ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 375




                                               

Құрамажем

Құрамажем - - мал мен құс түрі, жасы мен өнімдік бағытына байланысты азықтандыру нормасына сәйкестендірілген рецепт бойынша құрастырылған құнарлы жемдердің қосыңдысы. Құс азықтандыру қажеттілігін толығымен қамтитын толық рационды құрамажем және м ...

                                               

Тартылған сүт

Тартылған сүт - сүт тартқыш арқылы қаймағы айырылған сүт. Тартылған, яғни майы ажыратылған сүтті төл, құс азығына жұмсап, бұзау, торайға ене сүтінің орнын толықтырады.

                                               

Чхуңчхоң-Намдо

Провинцияның үштен бір бөлігі ғана адаммен игерілген. Негізгі шаруашылық саласы - ауыл шаруашылығы және балық аулау. Жағалаудың 220 шаршы километрі тұз өңдірісіне пайдаланылады. Пайдалы қазбалары: тас көмір, алтын, күміс, сирек кездесетін жерасты ...

                                               

Кері будандастыру

Кері будандастыру - будаңдастыратын әр түрлі тұқымдардың өкілдерін бірінші жағдайда аталық, екінші жағдайда аналық ретінде қатар пайдаланып жүргізу. Осының нәтижесінде қандай белгілердің, касиеттердің ұрпаққа енесі арқылы, қайсысының атасы арқылы ...

                                               

Ұрықтандыру (қолдан)

Ұрықтандыру, қолдан - күйлеген аналық малдың қынабына аталықтың ұрығын қолдан жіберу, яғни қолдан ұрықтандыру. Ұрықтандыру мал шаруашылығы саласындағы ірі жетістік болып табылады. Ұрықтандыру арқылы жоғары өнімді асыл тұқымды аталық ұрығымен бір ...

                                               

Малды азықтандыру мөлшері, азықтандыру нормасы

Малды азықтандыру мөлшері, азықтандыру нормасы - мал түрі, жасы, жынысы, тұқымы мен өнімдік бағыты, тірілей салмағы мен өнімділігіне қарай өзгеретін организмінің мұқтаждығының көрсеткіштері. Азықтандыру нормасы мал тіршілігін сақтап, өнім өндіруг ...

                                               

Балапан шығару

Балапан шығару - жұмыртқалар қайықшаларға көлденеңінен біркелкі етіліп жайғастырылады. Инкубатор шкафының сол және оң жақ жартылары бір мезгілде толтырылады. Балапандарды іріктеп шығаратын шкафтағы жұмыстар, жұмырткалар санынан 70 пайыз балапан ш ...

                                               

Малды азықтандыру рационы

Малды азықтандыру рационы - азықтаңдыру нормасының, яғни организмінің мұқтаждығының көрсеткіштерін қамтамасыз ету үшін бір басына тәулігіне берілетін жемшөп мөлшері. Малды азықтандыру рационы малдың ас қорыту жүйесінің ерекшелігін ескере отырып, ...

                                               

Органикалық тыңайтқыштар

Органикалық тыңайтқыштар – жануарлар мен өсімдіктер қалдықтарының органикалық қосылыстары түрінде кездесетін қоректік заттар. Органикалық тыңайтқыштар бұдан 3 мың жылдай бұрын Қытай мен Жапонияда қолданыла бастаған. Бұрынғы КСРО аумағында 14 – 15 ...

                                               

Қоян қора

Қоян қора - үй қояны ұсталатын тор, орлы батарея, жаппа. Қоян қорада қояндарды жынысына, жасына қарай бөліп ұстайды. Осыған орай қоян қорасының көлемі әр түрлі болады. Ересек қоян ұсталатын жеке тордың көлемінің ұзындығы - 100-130 см, ені - 60-70 ...

                                               

Түбіт жүн

Түбіт, түбіт жүн - қой, ешкі, түйе, үй қояны, мамық жүнді аңдар түгінің жіңішке талшығы. Тоқыма өнеркәсібі үшін түбіт жүн талшықтарының ішіндегі ең құнды шикізат. Биязы жүңді қойдың жүні түгелдей түбіттен тұрады. Түбіт, түбітті жүн негізінен ешкі ...

                                               

Тастілім

Тастілім, шлиф – қалыңдығы 0.02 – 0.03 мм, кейде одан да жұқа тау жынысының немесе минералдың қимасы. Тастілімді тау жыныстары мен минералдарды үйектегіш микроскоп астында өтпелі жарық көмегімен зерттеу үшін дайындайды. Көптеген минералдар Тастіл ...

                                               

Қазақстан Республикасының табиғи монополияларды реттеу жөніндегі агенттігі

Қазақстан Республикасының Табиғи монополияларды реттеу және бәсекелестікті қорғау жөніндегі агенттігі ҚР Президентінің 2002 ж. 28 тамыздағы Жарлығымен ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі аге ...

