ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 388




                                               

Кондитер өнімдері

Кондитер өнімдері – әдетте, құрамында қанты көп тағамдық өнімдер. Кондитер өнімдерінің жүздеген түрлері бар. Технологиясына және оған жұмсалатын шикізат түріне қарай негізгі екі топқа бөлуге болады. Қантты түріне карамель, кәмпит, шоколад, жеміс- ...

                                               

Дөнер кәуап

Дөнер кәуап - тағамдардың түрі. Түрік халқының ұлттық тағамы, түрікше döner kebab деп аталады, қазақша мағынасы "айналатын кәуап". Бұл кәуаптың немесе еттен жасалған тағамдарының бір түрі. Дөнер кәуап Түркияда пайда болған, бірақ кейде бұл тағам ...

                                               

Сусындар

Сусындар - ертеден сусындарды екі топқа бөлген: салқындатқыш, сусынды қандырғыш немесе алкогольді. Ғылыми және аспаздық-тағамдық түрде құндылығы бірдей емес. Ең құндысы бауыр, ми, тіл, бүйрек, жүрек, сиыр желіні, сиыр етінің сүйекті құйрығы болып ...

                                               

Сірне (мал азығы)

Сірне, азықтық - қант өндірісінің азықтық қалдығы, мелясса. Қант қызылшасынан қантты шайғанда - сүзбе, оны тазартқанда - сірне түріндегі қалдықтары мал азығына жұмсалады. Сірне құрамының жартысына жуығы қант пен пектиндік заттардан тұратындықтан, ...

                                               

Құлпынай салынған қаусырма

Құлпынай салынған қаусырма. Сода қосылып еленген үн үйіліп, ортасы шұңғылданады. Оған қаймақ, май, жұмыртқа салынып, қамыр иленеді. 15 - 20 минут салқындатқан соң ұзынша, қалыңдығы 1 см, ені 8 - 10 см жолақ етіп жайылады. Артық қамыр кесіп алынып ...

                                               

Кәмпит

Кәмпит - шағын кесек немесе плитка тәріздес тәтті кондитерлік өнім. Кәмпиттер - түрлі-түсті пішінді, дәмі әртүрлі, құрамында 60 - 75% қанты бар, жұмсақ та, қатты да болып келетін кондитерлік өнім. Кәмпит өндіру технологиясы және сыртқы пішіндерін ...

                                               

Крахмал

Крахмал – өсімдіктерде болатын полимерлік көмірсу: n. Крахмал - өсімдіктердің басты қосалқы көмірсуы; глюкоза қалдықтарынан түзілетін екі полисахаридтен амилоза мен амилопектин тұрады. Ұн тәрізді ақ ұнтақ; көптеген өсімдіктерден алынады. Аспаздық ...

                                               

Бекмес

Бекмес - әр түрлі жеміс-жидектер немесе көкөністердің қою шырыны немесе қайнатылған сірнесі. Көп жемістер немесе жидектер көбінесе алма, тұт, қарбыз, алмұрт жемістері баяу отта қайнатылады. Бекмес алу үшін қазанға аз дегенде 20 кг салынады. Компо ...

                                               

Топан

Топан - астық және бұршақ тұқымдас дақылдарды бастыру, тазартудан кейінгі қалдық. Мұнда дән қауызы, масақ, пыш болған дән, арам шөп дәні, өсімдік жапырақтары болады. Орта есеппен 1 га күздіктен 2-4 ц, жаздық дақылдан 1-2 ц топан түседі. Топынның ...

                                               

Шошқажаңғақ-емен жемісі

Шошқажаңғақ-емен жемісі. Әр жаңғақта ұрықты бір тұқым және қоректік заттары бар ет-женді екі тұқым жарнағы болады. Шошқажаңғақ кыркүйек-қазанда піседі, суық түскен кезде төгіліп түседі. Шошқажаңғақты себу үшін күзде ағаштан түскен кезде жинап, +3 ...

                                               

Сүрлемдік дақыл

Сүрлемдік дақыл - сүрлемге салынатын дақылдар. Сүрлемдік дақыл құрамында сүтқышқылды бактериялар ашытып, қажетті қышқылдық көрсеткішіне, яғни рН=4-4.2, дейін сүт қышқылының жиналуын қамтамасыз ететін қант мөлшері, азықтандыру терминімен айтқаңда ...

                                               

Көкшіл жуа

Көкшіл жуа – амариллистер тұқымдасының жуа туысына жататын Қазақстанда кездесетін 112 түрдің ішіндегі ең көп тараған түрі. Қазақстанның солтүстік, батыс аудандары, Каспий және Арал теңізі маңы шөлдерінен басқа, далалы аймақтарда, шөлейттерде, тау ...

