ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 362




                                               

Лейшманиоз

Лейшманиоз - Бұл аурупар Африкада, Үндістанда және Таяу Шығыс пен Оңтүстік Мексикада, Орталық Африкада ұшырасады. Инфекция адамды шаққан кезде жұғатын кішкене құм масасы арқылы адамнан адамға тарайды. Аурудың кейбір түрлері организмнің ішіне зақы ...

                                               

Эксикоз

Эксикоз дегеніміз - ағзаның сусыздануы. Себебі: диарея мен құсулармен өтетін жедел ішек инфекциялары. Клиникалық айқындалуына байланысты 3 түрі бар: Клетка ішілік және сыртылық изотоникалы эксикоз. Клетка сыртылық тұз тапшылықты эксикоз Клетка іш ...

                                               

Ғаламдық жылыну

Ғаламдық жылыну - жердің бетіндегі орташа температураның артуы. Соңғы жүз жылда температурасы шамамен 0, 6 ºС-қа артты. Ауаны ластау, өнеркәсіп санының артуы, ормандарды кесу, жанартаулардың атқылауы және Күндегі өзгерістер, адамның әр түрлі әрек ...

                                               

Вирусты гепатит А

Дүние жүзінде кең тарағана инфекциялардың бірі. Бірақ та тарауы да әр жерде біркелкі емес. Сырқат көбінесе балалар арасында тарайды. Ересектер арасында көбінесес 15-29 жастағылар ауырады. ВГА-ға маусымдық тән. Көбінесе ауру – сырқаттың деңгейі кү ...

                                               

Ұңғыманы цементтеу

Ұңғыманы цементтеу - ұңғының бекітілуі мұнай-газды қабаттарды жоғарыда орналасқан басқа қабаттардан, сонымен қатар мұнайлы қабаттарды газды қабаттардан бөлу үшін, шегендеу кұбырларын жер қойнауында циркуляцияланатын минералданған сулардың коррози ...

                                               

Барокамера

Барокамера - ауа қысымын жасанды түрде өзгерту үшін қолданылатын тұмшаланған жабық камера. Ол төмен қысымды және жоғары қысымды болып бөлінеді. Сондай-ақ Баокамераның қысымға қоса температурараны да өзгертуге болатын термобарокамера деп аталатын ...

                                               

Топырақ балдырлары

Балдырлар – органикалық заттардың, қарашіріктің пайда болуына, топырақ түзілуінің алғашқы үрдістеріне қатысатын хлорофиллді микроағзалар. Топырақ балдырлары деп, топырақта тіршілік ететін балдырлардың экологиялық топтарын айтады. Оларды: 1) жер б ...

                                               

Жасушаның құрамындағы бейорганикалық заттар

Жасушаның атомдық және молекулалық құрылымы. Д, И. Менделеев жасаған химиялық элементтердің периодтық жүйесіндегі кездесетін 110 элементтің 80-ге жуығы тірі жасушаның құрамында болатындығы дәлелденді. Олар жасушадағы мөлшеріне қарай үш топқа белі ...

                                               

Көрпе

Көрпе - матаның арасына мақта немесе жүн салып тіккен жамылғы әрі төсеніш; астары жай мата дан, тысы асыл матадан тігіледі. Ол жамылғы көрпе және төсек көрпе болып бөлінеді. Жамылғы көрпенің бір кісілік, екі кісілік түрлері болады, ұзындығы кісін ...

                                               

Ордовик кезеңі

Ордовик кезеңі – палеозой эратемасының төменнен санағанда екінші жүйесі; стратиграфия шкаласында кембрий мен силур арасындағы жыныстар жүйесі және олардың жаралуына сәйкес тарихи кезең. Палеозой эрасының ұзақтығы 67 млн. жылмен өлшенетін екінші г ...

                                               

Он қара домалақ

Он қара домалақ - Агата Кристидің 1939 жылы жазылған детектив романы. Бұл ағылшын жазушысының ең көп таралған туындысы боп тарихта қалды. Роман он шақты рет экрандалды. Әлем тарихындағы ең үздің 10 детектив шығармалардың тізіміне енді.

                                               

Желкенді кемелер

Техниканың өнермен ең жақын жанасатын жері осы желкен болса керек. Тарихшылар алғашқы желкенді кемелердің шамамен 2 – 3 мың жыл бұрын Қытай мен Мысырда пайда болғанын айтады. Шынында солай ма екен. Тұңғыш желкенді қайықты алғашқы қауымдық құрылыс ...

