Федерация құрамындағы субъе ...

                                               

Ірімшік бәліші

Қамырдың иі қанғанша салындыны әзірлеу тәсілі: Пиязды аршып,майдалап тураймыз; Ащы дәмі кеткенге дейін қайнаған суға салып қоямыз;Пиязды орташа градустағы отқа қуырамыз;Дайын болған пиязды суытып, қалған жұмыртқаны қосып, араластырамыз.Бетіне пай ...

                                               

Моцарелла

Моцарелла - итальяндық дәстүрлі жас ірімшік түрі. Шығу аймағы Италиядағы Кампания. Классикалық моцарелла қара буйвол сүтінен жасалады. Алайда, дүкендерде сиыр сүтінен жасалған ірімшік те кең таралған. Ірімшік домалақ пішінді және көк сүттің ішінд ...

                                               

Алкмар

Алкмар – Нидерландтағы Солтүстік Голландия провинциясында орналасқан қала және қауымдастық. Алкмар қаласы тарихы құжаттарда алғаш рет 10 ғасырда айтылған. Қала дәрежесіне 1254 жылы ие болған. 1600 жылдан бастап Алкмар аймақтағы нарық орталығына а ...

                                               

Сүт сарысуы

Сүт сарысуы - ірімшік, казеин, сүт ақуызын, сары ірімшік дайындағанда, сүттің бастапкы салмағынан 75-80% алынатын жанама өнім. Сүттің құрғақ затының 50% сүт сарысуына ауысқанда, әрбір коректік заттардың ауысу үлесі мынадай: май 10-22%, ақуыз 20-2 ...

                                               

Ойтал ауылдық округі

Құрамына Ойтал, Маханда ауылдары және Меркі темір жол бекеті кіреді. Орталығы – Ойтал ауылы. Ойтал - Сарымолдаев ауылдық округімен іргелес орналасқан. Округ аумағында Меркі қант зауыты, май ірімшік зауыты, Меркі астық өңдеу АҚ, екі орта мектеп, ж ...

                                               

Бауыржан Момышұлы ауылдық округі

Бауыржан Момышұлы ауылдық округі – Жамбыл облысы, Жуалы ауданындағы әкімшілік бірлік. Құрамына Бауыржан Момышұлы ауылы кіреді. Тұрғыны 12.6 мың адам. Орталығы – Бауыржан Момышұлы ауылы. Жер көлемі 6308 шаршы шақырым. Округ орталығы - бұрынғы Бурн ...

                                               

Енеке

Енеке - сиыр тұқымдасына жататын қуыс мүйізді, күйіс қайыратын жануар. Енекенің 5 түрі бар. Енекелер Оңтүстік Азия мен Африканың тау және жазық дала ормандарында кездеседі. Олардың дене тұрқы 100 - 290 см, құйрығының ұзындығы 15 - 90 см, шоқтығын ...

                                               

Құймақ

Құймақ - қышқыл жұмсақ қамырдан әзірленетін шағын, қалың, майға қуырылатын тағам; жайма құймақтың шағын күлше бітімдес түрі. Құймақ қамыры суға немесе сүтке езіледі, ашытқысы молдау, жайма құймаққа қарағанда қамыры қоюлау, қасықпен жеңіл алынады. ...

                                               

Хош иісті бактериялар

Хош иісті бактериялар - тіршілік ету барысында хош иісті заттар түзе алатын кейбір микроорганизмдер. Мұндай микроорганизмдерге, бактериялардан басқа, ашытқылар, өңезденген саңырауқұлақтар жатады. Микроорганизмдердің хош иісі спирт пен органик. қы ...

                                               

Қой сауу

Қой сауу. Қойды төлі жас кезінде, күніне екі рет, кейін бір ақ рет тамыздың басына дейін саууға болады. Сауылатын қойдың қозысын бөлек бағып, кешке қарай жамыратады. Әдетте күйі жақсы жалқы қозысы бар саулық сауылады. Ірі саулықтар қоздағаннан ке ...

