ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 37




                                               

Күйші Дина көшесі (Астана)

Күйші Дина көшесі Манас даңғылынан басталады. Ұзындығы - 2952.1 м. Бұрынғы атауы №70 көше. Дина Нұрпейісова 1861-1955 - домбырашы, күйші, композитор, Қазақстанның халық әртісі, қазақ мәдениетінің көрнекті қайраткері. Қүрманғазы Динаның дарынына т ...

                                               

Күкірт айналымы

Күкірт айналымы – табиғатта күкірттің үздіксіз айналу құбылысы. Күкірт өзінің оксидтері SО3 пен SО2, күкіртсутек Н2S және бос күкірт күйінде жанартаулардың атқылауы кезінде сыртқы ортаға шығарылады. Сонымен қатар табиғатта К. а-на көп мөлшерде те ...

                                               

Күкірт оксидтері

Күкірт екі түрлі оксид түзеді: S оксиді - SO 2, бұл түссіз, тұншықтырғыш өткір иісті газ. Күкірт оксиді, күкірт ангидриді - SО 3, ұшқыш, түссіз сұйықтық. SО 3 +17°С температурада қатты зат. Олар суда жақсы ериді, нәтижесінде күкіртті қышқыл H 2 S ...

                                               

Күкіртсутекті газдар

Күкіртсутекті газдар. Құрамына күкіртсутектің біршама мол мөлшерін кіріктіретін көмірсутекті газдар атауы. Қимасында гипстің және карбонаттардың қабаттары көптеп кездесетін аймақтарда біршама жиі ұшырасады.

                                               

Күлгін мускат

"Күлгін мускат" - десерттік қызғылт ликер типті маркалы шарап. Оңтүстік Қазақстан облысында өсірілетін күлгін мускат жүзімінен жасалады. Түсі қызғылттан күңгірт қызғылтқа дейін. Құрамында 16% спирт, 22% қант болады, титрленетін қышқылдығы 5 г/л. ...

                                               

Күлгін топырақтар

Күлгін топырақтар - жылдық ауа температурасы төмен, жауын-шашыны мол және булануы аз қоңыржай суық белдеулік топырақ. Ол магний мен кальций сияқты көмір қышқылды тұздары аз мұздың тұнбалардан, құмдардан, балшыктан, ұлпа балшықтан және тағы басқа ...

                                               

Күлгін түсті картоп

Күлгін түсті картоп – Colorado State University-нің ғалымдары шығарған картоп сұрпы. Сұрыптың күлгін түсті болуына құрамында көп мөлшерде антоциандары бар Анды тауында өсетін картоп негіз болған. В тобының дәрумендеріне, С дәруменіне, калий, темі ...

                                               

Күлдіреу

Күлдіреу. Күлдіреуік қарағанда көлемді морфологиялық элемент. Эпителий ішінде немесе эпителий астында орналаса береді. Тез жарылатындықтан ауыз ішінде өте сирек байқалады. Жалпы қызыл теміреткі, әр түрлі экссудативті эртема, күлдірек бөртпе т. б. ...

                                               

Күлкі сөз

Күлкі сөз - адамға эмоциялық жағынан әсер ететін, көңіл-күйдің құбылуына елеулі ықпал ететін сөз қолданысы. Адамның арына тию тұрғысынан күлкі сөз бірнеше түрге бөлінеді. Адам ауырлайтын да, ауырламайтын да күлкі бар. Ауыр күлкінің аты мазақ, мыс ...

                                               

Күлкілі сөздер

Күлкілі сөздер - халық аузынан жинау және баспа сөзде жариялау қарақалпақ фолклорының басқа жанрларына қарағанда кейінірек қолға алынды. 1959-жылы Өзбекстан Ілімдер Академіясы Қарақалпақстан филиалының Н.Дәуқара атындағы тарих, "Филология|тіл жән ...

                                               

Күллій

Күллій ойыны - жаздың, күздің ашық шуақты күндерінде ойналады. Ойынға ұзындығы бір метрдей таяқ және 25 сантиметрдей кішкене таяқша керек. Бұл таяқша "Күллій" деп аталады. Ойынға екіден бастап, бірнеше ойыншы қатынасады. Ойынға қатынасушылар тақы ...

                                               

Күлпән Ахметова

Күлпән Ахметова - кинорежиссер. Алматы киноактерлер мектебін, Қазақ педагоикалық инстиуттың бітірді. Еңбек жолын Алматы көркем және хроникалық фильмдер киностудиясында актриса болып бастап, кейін көркем фильмдер режиссерінің ассистенті, дубляж ре ...

