ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 326




                                               

Барін

Барін - ежелгі тайпа. Барін туралы алғашқы мағлұматтар 1241 жылы жазылған" Моңғол ун ниуча тобчи’ан” атты шығармада кездеседі. Рашид әд-Диннің айтуынша, Барін - моңғолдардың жергілікті нирун руына жатқан және дурбундармен туыстас. Тарихи жазбалар ...

                                               

Толы ауданы

Толы ауданы Қытай Халық Республикасы Іле Қазақ автономиялық облысының Тарбағатай аймағына қарасты әкімшілік-территориялық құрылым. Жер ауданы: 21000 шаршы километр, халық саны 100 мыңнан асады,бұның ішінде қазақтар 73 мыңды құрайды,яғни 73% дан а ...

                                               

Шыңғысхан (роман)

"Шыңғысхан" - орыстың жазушысы,тарихи романдарымен аты шыққан В.Г.Янның аса көрнекті туындысы. Алғаш рет бұл шығарма 1939 жылы жарық көрді. Ол Мемлекеттік сыйлыққа ие болды. Бұл шығарма "Моңғолдар шапқыншылығы" трилогиясының бірінші бөлімі болып ...

                                               

Орта ғасыр кезеңінің антропологиясы

Орта ғасыр кезеңінің антропологиясы – Қазақстанда орта ғасырларда өмір сүрген халықтардың морфофизиологиялық ерекшеліктеріне байланысты зерттеліп, анықталған мәліметтер жиынтығы. Көне түркілер кезеңінен қалған краниологиялық деректер Қазақстан ау ...

                                               

Ардебил (остан)

Ардебил останы - Иранның 31 останының бірі. Иранның солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан, Әзірбайжанмен, Шығыс Әзірбайжан, Занжан және Гилян остандарымен шекаралас. Остан 1993 жылы Шығыс Әзірбайжанның шығыс бөлігінен және Гилян останның солтүстік ...

                                               

Тарихи жәдігерлер

Тарих – бір күнде зерттелетін шаруа емес, сондай-ақ заттай деректер мен жазба құжаттардың көмегінсіз тарихты зерттеу де мүмкін емес. Сондықтан тарихшылар көп ізденіп, ежелгі дәуірден сақталған тарихи деректерді мұқият зерттей отырып, адамзат бала ...

                                               

XI-XII ғасырлардағы Русь

Киев қаласы славян мемлекеті Киев Русінің астанасына айналды. Бұл мемлекет IX ғасырда құрылған болатын. Киев кінәздігінің жері бірте-бірте өсе берді. XI ғасырда Киев Русі Балтық теңізі мен Қара теңіздің, Днестр мен Еділдің аралығын алып жатты. Құ ...

                                               

Балабақша

Балабақша - мектеп жасына дейінгі балаларды тәрбиелейтін мекеме. Мұндай мекеменің ең алғашқы үлгісін неміс педагогы Фребель ұйымдастырған. Еліміздегі тұңғыш Балабақша Алматы қаласында 1917 жылы ұйымдастырылып, онда 100-ге тарта бала тәрбиеленді. ...

                                               

Дания елі

Дания халқы 5220 мың адам 1997 жыл. 1980 жылдары халық саны тұрақты болған,ал 1990 жылдан бастап оның саны өсуы байқалды.Негізінен иммиграция есебінен жылына 11 мың адам. Копенгаген қаласында, Фредериксберг және Гентофте коммуналарында шамамен 62 ...

                                               

Бозарық

Бозарық – Шымкент қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, ауылдық округ орталығы. Шымкент қаласынан солтүстікке қарай 10 км жерде, Сайрамсу, Қызылсу өзендерінен тартылған Бозарық өзенінің бойында. Тұрғыны 2.6 мың адам. 1929 ж. Сайрам ауылынан қоныс ауда ...

