ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 352




                                               

Рентгендік сүзгілер

Рентген сүзгілері – бұл монохроматты сәулелену алу үшін және сәулеленудің аса жоғары жұтылу үшін арналған біртекті материалдан жасалған пластина. Тежеуіштік рентгендік сәулеленуінде фотон энергияларының максималынан нольге дейін бар. Сәуле рентге ...

                                               

Молекулалық Спектрлер

Молекулалық Спектрлер – еркін немесе өзара әлсіз байланысқан молекулаларға тән жарықтың шығару, жұту және комбинациялық шашырау оптикалық спектрлері. Спектрлік жолақтардан және сызықтардан тұрады. Электрондық, тербелмелі және айналмалы М. с. болы ...

                                               

Ішкі үйкеліс

Ішкі үйкеліс - Сұйықтар мен газдардың бір бөлігінің екіншісіне қатысты орын ауыстыруына кедергі жасау қасиеті; Тұтқырлықты қараңыз. Қатты денелердің пластикалық деформация кезінде энергияны қайтымсыз жұту қасиеті.

                                               

Серіппе

Серіппе - жүктеме әсерінен серпімді деформациялануы нәтижесінде уақытша энергия жинау үшін арналған бөлшек; iркiлу және механикалық энергияны жұту үшiн қолайлы серпiмдi элемент. Серiппе тiптi биiк берiк және серпiмдi қасиеттер жеткiлiктi болатын ...

                                               

Бор қағидалары

Бор қағидалары, Бор постулаттары – даниялық физик Бордың атомның орнықты күйін және спектрлік заңдылықтарын түсіндіруге арналған негізгі болжамдары. Сутек атомының сызықтық спектрін, атомның ядролық моделі мен жарық сәулесінің квантты шығарылуы м ...

                                               

Әр түрлі кірпікшелілер

Әр түрлі кірпікшелілер отрядының өкілдері тұщы суларда кең тараған, ірі инфузориялар. Ауыз айналасындағы мембранеллалары ірі кірпікшелерден құралған, ал дененің қалған бетін майда біркелкі кірпікшелер жапқан. Негізгі өкілдері - Stentor polymorphu ...

                                               

Мессбауэр эффектісі

Мессбауэр эффектісі – қатты денедегі бір-бірімен байланысқан атом ядроларының -кванттарын шығаруы немесе жұтуы. Бұл құбылыс кезінде қатты дененің ішкі энергиясында өзгеріс болмайды дене фонондар шығармайды және жұтпайды. Бұл эффектіні 1958 жылы ...

                                               

Магниттік резонанс

Магниттік резонанс - зат бөлшектерінің магниттік моменттері бағдарларының өзгеруіне байланысты заттың белгілі бір жиіліктегі электрмагниттік толқындарды таңдап жұтуы. Магниттік моменті бар бөлшектің энергетикалық деңгейлері сыртқы магнит өрісінде ...

                                               

Бугер-Ламберт-Бер заңы

Бугер-Ламберт-Бер заңы - бір түсті жарық шоғының орта арқылы өткендегі әлсіреуін анықтайтын заң. Қалыңд. І-ге тең жұтатын қабат арқылы өткен жарық шоғының қарқындылығы І0 шамадан І шамаға дейін төмендейді. Ол былай анықталады: І=І0Һе-kҺl, мұндағ ...

                                               

Vantablack

Vantablack - көміртекті нанотүтіктерден жасалған субстанция. Барлық белгілі нәрселердің ең қарасы. Өзіне түскен сәуленің 99.965% жұтады. Оның ішіне көрінетін сәуле, микротолқындар және радиотолқындар кіреді. Алюминий фольгасында "өсетін" түтіктер ...

                                               

Мюон

Мюон арқылы таңбаланады) - спині 1/2, өмір сүру уақыты 2.210–6с және массасы электронның массасынан шамамен 207 есе артық зарядталған элементар бөлшектер, олар Лептон сыныбына жатады. Теріс зарядталған және оң зарядталған мюондар біріне-бірі қаты ...

                                               

Теофило Стивенсон

Теофилио Стивенсон ис. Teófilo Stevenson Lawrence, 1951 жылы 29 наурызда ел­­дің шығыс аймағындағы Пуэрто-Падре қалашығында жүк тиеу­шінің отбасында дүниеге кел­ді - атақты кубалық боксшы, Олимпиаданың үш дүркін чемпионы - 1972, 1976, 1980 жылдар ...

                                               

Артур Шопенгауэр

Шопенгауэр Артур – неміс философы, идеалистік бағыттың өкілі. Негізгі шығармасы" Ерік және түсінік ретіндегі әлем”. Шопенгауэр диалектика мен тарихилыққа, әсіресе, Гегельдің панлогизміне қарсы шығып, И.Кантқа бет бұрып, кантшылдықты платонизммен ...