                                               

Карамель өндіру технологиясы

Карамель – деп қант пен сірнені қосып, ылғалдылығын 1 – 3% - ға дейін қайнатқанда пайда болатын аморфты қанты тәтті тағамды айтады. Карамелдің түрлері көп, олардың бәрін екі топқа бөлуге болады: мөлдір карамель, оны түгелдей карамель массасынан д ...

                                               

Томас Грэм

20.12.1805-11.09.1869 Ағылшын химигі. Лондон Патша қоғамына мүше. 1826 жылы Глазгодағы университетті бітірген. 1827-1828 жылдары Эденбург университетінде жұмыс істеген, 1890 жылдан бастап профессор болған. Лондон университетінің колледжінің профе ...

                                               

Полисахаридтер

Полисахаридтер, гликандар - молекуласында гликозидті байланысқан 10-нан артық моносахарид қалдықтары бар көмірсулар. Полисахаридтердің молек. массасы бірнеше мыңнан бірнеше млн-ға дейін жетеді. Полисахаридтерге моносахаридтердің бір ғана түрінен ...

                                               

Қолкесер

Халық салты бойынша біреудің жұмысына қол ұшын бергені, көмектескені үшін ешкім ақы сұрамайды. Бірақ шаруаны істеткен адам "келі түбі", "қолүздік" деп тиісті сыбағасын немесе сол еңбегңне қарай бос қайтармайды. Соның бір - соғым сойысқандарға бер ...

                                               

Жылқы күзеу

Жылқы күзеу Қазақ құйрық – жалды малының көркі деп есептеп, оған ерекше мән берген. Лайсаң, батпақты кездерде аттың құйрығының қылы түсіп қалмауы үшін оны түйіп байлап тастаған. Тай – құнанның құйрық – жалы біртегіс жақсы өсуі үшін жалы мен құйры ...

                                               

Сүр ет

Сүр ет – сақтауға арналып, кептірілген ет. Соғымға сойылған малдың етін немесе жазда сойылған малдың етін тұздап, кептіріп сүрлейді. Қыс бойы арсада ілулі тұрған ет кепкен соң қапқа салынып, қыстаудан көктемеге, одан жайлауға көшкенде алып жүруге ...

                                               

Ыстау

Ыстау - сақтау мерзімін ұлғайту үшін өсімдік түтіндерімен өнімді, арнаулы ыстау цехтарында немесе үйде қақтау. Қымыз сақтайтын сабаны, күбіні ыстау. Балықты ыстау екі түрлі тәсілмен жүргізіледі. Оны ыстықтай ыстау үшін кесектерге бөлшектеп темпер ...

                                               

Келісөк

Келісөк тары дақылының алғашқы піскен кезінде жасалатын сирек тамақ. Жаңа піскен тарыны бастырып қара тарысын алып кәдімгі сөк дайындау жолымен өткізеді. Дайын сөкті қайтадан келіге салып, қою сүт, сұйық қаймақ немесе піскен қаймақ, аздап бал құй ...

                                               

Келісөк еті

Келісөк тары дақылының алғашқы піскен кезінде жасалатын сирек тамақ. Жаңа піскен тарыны бастырып қара тарысын алып кәдімгі сөк дайындау жолымен өткізеді. Дайын сөкті қайтадан келіге салып, қою сүт, сұйық қаймақ немесе піскен қаймақ, аздап бал құй ...

                                               

Радиобайланыс

Радиобайланыс - радиотолқын көмегімен ақпарат алмасу. Радиобайланыс жүйесінің ақпарат беруші жағында радиотаратқыштан және таратушы антенналардан тұратын радиотарату құрылғысы, ал қабылдаушы жағында қабылдау антенналары мен радиоқабылдагыштан тұр ...

                                               

Картографиялық проекция

Картографиялық проекция, картографиялық кескін – Жер эллипсоидының немесе планетаның бетін математикалық тәсілдер арқылы жазықтықта бейнелеу. Картада кездесетін бұрмаланулар сипатына қарай, картографиялық проекциялардың мынадай түрлері белгілі: т ...

                                               

Келін түсіру

Келін түсіру – отбасылық сән-салтанаттардың бірі, жанұядағы ер жеткен ұлдың үйлену қуанышы. Қазақ халқының түсінігінде келін түсіру – әр әулеттің, ата-ананың көптен күткен қуанышы саналады. Дәстүрлі қазақ қоғамында мұндай салтанатқа бүкіл ауыл бо ...

                                               

Нұх пайғамбар

Нұх пайғамбар – Исламда аса құрметтелетін пайғамбарлардың бірі. Нұх пайғамбар Аллаһның әмірімен пұтқа табынып келген өз халқын бір Аллаһға сыйынуға шақырды. Біраз уақыттан соң адамдардың бір бөлігі оның насихатын қабылдайды. Сенбеушілер егер пайғ ...