                                               

Киік-қоба

Киік-қоба - ерте палеолит қонысы, Белогорск уезінде, Қырым тау етегінде, Зуя өзенінің оң жағалауында, Зуя елді-мекенінен оңтүстігінде 8 км, Симферополь қаласынан 25 км қашықтықта орналасқан. Төбенің гротоны оңтүстікке қарайды, оның ауданы 50 м² қ ...

                                               

Иссадағы соғыс

Иссадағы соғыс Б. з. б 333 жылдың қарашасында Сирия мен Киликияның шекарасында, Исса жазығында Македония билеушісі Ескендір мен парсы патшасы үшінші Дарий алғаш рет бір бірімен бетпебет келді. Македониялықтарбір жыл бойы Парсы империясы жерінде с ...

                                               

Ашхабадтағы жер сілкінісі

Ғашықабаттағы зілзала - 1948 жылдың 6 қазанында Ашхабатта болған зілзала. 1948 жылдың 6 қазанында түнгі сағат бірден он екі минут өтіп, халықтың бәрі қатты ұйқыда жатқанда Ашхабатта 9 баллдық зілзала болған. Бар-жоғы 15-20 секундке созылған сол з ...

                                               

Шөбере алақанынан су ішу

Қазақ үшін өмірдің бір қызығы – шөбере алақанынан су ішу. "Адам ұрпағымен мың жасайды" дейді халық даналығы. Демек бала сүю, ұрпақ өсіру әр адам үшін тіршілік парызы. Соның ішінде "шөбере" деп аталатын төртінші ұрпақ көру көп нәрсені аңғартады. Б ...

                                               

Оскар Дела Хойя

Оскар Де Ла Хойя - американдық кәсіпқой боксшы, бірінші орта салмақта өнер көрсеткен. 1992 жылғы Олимпиаданың 60 килограммға дейінгі чемпионы. Екінші жартылай жеңіл салмақтағы, лёгкой, бірінші жартылай орта, жартылай орта, бірінші орта және орта ...

                                               

Улисс

"Улисс" - ирланд жазушысы Джеймс Джойстың екінші ең беделді романдарының бірі. Шығарманың жазылуы 7 жылға созылды. Америкалық "The Little Review" журналында 1918 жылдан бастап 1920 жылға дейін бөліктері жарияланып тұрды. Францияда 1922 жылдың 2 а ...

                                               

Автовокзал

Автовокзал - қалааралық автобус жолдарының соңғы және тораптық пункттерінде жолаушылар мен автобус қызметкерлеріне қызмет көрсетуге арналған қала ғимараттары кешені. Ол жолаушылар үйі, ішкі көлік аумағы және вокзал алаңынан тұрады. Автовокзал ғим ...

                                               

NOMAD каскадёрлер тобы

NOMAD - Қазақстандық каскадёрлік топ. Қазақ мемлекеттік циркі негізінде құрылған. Басшысы - Жайдарбек Күнғожинов. Құрамында 40 каскадёр мен 30 үйретілген жылқы бар. Голливуд, Ресейдің атыс-шабыс фильмдерінде каскадёрлік жұмыс атқарады. Қазақстанд ...

                                               

Қалмақ-ноғай қатынастары

Қалмақ-ноғай қатынастары - 17 ғасырда Үлкен Ноғай ордасының күйреуіне алып келген соғыстар. Ноғайлар мен қалмақтар арасындағы алғашқы әскери қақтығыстар 1607 жылы көктемде Жем өзенінің бойында басталды.1610 жылдан бастап Арал теңізінің маңайы тұр ...

                                               

Қараноғай

Қараноғай – ноғай халқының бір бөлігі. Орта ғасырлардан Солт. Кавказды мекендеп келеді. 16 ғ-дың 2-жартысында Орыс мемлекеті Қазан мен Астрахан хандықтарын жаулап алғаннан кейін, Ноғай Ордасы ыдырап кетті. Ноғайлардың Солт. Кавказды мекендеген ке ...