                                               

Теогония (дастан)

"Теогония" - Гесиодтың дастаны. "Теогония" еңбегі жазылған уақыты бойынша Гесиодтың ең алғашқы еңбегі, ол – "әлемнің жаратылуы, әлемді жаратушы құдайлар мен көзсіз ерліктер жасап, артында өшпестей із қалдырған батырлар туралы барлық гректік түсін ...

                                               

Тобық тығу (дәстүр)

Тобық тығу. "Қазақ дәстүрінде қыз бен жігіттің тобық алысуы құр ғана ойын емес, мұнда екі жастың өздері ғана түсінетін бір терең сыр да бар". Бұл серттесіп ойнаудың бір түрі. Мысалы, жігіт пен қыз тобық тығып алтын сағатқа немесе қалы кілем беруг ...

                                               

Шалбар қамис

Шалбар қамис - Оңтүстік және Орта Азиялық ерлер мен әйелдердің дәстүрлі киімі. "Шалуар" - пижама тәрізді орта жағында бос, тобық тұсында тарылатын шалбарлар, "қамис" - ұзын көйлек немесе киім. "Шак" деп аталатын жанындағы тігісі белден төмен ашық ...

                                               

Жартас таулардағы дақты қызба

Жартас таулардығы дақты қызба-жүрек-тамыр және жүйке жүйесінің зақымдалуымен, тері бөртпесімен, қызбалы реакциямен мінезделетін риккетсиозды этиологиялы жедел эндемиялық ауру.

                                               

Поляк карминді сымыры

Поляк карминді сымыры - Жәндіктер класы Жартылай қатты қанаттылар‎ отряды, кокцидтер немесе сымырлар отряд тармағы, алып және кармин сымырлары тұқымдасына жатады. Бұл - кең таралған, көп кездесетін, көпқоректі түр. Табиғи бояу - карминнің табиғи ...

                                               

Электрондық парамагниттік резонанс

Электрондық парамагниттік резонансты Е.К.Завойский ашқан. Бұл тұрақты магниттік моментке ие болатын, құрамында бөлшектері бар жүйенің өзіне электромагниттік өріс знергиясын резонансты сіңіру кұбылысы. Мұндайда кеңістікте әр түрлі бағыттағы магнит ...

                                               

Соқырішек

Соқырішек немесе Соқыр ішек - бұл аппендикстің, іштің оң жақ төменгі бөлігінде тоқ ішекке жанаса жалғаса біткен ұзындығы саусақтай қалташаның қабынуынан пайда болатын ауру. Қабынған аппендикс жарылып, көк еттің тоқ ішек - талаурауына соқтыруы мүм ...

                                               

Эндоскопия

Эндоскопия – адамның ішкі органдарын арнайы аспап – эндоскоп арқылы тексеру. Эндоскоптар – оптик. және жарық жүйелерімен жабдықталған, иілгіш металл немесе пластмасса түтікшелер. Эндоскопия хирургияда, гастроэнтерологияда, урологияда, гинекология ...

                                               

Гастроэнтерит

Үлгі:Infobox disease Гастроэнтерит, немесе инфекциялық диарея - асқазан мен ащы ішектің қабынуы. Гастроэнтериттің жедел және созылмалы екі түрі болады. Егер тоқ ішектің қабынуы қосылса - гастроэнтероколит деп диагноз қойылады. Гастроэнтериттің не ...

                                               

Ляхов аралдары

Ляхов аралдары тобына - Үлкен Ляхов 4600 км², Кіші Ляхов 1325 км², Столбовой 170 км² және Семеновскийаралдары кіреді. Ляхов аралдары Азия құрлығынан Дмитрий Лаптев бұғазы 60 км, көршілес Фадеевский аралығынан Санников бұғазы 50 км арқылы бөлінеді ...

                                               

Шпицберген

Шпицберген, Грумант, Свальбард – Солтүстік Мұзды мұхиттың батысындағы аралдар тобы, Свальбард аралдар тобының негізгі бөлігі. Ірі аралдары: Батыс Шпицберген, Солтүстік-Шығыс Жер, Эдж, Баренц, т.б. Ауданы 62 мың км2. Жер бедері таулы, ең биік жері ...

                                               

Тыныс алу аурулары

Аурудың кең тарағаң түрі. Организмге ауру, тудыратын микробтар түскенде және суық тигенде, өкпе кабынады. Өкпе кабынғанда дене қызуы 39.4-40 градуска дейін көтеріледі, жөтел пайда болады, бүйірі шаншиды. Адам жөтелгенде, түшкіргенде шаншу күшейед ...

