ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 315




                                               

Күреңоттар тұқымдасы

Күреңоттар тұқымдасы – қос жарнақты, бір не көп жылдық шөптесін, кейде шала бұта, бірақ бұта, ағаш түрінде сирек кездесетін өсімдіктер. Күреңоттар тұқымдасының қоңыржай және субтропиктік аймақтарда өсетін 20 туысы, 650-дей түрі бар. Қазақстанда к ...

                                               

Қиғаш шоқшабас папоротник

Қиғаш шоқшабас папоротник Қарапайым топ өкілі, ежелгі палеозой эрасынан келе жатыр жасы 200 млн жылдан көп. Бұл түр жер шарына кең тараған. Қазақстанда шалғынды беткейлерде, Тянь-Шань, Жоңғар Алатауы және Алтай альпілік белдеулеріндегі тастақты ы ...

                                               

Батпақ жылантамыры

Батпақ жылантамыры – сүйсіндер тұқымдасының жылантамыр туысына жататын сирек кездесетін, саны қысқарып бара жатқан түр. Қазақстанның солтүстігінде және шығыс пен оңтүстік тауларында -Алтайдан Батыс Тянь-Шаньға дейін кезедеседі. Республика жерінен ...

                                               

Ағын

Ағын – табиғаттағы су айналымы процесінің нәтижесінде судың жер бетімен және оның астымен ағуы. Беткі және жер асты ағыны болып екіге бөлінеді: Беткі ағын өз алдына беткейлік және арналық болып ажыратылады. Ағын мөлшері және режимі жауын-шашын ме ...

                                               

Сабақтың бойлап және жуандап өсуі

Сабақтың бойлап өсуі ең ұшынан басталады.Сабақ пен бұталары ұшынын ұзарып өседі.Өсімдіктің ұзарып өсуі-төбе бүршігіне,жан жағына жайылып,өсу жанама бүршіктеріне байланысты.Егер сабақтың ұшын кесіп тастаса,ұзарып өсу тоқталады.Қолтық бүршіктерден ...

                                               

Қырықбуын

Тұқымдас тармағында әр түрлі мәлімет бойынша 15-тен 32-ге дейін өсімдіктердің түрі бар. Оңтүстік Америка мен Оңтүстік Африкада кең, таралған. Еуразияда 11 түрі өседі. Олар өзен жағалауларында, орманда, қалың бұта арасында, ылғалы мол жерлерде өсе ...

                                               

Атмосфера

Басқа мағыналар үшін Атмосфера деген бетті қараңыз. Атмосфера гр. ατμός - "бу" және гр. σφαῖρα - "шар" - жердің ауа қабығы. Атмосфера – ауа, химиялық қоспалар мен су буынан тұратын күрделі жүйе. Ол биосферадағы физико-химиялық және биологиялық пр ...

                                               

Күн (жұлдыз)

Күн - Күн жүйесінің орталық денесі, Жерге ең жақын жұлдыз. Күн – спектрлік класы G2V, абсолют жұлдыздық шамасы +4.83 болатын сары ергежейлі жұлдыз. Ол біздің Галактика центрінен 9 – 10 кпк қашықтықта орналасқан. Жақын жұлдыздармен салыстырғанда К ...

                                               

Үркер

Басқа мағыналар үшін Үркер деген бетті қараңыз. Үркер - астрономиялық аталуы М45 Торпақ шоқжұлдызындағы алып және жарық күйдегі галактикалық шашыранды үйіржұлдыз шоғыры. Әдетте Үркердің жай көзбен ең жарық 9 жұлдызын көруге болады. Ал, ерекше жағ ...

                                               

Кірпікшелі құрттар

Кірпікшелі құрттар – барлық ортаға кең тараған, көпшілігі өз бетімен қозғалып жыртқыштық тіршілік етеді, тек кейбіреулері паразиттік тіршілік етеді. Олар теңіздерде, түщы суларда және ылғалды топырақ арасында тіршілік етеді. Әртүрлі ортада еркін ...

                                               

Балдәурен (лагерь)

"Балдәурен" – қазақ тілінде бақытты балалық шақ деген мағынаны білдіреді. Бұл атау текке берілмеген, орталыққа келетін балалардың жасы осы бақытты балалық шаққа сәйкес. Республикалық оқу–сауықтыру орталығы Балдәурен"- бұл оқу–педагогикалық және с ...

                                               

Геотектоникалық болжамдар

Геотектоникалық болжамдар. 1852 ж. француз ғалымы, геолог Эли де Бомон алғаш рет өзінің контракциялық болжамын ұсынады. Оны одан әрі дамыту жолында шетелдік ғалымдармен қатар орыс геологтары да А. П. Карпинский, И. В. Мушкетов т. б. қызмет жа-сай ...