                                               

Жембойлық

Жембойлық - Украинаның оңтүстігінде Днепрдің сағасы мен Қырым түбегінің арасындағы тарихи аймақ - қазір Херсон мен Запорож облыстарының аумағы. XVIII ғасырда осы аймаққа өз атын берген ноғай ордасының бірі мекендеді. XVII ғасырдың басында бұл ноғ ...

                                               

Жедішкөл

Жедішкөл - Украинаның тарихи аймағы, Днепрдің шығыс жағалауында, Запорожьеден оңтүстікте орналасқан. Қазір бұл Херсонның солтүстігі және Запорожье облыстарының оңтүстік-батысы. 1728 жылдан бастап XVIII ғасырда осы жерде көшіп-қонып жүрген аттас н ...

                                               

Едисан Ордасы

Едисан Ордасы - Қобан даласынан шыққан және 1728 жылдан бастап Днепр, Оңтүстік Буг мен Днестр арасындағы оңтүстік далаларды алып жатқан Кіші Ноғай Ордасының бір бөлігі, Қара теңіз жағалауынан солтүстікке қарай Кодыма өзеніне дейін. Орданың орталы ...

                                               

Қарасай

Елді мекендер: Қарасай – Ақмола облысы Ақкөл ауданындағы ауыл. Қарасай – Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданындағы ауыл. Қарасай – Ақтөбе облысы Ырғыз ауданындағы ауыл. Қарасай – Алматы облысы Жамбыл ауданындағы ауыл. Қарасай – Шығыс Қазақстан облыс ...

                                               

Қалмақтардың Еділге көшуі

Қалмақтардың Еділге көшуі - 17 ғасырдың бірінші жартысында болған тарихи оқиға. Бітпейтін соғыстар мен жайылым жерлер үшін өзара тартыс нәтижесінде ойраттар 16 ғасырдың соңы мен 17 ғасырдың бас кезінде екі топқа бөлінді. Билік үшін тартыста жеңіл ...

                                               

Қазақ-башқұрт қарым-қатынасы

Башқұртстан мәдениеті дәстүрлі ұлттық мәдениет арнасында қалыптасты. Ежелден іргесі ажырамаған тұрмысында, тілінде, салт-санасында ұқсастықтар көп қазақ пен башқұрт туысқан халықтар болғандықтан, Алтын Орда, Ноғай ордасы кезеңдерінен қалған батыр ...

                                               

Ақиқат сыйы

"Ақиқат сыйы" - тарихи- әдеби шығарма. Түпнұсқасы сақталмаған. 14 - 15 ғ-да жасалған 3 түрлі көшірмесі бар. Оның ішінде ең ескісі - 1444 жылы Самарканда Арсылан Қожа тархан Әмірдің жазу шебері Зәйнүл Әбідін бин Сұлтан Бақыт Журжани Құсайынның көш ...

                                               

Мемлекеттік қайраткерлердің нақыл сөздері

Мемлекеттік қайраткерлердің нақыл сөздері - Әбу Насыр Әл-Фарабидің еңбегі. Бұл еңбекте дүние, қоғам, мемлекет, адамдардың қатынастары туралы заманнан озық тұрған пікірлер, пайымдаулар айтылады. Әл-Фарабидің қоғамдық-саяси көзқарастары анық байқал ...

                                               

Қасиетті Платон мен Аристотель көзқарастарының ортақтығы туралы

Қасиетті Платон мен Аристотель көзқарастарының ортақтығы туралы - Әбу Насыр Әл-Фарабидің философиялық еңбегі. Кітаптың мақсаты - Платон мен Аристотельдің шығармаларындағы қарама-қайшы болып көрінетін кейбір ұстанымдарды дұрыс түсіндіру, деп автор ...

                                               

Вакуум туралы

"Вакуум туралы" - Әбу Насыр Әл-Фарабидің іргелі трактаттарының бірі. Бұл еңбектің арабша нұсқасы түрікше және ағылшынша аудармаларымен бірге 1951 жылы Түркияның Анкара қ-нда басылып шықты. Әл-Фараби бұл еңбегінде вакуумның жоқ екендігін ежелгі гр ...