                                               

Lays

Lay’s - әртүрлі картоп чипстерінің бренді. Lay’s 1938 жылдан бастап сатылып келеді. Lay’s Frito-Lay компаниясынан шығады. 1965 жылдан бері PepsiCo Inc. компаниясына ауысты. Frito-Lay компаниясына Fritos, Doritos, Ruffles, Cheetos және Rold Gold ч ...

                                               

Хот-дог

Хот-дог - ортасына сосиска немесе шұжық салынған сэндвич. Әдетте құрамында дәмдеуіш ретінде соус, көбінесе кетчуп және/немесе қыша. Сондай-ақ көкөністерден, аскөк, ірімшік немесе бекон. Хот-догты негізінен ешқандай асханалық құралдарсыз, тек қолм ...

                                               

Іркіт

Іркіт - майын алып, құрт қайнату үшін ұйытып сабаға шикі сүттен немесе пісірген сүттен жинаған айран, қатық. Сабаға жиналып толған І-тің пісілуі сауылып отырған сауын малдың азды-көптігіне тікелей байланысты. Малы көп үйлер барлық малдың сүтін ар ...

                                               

Жаңғақ қосылған печенье

Жаңғақ қосылған печенье. Ас содасы араластырылған ұн стол үстіне еленіп, үйіледі де, қаймақ, сары май, жұмыртқа, қант, тұз, тәтті айран, қуырылған жаңғақ және мейізбен араластырылып, қамыр иленеді. Иленген қамыр 15 - 20 минут салқындатқан соң бөл ...

                                               

Аперитив

Аперитив - тағамға тәбет ашқызатын және тағамды жақсы сіңіруге әсер ететін сусын. Аперитив ретінде көкөніс және жеміс шырындары, минералды сулар қолданылады. Олар тағамға деген тәбетті бұзбауы қажет. Кейбір елдерде аперитив ретінде сүт, шай, қымы ...

                                               

Қаймақ

Қаймақты бiрнеше түрлерге бөледi. Егерде қою сүттi салқын жерге бiрнеше сағатқа қалдырса, онда "шикi қаймақ" алуға болады. Қайнатылған сүттiң көбiгiн қазақтар "пiскен қаймақ" деп атайды. Қою қаймақты "кiлегей" не "маңыз" деп атайды. Қаймақтан өте ...

                                               

Шөміш қағу

Шөміш қағу. Көктем келе қар кетіп, жер жіпсіп, көк шыға бастайды, бәйшешек шығады. Сәуір келе аспанды бұлт жауып, күн күркіреп, найзағай жарқылдайды. Үлкендер бұл күнді қуанышпен қарсы алған. "Күн күркіреді, көк дүркіреді" деп. Себебі, күн күркір ...

                                               

Соя

Соя – бұршақ тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдік туысы, бұршақ дәнді, майлы дақыл. Африка мен Оңтүстік-Шығыс Азияның ылғалды тропикалық және субтропик. жерлерінде 10 түрі, Қазақстанда 1 ғана түрі – екпе соя өседі. Биіктігі 40 – 100 см ...

                                               

Май шұрқан

Май шұрқан -қуырдақтың бір түрі.Семіз ет,құйрық шарбы,өкпе бүйрек қосып қайнатып қойылтқан тұз сарымсақ,бұрыш салып,үстіне талқан немесе ұн,құрт қосып,майлы тұздығымен әзірлеген.Көбінесе жорықта,жылқы қостарында әзірленген. Май қошан қазақ халқын ...

                                               

Ешкі шаруашылығы

Ешкі шаруашылығы - мал шаруашылығының бір саласы. Ешкіні ет, сүт, түбіт, жүн, тері өндіру үшін өсіреді. Е., әсіресе лақ, серке еті дәмді, сіңімді келеді. Түбіті мен жүнінен жеңіл, әрі берік орамал, қолғап, басқа да киімдер тоқылады. Терісінен жоғ ...

