ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 335




                                               

Жұмсақ күш

Жұмсақ күш - бұл жалпы ішкі өнім, қаланың инфрақұрылымы сияқты тұрақты күшпен салыстырмалы түрде айтылатын ұғым, ол бір мемлекеттің мәдениет, құндылық, әлеуметтік жүйе сияқты өзіндік дамуына әсер ететін факторларды меңзейді. Жұмсақ күш ұғымын ең ...

                                               

Кірпік

Кірпік - сүтқоректілердің көзінің жоғарғы және төменгі қиығын жиектей орналасқан түк. Адам денесінде қабақтың бос жиегінің алдыңғы шетіндегі 2-3 қатар болып орналасқан. Олардың арт жағында "meibomian" деп аталатын без болады. Адам кірпіктерінің о ...

                                               

Сиыр

Сиыр, ірі қара, мүйізді ірі қара - сүтқоректілер класына жататын аша тұяқты, қуыс мүйізді, күйіс қайыратын жануарлар. Оның жабайы және қолға үйретілген түрлері бар. Қолға үйретілген Сиыр жабайы турдан тараған, ол біздің дәуірімізге дейін мыңдаған ...

                                               

Атеросклероз

Атеросклероз - қан тамырларының ішкі бетіне холестериннің сіңіп, жиналып, түйін тәрізді шоғырланып қалуы. Холестерин сіңіп қалған орын бастапқы кезде сары жолақ дақ түрінде болса, келе-келе қатайған түйінге айналады. Бұл түйіндер бір-біріне қосыл ...

                                               

Барылдауық қоңыздар

Барылдауық қоңыздар немесе Барылдақ қоңыздар, Ызылдақ қоңыздар – қатты қанаттылар отрядына жататын түн қоңыздары, жыртқыш қоңыздардың үлкен тобы. Жер шарында кең тараған 25 мыңдай түрі белгілі, оның 1000-ға жуығы Қазақстанда кездеседі, негізгі ту ...

                                               

Абсорбция

Физикалық абсорбция - абсорбат пен абсорбент арасында химиялық әрекетсіз өтетін абсорбция.

                                               

Архантроптар

Архантроптар – – қаңқа қалдықтарын зерттеу барысында адамдардың арғы тегіне жатқызылып жүрген тіршілік иелерінің ғылымдағы жиынтық атауы. Олар адам эволюциясының бірінші кезеңі, яғни, австралопитектер мен адамдар туысының ар

                                               

Тарихтың басталуы

Тарихтың ең ежелгі дәуірі – шамамен 2 миллион жыл бұрын адамдар пайда болған сәттен басталып, алғашқы мемлекеттер пайда болған сәттен аяқталды. Бұл тарихтың ең ұзақ бөлігі.

                                               

Біржарғақшалы органоидтар

Біржарғақшалы органоидтарға ең алдымен сыртқы жасушалық жарғақша жатады.Басқа біржарғақты органоидтар бір жарғақшамен жасушалардың цитоплазмасынан шектелген каналдардан,қуыстар немесе көпіршіктерден түзіледі. Нағыз вакуоль -тек қана өсімдіктерде ...

                                               

Симпатриялық түр түзілу

Симпатриялық түр түзілу бастапқы түр ареалының ішінде жүреді. Мұның бірінші жолы- картотиптің тез арада өзгеруіне байланысты жаңа түрдің түзілуі. Өсімдіктерде туыстығы жақын түрлердің хромосома сандары еселеніп келген топтары белгілі. Мысалы, хри ...

                                               

Евдоким Константинович Мазков

Евдоким Константинович Мазков - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, ұшқыш, звено командирі, ага лейтенант. Фрунзе қаласындағы аэроклубты, Орынбор әскери ұшқыштар мектебін бітірген. 3- Украина майданы 17-әуе армиясы 9-аралас авиация корпусы 305-штурм ...

                                               

Қарасан

Қарасан - жіті өтетін, жұғымтал емес, бұлшық еттердің басып көргенде сықырлайтын қабынуы арқылы ерекшеленетін жануарлардың жұқпалы ауруы. Қоздырушысы - лат. Clostridium chauvoei.

                                               

Өлім

Өлім - организмдегі биологиялық, физиологиялық, биохимиялық процесстермен функияларының доғарылуымен сипатталатын жансыз қалпы. Өлім құбылысына сипаттама беретін ғылым –танатология. Өлім бірімен-бірі жалғасатын бірнеше кезеңдерден тұрады. Термина ...

                                               

Француз өнері

Бұл кезеңде француз өнері ежелгі антикалық және ренессанстық үлгі ретінде ұстанып, соны жаңаша, классикалық бағытта дамытты. Ондағы ғимараттар, әдетте, симметриялы нақты жобада салынады. Төбесі мансарлы шатырлармен жабылды. Ол осы стильді ойлап т ...