                                               

Кезеңдік тыныс алу

Егер тыныс алу орталығына тікелей әсер еткенде ентікпе церебральді болады.Бұл кезде кезеңдік тыныс алу деп аталатын тыныс бұзылысы дамиды.Кезеңдік тыныстың мынадай түрлерін ажыратады: Чейн-Стокс, Биот, Куссмауль, Грок. Чейн-Стокс дем алудың бірті ...

                                               

Ентікпе

Ентікпенің 2 түрі: физиологиялық Ентікпе патологиялық Ентікпе бар. Адам ауыр жұмыс жасағанда, биіктікке көтерілгенде немесе қоршаған орта температурарасы артқанда тыныс алуы жиілеп, организмге қажетті оттектің мөлшері 2 - 3 есе артады. Себебі ада ...

                                               

Қақырық

Қақырық - өкпеден және тыныс алу жолдарынан шығатын, кілегейлі немесе іріңді бөліністер. Туберкулез ауруын аныктауда зерттелетін негізгі патологиялық материал.

                                               

Өндірістік гимнастика

Өндірістік гимнастиканің екі түрі бар. Кіріспе гимнастика жұмыс бастау алдында өткізіледі. Оның мақсаты - адам организмін қызмет атқаруға дайындау. Өндірістік гимнастиканың бұл түрі адамның атқаратын жұмысына қарай белгіленеді. Мұның нәтижесінде ...

                                               

Каталаза

Каталаза - тотығу реакциясына тікелей қатыспағанмен каталаза аэробты тыныс алуға байланысты жүретін процестерді қоздырады. Әсіресе аэробты бактерияларда көп тараған фермент. Сонымен қатар ол сутегінің асқын тотығын молекула күйіндегі оттегі мен с ...

                                               

Пастереллёз

Пастереллёз -, геморрагиялық септицемия - жануарлардың көптеген түрінде және адамда болатын жұқпалы ауру. Қоздырғышы - ауру немесе аурып жазылған жануарлар организмінде болатын пастерелла бактериясы. Пастереллёз аэрогенді және алементарлы жолмен ...

                                               

Көк ет

Көк ет, диафрагма, биологияда – сүтқоректілер мен адамдағы кеуде қуысын құрсақ қуысынан бөліп тұратын етті-шандырлы перде. Көк ет тыныс алу процесіне қатысады, кеуде мен құрсақ қуысындағы қысымды теңестіреді, төменгі және жоғарғы қуыс венадан қан ...

                                               

Интубация

Интубация - көмей тарылып, тұншығу қаупі төнгенде тыныс алуды жақсарту үшін ауыздан көмейге арнайы түтік енгізу. Интубацияны көмейдің әр түрлі патологиялық кемістігінде, күю салдарынан кенет тыныс алу бұзылғанда, кейбір жарақат кезінде, көмекей к ...

                                               

Жабайы жоңышқа

Жабайы жоңышқа – биіктігі 50 см – ге дейін жететін, көп жылдық шөп тектес өсімдік. Сабағы жіңішке, тік өседі, бұтақшалары көп, үш жапырақты. Жемісі – бір дәнекті, кішкентай ғана жұмыртқа тәріздес бұршақ. Шілде – тамыз айларында гүлдейді. Гүлдері ...

                                               

Созылмалы пневмония

Созылмалы пневмония - инфекцияға байланысты туындайтын өкпе тканінің жергілікті созылмала қабынуы: ол дұрыс емделмеген жедел пневмонияның салдарынан пайда болады және қайталауға бейім болып келеді.

                                               

Маникюр

Маникюр - қолдың тырнақтарын күту. Маникюрді 7 - 10 күн сайын мынадай ретпен жасау керек: ацетонның немесе арнайы еріткіш заттық көмегімен бұрын жатылған лактың қалдығын сүртін, тырнақта қайшымен немесе қысқашпен әркім өзі қалаған ұзындықта қысқа ...

                                               

Плектр

Плектр немесе медиатор - сүйектен, қаз қауырсынынан, пластмасса немесе металл тілімінен жасалынып саусаққа киілетін "тырнақ" сақина.

                                               

Гри-гри

Гри-гри - вуду дінінің жамандықтан қашу және бақытқа бару үшін тағатын бойтұмарлары. Әдетте бұл үшін кішкентай қапшық керек. Кішкентай қапшықтың ішінде тырнақ, шаш, май, тас, сүйек, шөп болуы мүмкін. Қапшықтың ішінде қанша зат болса, бойтұмар да ...