                                               

Алюминий гидроксиді

Алюминий гидроксиді, химиялық формуласы Al 3 - іркілдек, ұйыған айран тәрізді ақ түсті зат. Алюминий гидроксиді суда ерімейтін әлсіз амфотерлі негіз. Сондықтан ол негіз және қышқыл сияқты диссоциацияланады.

                                               

Тері бұйымдарды ыстау

Теріден жасалған ыдыстарды дүркін-дүркін ыстап отырудың маңызы өте үлкен. Баппен ысталған ыдыс əдемі қоңыр-қызыл түске енеді жəне ысталған ыдыста түрлі микроорганизмдер болмайды. Ыс сіңген ыдыста сақталған сүт тағамдарының иісі мен дəмі де ерекше ...

                                               

Авителлиноз

Авителлиноз - күйіс қайыратын үй малы мен жабайы жануарларда болатын іш құрт ауруы. Мұның қоздырғышы - Avitellina - авителли құрты, ені 2.2 мм ұзындығы 3.5 м-ге дейін болады. Бұлар ащы ішекті зақымдайды. Авителлиноз Орта Азия, Қазақстан, Заваказь ...

                                               

Сүт тағамдары

Сүт тағамдары – сүттен дайындалатын әр түрлі өнімдер. Оларды дайындау кезінде сүттің сақталу мерзімін ұзарту және оның құрамындағы пайдалы заттар мен жұғымдылық сапасын сақтау мақсаты да көзделеді. Сары май және ірімшік, сүт консервілерін, ашытыл ...

                                               

Фобияның түрлері

Фобия - кейбір жағдайларда пайда болатын қорқыныш. Оның төмендегідей түрлері бар: абаннумофобия – тастап кетілуден, жалғыз қалудан қорқу аблютофобия аблутофобия - жуынудан, жуудан, тазалаудан қорқу абортивуфобия – түсік жасаудан және түсік тастау ...

                                               

Кілегей

Кілегей - сүтті сепаратордан өткізгенде алынатын, майлылығы жоғары сүт тағамы; тағамдық мәні де жоғары: құрамында А,Д,Е витаминдері мол. Кілегей 1 және 2-сортты сүттен алынады. Сепараторға түскен сүт ортадан тепкіш күштердің әсерінен кілегей мен ...

                                               

Балқытылған сыр

Балқытылған сыр - сырдың жұмсақ сорты. Өндіріс орындары бұл сырды XX ғасырдың 20-жылдарынан бастап шығара бастады. Балқытылған сыр - сүт өнімдерінің сіңімді бір түрі. Оны табиғи сырдан, сары майдан және арнаулы балқытылатын сырлардан дайындайды. ...

                                               

Варенец

Варенец - орыс пешінде қыш ыдыста сүті өзінің көлемінен үш есеге көбейіп, қызғылт түске енгенше шыжғырып алатын қорытылған сүт. Ол үшін сүтті нан пісіп болған соң 2 - 3 сағ-қа пешке салады. Осы уақыт аралығында ол қайнамай тек "жуасиды". Содан со ...

                                               

Балқаймақ (күй)

Балқаймақ күйі - көңілді, жүректен шығатын шығарма. "Балқаймақ" басынан аяғына шейін үш ширек өлшемнен ауытқымайды. Күйді тыңдаған адам жазғы кеште жайлауда, киіз үйдің ішінде, түйе сүтін қатып сызыла шай құйып жаныңды қуанышқа бөлеген сезімтал д ...

                                               

Аман бол, шешем, аман бол!

Бұл күй Құрманғазының "тар жол тайғақ кешу" қарсаңында, яғни Орда түрмесінен қашып шығып, "барар жері де, басар тауы да" белгісіз, осы сапарынан орала ма, жоқ па деген күмәнді жағдайда туындаған. Мұның ауырлығы сонша, біріншіден, бұл тұңғыш тұтыл ...