                                               

Жак Кусто

Жак-Ив Кусто́ - әйгілі француз мұхит зерттеушісі, фотограф, режиссёр, өнертапқыш, көптеген кітаптар мен фильмдер авторы. Француз академиясы мүшесі. Құрметті Орден легионы командоры. Капитан Кусто фр. Commandant Cousteau ретінде танымал. Эмиль Ган ...

                                               

Ренессанс пен реформация мәдениетіндегі философия

XV-XVІ ғғ. Батыс Европада Ренессанс құбылысы өтті. Бұл антика мәдениетін қайта жаңғыртумен байланысты дүниеге келген құбылыс еді. Қайта өрлеу дәуірі философиясы екі кезеңге бөлінеді: 1)гуманизм кезеңі, 2) натурфилософия кезеңі. Қайта өрлеу дәуірі ...

                                               

Фрэнсис Бэкон

Фрэнсис Бэкон - ағылшын философы, ғылыми зерттеудің тәжірибеге сүйенген методологиясын ұсынған. Эмпиристік бағыттың негізін салушы, саяси қайраткер. Ұлыбритания лорд-канцлері, корольдан кейінгі екінші тұлғасы. "Білім - күш" деген қанатты сөз айтқан.

                                               

Тістердің дамуы

Адам тістері шамамен ұрықтық дамудың жетінші аптасында құрыла бастайды. Осы кезде болашақ жоғарғы және төменгі жақ сүиегінің альвеолярлы өсінділері аймағында ауыз қуысын қаптайтын эпителийің қалындаған жері пайда болып, ол доға тәрізді табақша тү ...

                                               

Бұғылар

Бұғылар, бітеумүйізділер - жұптұяқтылар отрядына жататын жануарлар тұқымдасы. Бұғының отыз түрі бес тұқымдас тармағына бөлінеді: құдырлар; мунтжактар; су бұғылары; нағыз бұғылар; Америка бұғылары. Бұғы Азия, Еуропа, Америка және Солтүстік Африкад ...

                                               

Малдың жасын айыру

Малдың жасын айыру - маңызды зоотехниялық шаралардың бірі. Көбіне малдың жасы тістері мен мүйіздерінің жетілу ерекшеліктері бойынша анықталады. Сиыр буаз болғанда мүйізінің өсуі күрт баяулап, бунақ пайда болады. Осы бунақтар санына 2 жыл қосу арқ ...

                                               

Аңтәрізді кесірткелер

Аңтәрізді кесірткелер. Аң тәрізді кесірткелерден сүт қоректілердің алғашқы өкілдері шыққан. Аңтәрізділер тас көмір дәуірінің соңында пайда болып, перм дәуірінде көбейіп алуан түрі тіршілік еткен. Отряд болып бөлінген, қарапайым құрылысты пеликоза ...

                                               

Аӊ тәрізді кесірткелер

Аӊ тәрізді кесірткелерден сүтқоректілердің алғашқы өкілдері шыққан. Аң тәрізділер тас көмір дәуірінің соңында пайда болып, перм дәуірінде көбейіп алуан түрі тіршілік еткен. Отряд болып бөлінген, қарапайым құрылысты пеликозаврлар Реlусоsаurіа коти ...

                                               

Мыңжылдық Даму Мақсаттары

Мыңжылдық Даму Мақсаттары - 2000 жылдың қыркүйегінде Нью-Йорк қаласында Мыңжылдық Саммитінде БҰҰ мүше мемлекеттердің қабылдаған Мыңжылдық Декларациясына негізделген сегіз халықаралық даму мақсаттары. 193 БҰҰ мүше елдерінің барлығы және 23 халықар ...

                                               

Гистоплазмоз

Қоздырғышы аспирационды механизммен берілетін сапронозды терең жүйелі микоз. Histoplasma capsulatum туыстастығына жататын екі фазалы немесе диформды саңырауқұлақпен туындайды.Контагиозды емес; мицеллярлы және ашытқы түрлері кездеседі. Клиникалық ...

                                               

БҰҰ мыңжылдық декларациясы

2000 жылдың 6-8 қыркүйек аралығында болып өткен саммитте, Бірікккен Ұлтттар Ұйымының штаб-пәтерінде, әлемдік көшбасшылар "Мыңжылдық Декларациясын" қабылдаған болатын және осы құжатты қабылдауға әлемнің 189 елі қол қойған. Мыңжылдық Декларациясыны ...

