ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 385




                                               

Пионер ауылдық округі (Жамбыл облысы)

Тұрғыны 1913 адам 2009. Ауылдық округте Сартбаев атындағы орта мектеп, Шайдана бастауыш мектебі, ауылдық клуб, кітапхана, дәрігерлік амбулатория, мед.пункт бар. Ауылдық округ аумағында Ащыбұлақ, Қосмұрат ата, Көделі, Қызыл жайлаулары орналасқан.

                                               

Тимофей Степанович Бурнашев

Бурнашев Тимофей Степанович - кен инженері, саяхатшы. 1796 жылы құрамында Бурнашев, А.С. Безносиков, Д.Телятников бар Ресей елшілігі Ташкентке келді. Олар бұл сапарында Бетпақдала шөлдерінің географиялық орнын анықтап, Шу өзені мен Мойынқұм жерін ...

                                               

Қарабарақ

Қарабарақ – алабұталар тұқымдасына жататын бұта немесе ағаш. Еуропаның, Алдыңғы, Орта және Орталық Азияның сазды жерлерінде кездесетін 1 түрі белгілі. Қазақстанда Каспий маңы ойпаты, Сарыарқа, Үстірттің солтүстік және оңтүстік бөлігі, Зайсан алаб ...

                                               

Раң (өсімдік)

Раң – қияқөлеңдер тұқымдасының қияқөлең туысына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Сабағы жұмыр, биіктігі 10 - 40 см, жапырағы таспа тәрізді. Гүлі дара жынысты, қос үйлі, масағы гүл шоғына топтанған. Сәуір - майда гүлдейді. Жемісі - бір тұқымды ...

                                               

Төрткіл тау

Төрткіл тау - жайпақ бетті, тік, кейде сатылы, беткейлі таулар. Жайпақ беті бұзылу процесіне берік горизонталь жатқан октас, трап және құмтастан тұрады. Төрткіл тау эрозиялық процестер әсерінен қалыптасады. Мұндай оқшауланған тау жұрнақтары Африк ...

                                               

Түйесораң

Түйесораң - Қызылқұйрық тұқымдасының сор қаңбақ туысына жататын аласа бұта. Биіктігі 10-75 см, көп тармақты, бір жылдық өркені ақшыл. Жапырақтары цилиндр тәрізді, көгілдір түсті, тақыр, ет-женді. Шілде-тамыз айларында гүлдейді және жеміс береді. ...

                                               

Қызыл жүзген

Биіктігі 1-2 м, қабығы қызыл не күрең. Жапырағы ұсақ, ұзындығы 1.5-3 мм. Қолтық гүлдері 2-ден гүл сидамына орналасқан. Жемісі - домалақ, ұзындығы 16-20 мм, ені 15-18 мм жаңғақша.

                                               

Шренк таспасы

Балқаш және Бетпақдала маңындағы шөп далаларда, сонымен бірге аласа таулардың дала аймақтарында кездеседі. Тегіс жерден таудың ортаңғы белдеулеріне дейін майда шөгінділерде және тасты топырақтарда өседі. Ұзын қою сопақша гүлшоғырлары жапырақсыз г ...

                                               

Шренг астрагалы

Шренг астрагалы Балқаш және Бетпақдала маңындағы шөп далаларда,сонымен бірге аласа таулардың дала аймақтарында кездеседі.Мысалы,Мұғалжар,солтүстік және Батыс Тянь-Шань.Тегіс жерден таудың ортаңғы белдеулеріне дейін майда шөгінділерде және тасты т ...

                                               

Барақ байдың жұрты

Барақ байдың жұрты - Қарағанды облысы, Ұлытау ауданы, Сарысу ауылдық округіне қарасты Көктабан қыстауы жанындағы жер атауы. Мұнда 18-ғасырдың ортасынан бастап 20-ғасырдың 30-жылдарына дейін Тама елінің батыры Барақ Бигелдіұлы мен оның ұрпақтары м ...

                                               

Сарышешек

Сарышешек, рамматофиллюм - орамжапырақ тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер, кейде бұта. Қазақстанда кездесетін 2 түрі бар: жуантамырлы, тауды тасты беткейлеінде өседі, биіктігі 10 - 30 см аралығында. Мұғалжар, Жетісу, Күнгей Алатау ...