                                               

Күлтегін орамы (Астана)

Күлтегін орамы Бұрынғы атауы Сенной қысқа көшесі. Күлтегін орамы И.Панфилов көшесінен басталып, Ш.Жиенқ ұлова көшесінде аяқталады. М.Лермонтов, Сырдария, Ә.Әлімжанов көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 947 м. Күлтегін 684-731 - Қапаған және Білге қ ...

                                               

Күлтөбе орамы (Астана)

Күлтөбе орамы Бұрынғы атауы Районный қысқа көшесі. Күлтөбе орамы Абай даңғылынан басталып, Л.Толстой көшесінде аяқталады. Ж.Омаров, С.Сейфуллин көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 619.1 м. Күлтөбе - ортағасырлық бекініс орны. Қазақстанда Күлтөбе ат ...

                                               

Күләш Байсейітова атындағы ұлттық опера және балет театры

Күләш Байсейітова атындағы ұлттық опера және балет театры - саяси және мәдени орталығы Астана қаласын әрі қарай өркендету мақсатымен 2000 ж. қаңтарында ҚР Президөнті Н. Ә. Назарбаевтың ықыласымен "Ақ Орда" опера және балет театры атымен құрылды. ...

                                               

Күләш Байсейітова қысқа көшесі (Астана)

К.Байсейітова қысқа көшесі Д.Карбышев көшесінен басталып, Оқжетпес көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 595.4 м. Күләш Байсейітова 1912-1957 - аса көрнекті қазақ әншісі, қазақ опера өнерінің негізін салушылардың бірі, қоғам қайраткері, Қазақстанның ең ...

                                               

Күміс бромиді

Күміс бромиді АgВr - фотоқағаздың, киноүлдірлердің жарық сезгіш қабатының құрауышы ретінде қолданылады.Диамагнит сары текше қырын центрлелген кристаллдары, Fm3m, Z=4тiң кеңiстiктiң тобы. 259 С температурада ромбиялық түрлендiруге өтедi.Коллоид ер ...

                                               

Күміс бұйымдар

Күміс және мельхиор бұйымдарын тазалауға арналған арнаулы препараттардың тазалап қана қоймай, сонымен бірге жалтырауық түс беретін қасиеті де бар. Олардың құрамында жұмсақ абразивтер, балауыз, аммиак, бензин, басқа да затттар болады. Препаратты ж ...

                                               

Күміс Сандық

Күміс Сандық – 16–17 ғ-лардағы қазақ елінің тарихына қатысты Ресей патшасы архивінде сақталған деректер. Сандық иесі – 1588 жылы орыс жасақтары тұтқынға алған, кейіннен Ресейдің көрнекті әскербасына айналған қазақ сұлтаны Оразмұхаммед. Оны 1598 ж ...

                                               

Күміс қосылыстары

Күміс қосылыстары – күміс элементін түзетін қосылыстар. Күміс өзінің барлық қосылыстарында бір валентті. Оның активтігі кем болғандықтан сұйытылған күкірт пен тұз қышқылдарынан сутекті ығыстыра алмайды, бірақ қыздырғанда олармен әрекеттеседі. Күм ...

                                               

Күміс-палладий қорытпасы

Күміс-палладий қорытпасы. Құрамының 25%-і палладий, қалғаны күміс және басқа да қоспалар. Балқу температурасы 1040°С. Өндірісте дайындалған штампланған тіс сауыттарын жасауға арналған.

                                               

Күмбезді көтерілу

Күмбезді көтерілу - үлкен алапты жер қабығының вертикальды бағытта дөңестеліп көтерілуі. Мұндай жағдайда қабаттар бұрыштарының құламалылығы аз болады. Күмбезді көтерілу бір уақытта, немесе қатпарлар түзілу процестерінен кейін пайда болуы мүмкін. ...

                                               

Күн күнтізбесі

Күн күнтізбесі - Белгілі бір дәрежеде тәулік, ай және жылды өзара сәйкестендіруге ұмтылу, бірнеше мыңдаған жылдар бұрын діни, салт-дәстүрлік және тұрмыстық шаруашылық қажеттілігінен күнтізбенің үш түрінің пайда болуына әсер етті: 1) мөлшері тәулі ...

                                               

Күн спектрі

Күн спектрі - бірнеше үзындығынан метрлік радиотолқын аралыгындағы Күннің электромагниттік сэулелену энергиясының таралуы. күн атмосферасын үш қабатқа бөледі: айнадырушы қабат, хромосфера мен таж.

