ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 353




                                               

Брайд киті

Брайд киті – барлық мұхиттарда, тропиктік және субтропиктік белдеклерде өмір сүреді. Олардың денесінің ұзындығы 13-15 м аралығында болады. Аналықтарының ұзындығы аталықтарына қарағанда үлкендеу болып келеді. Денесі қою қара түсті болғанымен, көп ...

                                               

Үрлемелі қайық

Үрлемелі қайық − суда жүзу көлігі, су бетімен жүзу үшін арналған үрлемелі конструкциясы бар. Су бетімен кішкентай ара қашықтықтарда жүзудің ең қрапайым жолы. Көбінесе аңшылықта, балық аулауда және суда демалуда қолданылады. Қалқасы бар қайық − үр ...

                                               

Валькалар

Солтүстік Америка суларында 6 туысы, соның ішінде валёк P. cylindraceum те кездеседі. ТМД шегінде Шығыс Сібір өзеңдерінде және Камчаткадағы Пенжина өзенінде көптеп кездеседі.

                                               

Бізтұмсық дельфин

Тұмсығы құстың тұмсығына ұқсайды, арқасында орақ сияқты жүзу қанаты бар. Бұл дельфиннің тісі өте өткір. Маңдайының жоғарғы жағында жалғыз танау тесігі бар. Топтасып өмір сүруге бейімделген. Бізтұмсық дельфиндердің бір тобында 2-3 мыңға дейін дель ...

                                               

Дингл (шығанақ)

Дингл - Ирландия аралының оңтүстік-батыс жағалауындағы Атлант мұхитындағы шығанақ. Шығанақ Дингл және Айверах түбектерімен шектелген, ұзындығы шамамен 40 км, ал ені 20-дан 3 км-ге дейін өзгереді. Жағалау сызығы мүйістермен қатты тілімденген, бетк ...

                                               

Жыланбалықтәрізділер

Жыланбалықтәрізділер – сүйекті балықтардың бір отряды. Қазба қалдықтары бор кезеңінен сақталған. Жыланбалықтәрізділердің 23 тұқымдасына бірігетін 350-дей түрі бар. Бұлардың көпшілігі тропиктік және субтропиктік теңіздерде кейбір түрі теңіздің ең ...

                                               

Қазақстан даласындағы өндіруші шаруашылықтың қалыптасуы

Б.з.д VII мыңжылдықта, голоценнің басына қарай, қазіргі кезендегі ландшафт,өсімдіктер дүниесі мен хайуанаттар әлемі қалыптаса бастады.Мамонт секілді ірі сүйектілер жоғалып,тұяқтылар ашатұяқты сүтқоректілер және жануарлардың басқа түрлері пайда бо ...

                                               

Бүйрек артериясы

Бүйрек артериясы іштік қолқадан басталады. Ол бүйректі қанмен қамтамасыз етеді. Оң бүйрек артериясы сол бүйрек артериясына қарағанда жуандау болады. Бұл артериялардан несепағарға, бүйрек қапшығына тармақтар тарайды. Бүйрек қанды бүйрек артериясын ...

                                               

Қалам

Қалам - жазуға, сурет салуға арналған құрал. Оның көмегімен сия қағаз бетіне із қалдыра алады. Қаламның бірнеше түрлері бар: биополимерлік қалам. капилляр каламы; қаламсап; гельді қалам және роллер-қалам; құс жүнді қалам; фломастерлер; Кейде қала ...

                                               

Миоглобин

Миоглобин – күрделі ақуыз; омыртқалы жануарлар мен адамның бұлшық еттерінде оттекті тасымалдайтын глобулярлы ақуыз. Ет тінінде молекулалық оттекті жасушалардың тотықтыру жүйесіне тасымалдайды. Миоглобинның молекуласы бір полипептидтік тізбектен ж ...

                                               

Қаламсап

Қаламсап дегеніміз - біздің күнделікті өмірімізде қолданып жүрген жазу құралы. Қаламсап екіге бөлінеді. Ол жай қаламсап және сиясын толтыруға болатын қаламсап. Ойлап қарасаңыз қаламсапсыз өмір өте қиын болар еді. Мысалы біз құстың қауырсынымен әл ...

                                               

Тетрациклин

Үлгі:Drugbox Тетрациклин кең ауқымда қолданылатын антибиотик, бұл яғни әртүрлі бактерияларға қарсы пайдалануға болады деген сөз. Тетрациклинді ішу керек, өйткені ол еккендегіден гөрі жақсырақ әсер етеді және бұлай қолдану қолайлы да. Тетрациклинд ...

