ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 345




                                               

Шошқаның африка обасы

Шошқаның африка обасы, африкалық лихорадка, батыс-африкалық оба, Монтгомери ауруы - токсикоз, дененің қызынуы, лимфоидтық ағзалардың өліеттеніп, әртүрлі ағзалардың қанталауы арқылы ерекшеленетін, жіті өтетін, үнемі дерлік өліммен аяқталатын аса ж ...

                                               

Тістің қатты тіндерінің тұқым қуалаған зақымдалулары

Кіріспе. Қазіргі уақытта медицина мен стомалогияда маңызды орынды тұқым қуалайтын аурулар алуда. Бұл аурулардың этологиялық факторына мутация жатады. Мутацияның патологиялық көрінуі қоршаған ортанының әсеріне тәуелсіз болады. Орта тек ауру симпто ...

                                               

Көптеген миелома

Көптеген миелома – В-жасуша ажырауының соңғы өнімі болып табылатын және қалыпты жағдайда антиденелер өндіретін плазмалық жасушаның қатерлі ісігі.

                                               

Дональд Кнут

Дональд Эрвин Кнут - АҚШ математигі, информатик, Стэнфорд университеті және басқа да университеттер профессоры. Ресей ғылымдар академиясының шетелдік мүшесі, өмір бойында 19 монография еңбектерінің және 160-тан астам ғылыми мақалалар авторы. Бірн ...

                                               

Жиілікті түрлендіргіш

Жиілікті түрлендіргіш. 1) Электротехникада элеткр кернеуінің жиілігін өзгертуге арналған құрылғы. Электрондық жиілікті түрлендіргіш вентильдік және электромагниттік болып бөлінеді. Вентильдік жиілікті түрлендіргіште вентильдер ретінде транзисторл ...

                                               

8 тамыз

Тамыздың 8 - Григориан күнтізбесінде жылдың 220-шы күні. Жылдың аяғына 145 күн қалады. 1973 - Вильхельм Муберг швед. Vilhelm Moberg, швед жазушысы 1898. 1902 - Джеймс Тиссо фр. James Joseph Jacques Tissot, француз суретшісі 1836. 1746 - Фрэнсис Х ...

                                               

Жеміс шыбыны

Жеміс шыбыны - қос қанаттылар отрядына жататын жәндіктердің бір тұқымдасы. Қазақстанның барлық жерінде кездеседі. Денесінің ұзындығы 1.5 - 4 мм. Дернәсілдері бұзыла бастаған жеміс қалдықтарында, өсімдік шірінділерінде, ағаш шырынында, саңырауқұла ...

                                               

Неодарвинизм

Неодарвинизм -19 ғасырдың 80-90 жылдары генетика дамуының алғашқы кезеңінде неміс биологы А.Вейсман құрған революциялық концепция. Ол сұрыптау процесі тіршілігі < >, потенциалды < > ұрық плазмасында яғни клетка ішінде өтеді деп жорама ...

                                               

Дебора Чарльзворт

Дебора Чарльзворт - популяция генетикасы мен эволюциялық биологиясында маңызды жаңалықтар жасаған Ұлыбританияның популяциялық генетигі. Оның ең маңызды зерттеулері - рекомбинация эволюциясын, жыныстық хромосомаларды және өсімдіктердегі жұптасу жү ...

                                               

Ландшафт

Ландшафт терминін орыс ғалымы Л.С. Берг енгізген. Географиялык ландшафтқа тән негізгі көрсеткіштер қатарына аумақтың біркелкі сипаты, құраушыларының біртекті ұштасуы, құрылымының кешенді сипаты мен біртұтастығы, тұрақтылығы, зат және энергия алма ...

                                               

Популяция генетикасы

Өзгермелі нұсқа құрылымы - қандай болса да сыртқы ерекшеліктер бойынша популяция дарақтарының бөлінуі.Мысалы,бір аймақтарда белгілі рең бүкіл денесінде немесе жекелеген бөліктерінде болуы мүмкін.

                                               

Түркітектес халықтардың антропологиялық құрамы

Туркі тектес халықтардың антропологиялық құрамы, Азия мен Еуропаның түркі тілінде сөйлейтін халықтарынан құралады. Олардың антропологиялық негізі моңғолдық, еуропалық және осы екі нәсілдің арасындағы аралас топқа жатады. Солтүстік Азия аймағын ме ...

                                               

Омыртқалылар

Омыртқалылардың арғы тегі теңізде тіршілік еткен төменгі сатыдағы хордалылар қабықтылар, бассүйексіздер. Нағыз Омыртқалылар тұщы суларда пайда болып, олардың эволюциялық дамуының алғашқы сатылары сонда өткен. Жақсы жетілген қозғалу органдарының н ...