                                               

Білдек

Білдек – әр түрлі материалдарды өңдеуге арналған машина. Кейде өндірісте қолданылатын сүйемелдеуші құрылғыны да білдек деп атайды. Металл кесу, ағаш кесу, тас, тас өңдеу білдектеры болады. Тоқыма өндірісінде тоқу білдегі қолданылады. Білдектің со ...

                                               

Гриль

Гриль - ет және балық тағамдарын дайындауға арналған инфрақызыл қыздырғышы бар шағын қуыру құрылғысы. Айналма өткізбесі, қызуды реттегіші болады.

                                               

Период

Период: Тербелiс периоды - дененiң бiр жайдан, бiр бағытта екi рет өтетiн секундтық уақыт аралығы, оның керiсi жиiлiк. Жартылай ыдырау периоды - берiлген изотоптың ядролық саны екi есе азаятын уақыт аралығы. Физикада, астрономияда Химияда Математ ...

                                               

Жоңғылау

Жоңғылау - кескіш құрал - жоңғыш айналмалы өнделетін дайындама ілгерілемелі қозғалыстармен жаңқа алып тастау арқылы металдар мен металл емес материалдарды өңдеу. Ағаш материалдарды және металдарды өңдеуде кескіш құрал жоңғыға айналма, ал өңделеті ...

                                               

Лаг

Лаг - кеменің жұру жылдамдығын және ағысты ескермей, суға қатысты алғандағы жүрілген қашықтықты анықтауға арналған навигациялық құрал. Неғұрлым кең таралған Лагқа гидравликалық Лаг пен айналма Лаг жатады.

                                               

Жону

Жону - айналмалы, спиральды және бұрама пішінді дайындамалардың сыртқы беттерін кескіш құралмен жонып өңдеу процесі. айналмалы денелердің сыртқы, ішкі және түпкі беттерін өңдеу, сонымен қатар кескіштердің көмегімен шиыршықты және бұрандалы беттер ...

                                               

Бұрғылау балғасы

Бұрғылау балғасы, перфоратор - тау жынысы, бетон, кірпіш қаламасы сияқты табиғи және жасанды материалдарда шпурлар бұрғылауға арналған айналма және ұрма-соқ әрекетті машина. Бұрғылау балғасы - негізінен электрлік және пневматикалық машина. Кейде ...

                                               

Халиде Эдиб Адывар

Адывар Халиде Эдип - түрік жазушысы. "Савие Талиб", "Ханда", "Соңғы шығарма" атты әуелгі романдарында әйел бейнесін ұнамды каһарман етіп, алғаш рет түрік әдебиетіне еңгізді, асыл жанды, рухы күшті әйелдердің жарқын бейнесін жасады. "Жаңа Тұран" р ...

                                               

Еуропаның солтүстігіндегі халықтар

Еуропаның солтүстігіндегі Ресейде орыстардан бөлек, карелдер, саамдар және басқа да ұлыстар өмір кешеді. Карелдер-Карелия республикасында және онымен көршілес аймақтарда тіршілік ететін халықтар. Бұл халықтың тарихы тереңде жатыр.IX ғасырдың басы ...

                                               

Зеңбірек

Зеңбірек – ұңғылы артиллерияның басқа өкiлдерi, сондай гаубицалар немесе мортира, зеңбiрек дiңгектiң үлкен ұзарты, снарядтың бастапқы жылдамдығы және алысқа ататындықпен айырмашылығы болады, бiрақта ол төбе кiшiсi максимал бұрышы болады. Гаубицал ...

                                               

Тұрмыстық дәстүрлі-аңыздық нышандар және әшекейлер

Бақайшық сүйектер көбірек аттарға тән. Сирек - ұсақ тұяқты жанурларда кездеседі. Бұлар адам асырайтын немесе аулайтын хайуанаттар. Ботайлықдың бүкіл ХКТ үлгісі, жалпы өмір салты атпен байланысты. Яғни, аттың жоғары қоғамдық маңыздылығы ботайлықта ...

                                               

Көп білікті буындар

1)Шартәрізді буын.Буындық беттірінің бірі дөңес,шар тәрізді пішінді буын басын,ал басқасы тиісінше оиыс буын тілігін тузеді. Теориялық тұрғыдан қозғалыс шар радиустарына сәикес келетін көптеген біліктер айналасында жасалуы мумкін,брақ іс жүзінде ...

                                               

Остеоартроз

Үлгі:Infobox disease Остеоартроз - остеоартроз. Қабыну процесі білінбей буын тканьдерінің азғындап, босаңсып бүлінуінен болатын өзгеріс, қол-аяқ, омыртқа бағанасы буындарынын дегенерациялы-дистрофиялық ауруы. Бұл ауруда буындардың шеміршегі ыдыра ...