                                               

Сылдыршөп

Сылдыршөп – қалампыр тұқымдасына жататын бір, екі және көп жылдық шөптесін өсімдіктер. Облыстың барлық аймағында кездесетін 62 түрі бар. Сабақтары тік, кейде жатаған болады. Жапырақтары қарама-қарсы орналасқан, пішіндері әр түрлі. Гүлдері қос жын ...

                                               

Қоңыратбай

Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданы Шалқия кентінің оңтүстік-батысында 130 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 400 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 13 км-ге созылған, енді жері 6 км.

                                               

Көптақыр

КӨПТАҚЫР – Сарысу өз-нің аңғарындағы қоныс. Қарағанды облысы Ұлытау ауданында орналасқан. Солт батыстан оңт шығысқа қарай 10 км-ге созылып жатыр, енді жері 3 км. Жер бедерінің солт. бөлігі көтеріңкі төбелі, оңт-ке қарай аласарып тақырға ұласады. ...

                                               

Данияр Кәрібайұлы

Өмірінің соңғы кезеңінде Сарысу өзені бойындағы Аралтөбе колхозында Жетіқоңыр құмы атырабында ұста болып жұмыс істеді. Күйдірілген қызыл кірпіштен бірнеше сәулетті күмбездер, қызыл үйлер тұрғызды. Бұл құрылыстардың көпшілігі Сарысу мен Кеңгір өзе ...

                                               

Бижігіт Бұзауұлы

"Шудың аяғынан бері Маңқанай дейтін жер бар. Ол Үйсінбайдан бері жиырма шақырымдай жер. Бұл бұрынғы "Созақ" кеңшарының аумағына кірген. Маңқанай деген әйелдің аты. Мынау Бұзау руы бес атаға бөлінеді. Олар Бижігіт, Түке, Ақжүніс, Малқара, Жаңғара, ...

                                               

Қақталған шошқа еті

Қақталған шошқа еті - арнайы бордақыланған жылдам жетілгіш тұқымдық шошқа ұшасын бөлшектеп тұздап немесе ыстап жасаған тағам. Қақталған шошқа етін дайындау үшін торай 3-4 айлығынан бастап 7-8 айлығына дейін 90-100 кг салмаққа жеткенше арнайы азық ...

                                               

Аралтөбе

Елді мекендер: Аралтөбе – Алматы облысы Кербұлақ ауданындағы ауыл. Аралтөбе – Алматы облысы Балқаш ауданындағы ауыл. Аралтөбе – Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданындағы ауыл. Аралтөбе – Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданы, Ералиев ауылдық округі құр ...

                                               

Аралқұм

Елді мекендер: Аралқұм – Қызылорда облысы Арал ауданындағы ауыл. Аралқұм – Алматы облысы Балқаш ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: Аралқұм – Қызылорда облысы Арал ауданы жеріндегі жайлау. Аралқұм – Афон тауының оңтүстік-батысындағы құмды алқап. А ...

                                               

Аршалы

Аршалы деген сөз мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: Елді мекендер: Аршалы – Қостанай облысы Денисов ауданындағы ауыл. Аршалы – Шығыс Қазақстан облысы Жарма ауданындағы ауыл. Аршалы – Ақмола облысы Аршалы ауданындағы кент. Басқа мағыналар: Аршалы ...

                                               

Баба

Баба сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін: Баба туыстық атау - баланың әкесінің атасы. Баба жайлау - Батыс Қазақстан облысы Қаратөбе ауданы Жусанды ауылының оңтүстік-батысында 25 км жердегі жайлау. Баба физик - үнді физигі.

                                               

Айырма

Айырма - күйіс қайтаратын малдың бақайында кездесетін аурудың атауы. Көктемде, жаздыгүні сортаң, батпақты жерде жайылған малдың бақайы арасына шөп, батпақ араласа кеулеп кіріп, батып ауыртатын "қар ақсақ", "батпақ ақсақ" ауруынан өршиді. Бақай ар ...

                                               

Ақбақай ат

Ақбақай ат - бақай тұсында ақшыл жолағы бар жылқы түсі. Байырғы кезде күйеу, қайын жұртына ұрын барғанда ақбақай ат мініп бару жігітке абырой саналған. Сондай-ақ, келін келген жеріне, түскен шаңырағына ақбақай атқа мініп келеді екен. Мұндай нышан ...