                                               

Нағыз саламандралар

Нағыз саламандралар - құйрықты қосмекенділер отряды тұқымдасының бірі. Еуразия, Солтүстік Африка және Солтүстік Америкаға тараған 15 туысы, 45 түрі белгілі. Бұларға тән белгілер: астыңғы және үстіңгі жақтарында тістері бар; қабақтары жақсы дамыға ...

                                               

Жүктілік кезіндегі анемия

Жүкті әйелдердегі көрініс берген анемияны емдеуде маңызды орынды диета алады. Жүктіге күніне 120 г аз емес белок қабылдау керек. Жеген еттен тек 6% темір, ал өсімдік текті тағамдардан 0.2% ғана ағзаға сіңеді. Анемияны темір препараттарымен емдейд ...

                                               

Тұқылардың қызамығы

Негізінен тұқылар мен сазандарды зақымдайтын өткір септикалық ауру. Үлкен жастағы балықтар тым тез қабылдағыш болып келеді. Жыл мезгілінің әсіресе ыстық уақытында жылдам таралады.

                                               

Ғарышқа ұшқан жануарлар

Жануарлар ғарышта болған алғашқы тірі жан иелері болды. Алғашында ғалымдар адам баласы ғарышта ұзақ уақыт бойы салмақсыздық күйінде өмір сүре алмайды деп ойлады. Сондықтан да салмақсыздықтың тірі жаратылысқа әсерін тексерту үшін олар алдымен жану ...

                                               

Сібір жарасы (инфекциялық ауру)

Анықтамасы.Bacillus anthracis қоздырғышымен шақырылатын, клиникасында терінің серозды геморрагиялық қабынуымен, лимфа түйіндерінің ұлғаюымен, қызба және интоксикациямен сипатталатын жедел бактериальды зоонозды инфекциялық ауру.

                                               

28 қараша

Қарашаның 28 - Григориан күнтізбесінде жылдың 332-ші күні. Жылдың аяғына 33 күн қалады. 1964 - Марсқа американ автоматты станциясы "Маринер-4" ұшырылды.

                                               

Баклажан

Баклажан - алқалар тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдік. Жабайы түрі Оңтүстік-Шығыс Азияда кездеседі. Қазақстанның оңтүстік облыстарында өсіріледі. Сабағының биіктігі 30 - 70 см, ірі, күлгін түсті жапырағы кезектесіп орналасқан, гүлдері шоғырла ...

                                               

Юкка

Юкка – қасқыржемдер тұқымдасының агавалар тұқымдас тармағына жататын көпжылдық ағаш пішіндес өсімдік. Солтүстік Американың ылғалды субтропикалық аймағынан шыққан. Табиғатта 40-қа жуық түрі бар. Елімізде оның бақшада өсетін, аласа бойлы жасыл және ...

                                               

Тіл-жұтқыншақ жүйкесі

Тіл-жұтқыншақ жүйкесі - ол тоғызыншы ми жүйкесі деп те аталады, құюдың сезімін және шығарудың қозғалту ақпаратын тасымалдайтын аралас жүйке. Ол ми жүйесінен жоғарғы жақ сүйегінің бүйірінен шығады, тек алдыңғы вагус нервіне. Глоссофарингальды нерв ...

                                               

Жалпы каротид күретамыры

Солжақ және оңжақ Жалпы каротид күретамырлары) - анатомияда бас пен мойынды оттегіленген қанмен қамдайтын күретамырлар, олар мойында бөлініп, Сыртқы каротид күретамыры және Ішкі каротид күретамырын қалыптастырады.

                                               

Глоссофобия

Логофобия, немесе глоссофобия - логоневрозбен және мутаризммен байланысты сөйлеуден қорыққан қорқыныш. Әңгіме қорқынышы немесе бөтен адамдар, қоғамдық көріністерден қорқу және кекіру, жеке сөздерден қорқу деген секілді варианттар да бар. Фобия іш ...

                                               

Жанартау

Жанартау - төбесінде шұңқырға ұқсас кратері не ойысы бар, көбінесе конус немесе күмбез тәріздес болып келетін геологиялық түзілім. Ол тереңдік магмалық ошақтардан жер бетіне лавалар, ыстық газдар мен булар, сондай-ақ тау жыныстарының сынықтарын а ...

                                               

Жақ (анатомия)

Жоғарғы жақ - беттің ортасын алып жататын жұп сүйек. Жоғарғы жақтың әрбір жартысында сегіз тістің ұялары орналасқан, сондай-ак онда кеңсірік қуысы бар.