                                               

Жылқы шаруашылығы

Жылқы шаруашылығы - мал шаруашылығының жылқы өсіретін саласы. Жылқы шаруашылығы бағалы азық-түліктік ет пен сүт өңдірумен қатар өнеркәсіпке – тері, қыл, ауыл шаруашылығы жұмыстарына – күш-көлік береді, жылқы қанынан емдік вакцина, сарысу, гамма-г ...

                                               

Сыдық Досметов

Сыдық Досметов – Социалистік Еңбек Ері. Сайрам ауданының Сайрам ауылында дүниеге келген. Ұлты – өзбек. 1930 – 1960 жылдары Коммунизм ауыл шаруашылығы артелінде жұмысшы, кейін басқарма бастығының орынбасары, жылқы фермасының меңгерушісі болып істе ...

                                               

Телегония

Телегония – пәктік туралы ғылым.Үйленіп,отбасын құрғандардың өз баласы болғанын қалайтыны белгілі. Бірақ көпшілігі болашақ ұрпағының денсаулығына пәктіктің қаншалықты әсер ететінін біле бермейді. Ал, ата-бабамыз қыдырымпаз қыздан жақсы бала тумай ...

                                               

Шалғайдағы мал шаруашылығы

Шалғайдағы мал шаруашылығы - жыл маусымына сәйкес алыс жайылымдарға малды айдап-бағып өсіру. Бұл еліміздің шөл, шөлейтті, қуаң далалы өңірінде қой, жылқы, түйе өсіруде ежелден қалыптасқан тәсіл. Атырау, Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл, Алматы облыстар ...

                                               

Орловтың желісті жылқысы

Тәжірибе жұмысын жүргізгенде жылқы қорада, әрі жацылымда бағылып, жемшөп мейлінше омл берілген. Тәжірибенің баста мақсаты –бұл тұқымның жұмысқа жарамжыдығын сынау болған. Ол үшін жылқы өсірушілер сыналатын жылқыларды жеңіл арбаға жегіп, жақын жер ...

                                               

Құс еті

Құс еті - әрі жұмсақ, әрі дәмді ет; Құс еті әрқашан бағалы жеңсік ал саналып келді. Құс шаруашылығы мықтап дамыған қазіргі уақытта тауық етін де, басқа құс еттерін де халықтың көбі тұтынатын болды. Құс етінің тағамдық неғұрлым бағалы заты - белок ...

                                               

Мансилер

Мансилер, вогулдар - Ресейдегі Ханты-Мансий автономиялық округтің негізгі тұрғындары. Жалпы саны 8 мыңнан астам. Хантылармен тегі бір. Орал тілдік шоғырындағы фин-угор тобының манси тілінде сөйлейді. Жазуы 1937 жылдан бастап кирилл әліпбиі негізі ...

                                               

Бордақылау

Бордақылау - малды сапалы ет пен майды көп алу үшін сояр алдында жемге байлап қолдан семірту. Бордақылау мерзімінің ұзақтығы түліктің түріне, малдың жасына, бастапқы салмағы мен қоңдылығына байланысты. Ересек ірі қараны, негізінен жасы жетіп жара ...

                                               

ХVIII ғасырдағы Ресей

Ресейдің әлеуметтік-экономикалық жағдайы. XVIII ғасырдың біріңші ширегіңде Ресейге тәң ңәрсе: қолөңер мең маңуфактура өңдірісіңің, соңдай-ақ ауыл шаруашы- лығыңың дамуы болды. Мемлекет Батыс елдеріңең аңа- ғүрлым артта қалды. Ресейде әлі де феода ...

                                               

Ерте Темір дәуіріңдегі Арал-Каспий даласының тайпалары

АРАЛ-КАСПИЙ ДАЛАСЫНЫҢ ТАЙПАЛАРЫ Арал-Каспий аралығының географиясы мен палеоэкологиясы. Каспий мен Арал теңіздері аралығында жатқан дала аймағының едәуір бөлігін екі кең үстіртті-қыратты өңір - Маңғыстау мен Үстірт алып жатыр: олардың біріншісі К ...

                                               

Доместикация

Доместикация – жануарларды қолға үйретіп, олардың шаруашылық маңызы бар белгілері бойынша жаңа тұқымын алу; жабайы өсімдіктерді қолдан өсіру. Адамның ең алғашқы қолына үйреткен жануары қасқыр болған. Ғалымдардың зерттеулерінің нәтижесі бойынша та ...

                                               

Зейнолла Мұхаметжанұлы Шайдаров

Шайдаров Зейнолла Мұхаметжанұлы – қайраткер. Алматы зоотехнология-малдәрігерлік институтын бітірген. Ақмола малдәрігерлік техникумында, Қарағанды партия-кеңес мектебінде оқытушылық қызмет атқарған. Ақмола облысы партия комитеті ауыл шаруашылығы б ...