                                               

Күн тәртібі

Күн тәртібі әскери бөлімде жеке құрамның күнделікті қызметін, оқуы мен тұрмысын регламенттеу мақсатында тәуліктік уақытты бөлу. Бәлім командирі белгілейді. Кемеде Күн тәртібі құрама штабы тағайындайтын апталық ережеге сәйкес түзіледі. Арнаулы құж ...

                                               

Күндізгі дипломатиялық жиындар

Күндізгі дипломатиялық жиындар - таңертеңгілік жұмыс асы - таңертеңгі 8.00 - 8.30 сағ-та басталып, бір сағатқа созылады. Бұл асқа іскер адамдардың шектеулі саны шақырылады. Тост және арнайы шығып сөйлейтін сөздер айтылмайды. Шампан бокалы - ұлтты ...

                                               

Күнделікті ресурстар

Күнделікті ресурстар - белгілі бір уақыт тұрғысынан анықталған күтілген ресурстары мен қорларының қосындысы. Уақыт өткен сайын, яғни кенорынды игеру барысында күнделікті ресурстар мөлшері бірте-бірте азая береді.

                                               

Күнделікті қорлар

Күнделікті қорлар - Нақтылы сәтте анықталған, мұнайдың немесе газдың жалпы қорынан өндіріліп алынған мұнай мөлшерін шегергеннен кейінгі қалған қорларды белгілейтін термин; термин қордың кез-келген категориясына немесе тобына қатысты қолданыла береді.

                                               

Күнелту

Күнелту. Сөз түсінігі - күн көру, өмір сүру, тіршілік ету екендігі рас. "Жалданып байға күнелту, Басқан таңба жарлыға". Сөз екі түбірден құралған - күн және елту. Қазіргі тілімізде бұлардың екеуі де бар әрі мағыналарын да ұғындырып жатуды қажет е ...

                                               

Күнжара

Күнжара – дәні майлы өсімдіктерден майы сығылып алынғаннан кейін қалатын мал азығы. Құрама азыққа кіретін белогы мен майы көп құнарлы азық. Сондықтан майды неғұрлым толық сығып алу үшін ұсақталған әрі кептірілген дәнді май еріткіштерімен араласты ...

                                               

Күнтізбелік жыл

Күнтізбелік жыл – күнтізбе бойынша дәл есептелетін бір жылдық уақыт кезеңі‚ сондай-ақ онымен сәйкес келетін есептік және есеп берілетін жыл. Шаруашылық‚ қаржы‚ салық жылы күнтізбелік жылымен сәйкес келмеуі мүмкін.

                                               

Күнтумыш

Күнтумыш – орта ғасырда Талас өңірін жаудан қорғаған батыр. Күнтумыш туралы мәлімет "Төрелібектің төрт ұлы туралы әңгіме" деп аталатын аңызда келтіріледі. Аңыз желісіне қарағанда Күнтумыш Сырдария өзененің жоғары ағысында билік жүргізген Абдолла ...

                                               

Күпі (сөз)

Күпі. Матамен тысталған тері тон не жабағы киімді қазақтар осылай атаған. "Айтжан үстіндегі тер сіңген ескілеу түйе жүнді ауыр қара күпісін шешіп, желпінді". Іздене қарағанда "күпі" сөзінің алғашқы мағынасы басқаша болғандығын анықтайтын тіл дере ...

                                               

Күрд мәдени орталығы

Күрд мәдени орталығы - "Барбанг" қауымдастығының облыс филиалы. Алғашқы төрағасы - техникалық ғылымдары докторы, профессор У.Садықов. Мақсаты - күрд тілін, әдет-ғұрпын, мәдениетін жаңғырту және халықтар арасындағы достықты нығайту. Облыста 20 мың ...

                                               

Күрделі жанартау

Күрделі жанартау - бірнеше шошағы мен кратері бар жанартау құрылысы. Ол таскөмейдің ығысуынан немесе ескі жанартау қалдығында, кальдерасында жаңа жанартау конусының көтерілуінен пайда болады.

                                               

Күрделі жүйе

Күрделі жүйе system) - дәл сипаттамасы ғылыми мөселені білдіретін жүйе. Әдетте, мұндай жүйелерді формальдауға қарағанда ұсыну жеңілдеу.

                                               

Күрделі зат есім

Күрделі зат есімдерге кемінде екі я онан да астам түбір морфемадан құралған зат есімдер жатады. Ондай зат есімдер қазіргі қазақ тілінде төрт түрлі: Біріккен зат есімдер, Тіркес құрама зат есімдер, Қосарланған зат есімдер, Қысқарған зат есімдер.