                                               

Қазақстан Республикасының Табиғи монополияларды реттеу және бәсекелестікті қорғау жөніндегі агенттігі (Монополияға қарсы агенттік)

Қазақстан Республикасының Табиғи монополияларды реттеу және бәсекелестікті қорғау жөніндегі агенттігі ҚР Президентінің 2002 ж. 28 тамыздағы Жарлығымен ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі аге ...

                                               

Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда министрлігінің Сауда және туристік қызметті реттеу жөніндегі комитеті (2004-)

ҚР Үкіметінің 2004 ж. 26 қарашадағы қаулысымен ҚР Индустрия және сауда министрлігінің Сауда комитетінің қайта құрылуының нәтижесінде құрылды. ҚР Үкіметінің 2004 ж. 26 қарашадағы қаулысымен комитет туралы ереже және оның құрылымы бекітілді. Ережег ...

                                               

Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттігі

Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттігі - ҚР Президентінің 2003 ж. 31 желтоқсандағы Жарлығымен ҚР Ұлттық банкін одан агенттік бөліп шығару жолымен қайта ұйымдастыру нәтижесінде құрылды. ҚР През ...

                                               

Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникациялар министрлігінің Азаматтық авиация комитеті (1999-)

ҚР Үкіметінің 1999 ж. 20 қарашадағы қаулысымен құрылды. ҚР Үкіметінің 2002 ж. 24 шілдедегі қаулысымен комитет туралы ережеге өзгертулер енгізілді. Атап айтқанда, оның құқықтық мәртебесі нақтыланды: Ережеге сәйкес комитет министрлік құзіретінің ше ...

                                               

Қазақстан Республикасының Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігі

Қазақстан Республикасының Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттігі ҚР Президентінің 1999 ж. 13 қазандағы Жарлығымен құрылды. ҚР Үкіметінің 2001 ж. 10 шілдедегі қаулысымен агенттіктің құқық ...

                                               

Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда министрлігінің Бәсекелестікті қорғау жөніндегі комитеті

Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда министрлігінің Бәсекелестікті қорғау жөніндегі комитеті ҚР Президентінің 2004 ж. 29 қыркүйектегі Жарлығына сәйкес ҚР Үкіметінің 2004 ж. 26 қарашадағы қаулысымен құрылды. ҚР Үкіметінің 2004 ж. 26 қарашад ...

                                               

Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникациялар министрлігінің Темір жол көлігі комитеті (2003-2004)

ҚР Үкіметінің 2003 ж. 6 тамыздағы қаулысымен құрылды. ҚР Үкіметінің 2003 ж. 6 тамыздағы қаулысымен комитет туралы ереже бекітілді. Ережеге сәйкес комитет ҚР Көлік және коммуникациялар Министрлігі құзіретінің шегінде темір жол көлігі саласында мем ...

                                               

Мемлекеттік сатып алулар басқару Органдары Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік сатып алу жөніндегі комитеті (2001-2002)

ҚР Президентінің 2000 ж. 13 желтоқсандағы Жарлығына сәйкес комитет ҚР Үкіметінің 2001 ж. 20 қаңтардағы қаулысымен, оған таратылған ҚР Мемлекеттік сатып алулар жөніндегі агенттігінің функңиялары мен өкілеттіктері берілді. Комитеттің мемлекеттік са ...

                                               

Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда министрлігінің Стандарттау, метрология және сертификаттау жөніндегі комитеті

Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда министрлігінің Стандарттау, метрология және сертификаттау жөніндегі комитеті ҚР Президентінің 2002 ж. 28 тамыздағы Жарлығына сәйкес ҚР Үкіметінің 2002 ж. 12 қыркүйектегі қаулысымен құрылды. ҚР Үкіметіні ...

                                               

Басқару социологиясы

Еңбек ұйымдары қызметінің орталық осі болып басқару табылады. Басқаруға деген әлеуметтік көзқарастың негізгі үш түрлі компонентті бөлуге байланысты. Олардың біріншісі – мақсатты ойлау мен мақсатты жүзеге асыруды қамтитын мақсатты бағытталған басқ ...

                                               

Суды зарарсыздандырудың физикалық әдістері

Соңғы жылдар ішінде сұйықтықтарды зарарсыздандырудың электр импульсті әдістерін әзірленіп жатыр, олар сұйықтықтағы жоғары вольтты разрядты жүзеге асыруға негізделген. Сұйықтықтағы импульсті заряд кавитацион болмыстардың, гипохлорит-иондардың, бел ...