                                               

Электр тарихы

Электр сөзі әлемде бірінші болып Уильям Гильберттің Магнит туралы еңбегінде былайша түсіндіріледі. Электрлік дене деп янтарь тәрізді өзіне тартатындарды айтамыз. Осы жерде бір ескере кететін жайт "электр" сөзінің шығу тегі жөнінде. Біз электр сөз ...

                                               

Абылайкит бұтханасы

Абылайкит бұтханасы - 17 ғасырдың орта кезінде қалмақтың Абылай тайшасы салдырған қамал. Өскемен қаласынан оңтүстікке қарай 60 километр жерде, Сібе өзенінің жоғары ағысында, Қалба тауының етегінде орналасқан. Бұтхананы алғаш 1735 жылы профессор К ...

                                               

Тұқым мен жеміс таралуы

Тұқым мен жеміс таралуы жануарлармен зоохория немесе адамдармен антрохория де тасымалданады. Көпшілік тұқымдар ине тәріздес жабысқақ жермен, талшықтармен, қармақтармен жануар жүніне немесе адам киіміне жабысып, аналық өсімдіктен бірнеше қашықтықт ...

                                               

Шырмауықтар тұқымдасы

Шырмауықтар тұқымдасы – 1500 дей түрлері бар. Дүние жүзінің тропиктері мен субтропиктерінде, аздап екі еңдіктің де қоңыржай климаты облыстарында өседі. Негізінен шөптесін өсімдіктер, сиректеу бұталар немесе ағаштар. Жапырақтары кезектесіп орналас ...

                                               

Беде қоңыр көбелегі

Беде қоңыр көбелегі, зығыр қоңыр көбелегі – қоңыр көбелектер тұқымдасына жататын ауыл шаруашылығы дақылдарының зиянкесі. Қазақстанның далалы және орманды-далалы белдемдерінде кездеседі. Қанатының жайғандағы ұзындығы 30 – 35 см-дей. Көбелек 600 – ...

                                               

Ольга зығыры

Ольга зығыры Қазақстандық 12 түрдің ең көзге түсетіні.Ірі қиыршық тасты және тасты беткейлерде,шалғындық алқаптарда,кесілген арша орнында,орталық және Батыс Тянь-Шаньның жоғарғы белдеулерінде өседі.Онша биік емес, 45 сантиметр.Көпжылдық,ұзын,бұта ...

                                               

Нидерланды мемлекетінің жоғары оқу орындары

Фонтайс Жоғары Мектебі Арнем мен Неймеген Жоғары мектебі Неймеген Ашық Университеті Апелдорн Теологиялық Университеті Эде Жоғары Христиан Мектебі Эде Изелинге Жоғары Мектебі Саксион Вагенинген университеті Вагенинген Ван Халл-Ларенстайн Жоғары Ме ...

                                               

Мата атаулары мен түрлері

Барқыт, берен, тұқаба, биқасап, бүлде, дүрия, қамқа, қойқын, қыжым, мақпал, мауыты, міндала, пайы, баршын, парша, пүліш, саң, тапта, ұштап, тібек, шұға, мана, ләмбөк, дыраб, манат, масаты, борлат, бояк, бұйдас, зипуын, дабы, сылаң, касапдар, қала ...

                                               

Ибрагим Дәуітұлы Жанғоразов

Жанғоразов Ибрагим Дәуітұлы - ауыл шаруашылық өндірісін ұйымдастырушы, Соцалистік Еңбек Ері. Кабардин-Балқар мемлекеттік университетін бітірген.

                                               

Шараф Ад-Дин Әли Йедзи

ШАРАФ АД-ДИН ӘЛИ Иезди - 15 ғасырдағы тарихшы әрі ақын. Иезді деген жерден шыққан. Әдеби лақап аты - Шараф. Ол Шахрух пен оның баласы Ибрагим сұлтанның сарайында қызмет атқарды. Әмір Темірдің ресми өмір тарихын баяндайтын "Зафарнама-йи Тимури" жә ...

                                               

Смағұлов

Смағұлов сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: Ағыбай Құсманұлы Смағұлов – биология ғылымдарының докторы, профессор. Айдын Құдайбергенұлы Смағұлов - қазақ дзюдошысы, 1996 жылы Қазақстан чемпионы, Орталық Азия ойындары чемпионы. Аңғар Смағұлов - ...

                                               

Бес кітап

Бес кітап, Тора, Таурат - Інжілдің бір бөлігі болып табылатын Көне Өсиеттің алғашқы бес кітабының аты. Бес кітапты еврейлер Тора, мұсылмандар Таурат деп атайды. Оған" Жаратылыстың басталуы”," Шығу”," Левит”," Сандар”," Екінші заңдастыру” кітаптар ...

