ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 342




                                               

Гендік мутацияның молекулалық негіздері

Гендік мутация хромосоманың белгілі бөлігіндегі ДНҚ молекуласы нуклеотидтер қатарының өзгеру нәтижесінің пайда болады. Мұндай мутацияда гендік бір локус қана өзгереді. Өзгерісі мутацияға әкелетін ДНҚ молекуласының ең кішігірім бөлігі мутон деп ат ...

                                               

Науқасты объективті тексеру әдісі

Науқасты объективті тексеру әдісі - науқасты клиникалық тексеру әдістерінің бірі. Науқасты объективті тексеру нәтижесінде алынған симптомдар диагнозды дұрыс қоюға өте маңызды. Объективті әдіс: қарау, сипап–сезу, соққылау, тыңдаудан тұрады.

                                               

Аминдер

Аминдер - молекуласындағы бір немесе бірнеше сутек атомы амин тобына алмасқан көмірсутектердің туындылары. Амин тобымен байланысқан радикалдың табиғатына байланысты аминдер алифатты және ароматты болып бөлінеді.Аминдерді аммиактағы сутек атомдары ...

                                               

Галогендеу

Галогендеу – органикалық қосылыстардың сутек атомдарын галоген атомдарына тікелей алмастыру процесі. Галогендеу нәтижесінде құрамында әр түрлі көмірсутек радикалдарымен байланысқан галоген атомдары бар органикалық қосылыстар тобы түзіледі. Олар г ...

                                               

Герман Эмиль Фишер

Герман Эмиль Фишер неміс химик. Барбиталды ашқаны үшін, 1902 жылы Химия бойынша Нобель cыйлығымен марапатталған, қанттық және пуриндік топтары бар заттардың синтезі үшін химия бойынша алғашқы Нобель сыйлығын алған химик-органик. Фишер ашқан гидра ...

                                               

Поликонденсация

Поликонденсация, поликонденсаттау - мономерлерден төмен молекулалы заттардың бөлінумен қатар жүретін полимерлер алу процесі. Поликонденсацияның типтік үлгісі - күрделі полиэфир синтезі: nHOAOH+nHOOCACOOHn+2nH2O, мұндағы A мен A - гликоль мен д ...

                                               

Футболдан 1994 жылғы әлем біріншілігі

Футболдан әлем чемпионаты 1994 - ФИФА-ның 15-ші футболдан әлем чемпионаты, финалдық кезеңі 1994 жылдың 17 маусым мен 17 шілде күндері аралығында АҚШ-та өтті. Ашылу матчы Чикагода, ал финалы Лос-Анджелесдегі Роуз Боул стадионында өтті. Бесінші рет ...

                                               

Химиялық байланыстар

Химиялық байланыстар - химиялық элементтер арасындағы тұрақты тепе-тең күйдегі жүйе жасауға келіп тірелетін электромагниттік әсерлесу жиынтығы.

                                               

Қан физиологиясы

Қан плазмасынан тіндік сұйықтық түзіледі де, жасушаларды қоректендіреді. Қан тіндік сұйықтық көзі болғандықтан оны организмнің әмбебап ішкі ортасы деп атайды. Қан мен тіндік сұйықтық арасындағы физиологиялық механизмдер гистогематикалық бөгеттер ...

                                               

Африка Ұлттары Кубогы 2010

Африка Ұлттары Кубогы 2010 - Футболдан Африка чемпионатының 27-ші турнирі. 2010 жылы 10 - 31 қаңтар күндері Анголада өтіп, Мысыр құрамасы чемпион атанды. Бұл чемпионаттың іріктеуі 2010 жылғы әлем біріншілігінің іріктеу турнирі қызметін де атқарды ...

                                               

Сіңір

Сіңір - бұлшық еттерді қанқа сүйектеріне бекітетін бұлшық ет бөлігі. Сіңірді бір бағытта тығыз жатқан коллаген талшықтарының будалары түзеді. Сіңірдің құрамында біріншілік, екіншілік, үшіншілік кейде төртіншілік коллаген талшықтарының будаларын а ...

                                               

Бор (элемент)

Бор - элементтердің периодты жүйесінің ІІІ тобындағы хим. элемент, ат. н. 5, ат. м. 10.84; қара сұр түсті кристалды немесе аморфты зат. Табиғи Бордың тұрақты екі изотопы бар: 10 В және 11 В. Борды алғаш рет 1808 ж. француз химиктері Ж. Гей-Люссак ...