                                               

Есірткілер

Наркотик - БДСҰ-ның анықтауы бойынша, ауру сезгіштікті жоятын химиялық есірткі. Термин әдетте есiрткi анальгетиктер деп аталған апиыны бар заттарға немесе опиоидтарға жатады. Алғаш болып "наркотик" деген анықтаманы сезгiштiктi жоғалтуға алып келе ...

                                               

Фрикциондық Беріліс

Фрикциондық беріліс - біліктерге айналмалы қозғалысты үйкеліс күшінің әсері нәтижесінде жеткізетін механикалық беріліс. Ол сатысыз берілісте, фрикциондык муфтада және фрикциондык балғаларда пайдаланылады.

                                               

Шашыранды жанартау

Шашыранды жанартау - Шашыранды конус саңылаудан шыққан, еріген лавадан пайда болады. Газдың сығымдалуы әсерінен лава атқылағанда пайда болатын субұрқақ тәрізді сұйықтық жан-жаққа шашырап, түрлі үйінділердің пайда болуына ықпал етеді. Олар "лава ш ...

                                               

Материк етегі

Материк етегі, континент етегі - материк беткейінің негізгі мен мұхит табаны аралығындағы еңіс келген өңір. Геоморфологиялық тұрғыдан материк етегіне материктік беткейден ысырылған шөгінділер шоғырланған, еңкіш келген белесті аккумуляциялық жазық ...

                                               

Камерун жанартауы

Камерун жанартауы, Африканың Гвинея шығанағы жағалауындағы жанартаулық алқап. Абсалюттік биіктігі 4070 м. Басты шыңы – әрекетті Фако конусы. Трахи-базальт аралас лавалық қабат жыныстарынан түзілген. Беткейлері көлбеу келеді және оларда бүйірлік к ...

                                               

Қож конус

Қож конус - конус тәрізді жанартаудың бір түрі. Оның төменгі жағында жанартаудың қалдықтары жатады. Конус тәрізді жанартау атқылаған кезде лава тек жалғыз саңылаудан ағып шығады. Саңылаудың биіктігі 304 метрге жуық болады. Кратері тостаған тәрізд ...

                                               

Орта Атлант су жотасы

Орта Атлант су асты жотасы – Атлант мұхитының түбіндегі ірі тау жүйесі. Жалпы ұзындығы 18 мың км-ден астам. Құрлық жағалауларымен параллель бағытта солтүстік ендіктен оңтүстік ендікке дейін созыла орналасқан. Орта Атлант су асты жотасы Рейкьянес, ...

                                               

Өзен аңғары

Өзен аңғары – негізінен өзендердің эрозиялық әрекеттерінің нәтижесінде пайда болатын жер бедерінің созылмалы пішіні; жер бетінің ғасырлар бойы аққан судың эрозиялық әрекетінен жуылып-шайылуы арқылы қалыптасқан, ұзына бойы иректеле созылған, баста ...

                                               

Зандр

Зандр – ежелгі және қазіргі мұздықтардан еріген ағын сулар әсерінен мореналық материалдардың шайылып және шоғырлануынан пайда болған құмды, қиыршықтасты жазық. Әдетте, олар мұздықтардың алдыңғы немесе шет бөліктерінде қалыптасады. Таулы аудандард ...

                                               

Пульсар

Пульсар немесе Лүпілжұлдыз - тұрақты периодпен әлемге радиолық, оптикалық, рентгенді немесе гаммалық импульс сигналын тарқатып тұратын жұлдызды дене.

                                               

Опалинина

Опалинина отрядының өкілдерінің негізгі ерекшелігі - көп ядролы, денесі түгел кірпікшелермен қапталынған, осыған байланысты біраз уақыт бойы опалининаларды кірпікшелілер класына, яғни Protociliata класс тармағына жатқызған. Олардың кірпікшелі инф ...

                                               

Үй шыбыны

Үй шыбыны - нағыз шыбындар тұқымдасына жататын жәндік. Жер шарында кең тараған. Дене тұрқы 5 - 9 мм, Үй шыбыны қоңыржай аймақта 9, субтропикте 15 ретке дейін ұрпақ береді, аналығы 2 - 3 айдың ішінде 600-ден 2000-ға дейін жұмыртқа салады. Өсіп дам ...

                                               

Криохимия

Криохимия - -150 ° C-тан төмен температураларда химиялық денелердің өзара әрекеттесуін зерттейтін ғылым болып табылады. Ол "суық" дегенді білдіретін грек сөзі криосынан шыққан. Ол көптеген басқа ғылымдармен, соның ішінде химия, криобиология, конд ...