                                               

Өндірістік будандастыру

Өндірістік будандастыру - мал тұқымдарын бір-бірімен будаңдастыру әдістерінің бірі. Өндірістік будандастыру екі немесе үш тұқымның малын шағылыстыру арқылы тез жетілгіш, өміршең, жоғары өнім беретін бірінші, әрі кетсе екінші, ұрпақ будан алумен ш ...

                                               

Қарапайымдылардың филогениясы

Эукариотты жануарлардың ішіндегі клетка деңгейіндегі организмдердің бірі - қарапайымдылар. Олар жер бетінде бірінші пайда болып және күрделі организмдердің пайда болуына бастама берді. Қарапайымдылардың құрылымын, даму ерекшеліктерін өзара салыст ...

                                               

Эвгленалар

Эвгленалар - жасыл түсті, бір талшықты, автотрофты және гетеротрофты жолымен қоректенетін талшықтылар. Бұлар көбінесе органикалық заттары мол таза, тұщы және ластанған таяз суларда, ылғалды топырақтарда тіршілік етеді. Олардың негізгі өкілі жасыл ...

                                               

Сона

Сона – қосқанаттылар отряды, қысқамұртшалы тік жапсарлылар отряд тармағына жататын қансорғыштар. Жер шарында кең тараған, 3 мыңнан астам түрі белгілі. Денесі қысқа, жалпақ, ұзындығы 7 – 30 мм. Мұртшалары тесіп-сору қызметін атқарады. Соналардың қ ...

                                               

Жылан уы

Жылан уы – улы жыланның сілекей безінен шығатын улы зат. Оның құрамы ферменттердің ең негізгісі – гидролиз, улы полипептидтердің, бейорганикалық қосылыстардың және басқа да биологиялық белсенді заттардың кешенді қосылыстарынан тұрады. Жылан уының ...

                                               

Ара уы

Ара уы немесе апитоксин - жұмысшы ара шаншары арқылы улы бездеріненшығатын өткір иісті, түссіз, қоймалжын улы зат. Тығыздығы 1.1313 г/мл, сулы ертіндісінің pH 4.5-5.5. Уда 40 % құрғақ қалдық болады, ауада тез кебеді. Токсикалық қасиеттер ұзақ уақ ...

                                               

Смартфон

Смартфон - өзіне ұялы телефонның сөйлесу мүмкіндіктері мен қалта компьютерінің Интернетке шығу, файлдармен жұмыс істеу, пошта тәрізді мүмкіндіктерімен біріктірілген гибрид болып табылады. Смартфонның ұялы телефоннан айырмашылығы - оның амалдық жү ...

                                               

Зеброид

Зеброид - зебра мен кез-келген ат тұқымдасы арасында пайда болған шата ұрпақ. Көп жағдайда, еркегі - зебра айғыры болады. Есектің айғыры мен зебраның ұрғашысынан шыққанды Донкра деп аталады; ал жылқының айғыры мен зебраның ұрғашысынан шыққанды ге ...

                                               

Эспарцет

Эспарцет – бұршақ тұқымдасына жататын бір немесе көп жылдық шөптесін өсімдіктер. Еуропада, Азияда және Жерорта т. аймағында өсетін 130-дай түрі белгілі. Қазақстанда 8 түрі бар. Ішіндегі ең маңыздысы – құм Эспарцеті. Ол республиканың орманды дала, ...

                                               

Lexus

Toyota Motor Corporation жаңа брендінің ресми жарық көрген мерзімі 1983 жылдың маусым айында люкс-класты автомобильдің шығарылуымен байланысты. Лексус жыл сайын әлемде 400 мыңға жуық көлік сатады. Сатылымның басым бөлігі Солтүстік Америкада ─ шам ...

                                               

Орыстың желісті жылқысы

Орыстың желісті жылқысы 19 ғасырдың аяғында Рессейде желісті жылқылар жарысы кең өріс алған. Бас пайдасын көздеп, қулығын асырған епті пайда күнемдер ел ішінде желісті жылқыдар тұқымын көбейтуді жақтағасын, ат жарыстарын ұйымдастырған. Оған бәйге ...

                                               

Африка арасы

Африка арасы - Apis mellifera аралар тобына кіретін аралар түрі. Африка арасын Орталық және Оңтүстік Африкадан кездестіруге болады. Олардың даму сатысы 4 кезеңнен тұрады: Ересек ара Қуыршақ Жұмыртқа Дернәсіл Африка арасының ұрықтанған жұмыртқасын ...