                                               

Күрделі кедергі

Күрделі кедергі. Білеудің көлденең қимасында екі немесе одаң да көп ішкі күштердің әсер етуі. Күрделі кедергіге қиғаш иілу, білеудің центрден тыс созылуы және сығылуы және т.б. жатады.

                                               

Күрделі синтаксистік бірлік

Күрделі синтаксистік бірлік орыс. сложное синтаксическое целое - негізгі бір ойдың төңірегіне топтасып, тұлғалық және кұрылымдық жағынан бір-бірімен тығыз қарым-қатынаста жұмсалатын дербес сөйлемдердің жиынтығы.Күрделі синтаксистік бірлік - кұрма ...

                                               

Күрек

Күрек - өзiмен ұсынатын кең жазық жүздiң жермен жұмысы үшiн қол аспабы, сапты. Қазғыш таяқтан дамыды. Мысалы, сонымен бiрге қару қарулы күштердегi жақыннан шайқаса және компъютер ойындары көпшiлiгiнде сияқты қолданыла алады. Күрек түрлері Шұңғыл ...

                                               

Күреңбел көшесі (Астана)

Күреңбел көшесі Таңбалытас көшесінен басталып, Шарбақкөл көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 446.1 м.Бұрынғы атауы №36-16 көше. "Қараөткел" шағын ауданы.

                                               

Күреңше

Т. Мұсақұлов, ОРЫСША-ҚАЗАҚША ТҮСІНДІРМЕЛІ БИОЛОГИЯЛЫҚ СӨЗДІК І-том ҚАЗАҚМЕМЛЕКЕТБАСПАСЫ, Алматы - 1959, Редакциясын басқарған: Биология ғылымының докторы профессор Т. Дарқанбаев

                                               

Күркіреуік сынап

Күркіреуік сынап - жылудан немесе механикалық әсерден жарылатын және өз детонациясы арқылы басқа жарғыш заттардың жарылысын туғызатын бастамашы жарғыш зат. Күркіреуік сынап капсюльтұтанғыштарда және капсюльдетонаторларда қолданылады. Ол азот кышқ ...

                                               

Күршім орамы (Астана)

Күршім орамы Күршім орамы "Көктал" тұрғын алабында орналасқан. Ұзындығы - 717.9 м. Күршім - Ертіс алабындағы өзен. Ұзындығы - 230 шақырым. Сарымсақты және Күршім жоталарынан бастадың Бұқтырма бөгеніне құяды. Шығыс Қазақстан облысында Күршім атты ...

                                               

Күту ауданы

Күту ауданы - бөлімшелердің, мотоатқыштар мен танк бөлімдерінің шабуылға шығар алдында алып жатқан жергілікті жер аумағы. Күту ауданынан шабуылға шығу нақты ұрыс жағдайына байланысты. Күту ауданы бөлімшелер мен бөлімдердің орталықтанған орналасуы ...

                                               

Күту бекінісі

Күту бекінісі - ұрыс техникасы мен бөлімшелердің жеке құрамдарының, ракета белімдері мен реактивтік артиллерияның атыс бекінісіне шығу алдындағы аз уақыт жасырынуға арналған жергілікті жер учаскесі. Танк бөлімшелері Күту бекінісінде шабуыл алдынд ...

                                               

Күту уақыты

Күту уақыты тапсырма, есеп немесе программа ресурстың процессордың, сыртқы құрылғының негізгі жадының босауын күту күйінде болу кезіндегі уақыт аралығы; орталық процессор немесе сыртқы құрылғы кезекті тапсырманың, сүранымының түсуін күту уақыты; ...

                                               

Күтудің қалып-күйі

Күтудің қалып-күйі команданы орындау тоқтатылған кездегі орталық процессордың қалыпкүйі, бірақ енгізу шығарудың сыртқы үзілуі қабылдаңуы және өнделуі мүмкін; өзіне керекті ресурстың бос болуын күтетін мөселенің қалыпкүйі.

                                               

Күш көрсету

Күш көрсету - бір мемлекеттің екінші мемлекетке қарсы саяси, экономикалық, әскери қысым көрсету мақсатындағы қауіп төндіру әрекеті. Қарулы күштердің дайындық дәрежесін көтеру, әскерді шекараға жақындату, маневрлер мен жаттығулар жүргізу, ұшақтард ...

                                               

Күш пен құралдарды топтастыру

Күш пен құралдарды топтастыру - қарсыластан шешуші басымдылықты қамтамасыз ету үшін, оны талқандап, операцияның мақсатына жету үшін күш пен құралдарды басты, шешуші бағыттарға шоғырландыру; соғыс өнері ұстанымдарының бірі. Күш пен құралдарды топт ...