                                               

Калий хлориді

Үлгі:Chembox Калий хлориді, хлорлы калий, KCl – калий қосылысы, тыңайтқыш. Түйіршіктелген немесе ұнтақ тәрізді, түссіз кристалды зат. Тығыздығы 1.989 г/см 3 ; балқу t 790 °C; қайнау t 1500°С шамасы. Суда ериді, құрамында 60 – 62.6% К2О болады. Та ...

                                               

Мочевина

Мочевина немесе карбамид немесе несепнәр Со2 – концентрленген азотты тыңайтқыш. Түйіршіктелген, түссіз, құрылысы кристалды, суда, спиртте, сұйық аммиакта жақсы ериді, ал эфирде, хлороформда ерімейді. Құрамында 46% азот болады. Аммиак пен көмір қы ...

                                               

Тыңайтқыштар

Тыңайтқыштар - құрамында қоректік элементтер болатын заттар. Өсімдіктердің толық, өсіп-жетілуіне қажет элементті қоректік элемент дейді. Өсімдіктердің өсіп, өнім беруі үшін қажет қоректік элементтердің маңызы ерекше. Фотосинтез кезінде өсімдіктер ...

                                               

Инсулин

Инсулин - эндокринді эпителиоциттерден құралған ұйқы безі аралшықтарының бета-жасушалары бөліп, қанға шығаратын гормон. В- инсулоциттер ұйқы безі аралшықтарының орталықтарында орналасады. Олардың цитоплазмасында инсулин гормонын түзуге маманданға ...

                                               

Глюкагон

Глюкагон - ұйқы безі аралшықтарының альфа жасушалары бөлетін гормон. Химиялық табиғаты жағынан полипептидтерге жатады. Бауыр жасушалары - гепатоциттерде қорланған адам мен жануарлар организмдеріне тән крахмал тәріздес полисахарид - гликоген глюка ...

                                               

Созылмалы панкреатит

Соызлмалы панкератит полиэтиологичлвқ,негізінде қабынулық,фиброздық,склероздық өзгерістерге жататын және олардың біртіндеп ұйқы безінің сыртқы және ішкі сұйықтық сөлінің жетіспеушілігін тудыратын ауру. Этиологиясы мен патогонезі.Этиологиялық себе ...

                                               

Виверра описторхозы

Қоздырғышы-сорғыш гермафродит көлемі ланцет тәрізді х мм. Описторхоздың иесі-жабайы және үй жыртқыштарымен мысық тұқымдастар жатады, сонымен қатар виверралар иттер және адамдар. Инвазирленген жануарлардың немесе адамның нәжісімен мирацидии сыртқы ...

                                               

Қаракөл қой шаруашылығы

Қаракөл қой шаруашылығы - қой шаруашылығының қаракөл қойын өсіретін саласы. Негізгі өнімдері – қаракөл елтірісі, ет, жүн, ал қосалқы өнімдері – сүт және ұлтабар ферменті. Қазақстанда қара, көк жөне түрлі түсті сұр елтірілер алуға мүмкіндік береті ...

                                               

Емдәм нұсқалары

Емдәм нұсқалары. Емдік тағамдар ор түрлі нөмірлерге бөлінеді. Мысалы, № 1 емдом нұсқасы асқазанның және ұлтабар безінің жарасы кезінде, асқазан сөлінің жоғары және қалыпты қышқылды гастритімен ауырғанда белгіленеді. Тамақты суға немесе буға пісір ...

                                               

Көнтабандылар

Көнтабандылар немесе Сірі табандылар - көп уақытқа дейін бұл отрядтың өкілдерін жұпаяқтыларға жатқызып келді. Бұл жасаққа қазіргі заманда сақталған Түйелер атты бір-ақ тұқымдас жатады. Тұқымдасқа 2 туыс: Африка мен Азияда кең тараған түйелер мен ...

                                               

Эдмонтозаврлар

Эдмонтозавр динозавры (лат. Edmontosaurus - кейінгі Бор дәуірінде өмір сүрген. Оның басты қорегі өсімдіктер. Құйрығы ұзын, алдынғы аяқтары қысқа, артқы аяғында тұяғы бар динозаврды үйрекке ұқсатуға болады. Себебі оның тұмсығы үйректің тұмсығындай ...

                                               

Лесотозавр

Лесотозавр - шағын денелі динозавр. Денесінің шағындығынан епті қимылдап, жылдам қозғалған. Ұзындығы - 1 метр. Салмағы 3.5 кг. Фаброзавр тұқымдасына жатады. Ол екі аяғымен жүрген. Тістері өткір, көздері үлкен болған. аузының үстіңгі бөлігінде күр ...

                                               

Ұрық дамуының ұқсастық заңы

Ұрық дамуының ұқсастық заңы, К.М. Бэр өзінің" Жануарлардың дамуы туралы” деген еңбегінде алғаш рет тұжырымдаған. Ол омыртқалылардың әр түрлі класына жататын жануарлар ұрығының дамуы кезінде бір-біріне өте ұқсас белгілерінің болатынын атап көрсетт ...