                                               

Магнетар

2004 жылы 27 желтоқсанда SGR 1806-20 жұлдызынан біздің күн жүйеге келген гамма-сәулелерінің шашыны болды. Қуатты жарық жер атмосферасына 50 000 жарық жылдан артық қашықтықтан әсер етті. 2013 жылдың қарашасындағы мәліметтер бойынша 21 магнетар бел ...

                                               

Робототехника

Робототехника – роботтардың құрылысымен, жұмысы мен қолдануымен айналысатын, оған қоса олардың басқару, сезіну мен мәлімет өңдеумен айналысатын механикалық, электр және электронды инженерия мен компьютер ғылымдарының біріккен саласы. Робототехник ...

                                               

Геосфера

Геосфералар - Жерді құрайтын, құрамы мен тығыздығы әр түрлі, концентрлік қабаттар. Олар сыртқы және ішкі геосфералар болып бөлінеді. Сыртқы Геосфераға атмосфера, гидросфера, биосфера жатады. Атмосфера - газ массасынан және ылғалдан тұратын жердің ...

                                               

Құры жер

Құры жер - жершары бетінің Дүниежүзілік мұхиттың және басқа су айдындары баспай тұрған бөлігі. Жершарының құры жерінің аймағы 148 939 063.133 км 2 - ге тең. Бұл Жердің бетінің жалпы ауданының 29.2 % - ын құрайды, қалғаны Дүниежүзілік мұхитының жә ...

                                               

Табиғи газ

Табиғи газ - Жер қойнауларында органикалық заттардың анаэробты бөлінуі кезінде пайда болған газдар қоспасы. Табиғи газ пайдалы қазбалар қатарына жатады. Табиғи газ қабаттарда жер қойнауларында орналасқанда газтәрізді күйде - жекелеген шоғырлар га ...

                                               

Жер құрылымы

Жер қабатының құрылымы - диаметрі 6357-6378 км-ге тең эллипстік шаршы нысандас Күн жүйесіндегі Күннен әрі қарай санағанда үшінші ғаламшар. Жер негізгі 3 геосферадан тұрады: мантия, ядро. жер қыртысы, Жердің физикалық қасиеттері мен температурасы ...

                                               

Жер қабаттары және олардың химиялық құрамы

Жер қабаттары және олардың химиялық құрамы. Жердің бізге белгілі бөлімі - оның үстіңгі қабаты, яғни жұқа қыртысы ғана. Оның ішкі қалың, терең қабаттарының қандай заттардан кұралғандығы бізге әлі де мәлімсіз. Қолдан қазылған шахтылардың тереңдігі ...

                                               

Тірі қазындылар

Tіpі қазындылар - бір геологиялық дәуірден басқасына елеулі өзгеріссіз өтетін әр түрлі бері тіршілік етіп келеді. Бұндай тектік реликт түрлердің сақталуына мекен ету орнының физикалық-химиялық және биоталық жағдайларының тұрактылығы популяцияның ...

                                               

Кәрілік кератома

Негізгі қартаю белгілеріне: жұмсақ тіндер серпімділігінің төмендеуі, құрғау, жұқару, терінің әжімденуі мен қатпарлануы, кәрілік деформация жатады. Қосымша белгілеріне: көз айналасындағы ісіну және борпылдақтың, телеангиэктазиялар, розацеа, жұлдыз ...

                                               

POEMS – синдромы

POEMS-синдромы - полинейропатия, органомегалия, эндокринопатия, көптеген миелома және терідегі өзгерістермен көрінеді. Бұл науқастарда әдетте, ауыр үдемелі сенсомоторлық полинейропатия сүйектің миеломатоздық үрдістік зақымдануымен бірге жүреді. P ...

                                               

Тері қартаюының сыртқы белгілері

Сыртқы қартаюдың кейбір белгілері генетикалық бейімдеушілікке, сонымен бірге тұрмыстық жағдайларға тәуелді. Бет пен мойын терісіндегі қартаю өзгерістері айқынырақ болады. Қартаюдың негізгі және қосымша белгілерін ажыратады. Негізгі қартаю белгіле ...

                                               

Жүректің туа пайда болған ақаулары

Жүректің туа пайда болған ақаулары. Туғанан пайда болған жүрек кемістігі іште жатқан кезде жүректің жаратылу эмбригонезінің бұзылуынан, туған уақытына дейін бір қалыпқа келіп үлгермеуінің әсерінен болады. Барлық жүрек ауруларының ішінде бұл аурул ...

                                               

Семіздіктің түрлері

Шартты түрде семіздікті екі түрге бөлуге болады: а) экзогенді сыртқы себептерге байланысты эндогенді, яғни эндокриндік реттелудің бұзылыстарымен болған; Семіздіктің бұл түріне теріасты майдың біркелкі емес жиналуы жатады.Біршама жүдеу әдетте зоры ...

