ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 341




                                               

Стоматит

Стоматит – ауыздың шырышты-кілегей қабығының қабынуы. Клиникалық ағымына қарай стоматиттың жедел және созылмалы түрлері бар. Егер қабыну тілде болса – глоссит, ал қызыл иекте болса – гингивит деп атайды. Аурудың пайда болу себептері: дәрі-дәрмек ...

                                               

Гиппокамп

Гиппокамп - гиппокамп саңылауы мен алмұртша бөлік аумағындагы ми қыртысының самай бөлігі негізінде орналасқан қатпары. Гиппокамптың жоғарғы беті жолақты дененің құйрықты ядросынан кейінгі бүйірлік ми қарыншасының түбін құрайды және ол құйрықты яд ...

                                               

Тіс кариесі

Тіс кариесі – тістің қатты тіндерінің бұзылуынан тісте қуыстың пайда болуы; өте көп тараған ауру. Тіс кариесі тым ерте басталады, әсіресе, балаларда тұрақты азу тіс шыққаннан кейін байқалады. Кариес тұрақты тістерді де, сүт тістерді де зақымдайды ...

                                               

Тыныс алу жиілігі

Тыныс алу жиілігін анықтау үшін қолды зерттеушінің асқазанасты тұсына қойып, әрбір демді ішінен алған сәтте сол аймақтың көтерілуіне көңіл аудару керек немесе пульсті анықтататындай зерттеушінің қолынан ұстап, сол сәтте көзбен кеуде торшасының ты ...

                                               

Амариллистер тұқымдасы

Амариллистер тұқымдасы – дара жарнақты, көп жылдық жуашықты, тамырсабақты, баданалы шөптесін өсімдіктер. Тропиктік, субтропиктік, кейде қоңыржай аймақтарда, негізінен, Оңтүстік Африка мен Оңтүстік Америкада кездесетін 85 туысы, 1100 түрі белгілі. ...

                                               

Баданалы қоңырбас

Баданалы қоңырбас - эфемероидтардың басқаларынан көбірек таралғаны. Бұл дәнді дақыл, пияз бен сарымсақ сияқты, тұқымынан да, баданасынан да өсіп-көбееді. Пиязшықтары топырақ арасында емес, шашақтанып біткен масақтарының ішінде, гүл орнына, пайда ...

                                               

Бәйшешек (мағына)

Бәйшешек деп қазақ тілінде ерте көктемде, қар ерігеннен кейін бірінші болып гүлдейтін бірнеше өсімдктерді атайды. Олардың арасында: Бәйшешек - қызғалдақ туысына жататын көпжылдық баданалы өсімдік. Бәйшешек - Құртқашаштар тұқымдасына жататын көп ж ...

                                               

Панкрациум

Панкрациум-амариллис тұқымдасына жататын баданалы мәңгі жасыл өсімдік.Антиль аралдарында өседі.Жапыра жалпақтау,сопақ,ашық жасыл түсті,гүлі әдемі тостаған пішіні,хош иісті болады.Бөлмеге өсірілітін өсімдіктер ішінде әдемі панкрациум кең тараған.П ...

                                               

Саумалдық тұқымдасы

Саумалдық тұқымдасы - қос жарнақты өсімдіктер класының бір тобы. Әдетте ет-женді, тамыртүйнекті не баданалы шөптесін, кейде шала бұта немесе кейде бұта не аласа ағаш түрінде кздесетін өсідіктер. Гүлді жеке-жеке не топтанып орналасқан, аталығы 10, ...

                                               

Лапыз

Лапыз - Лапыздар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер. Пиязға ұқсас баданалы эфемерлі. Қазақстанда өсетін 2 түрі: сары лапыз C. luteum және Кессельринг лапызы C. kesselringii бар. Биіктігі 10 - 20 см. Сабағы қысқа, жапырағы қандауыр ...

                                               

Гладиолус

Баршынгүл, қамысгүл, гладиолус – құртқашаштар тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдіктер туысы. Гладиолус Gladіolus, қамысгүл – құртқашаш тұқымдасына жататын көп жылдық түйнекті-баданалы өсімдік. Алматы, Жамбыл, Түркістан облыстарында сәндік үшін ...

                                               

Нәркес

Нәркес немесе Нарцисс – амариллистер тұқымдасына жататын баданалы көп жылдық шөптесін өсімдік. Негізінен Жерорта теңізі аймағында өседі, 30-ға, кейбір мәліметтер бойынша 60-қа жуық түрі бар. Нарциссті ежелден әсемдік үшін өсіреді, оның қазір 12 м ...

                                               

Апластикалық анемиялар

Гипо- және апластикалық анемиялар – сүйек миында қан өндірілудің қызыл, гранулоциттік және мегакариоциттік өскіншелерінің редукциясымен және қанның панцитопениясымен сипатталатын гемопоэздің бұзылыстары. Апластикалық анемияға берілген көптеген ан ...

                                               

Егіз

Егіз, медицинада - жүкті әйелден екі, үш сәбидің тууы. Егізді көп жағдайда 18 жасқа дейінгі немесе 30 жастан асқан әйелдер көтереді. Егіз бала көтерудің тұқым қуалайтыны ғыл. дәлелденген. Егіз бір ұрық клеткасының немесе екі ұрық клеткасының ұрық ...

                                               

Кесар тілігі

Кесар тілігі немесе Кесар кесуі - іштегі баланы, мал төлін құрсақты, жатырды жарып шығарып алу. Жүкті әйелдің жамбас қуысы тар болса, қынабына не жамбас сүйегінің құрылысы өзгерсе, бала жолдасы жатырға жабысып қалса, жатыр қабынып ісінсе, әдеттег ...

                                               

Перинатология

Перинатология - құрсақтағы нәрестенің және жаңа туған сәбидің перинаталдық кезеңіндегі дамуы мен денсаулығын қорғау мәселелерін зерттейтін акушерлік іс пен педиатрияның саласы. Перинатология 1973 жылы медицинаның жаңа саласы ретінде акушер-гинеко ...

                                               

Плацента

Плацента - жоғары сатыдағы сүтқоректі жануарлардың аналық ағзасында ұрықтың даму кезінде пайда болып, жатыр мен ұрықты байланыстырып тұратын арнайы мүше. Плацентаны жануарларда" шуы” деп те атайды. Плацента арқылы аналық ағза мен ұрықтың арасында ...

                                               

Ымырт (романдар сериясы)

"Ымырт" - жазушы Стефани Майердің "Ымырт" деп аталатын сериялы романдарының бірінші кітабы. Мұнда 17 жасар қарапайым Изабелла Свон есімді жас қыз бен Эдвард Каллен есімді қансорғыш жігіттің махаббаты баяндалады. Кітап 2005 жылы басылып, оқырманда ...

                                               

Ерте токсикоз

Болашақ ананың құрсағына ұрық бітіп, ұрықтың көлемі өзгергенде, әйелдің ағзасында өзгерістер болады. Денсаулық жағдайының ауытқып тұруына байланысты аяғы ауыр әйелде токсикоздар пайда болады. Оның негізгі себебі - метаболизмнің бұзылуы. Токсикозд ...

                                               

Әл-Кәһф сүресі

Сүренің 83 – 98 аяттарында Зұлқарнайынның шығыс пен батыстың көп бөлігін бағындырғаны айтылады. "Мұхаммед Ғ.С. олар сенен Зұлқарнайынды сұрайды:" Сендерге оның жайын түсіндірейін” де. 83 Негізінде Зұлқарнайынды жер жүзінде күшке ие қылдық. Өзіне ...

                                               

Бабушкин Иван Васильевич

Бабушкин Иван Васильевич …Дүниенің қолында жұмыс істеу өте қиын еді титтей де болса тыныстамақ болып отыра бергенімізде: "Ванька, әй, Ванька-а-а!" - деген айғай шығады. Сол-ақ екен бала селк етіп, дүкеншінің, сауда қожасының, зат алуға келгендерд ...

                                               

Махаббат қызық мол жылдар

Махаббат қызық мол жылдар - Әзілхан Нұршайықовтың 1970 жылы шығарған романы. Шығарма екі жастың арасындағы махаббат туралы баяндайды. Автор соғыстан он екі мүшесі түгел болып келген жас солдаттың өмірі, ойларын жасырмай, көпшілікке паш етеді. Оны ...

                                               

Кеш токсикоз (соңғы токсикоз)

"Кеш немесе соңғы токсикоз" - жүктіліктің екінші жартысындындағы қауіпті асқынулардың бірі. Көп жағдайларда кеш токсикозды жүктіліктің бірінші жартысындағы ерте токсикоздың баламасы ретінде жүрек айну, құсу белгілерімен көрінеді деп санайды. Кеш ...

                                               

Имунитет пен лимфа

Иммунитет, Биологияда – организмнің антигендік қасиеттері бар жұқпалы және жұқпалы емес бөгде заттарды, жұқпалы аурулар қоздырғышын немесе олар бөліп шығаратын кейбір улы заттарды қабылдамаушылық қасиеті және оларға қарсы тұру қабілеті. Иммунитет ...

                                               

Шипажай

Санаторий - науқасты негізінен табиғи шипалы емдермен, физиотерапия, диета, емдік дене шынықтырумен және режиммен емдейтін емдеу-сауықтыру мекемесі. Санаторилар көрсететін қызмет түріне қарай: бір бағытты және көп бағытты болып бөлінеді. Санатори ...

                                               

Балшықпен емдеу

Балшықпен емдеу, пелоидотерапия, құрамында тұздар, өсімдік шірінділері, сондай-ақ, оларды қорек ететін ұсақ организмдері бар балшықты және балшық тектес заттарды емге пайдалану. Балшықпен емдеу Қазақстанда 13 ғасырдан белгілі. Мұндағы шипалы балш ...

                                               

Саман

Саман, кесек –– сазды топыраққа органикалық қоспалар қосу арқылы жасалатын құрылыс материалы. Қабырғалар және дуалдардың тұрғызуы үшiн қолданылады. Саман дымқыл күйде жұмсақ және дереге немесе балшық шелпектер, белдiкшелердiң түрiнде оңай жатқызы ...

                                               

Тығырық

Тығырық - гайкалар мен болттар бүркеншектерінің астына төсем ретінде, тетіктер біліктерінің бойымен жылжуын болдырмауға, подшипникті шаң-тозаңнан, балшық-топырақтан т.т. қорғауға пайдаланылатын сақина немесе делегей тәрізді тетік.

                                               

Пятигорск

Пятигорск - Ресей Федерациясының Ставрополь өлкесіндегі курорттық қала. Халық саны жағынан Кавказ минералды суларының қаласы бойынша бірінші және Ставропольдегі екінші аймақ. 2010 жылдың 19 қаңтарынан бастап - Солтүстік Кавказ федералдық округіні ...

                                               

Бентонит

Бентонит - негізінен, кеуектеле және қабаттаса орналасқан бөлшектерден және гидратталған алюминий силикатынан тұратын коллоидтық саз балшық; лак-бояу және басқа да материалдарға белгілі бір құрылым беретін толықтырғыш ретінде және отқа төзімді за ...

                                               

Кремль

Кремль –– ішкі бекініс, орыс қалаларының мұнаралы қабырға-қорған мен қоршалған орталығы. Кремль атауы тұңғыш рет 1331 жылғы жылнамада кездеседі. 14 ғ-ға дейін" детинец ”, 16 – 17 ғ-да" город ”," град ” деп аталған. Кремль орта ғасырдағы қалаларды ...

                                               

Кепе

Кепе – 1) жартылай жерден қазылған, қабырғалары, көбінесе, балшық не шымнан қаланып, төбесі қамыс немесе шөппен жабылған шағын лашық, жеркепе. Оның төбесін бұрын тегіс, кейін шатыр тәрізді етіп жапқан. Кепе, көбінесе, егін жинауға, шөп шабуға, да ...

                                               

Жаңақорған шипажайы

Жаңақорған шипажайы - Қазақстандағы бальнеологиялық шипажайлардың бірі. Қазақстан темір жолы бойында, Қызылорда қаласынан 170 км, Теріскен көлінің жағасында, Жаңақорған кентінің жанында, теңіз бетінен 170 м биіктікте орналасқан. Шипалы балшығы ме ...

                                               

Сүйек ою ісі

Энеолитте өндіруші күштердің дамуы, әсіресе бастапқы кезеңде, сүйектен жасалған еңбек құралдарының есебінен қамтамасыз етілді. Сүйектен істелген құралдар үй шаруашылығында кеңінен қолданылды. Әсте, сүйек бұйымдарын пайдаланбаған өндіріс болған жо ...

                                               

Хелицералылар

Хелицералылардың жалпы және ерекше белгісі сол, аяқтары біткен бөлімі" баскөкірек” бөлімін құрайтын ауыз бөлімімен тығыз байланысқан. Су шаян тәрізділер мен трилобиттердің бас бөліміне сәйкес" баскөкірек” бөлімінде алты жұп аяқ қолдары болады, бұ ...

                                               

Семсер құйрық

Семсер құйрық – теңіз буын аяқтыларының меростома класының бір отряды. Дене тұрқы 80–90 см. Семсер құйрықтың денесі 6 жұп аяқты, буынданбаған баскөкірек және семсер пішінді құйрығы бар құрсақтан құралған. Баскөкірек аяқтары көмегімен жүзеді, қоре ...

                                               

Шаршылы өрмекші

шілде және тамыз айларында орманды немесе шиі қалың өскен алқапта мекен етеді. Денесі екі бөліктен құралады: бірінші шағын бөлігі-баскөкірек,буылтықсыз доп тәрізді, екінші үлкен бөлігі- құрсақ. Өрмекшінің үстіңгі жағынан арқасындағы ақ шаршы көрі ...

                                               

Циклоп

Циклоптар – ескекаяқты шаянтәрізділер отрядының циклоптар отряд тармағына жатады. Олар тоқтау суларда, ірі көлдерде, судың беткі және ортаңғы қабаттарында тіршілік етеді.

                                               

Түркістан шаяны

Туркiстан Шаяны – шаянтәрізділер класына, он аяқты шаяндар отрядына, астацидтер тұқымдасына жататын түр. Түркістан облысындағы Қайнар, Бөріжар, Талас өзендерінде, Бөріжар су қоймасында кездеседі. Бұрын Сырдария өз-нің ағысын реттегенге дейін, оны ...

                                               

Тірек-қимыл жүйесі

Тірек-қимыл жүйесі - кеңістікте қозғалу мүмкіндігі мен ағзаның ішкі мүшелерінің қорғанысын қамтамасыз ететін, оған тірек болатын, ағзаға пішін беретін, қаңқа түзуші құрылымдар кешені, адамның қозғалыс аппараты. Тірек-қимыл жүйесі 640 бұлшықеттен, ...

                                               

Қуықалды без

Қуықалды без - аталық жыныс жүйесінің қосалқы безі. Қуықалды без - несеп-жыныс өзегінің жамбастық бөлігінің қабырғасында орналасады. Ол екі бөліктен: қабырғадан тыс жатқан және қабырғалық бөліктерден тұрады. Қабырғадан тыс жатқан бөлігі қуықтың м ...

                                               

Тіласты безі

Тіласты безі glandula sublin - ауыз қуысына сілекей бөлетін ас қорыту безі. Ол ауыз түбіндегі тіласты қатпардың кілегейлі қабығында, тілдің екі бүйірінде орналасады. Тіласты безі алдыңғы көпөзекті және артқы бір өзекті тіласты сілекей бездеріне б ...

                                               

UTC+3:00

Ресей Калининград уақыты Калининград облысы 2011 жылдың 27 наурызынан бастап Үлгі:Байрақ/Tanzania Үлгі:Байрақ/ Comoros Үлгі:Байрақ/ Ethiopia Үлгі:Байрақ/ South Sudan Үлгі:Байрақ/Belarus 2011 жылдың 27 наурызынан бастап Үлгі:Байрақ/Sudan Францияны ...

                                               

Сүт безінің дисплазиялары

Сүт безінің дисплазияларына мазоплазия, аденома, фиброаденома, фиплоидты фиброаденома, фиброаденоматоз, фиброзданатын аденоз және цистоаденопапиллома кіреді. Мазоплазия үшін сүт безі бөліктерінің үлкеюі және олардың шығару өзектерінің ұшының прол ...

                                               

Мақал-мәтелдер

Мақал - нақыл сөз. Ол өмірдегі түрлі құбылысты жинақтап, түйіп, ықшамдап беріп, бір не екі тармақтан тұратын, алдыңғы жолдарында пайымдап, соңғы жолдарында қорытылған ой айтатын халықтық бейнелі поэтикалық жанрдың бір түрі, ғасырлардан екшеліп же ...

                                               

Тиреоидит

Тиреоидит - деструктивті тиреотоксикоздың жедел инфекциялық аурудың симптоматикасы мен мойын аймағындағы ауыру сезімі синдромының тіркелуімен сипатталатын, вирусты этиологиялы қалқанша безінің қабыну ауруы. Жеңіл ауырсыну - стероидты емес қабынуғ ...

                                               

Лизоцим

Лизоцим - лизоцим. Сілекейде, қан сарысуында, көз жасы мен без шырынында кездесетін фермент, мұның кейбір микробтарды жоятын, яғни бактерицидтік қабілеті жоғары. Стоматология терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі

                                               

Лимфоретикулез

Мысық тырнағы ізінің ауруы лимфоретикулез) –мысық тырнағаннан кейін не тістегеннен және онымен тығыз байланыста болғаннан кейін пайда болатын жұқпалы ауру, сонымен қатар инфекция ошағы жанындағы без түйінінің ұлғаюымен сипатталады. Кейде жүйке жү ...

                                               

Бұғақ ауруы

Бұғақ ауруы, зоб - қалқанша бездің ұлғаюы. Бұл терминді алғаш рет ғылымға Швейцария дәрігері А. Галлер енгізген. Оның эндемикалық, диффузиялы-токсинді, Хасимото түрлері бар.Эндемикалық Бұғақ ауруы - қалқанша бездің шамадан тыс ұлғайып кетуі. Бұл ...

                                               

Нанизм

Нанизм - нанизм, ергежейлік. Ергежейлік - наносомия, қалыптан тыс бойдың қысқалылығы. Этиологиясына қарай нанизмнің гипофизарлық, инфантильдік, тиреогендік түрлерін ажыратады.