                                               

Шайыр

Шайыр - табиғи және синтетикалық түрі бар зат. Табиғи шайырлар кейбір өсімдіктердің қалыпты физиологиялық алмасу кезінде бөліп шығаратын, мөлдірлігі мен бояуы әр түрлі аморфты өнімдері. Табиғи шайырлар қыздырғанда, органикалық еріткіштерге салған ...

                                               

Молибден қосылыстары

Молибден қосылыстары – молибден элементі түзетін химиялық қосылыстар. Молибден қосылыстары 2, 3, 4, 5 және 6 валентті. Молибденнің оттекті қосылыстары МоО 2, МоО 3. Бұлардың маңыздысы молибден оксиді МоО 3 – ақ, жасылша реңді кристалл, балқу темп ...

                                               

Кремний оксиді (IV)

Кремний оксиді, кремний қышқылының ангидриді, кремнезем, SіO2 – кремнийдің оттекпен тұрақты қосылысы, ақ түсті қатты зат; балқу t 1728С, қайнау t 2590С. Қышқылдарға төзімді. Жоғары температурада оттек, хлор, сутек, көміртекпен реакцияға түседі. Т ...

                                               

Агрегаттық күй

Заттың агрегаттық күйі - бір заттың әр түрлі күйі. Заттың бір күйден басқа бір күйге ауысуы оның еркін энергиясының, энтропиясының, тығыздығының, т.б. физикалық қасиеттерінің секірмелі өзгеруімен қоса қабат жүреді. Барлық зат үш түрлі – қатты, сұ ...

                                               

Кремний

Кремний, Sі – элементтердің периодтық жүйесінің ІV тобындағы элемент. Тұрақты 3 изотопы – 28Sі, 29Sі және 30Sі бар. Жер қыртысындағы мөлшері 29.5%. Табиғатта оттектен кейінгі көп тараған элемент.

                                               

Екінші период элементері

Екінші период сілтілік литиймен басталып, инертті элемент неонмен аяқталады. Онда 8 элемент бар.Олардың химиялық таңбалары халықаралық атауларынан алынған. Мысалы литийдің таңбасы Li,латын тілінің "литос" - тас, бериллийдің Ве таңбасы гректің "ве ...

                                               

Көміртегі

Көміртек адамзатқа көмір, күйе түрінде ерте заманнан белгілі. 1780 жылы А.Лавуазье көміртектің табиғатын зерттеді. Оған латынша "карбонеум" көмір деген атау 1827 жылы берілді. Бұл жер қыртысының 0.84 %-ын және атмосфераның 0.031 %-ын құрайды.Көмі ...

                                               

Кристалдар

Кристалдар – атомдары мен молекулалары кристалдық тор түзетін қатты денелер. Кристалдар қатты денелердің тепе-теңдік күйі болып табылады. Белгілі бір термодинамикалық жағдайда кристалдық күйде болатын заттың нақты, тек өзіне тән кристалдық атомды ...

                                               

Кристалдық тор

Кристалдық тор – кристалл заттардағы атомдардың, иондардың, молекулалардың белгілі бір ретпен орналасуы. Кристалдық тор бір-біріне тығыз орналасқан параллелепипедтерден немесе кубтардан тұрады. Параллелепипед пен кубтар кристалдық тордың ұяшығы б ...

                                               

Графит

Графит – минерал, көміртектің Жер қыртысында ең жиі кездесетін әрі тұрақты гексагондық полиморфтық түрі. Гексогональдік сингонияда кристалданады. Табиғатта кристалы жетілген графит сирек ұшырайды, көбінесе, қабыршақ, түйіршік, кейде домалақ агрег ...

                                               

Поляризатор

Поляризатор - табиғи сәулелерден толық немесе жартылай полярланған оптикалық сәулелер алуға арналған құрылғы. Поляризатор - күрделі поляризациялық қондырғылардың ең қарапайым поляризациялағыш элементі болып саналады. Сызықтық поляризаторларға жаз ...

                                               

Кристалдарды микроскоппен зерттеу

Кристалдарды микроскоппен зерттеу. Кристалдарды зерттейтін микроскоптың биологиялық микроскоптан негізгі айырмасы, оның жарықты поляризациялайтын тетігі бар. Сондықтан оны поляризациялық микроскоп деп атайды. Енді осы поляризация тетігімен таныса ...

                                               

Малюс Заңы

Малюс Заңы - анализатордан өткен сызықты поляризацияланған жарық қарқындылығының cos α-ге пропорционал азаятындығын өрнектейтін заң; мұндағы α - жарық поляризациясы жазықтығы мен прибор арасындағы бұрыш. Бұл заңды 1810 жылы француз физигі Э.Л. Ма ...