                                               

Алмагеске қосымша кітап

"Алмагеске қосымша кітап" - Әбу Насыр Әл-Фарабидің грек оқымыстысы Птолемейдің "Альмагесін" өңдеуге арнаған "Альмагеске түсініктемеден" кейінгі екінші еңбегі. Мұнда қарастырылған астрономия мәселелер арифметика есептеулерсіз таза геометриялық-алг ...

                                               

Философияны оқу үшін алдымен не білу керек

Философияны оқу үшін алдымен не білу керек - Әбу Насыр Әл-Фарабидің еңбегі. Мұнда ол Аристотельдің философиясын меңгеруге қажет болатын тоғыз шарт жайлы өз пікірлерін ортаға салып, бұл туралы былай дейді: оның шыққан қаласы; философияның практика ...

                                               

Интеллект сөзінің мағынасы жайында

Интеллект сөзінің мағынасы жайында пайымдама - Әбу Насыр Әл-Фарабидің еңбегі. Мұнда ол интеллект сөзінің алты мағынасын талдайды: қарапайым сөзқолданыстағы мәні, мутакаллимдердің қолдануындағы мәні, Аристотельдің сәйкесінше "Дәлелдеме", "Этика", ...

                                               

Астрологиялық трактат

"Астрологиялық трактат" - Әбу Насыр Әл-Фарабидің астрологияға арналған белгілі шығармасы. Толық атауы - "Астрологиялық болжамдарда не дұрыс, не теріс". Орысша аудармасы 1975 жылы Алматыда "Ғылым" баспасынан жарық көрген ұлы ғұламаның "Математикал ...

                                               

Барұңғар

Барұңғар - оң қанаттағы әскер. Көшпелілер мемлекетін құрайтын ру-тайпаларды да, олардан жасақталған әскерді де оң қанаттағылар, сол қанаттағылар деп екі топқа бөлген. Шыңғыс хан кезінде сол қанатты жоңғар, ал оң қанатты Барұңғар деп атаған. Осы е ...

                                               

Донато Браманте

Донато Браманте di Pascuccio di Antonio detto il Bramante; 1444, Ферминьяно - 1514 ж. 11-сəуір, Рим) - Жоғарғы Өркендеу архитектурасының негізін салушы жəне ірі өкілі. Оның ең атақты еңбегі батыстық христиан дінінің басты шіркеуі - Ватикандағы Қа ...

                                               

Airbus A300

Airbus A300 - жақын- және ортамагистральды көпорынды жолаушы ұшағы. Еуорпалық Airbus Industrie консорциумының алғашқы ұшағы. Сонымен қатар ол әлемдегі ең алғашқы екі қозғалтқышты кеңфюзеляжды ұшақ.

                                               

Француз-Орыс соғысы (1812-1814)

Француз-Орыс соғысы, Отан соғысы – Бұл соғыс империялық Франция мен Ресей империясы арасындағы саяси және экономикалық қайшылықтарға, әсіресе Наполеон жүргізген басқыншылық соғыстарға байланысты басталды. Соғыс Напелон әскерінің Ресей империясыны ...

                                               

Грюнвальд шайқасы

Грюнвальд шайқасы - 1410 жылы 15 шілдеде болған 1409-1411 жылғы "Ұлы соғыстың" шешуші шайқасы. Польша Корольі Владислав II Ягайло және Литва әміршісі Витовттың бастаған біріккен Поляк-Литва одағы тевтондық орденнің армиясын жеңіп шешуші жеңіске ж ...

                                               

Google Chrome

Басқа мағыналар үшін Google деген бетті қараңыз. Google Chrome - бұл Google компаниясының Chromium еркін браузері мен веб-парақшаларды көрсететін WebKit жүргіртпесінің қозғағыш негізде жасалған браузер. Алғашқы beta-нұсқасы 2008 жылдың 2 қыркүйег ...