                                               

Нарын облысы

Нарын облысы - Қырғызстандағы облыс. Орталығы - Нарын қаласы. Шу, Ыстықкөл, Жалалабат, Ош облыстарымен және Қытайдың Шинжәң Ұйғыр аутономиялық ауданымен шектеседі. Көлемі бойынша бұл Қырғызстандағы ең үлкен облыс болып табылады. Облыстың жер көле ...

                                               

Жайыл ауданы

Жайыл ауданы - Қырғызстанның Шу облысы құрамындағы әкімшілік-аумақтық бірлік. 1992 жылға дейін Калинин ауданы деп аталып келді. Әкімшілік орталығы - Қарабалта қаласы 1976 жылға дейін Калинин кенті. Ауданның жер көлемі 3028 км², тұрғындар саны 92 ...

                                               

Қарлығаштар

Қарлығаш - торғайтәрізділер отряды, әнші торғайлар тобының тұқымдасы. Арктика мен Антарктидадан басқа аймақтарда кеңінен таралған, 20 туысқа бірігетін 79 түрі бар. Қазақстанда 5 түрі кездеседі. Қарлығаштың тұмсығы қысқа, тұмсығының түбі кең, езул ...

                                               

Сары жайлау

Сары жайлау - Тәттімбет Қазанғапұлының күйі. Оны Майдасары жайлауына қоныстанған кезінде, күз мезгілінде шығарған. Мұнда табиғаттың әсем суреті, жаз-сайрандағы рахатты шақтар бейнеленеді. Күйдің ішкі философиясы табиғатты суреттеу арқылы жаз дума ...

                                               

Жайлау (шарап)

Жайлау - хош иістендірген шарап; елімізде өсірілетін ақ және қызыл жүзім сұрыптарынан дайындалады. Ақ, қызғылт және қызыл маркалы үш шарап түрі шығарылады. Құрамында спирт - 18%, қант - 7%, титрленетін қышқылдығы 6 г/л. Шараптың бүл түрлерін; дай ...

                                               

Көктеу

Көктеу – 1) көктемгі қоныс; шөптің жаңадан қаулап шыққан кезінде, көктем айларында мал жаятын өріс. Кей жерлерде мұны орта жайлау деп те атайды; 2) өсімдіктің алғашқы өніп-өсуі; 3) тігістің бір түрі.

                                               

Масанов

Масанов сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: Жайлау Масанов - ғалым, техника ғылымдарының докторы. Едіге Айдарбекұлы Масанов - қазақ кеңес этнографы.

                                               

Наршоқы

Қарағанды облысы Шет ауданы жерінде, Ақсу-Аюлы ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 62 км жерде. Батыстан шығысқа қарай 12 км-ге созылып жатыр, ені 5-7 км, абсолютiк биіктігі 1108 м.

                                               

Нылқы ауданы

Нылқы ауданы - Қытай Халық Республикасы Іле Қазақ автономиялық облысының Іле аймағына қарасты әкімшілік-аумақтық құрылым. Тянь-Шань тауының орта бөлігінде орналасқан, Іле өзенінің жоғарғы ағысында. Халық саны 186900 адам, аумағы 10375 к.к., 1931 ...

                                               

Отырар сазы

Отырар сазы”, Н.Тілендиев атынд. – Қазақтың мемлекеттік академиялық фольклорлық-этнографиялық халық аспаптары оркестрі. Қазақ филормониясы жанынан 1980 жылы құрылған. Оның көркемдік жетекшісі әрі бас дирижері Н.Тілендиев басында шағын ансамбль ре ...

                                               

Ішкі немесе Бөкейлік қазақ ордасы

Ішкі немесе Бөкейлік қазақ ордасы – зерттеуші А.Евреиновтің еңбегі." Современник” журналының 1851 жылғы 9 – 10-нөмірлерінде жарияланған. 1846 – 47 ж. қызмет бабымен Бөкей Ордасында болған Евреиновтің зерттеу жұмысында қазақтардың Жайық өз-нің оң ...

                                               

Гнома

Гнома - ықшамды түрде, ұйқастырып айтылған екі, немесе төрт тармақты өлеңмен келетін нақышты сөз. Араб, парсы, үнді әдебиеттерінде жиі кездеседі. Ежелгі грек, Рим поэзиясында да қолданылған. Кейін Еуропа әдебиетінде де өткір философиялық ой-тұжыр ...