                                               

Адам беті

Бет - адам басының алдыңғы жағы, жоғарғы жағынан талшықты жабынмен шектелген, төменгі жағында - төменгі жақтың бұрыштары мен төменгі жиегімен, жанынан - төменгі жақ жиегі мен құлақ қалқанымен шектелген.

                                               

Поляриметрия

Поляриметрия - жарықтың поляризациялану дәрежесін және ортаның оптикалық активтілігін өлшеуге негізделген зерттеулер тәсілдері. Поляриметрия әдісі поляризацияланған жарықты зерттеуге негізделген. Поляризация жазықтығының айналу бұрышын өлшейді, о ...

                                               

Педиатрия және бала хирургиясы ғылыми орталығы

Педиатрия және бала хирургиясы ғылыми орталығы - ҚР Денсаулық сақтау министрлігіне қарасты ғылыми-зерттеу мекемесі. 1993 жылы докторлық жұмыстар жөнінде Диссертациялық Кеңес ашылды. 1972 жылға дейін Аналар мен сәбилер денсаулығын қорғау ғылыми-зе ...

                                               

Сорғыштар

Трематодтар - Бауырды немесе дененің басқа да беліктерін зақымдайтын және әртүрлі аурулар туғызатын құрттар. Қансорғыш қанға түсіп, шистосомоз ауруын туғызады. Сорғыштар, трематодтар Trematoda – жалпақ құрттардың бір класы. Жер шарында кең тараға ...

                                               

Сушаянтәрізділер класы

Шаянтәрізділердің барлығы дерлік суда тіршілік ететін буьшаяқтылар. Бүл жануарлар барлық су қоймаларында және мүхит суларында тараған. Шаянтәрізділердің арасында қүрғақ жерлерде де тіршілік ететіндері бар - мокрицы, кейбір тропикалық крабтар және ...

                                               

Қатерлі ісік

Қатерлі ісік – тұтас организмнің жүйкелік-эндокриндік реттеулеріне бағынбай, өз бетінше дербес өсетін, құрылымы мен қасиеттерінде шыққан тін жасушаларынан үлкен алшақтықтары бар, шексіз бөлініп көбейетін және жаңадан қабылдаған қасиеттерін туынды ...

                                               

Ұйқы безінің резекциясы

Панкретодуаденальды резекция ұйқы безі басының, жалпы өт жолының преампулярлы бөлігінің және онекіелішектің үлкең емізікшесінің қатерлі ісіктерінде қолданылатын ең негізгі емдеу тәсілі болып саналады. Операцияның мақсаты ұйқы безінің басы мен оне ...

                                               

Құрсақ аортасы

Құрсақ аортасы - кеуде аортасының жалғасы болып табылады.Ол диафрагманың аортальді тесігінен басталып, L 4.5 бел омыртқаларына дейін жалғасады.Осы жерде оң және сол жақ мықын артерияларына аорта бифуркациясы болып бөлінеді. Аорта диафрагма тесігі ...

                                               

Бильрот 1 және 2 тәсілі бойынша асқазан резекциясы.

Жараның асқазанды антральді немесе пилорикалық бөлімінде орналасуы кезінде және онекіелі ішектің тыртықты өзгерісі болмаса Бильрот 1 тәсілін қолданамыз. Операция техникасы: Асқазан мобилизациясынан кейін пилорикалық бөлімімен онекі елі ішектің ба ...

                                               

Ас қорыту жолдарынан қан кету

Шырышты қабықтың жедел эррозиялары эрозивті гастрит. Асқазан және ұлтабардың ойық жарасы оң және сол жақ асқазандық арт. мен aa. pancreaticoduodenales Стресстік жаралар Асқазан обыры Аортодуоденалды жыланкөз Эластикалық псевдоксантома Туа біткен ...

                                               

Асқазан мен он екі елі ішектің жара ауруы

Жара ауруы – созылмалы рецидивті ауру, негізгі белгісі асқазан мен 12 елі ішек қабатында жараның түзілуі болып табылады. 12 елі ішек жарасы, асқазан жарасына қарағанда 4 есе жиі кездеседі. Жаралардың дуоденалды орналасуының басым болуы жас адамда ...

                                               

Буын

Буын сөзінің бірнеше мағынасы бар: Буын анатомия - бір сүйекпен екінші сүйекті жалғастыратын аралық. Буын фонетика - сөйлеу мүшелерінің тұтастай қимылынан пайда болған бір немесе бірнеше дыбыстық тіркесі.