                                               

Буффалодағы L-188 ұшақ апаты

Буффалодағы L-188 ұшағымен болған апат - Braniff Airways әуе компаниясының Lockheed L-188A Electra ұшағымен 1959 жылы 29 қыркүйегінде болған апат. Жаңа авиалайнер қолайлы ауа райында Хьюстоннан Далласқа кәдуілгі жолаушы тасымалы рейсін жасап жатқ ...

                                               

Каннелтондағы L-188 ұшақ апаты

Каннелтондағы L-188 ұшағымен орын алған апат - Northwest Airlines әуе компаниясының Lockheed L-188C Electra ұшағымен 17 наурыз 1960 жылы орын алған ірі ұшақ апаты. Авиалайнер 63 адамымен Чикагодан Майамиге қарай жолаушылар тасымалы рейсін жасаған ...

                                               

Бостондағы L-188 ұшақ апаты

Бостондағы L-188 ұшағымен болған апат - 1960 жылы 4 қазанда сейсенбі күні кешке Бостон қаласының шет жағында болған ірі авиациялық апат. Турбиналы-винтті Lockheed-188A Electra авиалайнерімен Eastem Air Lines америкалық авиакомпаниясы Бостоннан Фи ...

                                               

Lockheed C-130 Hercules

Локхид C-130 Геркулес - орта және үлкен қашықтықтағы америкалық әскери-көліктік ұшақ. АҚШ, НАТО елдері және басқа да бірқатар елдердің негізгі әскери-көліктік ұшағы. 2014 жылы әлемдегі ең көп таралған әскери-көліктік ұшақ болып табылады.

                                               

Кейінгі қайта өрлеу дәуірінің суретшілері

Ұлы кескіндемеші, мүсінші, сәулетші, инженер, математик Леонардо да Винчи Флоренция мен Пиза аралығындағы Албан тауларының етегіне, Винчи қалашығы маңындағы Анкиано селосында 1452 жылы дүниеге келеді. Оның балалық шағы өткен жердің табиғаты аса ғ ...

                                               

Оралға - 350 жыл кітабы

"Оралға - 350 жыл" - Н.Чесноковтың кітабы. Орал қаласының тарихы бойынша құжаттық мағлұматтарды жинақтаған очерк. Таралымы 9 мың дана. Оқырман назарына тарихта із қалдырған оқиғалар - Е.И.Пугачев бастаған шаруалар көтерілісі, қазан революциясы, К ...

                                               

Ертіс шебі

Ертіс шебі – 18 ғасырдың 1-жартысында патшалық Ресейдің қазақ даласын біртіндеп отарлау саясатына орай салған бекіністері. Оның құрамына Ямышев, Омбы, Железин, Семей, Өскемен, Семияр бекіністері енді.

                                               

Иван Иванович Неплюев

Иван Иванович Неплюев - Орынбор генералы - губернаторы. 1744 жылы қазақ халқын ата қоныстарынан ығыстыру жөнінде қосымша жобаның авторы. Бұл жобада қазақтарды Орал мен Сібір жағынан қоршауға алу жоспарланған еді. Әсіресе, Жайық қалашығы, Орынбор, ...

                                               

Сам

Сам қаласы Сам - Маңғыстау облысы, Бейнеу ауданы жерінде орналасқан, Үстірттің солтүстігіндегі құмды алқап. Сам - Маңғыстау облысы Бейнеу ауданында орналасқан сор. Сам - Маңғыстау облысы Бейнеу ауданындағы ауыл. Сам - Ақтөбе және Маңғыстау облыст ...

                                               

Көшпенділер

Көшпенділер - көшіп-қонып тіршілік ететін, негізгі кәсібі – мал-шаруашылығы болып табылатын халықтар. Кейбіреулері аңшылықпен, ал әлдебір оңтүстік-шығыс Азия теңіз көшпенділері балық аулаумен ауналыс-қан/-ады. Көшпенді ұғымы кезінде егінші, балық ...