                                               

Тұқымқуалаушылықтың хромосомалық теориясы

Тұқымқуалаушылықтың хромосомалық теориясы Тұқымқуалаушылықтың хромосомалық теориясы – ядрода орналасқан хромосомалар гендерінің тасымалдаушысы болатындығын және олардың тұқымқуалау негізі екендігін дәлелдейтін теория. Т. х. т. 20 ғ-дың басында кл ...

                                               

Рута тұқымдасы

Рута тұқымдасы – ағаш, бұта, кейде шөптесін түрінде кездесетін қос жарнақты өсімдіктер. Жер шарында кең тараған. Рута тұқымдасына жататын өсімдіктердің сырты түгелдей дерлік безбен жабылған. Гүлдері қос жынысты, тостағанша жапырақшалары 4 – 5, ат ...

                                               

Ақтамақ қалытқы

Ақтамақ қалытқы -Қазақстандағы қалытқылардың ең сансыз көп түрі. Бұл жіңішке және үшкір тұмсықты шағын денелі балшықты. Күйіттік жасануда ересек аталықтың жотасы жақсы байқалатын күлгін жұқа қабаты және арқа мен иықтың екі қапталындағы қызғылт са ...

                                               

Шешім

Шешім - сюжеттің құрамдас бір бөлігі, шығармадағы оқиға желісінің әбден шиеленісіп барып, тиянақталатын, кейіпкерлер арасындағы тартыс-қақтығыстар, әр түрлі қайшылықтардың бір арнаға келіп тоғысып, оқиғаның даму барысындағы байланған түйіндер шеш ...

                                               

Деконструкция

Деконструкция - мәтіннің нағыз мазмұнын, мағынасын ашу үшін мәтіннің құрылымын бұзу. Еуропа ұлы құрлығының философиясы мен әдебиет сыны саласында пайда болған деконструкция ағымы – Ж.Деррида қатарлы ойшылдар қалыптастырған және дәріптеген философ ...

                                               

Күлкі күні

1 сәуір – Күлкі күні. Бұл күнді тойлау Францияда бастау алған деседі. Ежелгі римдіктер де ақпанның он жетісінде "ақымақтар мерекесін" атап өткен. Шығыс Үндістанда наурыздың отыз бірінде "қалжыңдау салты" ежелден етек алған екен.

                                               

Сылқылдақ

Сылқылдақ - Тәттімбеттің күйі. Бұл күйді Тәттімбет өзімен күй сайысына түсіп өнер көрсеткен домбырашы қызға арнап тартады. Күй күміс қоңырау үнін, шат күлкі әуенін тыңдаушыға музыкалық тілмен жеткізеді. Күй сарыны Тәттімбетке тән композициялық ер ...

                                               

Құда тартар

Құдалыққа байланысты әдет-ғұрыптар қазақта өте көп. Түрлі ойын-сауықтар арасында аса қызықтың бірі "құда тартар". Ауылдың әйелдері, жас жігіттер құдаларға түрлі қызықты ойын күлкі ретінде, дәстүр бойынша жүргізеді. Құдалар дастарқан жиналған соң ...

                                               

Коулрофобия

Әрине пенделердің көпшілігі бұл адамды көңілді әрі сүйкімді деп ойлайды. Бірақ олардың күлкісі психикасына әсер ету қаупі бар адамдар да бар. Ғалымдар олардың санын анықтамақ болып тәжірибе жүргізді. Тәжірибеге 4-16 жас аралығындағы 250 бала қаты ...

                                               

Юмор

Юмор - өмірдегі күлкілі болмыс, оқиғаларды зілсіз қалжыңмен әжуалайтын комедиялық жанрдың бір түрі. Ол, негізінен, өмірдегі жағымды нәрселер мен құбылыстардың жекелеген мінін жеңіл күлкі, әзіл-оспақпен іш тарта мысқылдайды. Қазақ фольклорында жең ...

                                               

Charlie Hebdo

Charlie Hebdo - француздың сатиралық апталығы, әр сәрсенбі сайын шығады. Нон-конформистік сипаттағы карикатуралар, репортаждар, талқылаулар мен анекдоттар жариялайды. Саясаткерлерді, ультраоңшылдарды ислам мен христиан діндерін күлкі ететін журнал.

                                               

Асаукөк

"Енді Асаукөк ойнайық!- деген ұсыныс түсті". Бұл қысты күндеі үй ішінде отырып жасалатын ойын-сауықта да, ұлт дәстүріне жататын қызықты кеш. "Асаукөк" әсіресе, құрметті қонақ келгенде, құда күткенде үлкен-кішілердің бас қосуымен жасалатын бұл кеш ...