                                               

Нағыз грегариналар

Нағыз грегариналар отрядының - өкілдері буынаяқтылардың ішегінде паразиттік тіршілік етеді. Денесі сопақтау, ұзындау, сыртын қалың қабықша - пелликула қаптап тұрады. Оның астында денесін бойлап эктоплазма жатады, ол плазмалык пер-делер түзеп, гре ...

                                               

Малярия плазмодия

Тіршілік циклі Малярия ауруының қоздырушысы. Адам мен құстардың кейбір түрлерінде паразиттік тіршілік етеді. Тіршілік циклінің жартысын олардың қанында, жартысын малярия масасында өткізеді. Маса сілекейінде мыңдаған спорозоидтар жиналып, қайта ад ...

                                               

Фораминиферлер

Фораминиферлер отрядына теңізде тіршілік ететін 4000-нан аса түрлері жатады. Бұлардың дене құрылысы амебалардың құрылысына өте ұқсас, негізгі айырмашылығы денесі сыртынан көп камералы қабыршақпен немесе сауытпен қапталынған. Қабыршағы алғашқы кез ...

                                               

Бөбек (бала)

Бөпе - адамның балалық шағындағы мезгілі. Балалық шақтың жас шамасына байланысты шекаралары әр түрлi мәдениеттерде әр қилы болады, сонымен қатар әр елдің заң жүйелерi де әр түрлі қарастырады. Жалпы жағдайда, жастық шақты туғаннан бастап жыныстық ...

                                               

Иіс миы

Иіс миы - соңғы мидың төменгі бетінде орналасады. Ол иіс баданасынан, латеральды және медиальды иіс жолдарынан, иіс үшбұрышынан, алмұртша бөліктен тұрады. Иіс үшбүрышы мен алмұртша бөлік - сұрзаттан тұрады. Бұлар екіншілік иіс орталығының қызметі ...

                                               

Шоколад тарихы

Шоколад тарихы өте ертеде басталды. Шамадан біздің жылымызға дейін 1500 жыл біздің ойпаттарда мексикалық шығанақтың жағасында Америкада ольмек өркениеті туды. Олардын мәдениетінен аз мәліметтер қалды, бірақ кейбір лингвисттердің жоруына қарай, "к ...

                                               

Зейіннің түрлері

Зейіннің түрлері – адамдардың зейіні ырықты, ырықсыз және үйреншікті болып үшке бөлінеді. Сыртқы дүниенің кез келген объектілері кейде ырықсыз-ақ біздің назарымызды өзіне тартады. Мәселен, көшемен кетіп бара жатқан адамның бояулы афишаға көзі түс ...

                                               

Мидағы сигналдар жүйесі

Мидағы сигналдар жүйесі – үлкен жартышар қабығы сыртқы дүниеден және ағзадан келетін әртүрлі сигналдардың әсерін өз басынан кеше отырып, күрделі аналитикалық-синтетикалық іс-әрекет атқарады, демек, күрделі тітіркендіргіштерді, күрделі сигналдарды ...

                                               

Ес

Ес - адамның бұрын көрген, естіген, білген нәрселері мен бейнелерін ойында ұзақ уақыт сақтап, қажет кезінде қайта жаңғырту қабілеті, жүйке жүйесінің негізгі қызметтерінің бірі. Адамның есте сақтау қабілеті үнемі дамып, жетіліп отырады. Ертедегі г ...

                                               

Темекі шегу

Темекі шегу - уытқорлықтың бір түріне жатады. Оның уыттылығы негізінен никотинмен айқындалады және жеңілірек түрде болса да, уытқорлықтың жалпы заңдылықтарымен сипатталады. Темекі тартатын адамдардың денесіне оның түтіні уытты әсер етеді. Ол орга ...

                                               

Сүттің химиялық құрамы

Сүт қанты лактоза деп те аталады. Осы сүт қанты табиғатта тек сүттен басқа қосылыстарда болмайтын углеводтың бір түрі. Сүт қанты глюкоза мен галактозадан тұрады. Ол қызылша қантынан тәтті болмайды. Лактозаның жас нәресте үшін маңызы өте зор. Орга ...

                                               

Микрорағыш және макрорағыш

Адамдарға бес сезім таныс, олар: көру, есту, иіс, сезім және сипап сезу сезімдері. Әр сезімнің өзінің нақты анықтамасы мен әрекет ететін шектеулі аясы бар. Мысалы, біз белгілі бір қашықтықтан алыстан көре алмаймыз, толқындар ұзындығының арнайы ди ...

