ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 303




                                               

Көгентүп (Көгендік)

Көгентүп. Туыс, ілік, жұрағат адамдардың қонаққа келгенде оның баласына ескерткіш, сый ретінде берілетін мал. Бұл бала үшін сый, қуаныш болса, оның ата-аналары үшін құрметтеудің белгісі десе де болады. Көгентүп беруді малды ауылдардың әлі де пайд ...

                                               

Өлі сыбаға

Өлі сыбаға - көбінесе балықшы ауылдарда болатын дәстүр. Бас көтеретін азаматы жоқ қарттарға, асыраушысы дүниеден өткен жетім-жесірлерге балықшылар үлес береді. Бұған ешкім іштарлық немесе қарсылық жасауға болмайды. Бұл ел ішінде бұлжымас заң. Қаз ...

                                               

Підиә өткізу

Бір өлімге кемінде бірнеше молдаға хабар айтылады. Қаза болған адамның өсиеті бойынша, підиәсі мен намазын өткізіп беруге молда бекітіледі өсиеті болмаса өлімге келген молдалардың ішінен, ақы иелерінің талабы бойынша екі молда орналастырылады. Бі ...

                                               

Ағаш өңдеу

Ағаш өңдеу - Ағаштан жасалған бұйымның арнаулы өңдеуден откізіп кәдеге жарату жолдары. Дайындалатын заттың бетін тегістеу, оймыштап бедер салу, бояу ағаш бетін қыздырылған металлмен қару, біздің ұшымен қарып өрнек, жазу түсіру, т.б. тәсілдер жата ...

                                               

Қазақ даласында өмір сүрген ежелгі тайпалар

Арийлер мен турлар - қазақ жерінде өмір сүрген ең ежелгі тайпалар болып табылады. Олар- көшпелі өмір салтын ұстанған алғашқы малшылар. Негізінен, бұл тайпалар жылқы малын баққан, сонымен бірге өгіз, сиыр, қой, түйе ұстаған. Алыс көшпелі жайылымда ...

                                               

Киіз үйлердің атаулары

Ақ шаңқан үй. Сүттен ақ, аппақ киіз үй. Отау. Ұлға енші беріп, бөлек шығарған киіз үй. Жаппа үй. Уыққа киіз жауып, уақытша тігілген шошақ үй. Қараша үй. Қоңыр түсті, жыртық, тесік, ескі үй. Ақтағыр. