ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 337




                                               

Кристалдардың ішкі структурасын рентген сәулесі арқылы зерттеу

Кристалдардың ішкі структурасын рентген сәулесі арқылы зерттеу. 1895 жылы неміс ғалымы В. Рентген ерекше бір қасиеті бар сәуле табады. Ол сәуле кейін сол кісінің атымен рентген сәулесі деп аталады. Рентген сәулесінің өзгешелігі оның өткірлігі, яғ ...

                                               

Магниттік аномалия

Магниттік аномалия - жер бетіндегі магнит өрісі мәндерінің өзінің қалыпты мәндерінен ауытқуы. Картада Магниттік аномалия жер магниттілігінің кейбір элементтерінің мәндері бірдей нүктелерін қосатын сызықтар арқылы кескінделеді. Аумақты қамту шамас ...

                                               

Кеплер теңдеуі

Кеплер теңдеуі - келесі түрдегі теңдеу E − ε sin ⁡ E = M {\displaystyle ~E-\varepsilon \sin E=M} мұндағы E {\displaystyle E} - эксцентрлік аномалия, ε {\displaystyle \varepsilon } - орбита эксцентриситеті, ал M {\displaystyle M} - орта аномалия. ...

                                               

Курск магнит аномалиясы

Курск магнит аномалиясы - жер шарындағы ең күшті магниттік аномалия; тараған жері - Курск облысы мен оның таяу аудандары. Курскінің магниттік аномалиясының кейбір жерінде компастың магниттік тілі багдарсыз кез келген азимутта тоқтап қалады. Магни ...

                                               

Магнетизм

Магнетизм – 1) электр токтарының, токтар мен магниттік моменті бар денелердің және магниттердің араларындағы өзара әсерлесудің ерекше түрі; 2) физиканың осы өзара әсерлесуді және осындай қасиеттер білінетін заттарды зерттейтін бөлімі. Жалпы түрде ...

                                               

Электролиз

Электролиз – еріген немесе балқыған электролитке батырылған электродтарда электр тогы әсерінен жүретін химиялық реакция. Электролиттер арқылы өткен электр тогы химиялық энергияға айналады. Электролиз электролитпен толтырылған ыдысқа екі электрод ...

                                               

Миелодисплазиялық синдром

Миелодисплазиялық синдром – қан және сүйек миы жасушаларының дисплазиясы салдарынан қанда цитопениямен, сүйек миында қалыпты не көп, сирек аз жасушалықпен сипатталатын қанның клондық ауруларының гетерогенді тобы. Барлық МДС қан өндірілудің бағана ...

                                               

Қарама-қарсылықтың бірлігі мен күресі

Қарама-қарсылықтың бірлігі мен күресі – материалистік диалектиканың негізгі заңдарының бірі. Бұл заң бойынша объективтік дүниенің, танымның дамуы бір тұтастықтың бір-біріне қарама-қарсы, бірін-бірі жоққа шығарушы екі тенденция болып бөлінуі арқыл ...

                                               

Шөлдену, шөлге айналу

Шөлдену, шөлге айналу - шөл аумағының төңірегіндегі жерлер есебінен кеңеюі. Табиғи және антропогендік факторлар әсерінен болады. Табиғи факторларға құрғақшылыққа апарып соғатын климат пен су ағынының циклдік өзгеруі, ал антропогендік факторларға ...

                                               

Ландшафт генезисі

Ландшафт генезисі - ландшафтының пайда болуына және оның казіргі кездегі динамикалык күйіне себепші процестер жиынтығы. Адам қоғамы баталғанға дейін ландшафтыларға айтарлықтай дәрежеде солярлық факторлармен бірге теллурлық, тектоникалык және биол ...

                                               

Жүрек жетіспеушілігі

Үлгі:Infobox disease Жүрек жетіспеушілігі деп ағзалар мен тіндердің дұрыс жұмыс атқаруына қажет затармен қамтамасыз ету және метоболизм өнімдерін шығаруға негізделген қанайналым аппаратының өзінің жұмысын атқара алмауын айтады, тіндердің метаболи ...

                                               

Миокардит

Миокардит - миокардтың қабынуы. Жүректік бұлшық еттің миокардит деп аталатын қабынуы, көбінесе вирустық инфекциямен байланысты. Бірақ оған ревматизмдік шабуыл немесе сәулелену, дәрілік және химиялық заттардың әсер етуі себеп бола алады. Көп жағда ...

                                               

Стенокардия

Стенокардия - кеуде клеткасының ортасында немесе жүрек тұсында болатын қатты ұстама ауру. Ол коронарлық артерия арқылы жүрекке құйылатан қан мен жүрек бұлшық еттерінің қажетсінуі арасында уақытша сәйкестік болмауынан яғни коронарлық қан айналымын ...

                                               

Жүрек аритмиялары

Жүрек аритмиялары деп жүректің қалыпты ырғағының бұзылуын айтады. Көптеген жүрек-қантамырларының аурулары жүректің қалыпты ырғағының бұзылыстарымен қабаттасады. Әсіресе бұл бұзылыстар коронарлық қанайналым жеткіліксіздігінде, миокард инфарктында ...

                                               

Ишемия

Ишемия - дене мүшелеріне қанның жеткіліксіз келуіне байланысты немесе қанның келуінің толық тоқтауына байланысты жергілікті қан айналымының бұзылуы.

                                               

Перикардит

Перикардит - перикардтың қабынуы, вирустық инфекция немесе жүректік ұстаманың нәтижесінде дамиды. Перикардит ревматоидтық шабуылдың, бүйрек ауруларының немесе үлпершекті тесіп өткен жарақаттың нәтижесінде дамуы мүмкін. Оның симптомдарына тыныс ал ...

                                               

Брадикардия

Брадикардия - синус түйінімен басқарылатын синус ырғағының бұзылуы. Ол жоғарғы және төменгі қуыс көктамырлардың аузында, яғни оң жүрекшеге құятын жерде орналасқан. Синустық брадикардия деп жүректің соғу жиілігінің өзгеруі онда жүрек соғу жылдамды ...

                                               

Жіті коронарлы синдром

Жіті коронарлы синдром - миокард инфарктісін немесе тұрақсыз стенокардияға күмән тудыратын кез келген симптомдар және клиникалық көріністер. Жіті коронарлы синдромның түрлері: Кардиоспецификалық ферменттер, биомаркерлер, ЭКГ соңғы кезеңінде жасағ ...

                                               

Инсульт

Инсульт - ми ұлпасының зақымдалуын, оның қызметінің, мидағы қан айналысының кенеттен бұзылуы; осының салдарынан миға қан құйылады, немесе ми тамырлары бітеліп қалады. Инсульттың басты себебі - гипертония ауруы және ми тамырларының атеросклерозы. ...

                                               

Миокард инфаркты

Миокард инфарктысы - жүрек бұлшық етінің қанмен қамтамасыз етілуінің бұзылуынан онда өлі еттену ошағының пайда болуы. Миокард инфарктысының пайда болуына атеросклерозбен зақымданған тәждік артерия қан тамырларының қуысының тарылуы себепші болады. ...

                                               

Артериалдық гипертензия

Артериалдық гипертензи́я немесе гипертония, гипертониялық ауру, жоғарғы қан қысымы - артериялық қан қысымының ұзақ уақыт бойы тұрақты түрде көтерілуімен сипатталатын медициналық жағдай. Жоғары қан қысым кезінде көп жағдайда симптомдар байқалмайды ...

                                               

Жүрек аурулары

Жүрек аурулары, әр түрлі аурулардың асқынуынан немесе жүрек және қантамыр жүйесі қызметі бұзылуы мен зақымдануынан пайда болатын аурулар. Жүрек ауруларының жиі кездесетін түрлері: ревматизм, гипертония, жүрек ақауы, жүрек демікпесі, жүрек және қа ...

                                               

Төбе меристемасы

Төбе меристемасы - сабақ пен тамырдың ұшында орналасқандықтан ұзарып өсіреді. Әрбір өркен, тамыр, одан таралған бұтақтарының ұшында, ұрық тамыршасы мен бүршікшесінде төбе меристемасы орналасқан жері өсу нүктесі д.а. Өсу нүктесі жарақаттанғанша өс ...

                                               

Тип (жануарлар)

Тип – жануарлар дүниесін жіктеуде ғана қолданылатын жоғары деңгейдегі таксономиялық категория. Тип деген ұғымды ғылымға алғаш рет 1825 ж. француз ғалымы А.Бленвиль енгізді. Оның мұндай тұжырым жасауына 1812 ж. өзінің жерлесі, белгілі ғалым Ж.Кювь ...

                                               

Бабезия

Пироплазмидтер немесе бабезиидтер - қарапайымдардың бір тұқымдасы. Пироплазмидтерді споровиктер немесе саркодалар класына жатқызады. Пироплазмидтер мүйізді ірі қара, жылқы, есек, шошқа, ит т. б. сүт қоректілер эритроциттерінде паразиттік тіршілік ...

                                               

Контрактура

Контрактура – буындардағы қимыл, қозғалу құбылыстарының шектелуі салдарынан аяқ, қолдың немесе олардың бөліктерінің бір қалыпта тырысып қалуы. Контрактура буын аумағындағы жұмсақ тіндердің әр түрлі өзгерісі салдарынан пайда болады. Контрактура па ...

                                               

Ми қабығы

Ми қабығы - ми мен жұлынды қаптап жатқан қабық. Ми қабығы - қатты, өрмелі және жұмсақ қабықтар болып үш қабатқа бөлінеді. Сыртқы қатты қабық тығыз дәнекер ұлпасынан құралған қалың қабық. Ми сауыты сүйектерімен және омыртқа өзегімен байламдар мен ...

                                               

Өрмелі қабық

Өрмелі қабық ; - жұлынның ортаңғы жұқа да нәзік қабығы. Оның екі беті эндотелиймен қапталған. Жұлынның сыртқы қатты қабығы мен өрмелі қабықаралығындағы қаттыасты кеңістікпен және өрмелі қабықпен оның астындағы жұлынның жұмсақ қабығы аралығындағы ...

                                               

Қалқанша без маңындағы бездер сырқаттары

Бұл бездер өте кішкене, саны да, салмағы да әртүрлі. Қалқанша без жанында төрт без табылып, олардың массасы орташа алғанда 0.35 г болады. Қалқанша без маңындағы бездер организмдегі кальция және фосфор алмасуына қатынасады. Без функциясының әлсіре ...

                                               

Сынап және марганецпен улану

Сынап - суық металл, 7 есе ауадан ауыр, 0°С температурада буланады, 38.9°С балқиды, электрикалық және жылулық, төзімділік қасиеті жоғары. Химиялық қасиеті бойынша, бұл металл тұрақты және қатты. Сынап көп металдармен тез бірігіп, қосылыстар - ама ...

                                               

Пестицидтермен улану

Негізінен пестицидтер ауыл шаруашьшығында кеңінен қолданылады. Өсімдіктерді қорғау, егін өнімділігін арттыру үшін әзірше кең таралған және бұл арзан химикаттар болып саналады. Сондықтан пестицидтерді өндіру кеңінен арттырылуда. Пестицидтерді қолд ...

                                               

Қатардағы сақтардың қабірлері (б. з. б. VII-II ғғ)

Қатардағы сақтардың қабірлері Сақ заманындағы қатардағы қауым мүшелерінің қабірлері көлемі, бейіттік құрылыстың кұрылымы мен қойылған заттары жөнінен бесшатырлық және есіктік үлгідегі патшалық қабірлерден мүлдем өзгеше. Сақ мәдениеті алдыңғы кезе ...

                                               

Бруцеллёз

Бруцеллёз. Бұл ауру осы аурумен ауыратын малдың сүтін ішуден болады. Ол сондай-ақ терідегі жырындылар мен жаралар арқылы организмге тарайды, бұл жағдай ауру малдарды күтіп-бағатын адамдарда жиі кездеседі, сонымен қатар ауру зақымданған ауамен дем ...

                                               

Жүйелі склеродермия

Жүйелі склеродермия терінің,ағзалар стромасының, склерозымен сипатталатын созылмалы ауру. Бұл аурда негізгі өзгерістер теріде көрінеді. Склеродермия нәтижесінде тері қалыңдап, тығыздалып өз серпімділігін жоғалтады. Науқас бетіне масқа кигізгендей ...

                                               

Эхинококк

Эхинококк – таспа құрттың бір түрі. Денесі 3 – 4 буыннан тұрады, ұзындығы 2 – 6 мм. Бір камералы, дамуы жетілген Эхинококк – іші сұйыққа толы, сырты қабықты көпіршік. Таспа түріндегі сатысы кейбір етқоректі және жыртқыш сүтқоректілердің ащы ішегі ...

                                               

Ферменттік катализ

Ферменттік катализ, биокатализ - фермент немесе энзим деп аталатын катализатордың қатысуымен организмде химиялық реакциялардың жылдамдығының артуы. Ферменттердің ерекшелігі өте талғамды және белсенділігін жоғары болып келуінде. Мысалы, каталаза ф ...

                                               

Жедел пневмония

Жедел пневмониялар - этиологиясы мен патогенезі әр түрлі болып келетін өкпе паренхимасы мен аралық тканьнің экссудативті қабынуы. Процеске тамыр жүйесі жиі қатысады.

                                               

Миелодисплазиялық синдромның альтернативті емдеу тәсілдері

Д3 витаминінің туындылары, pетиноидтар полихимиялық терапиясымен бірге тағайындайды), 5-азацитидин, децитабин 45 мг/м2 3 күнге әр 6 аптада 4-6 айналымға тағайындалады.

                                               

Созылмалы лимфолейкоз

Созылмалы лимфолейкоз - имунокомпонентті клеткалардың қатерсіз өспелеріне жатады. Бұл аурумен көбінесе 45 жастан асқан ер адамдар ауырады. Аурудың негізінде В-Т лимфоциттердің әр түрлерінің көбейіп, жиналуы жатады. Лимфоциттер барлық жүйелерді за ...

                                               

Ципрофлоксацин

Ципрофлоксаци́н - дәрілік зат, антибактериалды препарат фторхинолондар тобынан, II түрлерден. Саудалық атаулары: Ципролет, Ципрофлоксацин, Алципро, Бетаципрол, Ифиципро, Квинтор, Медоциприн, Микрофлокс, Цепрова, Цилоксан, Циплокс, Ципраз, Ципрекс ...

                                               

Анаэробтық инфекция

Анаэробтық инфекция - анаэробтық микроорганизмдер тудыратын, бұлшық ет пен дәнекер тіндерді зақымдайтын ауыр да улы жарақат инфекциясы. Анаэробтық инфекция - жарақаттың ең қауіпті асқынуы. Аэробтық микроорганизмдер тудыратын қабыну процестерінен ...

                                               

Тамшылы суару

Тамшылы суару, сондай-ақ ағыстық суару, микро суару немесе жергілікті суару ретінде белгілі, өсімдіктің тамырына қарай немесе жердің үстіңгі бөлігіне немесе тікелей тамырлық зонасына қақпақшалардың торы, құбырлар, түтіктер, эмиттер арқылы суды ба ...

                                               

Тұщы су гидрасы

Гидра суы таза, оттегіне бай баяу ағатын өзендерде, көлдерде, тоғандарда мекендейді. Ол көбінесе су өсімдіктерінің сынып түскен бұтақтарында мекендейді. Гидра өсімдікке ұқсас келеді. Оның қимылдайтын қармалауыштары бар денесі, сабақшасы және бір ...

                                               

Қан өндірілу теориясы

Қан өндірілуі – күрделі және көп кезеңді ажырау заңдылығының нәтижесінде жасушалардың жетілген элементтерінің қанға шығу үрдісі. Эмбрион дамуының екінші аптасының соңында ортаңғы ұрық жапырағынан гемопоэз тіндері түзіледі. Ол негізінен қан өндірі ...

                                               

Микроскоп

Басқа мағыналар үшін Микроскоп деген бетті қараңыз. Микроскоп грек. mіkros – ұсақ және грек. skopeo – көремін – жай көзге көрінбейтін нысандардың немесе олардың құрылымдық бөліктерінің бірнеше есе үлкейтілген кескінін алатын оптикалық прибор. Мик ...

                                               

Алдыңғы ми

Адамда алдыңғы мидың үлкен ми сыңарлары басқа бөлімдерінен әлдеқайда жақсы дамыған. Алдыңғы миды кейде соңғы ми деп те атайды. Үлкен ми сыңарлары оң жақ және сол жақ сыңарлардан тұрады. Әрбір ми сыңары сұр және ақ заттан құралады. Сыртындағы сұр ...

                                               

Бас миы

Орталық нерв жүйесінің негізгі бөлігі – ми. Ол ми сауытында орналасқан. Ересек адамда мидың салмағы 1400-1450 грамм құрайды. Мидан 12 жұп жүйкелер тарап, миды көптеген ішкі мүшелермен, беттің, мойынның еттерімен, тілмен, көзбен байланыстырады жән ...

                                               

Валь-дАран

Валь-д’Ара́н - Испания ауданы, Каталония автономды бірлестігіне қарасты Лерида провинциясының құрамына енеді. Солтүстігінде Францямен, оңтүстік-шығысында Уэска арагондық провинциясымен, оңтүстігінде Альта-Рибагорса, шығысында - Пальярс-Собирамен ...

                                               

Эндоцервицит

Жедел сатыдағы эндоцервицитті емдеу микроорганизім сезімталдылығына байланысты антибиотик тағайындау болып табылады. Емдеу жалпы жүргізіледі. Бұл кезде жергілікті ем қолдануға болмайды. Себебі жатыр мойынындағы инфекция жатыр ішіне немесе одан жо ...

                                               

Цитостатикалық ауруды емдеу

Цитостатикалық ауру – цитостатикалық әсерлердің салдарынан дамитын және ең алдымен сүйек миында, асқазан-ішек жолдарында, теріде, сондай-ақ бауырда бөлініп жатқан жасушалардың өлімінен туындаған полисиндромды дерт. Науқастарда цитостатикалық ауру ...