                                               

Кішкентай (күй)

Кішкентай күйі - Күйші Құрманғазының алғашқы шығармаларының бірі. Бұл күй Исатай Тайманұлының көтерілісіне арналған. Бұл күйді О.Қабиғожин орындап берген. Оркестрге түскенде күйдің екпіні аздап бәсеңдеді. Музыка мамандарының кейін жүргізілген ред ...

                                               

Терісқақпай (Құрманғазының күйі)

Терісқақпай - Құрманғазының күйі. Р. Омаровтың орындауында осы жолдардың авторы өз қолынан үйреніп, сол қалпында беріп отырды. Р. Омаров көп жылдар Құрманғазы атындағы Қазақтың Мемлекеттік халық аспаптар оркестрінің жетекші домбырашысы болып жұмы ...

                                               

Бауырсақ сорпа

Бауырсақ сорпа - кастрюльге екі-үш сүйекті төс салады, сорпа құяды, содан кейін аздап тұз қосып баяу отта пісіреді. Дайын болуға 10 - 15 мин қалғанда бұршақты бұрыш, лавр жапырағын, кесілген сәбіз, бір бас жуа салып, дәмі шыққанша қайнатады.

                                               

Домбыра Party

Домбыра Party, Домбыра пати - қазақтың ұлттық аспаптарын, соның ішінде жалпыхалықтық саз құралы ретінде домбыраны, ұлттық музыканы, ұмытыла бастаған игі дәстүрлерді қайтадан сәнге айналдыру және жалпы қазақшылықты насихаттау мақсатында туындаған ...

                                               

Ислам фестивальдары

Ислам фестивальдары ислам дінінің қағидаларына сүйенеді. Әдетте, ислам мейрамдарында мешіттерде намаз оқылады. Ораза айы мен айт мерекесі – мұсылмандар үшін ең үлкен мейрам. Айт – қуаныш пен шаттыққа толы күн деген ұғымды білдіреді. Ораза айт күн ...

                                               

Печенье

Печенье - ұннан жасалған кондитер өнімі. Печенье өндіру үшін жоғары, бірінші және екінші сортты ұн, міндетті түрде май мен қант қолданылады. Пішіні тік төртбұрышты, домалақ немесе фигуралы болуы мүмкін. Рецептурасына және дайындау ерекшелігіне ба ...

                                               

Пончиктер

Пончиктер - пішіні білезік нандар секілді, бос, жұмсақ ашыған қамырдан дайындалынатын, жылдам пісетін қамыр өнімі. Дайын өнімдерге қант ұнтағын себу қажет. Пончикті ыстықтай жеген дұрыс.

                                               

Қаусырма

Қаусырма - ортасына әр түрлі құрамдағы қоспа салынған қамырдан пісірілген тағам; ашыған қамырдан өр түрлі салма салып әзірленген жабық немесе жартылай жабық тағам.

                                               

Багета

Багета - қытырлақ қабықты ұзындығы әр түрлі болатын француз батоны. Стандарттық багетаның ұзындығы 65 см, ені 5-6 см, ал салмағы шамамен 250 грамм болады.

                                               

Бүрме

Бүрме сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін: Бүрме тәсіл - етті жас күйінде сақтаудың тәсілі. Бүрме тағам - туралған етті өзінің майы мен сөліне бұқтырып дайындайтын тағам түрі.

                                               

Түстену

"Түстенейік, бұл үй қонақасыға мырза". Қазақта қонақ сыйлаудың бірнеше түрлері бар. Соның бірі - осы түстену салты. Бұл да кәдімгі қонақасыға жақын ғұрыптардың бірі. Ұлтымыздың әдеті бойынша бірнеше жас жігіттер соғымы семіз, қонақасыға мырза үйг ...

                                               

Трапеция

Трапеция деп тек қарама – қарсы екі қабырғасы параллель, ал қалған екі қарама-қарсы қабырғалары киылысатын төртбұрышты айтады. Параллель қабырғалары трапецияның табандары деп аталады, басқа екі қабырғасы бүйір қабырғалары деп аталады, ал бүйір қа ...