                                               

Түнгі көбелектер

Басқа мағыналар үшін Моль деген бетті қараңыз. Түнгі көбелектер немесе Моль ағылш. moth - қауырсынмұртты қабыршық қанаттылар тобы. Поляр кеңістігінен басқа жердің барлығына тараған. Кіші денелі, түнгі қауырсын, антенді күндізгі көбелектермен салы ...

                                               

Тағанақ тұқымдасы

Дене мөлшері торғайдан қараторғайға дейін 25-120 г болатын дене бітімі тығыз тағанақтар. Тұмсықүсті күшті, екі бүйірінен қысыңқы тұмсығы жыртқыш құстардікі сияқты төмен қарай имек және сұңқарлардікіндей тұмсық ұшындағы өткір тісшелермен аяқталады ...

                                               

2 шілде

Шілденің 2 - Григориан күнтізбесінде жылдың 183-ші күні. Жылдың аяғына 182 күн қалады. 1961 - Эрнест Хемингуэй 1899, америкалық жазушы, әдебиеттен 1954 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты 1778 - Жан Жак Руссо 1712, француз жазушысы, және Ағартушылы ...

                                               

Бүйрек ісіктері

Бүйректерде эпителий ісіктері басқа ісіктерге қарағанда жиі кездеседі. Ісіктер бүйрек паренхимасының және түбекше ісіктері болып екіге бөлінеді. Бүйрек паренхимасынан аденомалар мен рак өсіп шығады. Аденомалар клеткаларының боялу қасиеттеріне қар ...

                                               

Құйрық май

Құйрық май - құйрық түбінде дөңгеленіп жиналған май. Мұндай май құйрық, жекелеген қылшық және ұяң жүнді қой тұқымдарында болады. Құйрық бір жерде жиналған қоректік қор. Қазақстан мен Орта Азияның жергілікті қой тұқымдарының өскен ортасының қатаң ...

                                               

Инфрақызыл сәулелерді қабылдағыш

Инфрақызыл сәуле - көзге көрінбейтін сәулелер. Тамақ өнімдерін кептіруге, қыздыруға, пісіруге арналған пештерде, аппараттарда қолданылады. Инфрақызыл сәулені қабылдағыш Приемник инфракрасных лучей - сәулелі энергияны қабылдауға және оны электр то ...

                                               

Оптикалық сәуле

Оптикалық сәуле – толқын ұзындығы нанометрдің үлесінен милиметрдің ондық үлесіне дейінгі диапазонды жиілік диапазоны 3*1011Гц – 3*1017Гц қамтитын электрмагниттік толқындар. Оптикалық сәулеге адам көзі қабылдай алатын көрінетін сәулелерден басқа и ...

                                               

Электромагниттік спектр

Электромагниттік спектр - электромагниттік толқындарының барлық диапазондарының жиынтығы. Электромагниттік толқындар теледидарда және радиохабарда, телекоммункацияда, сонымен бірге тамақ әзірлеу үшін де қолданылады.

                                               

Жердің сәуле шығаруы

Жердің сәуле шығаруы - Жер бетінің сәуле шығаруы. Жер бетінің температурасы Күнмен, жұлдыздармен салыстырғанда төмен болғандықтан, ол спектрдің көзге көрінбейтін аймағындағы инфрақызыл сәулеге жататын, ұзындығы 3 мкм-ден 80 мкм-ге дейінгі электрм ...

                                               

Ультракүлгін сәулелену

Ультракүлгін сәулелену - жарық сәулелері спектрінің күлгін бөлігіне іргелес, күлгін және радиосәулелер аралығында орналасқан, толқын ұзындығы 400 - 10 нанометр аралығына сәйкес келетін электрмагниттік сәулелену. Инфрақызыл сәуленің анықталғанынан ...

                                               

Телескоп

Телескоп туралы, ол сыңардүрбі – аспан шырақтарын электр-магниттік сәуле арқылы бақылауға арналған астрономиялық құрал. Телескоп гаммалық телескоп, рентген, ультракүлгін, оптикалық, инфрақызыл және радиотелескоп; оптикалық сұлбасы бойынша айналы, ...

                                               

Жылан аңшылығы

Жарғанаттар қараңғы үңгірде қозғалу үшін ультрадыбысқа сүйенеді. Бірақ бұл қабілет оларды торып жүрген жыртқыштардан қорғамайды. Ысылдағыш улы жыланның жылдамдығы сондай, ол олжасын қараңғыда да оңай ұстай алады. Бірақ олар мұны тас қараңғыда осы ...

                                               

Күн радиациясы

Күн радиациясы, күннің сәуле шығаруы – Күннің электрмагниттік және корпускулалық сәуле шығаруы. Электрмагниттік радиация күннің сәулелік энергиясы электрмагниттік толқындар түрінде, 300000 км/с жылдамдықпен тарап, жер атмосферасына енеді. Жер бет ...