                                               

Оникс

Оникс – агаттың түстері қабаттасып орналасқан түрі. Агат,Оникс-минерал, ақықтың бір түрі. Химиялық формуласы SіO 2, қаттылығы 6.0 - 6.5. Түрлі түсті жұқа қабаттардың қатпарлануынан тұратын жасырын кристалды агрегаттары талшықты немесе радиал сәул ...

                                               

MAM (Мини ақылды оқтұмсық)

MAM, яғни Мини ақылды оқтұмсық - лазер жетектеуішті ақылды қару жүйесі болып, оны Түркия қорғаныс өнеркәсібі саласындағы ROKETSAN өндірген. MAM әдетте ұшқышсыз ұшу аппараттарына, жеңіл шабуыл ұшақтарына және жүктеу қабілеті төмен әуе платформалар ...

                                               

Педикюр

Терінің мүйізденген, жарылып кеткен жерін жұмсарту үшін аяқты сабынды ыстық суға салады. 20-30 минуттан кейін, аяқты жұмсақ сүлгімен сүртіп,ұстарамен не пемзамен ентеп өкшедегі, табандағы мүйізденген жерлерді тазалайды.Содан кейін мүйізгекті кесі ...

                                               

String art

Өнер туындысы ретінде бірінші рет пайда болғаны белгісіз болғанымен оның тамыры XVII ғасырда Англиядан басталған деген мәліметтер де бар. Содан кейін XIX ғасырдың 40-шы жылдары қайта жанданды, бірақ өзгертілген түрінде. Ағылшын математика пәнінің ...

                                               

Программалық музыка

Программалық музыка - музыканың негізгі жанры. Программалық музыкаға әдейі көркем әдебиет шығармаларының желісімен жазылған, яғни программасы бар, мазмұнды аспапты музыкалық шығармалар жатады. Оған әдебиет жанрынан әңгіме, поэма белгілі, бір тари ...

                                               

Магия

Магия - алғашқы қауымдық дін формаларының бірі; іс-әрекеттердің символдық бейнесі. Магия алғашқы қауым адамы ойының көрінісі және жаратылыстан тыс күштерге сенімнің күшеюімен тікелей байланысты болды. Магиямен байланысты дүние туралы түсініктер е ...

                                               

Аллотриофагия синдромы

Аллотриофагия - науқас жеуге жарамайтын бөгде заттарды жеуге құмартуы. Бұл жиі психикалық бұзылуы бар науқастарда байқалады.

                                               

Латын әліпбиі

Латын әліпбиі, әлемде кеңінен қолданылады. Б.з.б. 7 ғасырда Римде грек және этрус әліпбиінің тармағы ретінде пайда болып, б.з. 1 ғасырында қалыптасты. Жазу оңнан солға немесе солдан оңға қарай жазылып, бағыты әрдайым алмасып отырған. Б.з.б. 4 ғас ...

                                               

Хостес

Хостес сөзі итальян тілінен "hospeс", яғни "қонақ" деген мағынаны білдіреді, бұл сөз ескі француз тіліне ostes яғни, ostesse деп енген, ал қазіргі француз тіліне hôte, hôtesse. Орта ғасырлардың өзінде бұл сөз ағылшын тіліне қонақтарды қабылдаушы ...

                                               

Мошовце

Турцадағы селоларының ең үлкені. Оның бай тарихын көптеген көз тартарлық көрікті орындары дәлелдейді, сонымен қатар оның тарихы 800 жылдан бері жазылып келуде. Мошовценің алғашқы аталуы 1233 жылы Андраш королінің құжатында кездеседі. Мошовце екі ...

                                               

Шіркеу славян тілі

Шіркеу славян тілі - болгар, македон, орыс, серб және басқа да славян тілді православ шіркеулерінің тілі. Тарихи тұрғыдан алғанда бұл тіл көне шіркеу славян тілінен келіп шыққан, даму барысында тірі славян тілдерінің ықпалына ұшырап отырған. 18-ш ...

                                               

Нитрагин

Нитрагин - бұршақ дақылдарына арналып түйнек бактерияларынан дайындалған тыңайтқыш.Бұл бактериялар бұршақ дақылдары тамырларында түйнек құрып,ауадағы азотты бойына жинайды да,бұның біразын өсімдік пайдаланады.Мысалы,1 га егістікте - люпинде 150-2 ...

                                               

Азот айналымы

Азот айналымы - табиғатта азоттың үздіксіз айналу құбылысы. Атмосферадағы азот 75.5% электр құбылыстары мен фотохимиялық процестердің әсерінен әртүрлі азот қышқылының тұздарын түзеді де, жаңбыр суында еріп, топыраққа сіңеді, сөйтіп мұхит суына ар ...