                                               

Остеоартроз (ОА)

Остеоартроз – қол–аяқ, омыртқа бағанасы буындарының дегенерациялы – дистрофиялық ауруы. Бұл ауруда буындардың шеміршегі ыдырап жойылады, осыдан сүйектердің беттері жалаңаштанады, шеттік остеофиттер және екіншілік синовит дамиды. Негізінде, буын ш ...

                                               

Қант диабетінің диетасы

Қантты диабет ағзада инсулиннің абсолютті немесе салыстырмалы жеткіліксіздігінен туындап және көмірсу, май, ақуыз алмасуларының қатты өзгеруімен сипатталатын ауру. Сырқаттың екі негізгі түрін ажыратады: I типі – инсулинге тәуелді, II типі - инсул ...

                                               

Деформациялаушы остеоартроз

Деформациялаушы остеоартроз - қол-аяқ, омыртқа бағанасы буындарының дегенерациялы-дистрофиялық ауруы. Бұл ауруда буындардың шеміршегі ыдырап жойылады, осыдан сүйектердің беттері жалаңаштанады, шеттік остеофиттер және екіншілік синовиит дамиды. Не ...

                                               

Мультипликатор және акселератор

Мультипликатор – көбейткіш, ал акселератор – жылдамдату, деген мағынаны білдіреді. Мультипликатор –бұл инвестицияның өзгерісімен ұлттық табыс өзгерісі арасындағы байланысты көрсететін коэффициент. K=dY/dI; мұнда: dY – ұлттық табыстың өзгерісі, dI ...

                                               

Темір тапшылық анемиясының жіктемесі

Темір тапшылық күйлер амбулаторлық-клиникалық тәжірибеде жиі кездесетін, темір алмасудың бұзылысымен жүретін адамның микроэлементоздарының бір түрі және қазіргі көзқарас бойынша оның 3 сатысын ажыратады. 1. Жасырын алды сатысы – тіндік темір тапш ...

                                               

Бақа оты тұқымдасы

Бақа оты тұқымдасы - суда өсетін көп жылдық дара жарнақты өсімдіктер тұқымдасы. Жапырағы су бетінде қалқып не су ішінде өсіп тұрады. Гүлі: актиноморфты күлтесі реңді немесе көріксіз. кейбіреулерінде қос жынысты көпшілігінде дара жынысты Бір аналы ...

                                               

Күрделігүлділер немесе астралар тұқымдасы

Күрделігүлділер, немесе астралар тұқымдасы Бұл тұқымдаста 18 - 20 мыңдай, түр бар. Өмірлік формалары кішігірім ағаштар бұталар, лианалар, жартылайбұталар, көпжылдық және біржылдық шөптесін өсімдіктер. Көп жағдайда олар өрмелеп өседі, кейде суккул ...

                                               

Бүргелер

Бүргелер - жылықандылардың - құстар мен сүткоректі жануардың - қанын соратын ұсақ паразит насекомдардың бір отряды. Аузы шағуға, соруға икемделген, көзі екеу, кейбіреуі соқыр, қанатсыз, денесі түкті, жұмыртқа күйінде - 12, дернәсіл түрінде - 8 - ...

                                               

Инемен тігілетін тігістер

Инемен тігілетін тігістер - инемен тігілетін тігістер. Адамзат киім-кешек тігу барысында сан ондаған тігіс түрлерін ойлап тауып, әр тігістің ерекшеліктері, көрінісіне қарай ат қойып, айдар тағып отырған. Тігіс түрлері адамзаттың үстіне киім, лыпа ...

                                               

Велосипед

Велосипед - адам күшімен қозғалатын көлік түрі. Көбінесе екі доңғалақты, кейбір кездерде үш доңғалақты түрлері де кездеседі. Бірінші велосипедтер Еуропада 19 ғасыр пайда болып, одан бері әлемге кең тарап, қазіргі дағдылы кейіпіне дейін дамып келг ...

                                               

Ми сауыты

Ми сауыты - ми қорабының қабырғасын түзетін бас қаңқасының сүйектері. Олар 4 жүп және 4 тақ бас сүйектерден тұрады. Жүп сүйектерге: самай сүйек, төбе сүйек, мандай сүйек және қанатша сүйек, ал тақ сүйектерге:шүйде сүйек, сынаша сүйек, торлы сүйек ...

                                               

Г.Харди-В.Вайнберг заңы

1908 ж. ағылшын математигі Г.Харди және неміс дәрігері В.Вайнберг панмикстік популяциялардағы генетикалық үдерістерді сипаттаған. Оны Харди-Вайнберг заңы деп атайды. Харди-Вайнберг заңы төмендегі шарттар орындалған жағдайларда байқалады: даралард ...