                                               

Мастурбация

Мастурбация - индивидтің өзінің немесе серіктесінің эрогенді зоналарын қоздыру арқылы жыныстық құштарлығын қанағаттандыру түрі. Сонымен қатар онанизм деген атауымен белгілі.

                                               

Тұқымның өнуі

Тұқымның өнуі - ұрықтан өскіннің дамуы. Суға салынған тұқымның тыныс алуы жылдамдайды. Ұрықтың қоректенуіне оңай болу үшін қоректік қор заттары ерітіндіге айналады. Сыртындағы қабығы жарылып, ең алдымен ұрықтың алғашқы тамыршасы төмен қарай бағыт ...

                                               

Өркені өсу

Өркені өсу. Түсіндірме сөздігіміздегі мағынасы - басқа бас қосылу, үрім-бүтақты болу. "Өркен" сөзінің алғашқы түбірі мен мағынасын моңғол тобындағы тілдерден табамыз. ал бурят тілінде: урһэн - түқым. моңғолдарда: үр - тұқым, дән; бала, сәби, Түрк ...

                                               

Қоректік қоспа

Қоректік қоспа - мал азықтандыру деңгейі мен құнарлылығын көтеруге қолданылатын азықтар қоспасы. Қоректік қоспа жеңіл қорытылатын, сіңімді азықтар мен олардың жалпы энергетикалық, протеиндік, минералдық және витаминдік құнарлылығын көтеріп, жақса ...

                                               

Құстұмсықбастылар отряды

Бұл отрядтың осы заманғы жануарлар әлемінде бір ғана түрі сақталды. Олардың өкілі- гаттерия 76.Сыртқы көрінісі кесірткеге ұқсас,тұрқы 76 сантиметрге дейін жетеді, аналығы 0.5 кг, аталығы 1 кг тартады. Қорегін түнде аулап, тереңдігі 1 м інде тірші ...

                                               

Сот медицинасы

Сот медицинасы – сот істерін жүргізу кезінде туындайтын медициналық және биологиялық мәселелерді зерттейтін медицина ғылымының бір саласы. Бастапқыда сот медицинасы мен криминалистика қылмысты ашу мен тергеу жөніндегі біртұтас ғылым болды. Кейінн ...

                                               

Аппендикуляриялар

Аппендикуляриялар – хордалылар типі, қабықтылар тип тармағына жататын класс. 60-қа жуық түрі белгілі. Дүние жүзіндегі барлық мұхиттар мен теңіздерде кездеседі. Денесінің ұзындығы бірнеше мм-ден ең ірілері 1 – 2 см-ге жетеді. Олардың сыртқы түрі м ...

                                               

Әр-Рахман сүресі

ар-Раһман сүресі Қасиетті Құран Кәрімнің 55-ші сүресі 78 аят. Сүреде "Ендеше, Раббыларыңның қай нығметтерін өтірік дейсіңдер?" қайырмасы қайталанып отырады.

                                               

Тұшала

Тұшала – тасжарғандар тұқымдасына жататын көп жылдық бұтатектес өсімдік, жемісті дақыл. 50-ден аса түрі бар, Солтүстік Америкада 45 түрі кездеседі. Қазақстанда Тұшаланы қарлыған деп те атайды. Оның жабайы – алтайлық түрі Шығыс Қазақстан мен Алмат ...

                                               

Амброксол

Амброксол - қақырық түсіретін, муколитикалық дәрі. Жөтелгенде, суықтағанда пайдаланатын препараттар. Муколитиктер АТЖ коды R05CB06

                                               

Жесір қара өрмекші

Жесір қара өрмекші – қарақұрттар тобына жататын өрмекшілердің бір түрі. Жесір қара өрмекшілер солтүстік және оңтүстік, батыс қара өрмекшілері болып бөлінеді. Денесінің ұзындығы – 12 мм, аяқтарының ұзындығы да 12 мм шамасынды. Кеудесі шар тәрізді. ...

                                               

Контрацепция

Контрацепция - жүктілікті болдырмау әдісі не сол үшін қолданылатын құрылғы. Тууды бақылау мәселесі ежелгі дәуірден белгілі, алайда оның тиімді әрі қауіпсіз әдістері тек 20-ғасырда пайда болған. Контрацепция әдістерін қолдану, жоспарлау және қолже ...

                                               

Ветеринар

Ветеринарлармен міндетті түрде оқылуға тиісті жануарлардың тізіміне жылқылар, мүйізді ірі қара мал және ұсақ қара мал, шошқалар, иттер, мысықтар, қояндар, тышқандар, үй құстары, түйелер және т.б. Ветеринарлар олардың анатомиясын, физиологиясын, м ...