                                               

Табиғи антрекот

Табиғи антрекот. Етті жұқалап, шағындау етіп кесіп, содан соң тұз бен бұрыш себеді. Етті 5 - 7 минут табадағы қатты қазған майға қызарғанна қуырады. Қуырылғанда шаққан сөлін антрекотқа құйып, әрбір порцияға аздап сары май қосып берелі. Антрекотты ...

                                               

Азу

Азу - ащы тұздықталынған майда ет кесектерінен дайындалған тағам. Сиырдың, қойдың сұрпы етінен дайындалатын тағам. Етті жуып, тазалаған соң, шамамен ені 2 ем, ұзындығы 3 - 4 ем етіп кесіп, табадағы қызған майға қызарғанша қуырады. Сосын етті каст ...

                                               

Равиоли

Равиоли - тұшпара тәрізді итальян тағамы.Италияның әр облысында равиоли салмасы әр түрлі өнімдерден дайындалады. Соның халықаралық мейрамханаларда кең тараған түрі тауық етінің турамасына шабылған тауық етін араластырып, дәмін келтіру үшін үстіне ...

                                               

Кері айыл

Кері айыл – тартпаның бір түрі. Ат шабына жақын жерден тартылған қосымша тартпа. Кері айыл. төстік тартпадан жалпақ болады. Кері айыл таулы жерде, таудан, өрден төмен түскенде ер ат мойнына кетпес үшін пайдаланылады. Қазақстанның кейбір аймақтары ...

                                               

Мыстан кемпір

Мыстан кемпір – қазақ фольклорында жиі кездесетін жағымсыз кейіпкер. Ол әдетте қастандық ойлаушы, жауыз, іші тар, қатігез, кей кезде қу және оқиға сипатына қарай кейде аңқау да болып келеді. Сырт бейнесі албасты, шашы ұзын және жалбыраған, тырнақ ...

                                               

Қос етек көйлек

Қыздар мен жас әйелдердің ең бір сәнді киімі қос етек көйлек. Қос етек көйлек әдетте ақ түсті қымбат жібектен, асыл матадан тігіліп таза жүннен тоқылады. Мұндай көйлекті қыс киюге арнайды да, бір киер көйлек санайды. Қос етек көйлек әдетте ұзын, ...

                                               

Иық белдеуі сүйектерінің қосылыстары

Акромион -бұғана буыны өзара эллипстәрізді беттермен жанасатын жауырын акромионы мен бұғананың акромиондық шетін байланыстырады.Эллипстәрізді беттер көп жағдайда буын дискімкн бөлінген. Буын қапщығы -барлық буындар бұғананың төменгі беті мен буын ...

                                               

Тсондар

Тсондар – банту тобына жататын халық. Негізінен Мозамбикте, Оңтүстік Африка Республикасында және Замбияда тұрады. Алты топқа бөлінеді: джонга, била, ронга, хленгве. нвалунгу, хлангану, Тсондардың құрамына кейде чопи этникалық қауымдастығын қосады ...

                                               

Інген

Інген – айыр өркешті түйенің ұрғашысы. Оны көбінесе сауын малы ретінде пайдаланады. Егер бағымы мен күтімі дұрыс болса інген үш жылда екі рет боталайды. Інген сүтінен шипалы шұбат ашытады. Буаз інген ерекше күтімге алынады. Әсіресе боталайтын уақ ...

                                               

Аяң

АЯҢ - ағаштан ойылып жасалған, сұйық, сусын ас ішуге арналған, көлемі шағын, кеседен үлкен шұңғыл, дөңгелек ыдыс. Сыйымдылығы бір литрдей, оны пошымы мен өңделуіне қарай саптыаяқ, сырлы аяқ, қолдануына қарай кесе-аяқ, қымыз аяқ деп атай береді. О ...

                                               

Пробиотиктер

Пробиотиктер дегеніміз - тірі микроорганизмдерден және микробты заттардан құралған препарат, ол табиғи жолмен қолдану барысында физиологиялық, биохимиялық және иммундық реакцияларды микробты экологиялық жүйелерді қоздыру арқылы ағзаға пайдалы әсе ...

                                               

Жеңсік ас

Жеңсік ас - таңдаулы тағам. Жеңсік ас - кең тараған өнімдерден ерекшеленетін, аз кездесетін, ерекше болып қабыл- данатын өнімдер тобы кіретін аспаздық түсінік. Осыған орай "жеңсік ас" түсінігі әр ұлттық аспаздықта және әлемнің әрбір аймағында, со ...