                                               

NGC 7538

NGC 7538 - Цефей шоқжұлдызында орналасқан EN типті галактикалық тұмандық. Ол жер шарынан 9.100 жарық жылы қашықтыққа орналасқан. Ол бүгінге дейін байқалған протожұлдыздардың ең үлкен ошағы, оның үлкендігі біздің күн жүйесінен 300 есе үлкен. Ол Құ ...

                                               

Микротолқындар

Микротолқындар – инфрақызыл сәуле мен радиотолқындар арасында орналасқан электрмагниттік спектрдің бір бөлігі. Микротолқындардың 30 см–ден 1 мм–ге дейінгі толқын ұзындығының диапозоны шамамен 1 гигогерцтен терогерцке дейінгі жиілікке сәйкес келед ...

                                               

Спектроскопия

Спектроскопия – электрмагниттік толқындар спектрін зерттеуге арналған физиканың саласы. Толқын ұзынд. бойынша Спектроскопия радиоспектроскопия, инфрақызыл, оптик., ультракүлгін; рентген, гамма Спектроскопия; зерттелетін жүйелер

                                               

Жарық

Басқа мағыналар үшін Жарық деген бетті қараңыз. Жарық – қуаттың бір түрі. Осының арқасында тірі жаратылыстардың барлығы, оның ішінде адам баласы да айналасындағы әлемді көре алады. Жарықтың өзі көзге көрінбейді,алайда өзі басқа заттардың барлығын ...

                                               

Қабақ (анатомия)

Қабақ - көз алмасын сыртынан жауып тұратын терілі-етті және кірпікті мүше. Ол жоғарғы қабақ және төменгі қабақ болып екіге бөлінеді. Қабақтың негізін қабақ бұлшықеті құрайды. Қабақты сыртынан жауып тұрған тері, оның ішкі бетіне өтіп, қабақтың кіл ...

                                               

Жұқтыру

Жұқтыру немесе Инфекция - ауру қоздырғыштарының адам немесе жануарлар ағзасына енуінен туындайтын әр түрлі жұқпалы үрдістердің түрлері. Әрбір жұқпалы аурудың дерттенуі патогенезі сол аурудың қоздырушысы мен ағзаның оған жауап қайтаруының өзіне тә ...

                                               

Кинетофрагминофора

Кинетофрагминофора отряд үстіне жататын инфузориялардың денесін қысқаша кірпікшелер түгел жауып тұрады, тек ауыз төңірегінде ғана орналасқан кірпікшелер ұзындау. Мембранеллалары, цирралары болмайды. Тұщы суларда кең тараған. Бұларға үш отряд жата ...

                                               

Полихименофора

Полихименофора отряд үсті - инфузорияларының денесін кірпікшелер қаптаған және ауыз айналасында спираль түрінде дөңгеленген, оңға қарай бірнеше қатар бұралып жатқан мембранеллалары бар. Бұларға көптеген отрядтар жатады, солардың ішіндегі негізгіл ...

                                               

Кірпікшелі кебісше

Көптеген кірпікшелі жәндіктер еркін жүзетіндіктен, сүйір денелі болып келеді. Солардың бірі- кірпікшелі кебісше. Кебісшенің пішіні кебіске өте ұқсас. Оның бүкіл денесін жіңішке түк тәрізді өскін-кірпікшелер қаптап жатады. Бір кебісшенің денесінде ...

                                               

Хиллодонеллез

Хиллодонеллез – инфузория тудыратын ауру. Тоғышардың ұзындығы 0.05-0.06мм, ені 0.03-0.04мм. Хилодонелла кілегей қабатты терісі мен және эпителий клеткасымен жұтқыншағының көмегімен өз қорегін сорады. Барлық жастағы карптар хилодонелламен зақымдал ...

                                               

Гектор дельфині

Гектор дельфиніннің түсі ақ, сұр және қара аралас болып келеді.Бұл дельфиннің маңдайында қара сызықтары бар.Сүйірлеу келген тұмсығы да қап-қара. Ал тамағы мен кеудесі – ақ түсті. Гектор дельфинінің аналығы – үлкендеу.Оның ұзындығы- 1.2-1.4 м, ал ...

                                               

Теңіз жануарларының қоректенуі

Мұхиттағы тіршілік иелерінің бәрі өсімдікке тәуелді. Өсімдік те күн сәулесі секілді органикалық емес заттан қорек өндіретін қасиет бар. Қоректік тізбек осыдан басталады, екінші болып балық қосылады. Майдаша бақтар өсімдіктермен, "Зоопланктон" деп ...