                                               

Майда Масхапқызы Түсіпбеков

Майда Масхапқызы Түсіпбеков, патологиялық анатомия және клиникалық патоморфология саласындағы маман, медицина ғылым докторы, профессор. Карағанды мемлекеттік медицина институтын бітірген. 1973-74 жылы Теміртау қаласы №1 калалық ауруханасында дөрі ...

                                               

Патология

Патология – патологиялық процестер мен жеке ауруларды зерттейтін ғылым; қалыптан тыс ауытқу әдетте патология деп аталады. Медицинаның адам мен жануарлар организміндегі әр түрлі ауытқуларды зерттейтін клиника саласы. Патологияның негізгі екі салас ...

                                               

Кэтрин Хейгл

Кэтрин Хейгл - 1978 жылы 27 қарашада туды. Американдық актер және продюсер, өзінің "Анатомия страсти", "Немножко беременна", "27 свадеб", "Голая правда", "Киллеры" және "Жизнь, как она есть" фильмдер мен телесериалдардағы рөлдерімен танымал. Ол ө ...

                                               

Гинекология

Гинекология - әйелдердің анатомия-физиологиялық, психикалық ерекшеліктерін және бұл процесстердің бұзылуын зерттейтін ғылым. Гинекология негізінде әйелдің организміне ғана тән аурулар мен, әйелдің репродуктивтік жүйесінің ауруларын зерттейтін мед ...

                                               

Некроз

thumb|100px|Некрозбен жарақаттанған Некроз - тірі организмдегі жасуша мен ұлпалардың өлуі. Қан және жұқпалы ауруларға шалдыгу, жарақаттану, күю т. б. себептерден ауыз шырышты қабығы, қызыл иек шеті, ерін мен ұрт үстері некрозға ұшырайды. Шіру про ...

                                               

Алексей Дмитриевич Сперанский

Алексей Дмитриевич Сперанский - совет патологы және - физиологы. КСРО ғылым академиясының және КСРО Медицина ғылым академиясының акдемигі, РСФСР-дің еңбек сіңірген жақын шәкірттерінің бірі.

                                               

Перфоративті ойық жара

Асқазан – асқазан-ішек жолының кең бөлігі. Асқазан бос болғанда ол семіп қалған сияқты болып көрінеді. Тамақтанған соң асқазанның көлемі айтарлықтай үлкейеді. Асқазанның пішіні мен өлшемі оның құрамындағы затпен толуының дәрежесіне байланысты, со ...

                                               

Төменжақартқы көктамыр

Төменжақартқы көктамыр - Самайдың беткі көктамыры мен үстіңгі жақсүйек көктамырының бірігуінен қалыптасады, шықшыт безінің ішімен, сыртқы каротид күретамырының бетінде, бірақ бет жүйкесінің астында, астыңғы жақсүйек рамусы мен Төс-бұғана-емізік б ...

                                               

Педиатрия

Педиатрия - медицина ғылымының балалар ауруларын зерттейтін саласы. Бала организмінің анатомиялық-физиологиялық ерекшеліктерін, бала ауруларының себептерін анықтау, емдеу, олардан сақтану, сондай-ақ, нәрестені туғанға дейін және туғаннан кейін дұ ...

                                               

Тұлға психологиясы

Тұлға психологиясы - адамтану ғылымдары жұйесіңде ерекше орынға ие. Бұл сала адамның даралық сипаттарын қарастырып, оның іс-әрекетіне сәйкес қадір-қасиеттерінің калыптасуының психологиялық механизмдері мен заңдылықтарын зерттейді. Сонымен бірге а ...

                                               

Митоздың фазалары

Митоз сатысы. Кез келген күрделі үдеріс тәрізді митоз лезде өтпейді. Жасуша бірқатар жүйелі фазаларда өтеді. Соның нәтижесінде еншілес жасушаның әрқайсысы аналық жасушада қандай болса, дәл сондай хромосомалар жиынтығын алады. Митоздың 4 фазасы ба ...

                                               

Бірінші және екінші мейоздық бөліну

Бірінші мейоздық бөліну редукциялық деп аталып, диплоидті жасушалардан 2n4c гаплоидті жасушалар түзіледі n2c. Бұл бөліну екінші бөлінуге қарағанда ұзақ уақыт жүреді. Мейоздың I профаза кезеңі митоз кезеңіне ұқсас болғанымен, ұзаққа созылады. Мұнд ...

                                               

21 маусым

1781 жыл - Симеон Дени Пуассон 1840 жылы қ.б., француз математигі, физик, қазіргі математикалық физиканың негізін қалаушы. 1962 жыл - Виктор Цой, кеңестік "Кино" рок-тобының жетекші мүшесі 1990 жылы қ.б.