                                               

Аралық ми

Аралық ми - пішіні сақина тәрізді үшінші ми қарыншасының қабырғасын құрайтын ми діңгегінің алдыңғы бөлігі. Ол үш бөліктен: көру төмпегі бөлігі - таламустан, төмпекасты бөлігі гипоталамустан және төмпекүсті бөлігі - эпиталамустан тұрады. Нейроцитт ...

                                               

Жүктілік кезіндегі гестоз ауруы

Жүктілік кезіндегі гестоз ауруы - қазіргі акушерлік саладағы өзекті проблеманың бірі және аурулардың арасында алдыңғы орындарда тұр. Гестоз - әйелдердің жүктілік кезіндегі асқынған ауру түрі, ол ана ішіндегі нәрестенің ең маңызды органдары мен жү ...

                                               

Гистиоцитоз

Гистиоцитоз - Әр түрлі патологиялық процесте қанда немесе басқа тканьдерде бір ядролы гистиоциттердің фагоцитарлы жүйе клеткаларынан пайда болған шоғыры, созылмалы қан ісігі қатарындағы шекаралы лимфоролиферативті аурулар тобына жатады. Бұған эоз ...

                                               

Терілік лейшманиозы

Терілік лейшманиозы – Zeishmania teopica қоздырғышымен шақырылатын, трансмиссивті жолымен тарайтын, клиникасында-тері қабаттарда лейшманиомалар шығуымен ұзақ өтетін табиғи ошақты инфекция. Тері лейшманиоздың 80-ке жуық синонимдері бар: Боровский ...

                                               

Аденокарцинома

Аденокарцинома немесе Асқазан қатерлі ісігі - секрет шығаратын бездердің кілегей қабықшасынан дамитын қатерлі ісік. Ол шырышты қабықтары не бездік тіндері бар ағзаларда өрбиді. Аденокарцинома бездік құрылымдары әртүрлі мөлшердегі аса дөрекі пішін ...

                                               

Ойық жара ауруы

Ойық жара ауруы дегенiмiз үдеу және ремиссия кезеңдерiнiң алмасуымен өтетін созылмалы рецидивтi ауру, оның негізгі көрінісіне асқазанның және он екі елі ішектің қабырғасында ойық жараның пайда болуымен шектеледi. Ойық жара ауруының таралуы шамаме ...

                                               

Токсоплазмоз

Токсоплазмоз – іштен туа бітетін немесе жүре пайда болатын, айқын клиникасында ОНЖ, РЭС-ағзалардың, жүрек, көз зақымымен көбінесе латентты және созылмалы формада өтетін зоонозды жұқпалы ауру. Токсоплазмозды – Т.Гонди деген қарапайымдар тудыратын, ...

                                               

Мукополисахаридтер

Мукополисахаридтер немесе Гликозаминогликандар - гетерополисахаридтер класына жататын үлкен молекулалы табиғи қосылыстар. Мукополисахаридтер сополимерлер, екі не бірнеше моносахаридтерден тұрады. Мукополисахаридтер суда, тұзды суда жақсы ериді, с ...

                                               

Күн жүйесінің эволициясы және қалыптасуы

Біздің Құс жолы атты, спираль тәріздес галактикамыз шамамен 150 млрд жұлдыздан құралған, оның өзінің ядросы мен бірнеше спираль тәріздес тармақтары бар. Оның мөлшері 100 мың жарық жылына тең. Біздің галактикамыздағы жұлдыздардың басым көпшілігі қ ...

                                               

Емізу кезеңі

Емізу кезеңі -төлдің енесінің сүтімен қоректенетін шағы. Е.к нің ұзақтығы малдың түріне байланысты. Мысалы, торай - 2 ай, қозы - 4 ай, бүзау - 6-7 ай, құлын - 7-8 ай, бота - 12 айға дейін енесін емеді. Арнайы ажыратпаса қысыр енесін құлын, бота а ...

                                               

Малды азықтаңдыру, емізу, жемдеу

Малды азықтаңдыру, емізу, жемдеу - малдың мөлшерлеп қоректенуін ұйымдастыру. Малды азықтаңдыру шаруашылықтағы мал басының көбеюіне, өсіп-жетілуіне және жоғары өнімділігіне ең күшті ықпал ететін сыртқы ортаның факторы болып табылады. Және де бұл ф ...

                                               

Лептоспироз

Лептоспироз - адамдарда, сүтқоректілерде және құстарда кездесетін тез жұғатын жұқпалы ауру. Қоздырғышы - спираль пішінді лептоспира бактериялары. Негізінен, онымен бауыр, бүйрек және майда қан тамырлары зақымданады. Лептоспирозды 1888 ж. Ресей ға ...