                                               

Хандақ шайқасы

Хандақ ar:غزوة الخندق немесе Ахзаб ar:غزوة الأحزاب шайқасы. Хандақ араб тілінде ор, қазылған шұңқыр деген мағына береді. Бұл Медине қаласының айналасында мұсылмандар мен Меккеліктер және яһудилердің арасында болған соғыстың аты. Хандақ соғысы Мед ...

                                               

Түйе еті

Түйе еті - түйе өнімінің бір түрі, бағалы тағамдық шикізат. Түйе етінің химиялық құрамы мүйізді ірі қара мал етіне ұқсас және қуатты келеді. Түйе етінің қасиеті толық зерттеліп бола қойған жоқ, дегенмен, еліміздің түйе өсіретін аймағының жергілік ...

                                               

Токсиндік металдар

Токсиндік металдар деп токсиндік қасиетке ие, қоршаған орта мен тірі ағзаларға залал келтіретін металдарды айтады. Олардың қатарына қорғасын, никель, хром, сынап, кадмий және мышьяк кіреді.

                                               

Қаттама кежім

Қаттама кежім - жұмсақ ат сауыты. Жібек матадан бірнеше кабаттап сырылып тігіледі. Көшпелі халықтарда 6- 16 ғасырда қолданылған. Тасқа басылған ескерткіштерде, шығыс бейнелеу өнерінде осындай ат сауытымен жарақталған түркі-моңғол жауынгерлері жиі ...

                                               

Квентин Тарантино фильмографиясы

Квентин Джером Тарантино - америкалық кинорежиссёр, сценарийші, кинооператор, актер және кинопродюсер. Кинодағы постмодернизмнің ең көрнекті өкілдерінің бірі. Тарантино 1994 жылы "Қойыртпақ шығармасы" фильмі шыққаннан кейін әлемге әйгілі болды. " ...

                                               

Батпақтандыру

Батпақтандыру - жер астында пайдалы қазыналардың өздігінен тұтануы нәтижесінде пайда болатын өрттерді сөндіру және оның алдын алу үшін қолданатын тәсіл. Ол үшін күні бұрын бұрғыланған ұңғылар арқылы жер асты қазбаларына сумен қойыртпақталған саз ...

                                               

Түйіршіктеу

Түйіршіктеу – берілген пішін мен мөлшерге сәйкес қатты бөлшектердің түзілуі. Түйіршіктеудің бірнеше әдістері бар: 1) айналдыру – барабанды, табақша тәрізді немесе дірілдік түйіршіктеу қондырғыларында ұсақ бөлшектерді кесектеу не түйіршік түзу орт ...

                                               

Қағаз

Қағаз - өсімдік талшықтарын белгілі бір тәсілмен өңдеу және бір-бірімен ұйыстыра байланыстыру арқылы жұқа парақ түрінде жасалатын материал болып саналады. Италиянша bambagіa, яғни мақта деген ұғымды білдіреді; кейін осыдан барып қағаз сөзі өмірге ...

                                               

Суфле

Суфле ұсақталған пюре түріндегі әдетте піскен тағамдардан жасалатын кулинарлық өнім. Оның өзі көпіршіген және пісірілген белоктармен араластырылады. Көбінесе десертті суфлені жеміс - жидектерден, шоколадтан және т. б. дайындайды. Алма суфлесі. Ал ...

                                               

Қармақ

Қармақ - балық аулайтын құрал; спорттық-туристік жабдық. Қармақ қармақсаптан және оған шығыр арқылы не тікелей байланған қармақбаудан тұрады. Қармақбаудың екінші ұшына ілгіш, жүктеме және қалтқы бекітіледі.

                                               

Балық консервілері

Балық консервілері стерилген және стерилденбеген болады. Стерилденген балық консервілерін сақтау ерекше жағдайы қажет етпейді, ал стерилденбеген консервіні салқын жерде сақтайды. Оларды ұзақ уақат сақтауға болмайды. Стерилденген балық консервілер ...

                                               

Қармақжем

Қармақжем - балық аулау үшін қармақтың ілгішіне ілінетін жем немесе оған ұқсатылған құралдар. Қармақжемді келесі топтарға бөлуге болады: өсімдіктен жасалған жемдер ; жәндіктер ; жасанды қармақжем. Жәндіктер балықтардың табиғи қорегі болып табылад ...

                                               

Қалтқы

‎ Қалтқы - балық аулайтын аудың, қармақтың тым терең батып кетпеуі үшін белгілі бір деңгейде байланатын, суға батпайтын жеңіл зат. Қалтқы аудың жоғарғы бауына бірнеше жерден байланады. Балықшы балықтың қапқанын осы қалтқы арқылы қадағалайды.