                                               

Ибрагим Яттара

Ибырақым Яттара - гвинеялық футболшы, түріктің "Мерсин Идманюрду" деген үйірмесінің жартылай қорғаушысы.

                                               

Гусейн Хан Нахичеванский

Гусейн Хан Нахичеванский - ресейдің атты әскер генералы, генерал-адютант. Эриван губерниясының Нахичеван атты хан тұқымынан шыққан. Дегдарлы атты әскер бөлімшесіне басшылық етті және Орыс императорлақ әскері тарихындағы жалғыз ғана мұсылман - ген ...

                                               

Албания туы

Албания туы - қызыл түсті тудың ортасында екібасты қара бүркіт бейнеленген Балқан түбегінде орналасқан Албания Республикасының мемлекеттік туы.

                                               

Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі (командалар құрамы)

*Андре Арендсе Турнир басталаран алдың жарақат алды. Және де оның орнына шақырылған Пол Эванс та чемпионат басталарда жарақаттанды. Сол себепті Саймон Голане шақыртылды.

                                               

Африка Ұлттары Кубогы 2019

Африка Ұлттары Кубогы 2019 - Футболдан Африка чемпионатының 32-ші турнирі. Финалдық кезеңі 2018 жылы 21 маусым - 19 шілде аралығында Мысырда өтті. Турнирге тұңғыш рет 24 құрама қатысты. Алжир құрамасы екінші рет турнир жеңімпазы атанды. Турнир әу ...

                                               

Африка Ұлттары Кубогы 1963

Африка Ұлттары Кубогы 1963 - Футболдан Африка чемпионатының бесінші турнирі. 1963 жылы 22 қараша - 1 желтоқсан күндері Ганада өтіп, алаң иелері чемпион атанды.

                                               

Мажарстан - Сальвадор футбол матчы (1982)

Мажарстан - Сальвадор футбол матчы - 1982 жылғы Испанияда өткен әлем біріншілігінің топтық турниріндегі кездесу. 1982 жылы 15 маусымда Эльче қаласында ойналды.

                                               

УЕФА Еуропа лигасы 2018/19, плей-офф

2018-19 жылғы УЕФА Еуропа Лигасының плей-офф кезеңіне 32 команда қатысты. Топтық турнирде озып шыққан 24 клубқа УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық турнирінде үшінші орын алған сегіз клуб қосылды.

                                               

Жалпақ жапырақ иваншай

Жалпақ жапырақ иваншай – күреңоттар тұқымдасына жататын өсімдік. Қазақстандық басқа түрден айырмашылығы тауда кездеседі. Мұзды мореналарда, ылғалды малта тастарда, өзен жағалауларында орман белдеуінің жоғарғы бөлігінен альпі белдеуіне дейінгі ара ...

                                               

Жіңішке жапырақты иваншай

Жіңішке жапырақты иваншай – күреңоттар тұқымдасына жататын өсімдік. Сортаңды және құмды шөлдерден басқа бүкіл Қазақстанда кездеседі, орманда, ашық алаңқайларда, кесілген, өртеген орман орнында, кейде егістіктерде, темір жол бойларында өседі. Алды ...

                                               

Жер бедерін бейнелеу сызықтары

Жер бедерін бейнелеу немесе изосызықтар - картада, сызбада немесе сызба кестеде шартты түрде жергілікті жер бетінің жазықтығын сызықпен белгілеу. Жер бедері жергілікті жердің планында және топографиялық карталарда горизонтальдар, шартты белгілер ...

                                               

Шемонаиха кен ошағы

Шемонаиха кен ошағы, Шығыс Қазақстан облысы Шемонаиха ауданы Шемонаиха ауылынан солтүстік батысқа қарай 7 км жерде орналасқан. 18-ғасырдан белгілі. Оны П.Ф.Иванкин, И.И.Халтурина, Ж.И.Абдулменов, Б.И.Вейц, Г.Д.Ганженко, т.б. зерттеген. Морфология ...

                                               

Борохоро жотасы

Борохоро жотасы – Жетісу Алатауының шығысындағы тау. Борохоро жотасы Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Демократиялық Республикасының аумағында орналасқан. Боророхоро жотасының ортаңғы және шығыс бөліктері Қытайда, батыс бөлігі - Тоқсанбай та ...

                                               

Кинология

Кинология – ит өсіру туралы ғылым. Кинология ит анатомиясы мен физиологиясын, үй иті тұқымының шығу тегі мен эволюциясын, оларды өсіру, қолға үйрету, қоректендіру, шаруашылыққа пайдалану мәселелерін зерттейді; қысқасы Ит өсіру.