                                               

Тау флорасы

Тау Флорасы – тауда өсетін өсімдіктер. Тау Флорасы мұз дәуірінде ауа райы өзгеруіне байланысты солтүстік өсімдіктері оңтүстікке, мұз ерігенде оңтүстік өсімдіктері солтүстікке таралуынан қалыптасқан. Таудың альпілік және субальпілік белдеулерінде ...

                                               

Мағауия Аманжолов

Мағауия Аманжолов - тарихи және эпикалық суреттердің жүйрігі, қазақ сурет және кенеп бетіне түсірілген кескіндеме өнерінің барлық негізгі жанрларының хас шебері.Картиналары- тұтас галереясына, бірегей экспозициялар жинағына сұранып тұрған қылқала ...

                                               

Текес (айрық)

Текес сөзі келесі мағыналарға ие: Елді мекендер: Қазақстан: Текес‎ – Алматы облысы Райымбек ауданындағы ауыл, ауылдық округ орталығы. Текес ауылдық округі – Алматы облысы Райымбек ауданындағы әкімшілік бірлік. Қытай: Текес‎ – ҚХР Шыңжаң Ұйғыр авт ...

                                               

Шарын шаған тоғайы

Шарын шаған тоғайы, неоген кезеңінен сақталып қалған. Тоғай Алматы облысындағы Іле өзенінің сол жақ саласы Шарын өзенінің ортаңғы ағысында, Сарытоғай елді мекеніне жақын жерде орналасқан. Мұнда өте сирек кездесетін, реликті ағаштың үш түрі: Іле ж ...

                                               

Іле үшқаты

Іле үшқаты - үшқаттар тұқымдасына жататын бұта.Іле өзенінің аңғарында кездеседі.Биіктігі 1.5 м-ге жетеді.Ескі бұталары сұр,қатпарлы қабықты;жас өркендері алқызыл сұр түсті,барқыт тәрізді түк басқан.Жапырқтары сопақтау,қандырау пішінді,орташа ұзын ...

                                               

Ұшқат

Ұшқат – ұшқаттар тұқымдасына жататын шырмалған бұта, кейде ағаш. Қазақстанның тау беткейлерінде, кейде шыршалы ормандар арасында, тастақты жерлер мен өзен жағалауларындағы тоғайда өсетін 21 түрі бар. Бұлардың биіктігі 15 - 200 см. Жапырақтары жай ...

                                               

Успен ауылдық округі (Мағжан Жұмабаев ауданы)

Басқа мағыналар үшін Успен ауылдық округі деген бетті қараңыз. Успен ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік.

                                               

Қарақоға ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Басқа мағыналар үшін Қарақоға ауылдық округі деген бетті қараңыз. Қарақоға ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік.

                                               

Аққайың ауылдық округі

Аққайың ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік. 2018 жылға дейін "Октябрь ауылдық округі" деп аталды.

                                               

Ұзынкөл ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Басқа мағыналар үшін Ұзынкөл ауылдық округі деген бетті қараңыз. Ұзынкөл ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік.

                                               

Лебяжі ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)

Басқа мағыналар үшін Лебяжі ауылдық округі деген бетті қараңыз. Лебяжье ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік.

                                               

Возвышен ауылдық округі (Мағжан Жұмабаев ауданы)

Басқа мағыналар үшін Возвышен ауылдық округі деген бетті қараңыз. Возвышен ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік. 2019 жылы құрамына таратылған "Александров ауылдық округінен" 2 елді екен қосылды.

                                               

Авангард ауылдық округі

Авангард ауылдық округі - Солтүстiк Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік. 2019 жылы құрамына Успен ауылдық округінен 1 елді мекен қосылды.

                                               

Хотан

Хотан, Қотан - Солтүстік-Батыс Қытайдағы, Шыңжаң-Ұйғыр автономиялы районындағы қала. Халқы 130 мыңдай. Тарим өзенінің саласы - Ұрынқаштың бойында орналасқан, Такла-Макан шөліне жақын ауданның орталығы. Хотан ежелгі заманнан бастап сауда керуен жо ...

                                               

Шыңғыстау-тарбағатай қатпарлы жүйесі

Жүйе солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылған құрылымдар жиынтығынан тұрады. Ол батысында Орталық Қазақстан терең жарылымы арқылы Көкшетау-Тянь-Шань жүйесінің Майқайың және Баянауыл құрылымдарымен тоғысса, оңтүстік-батысы мен оңтүстігін ...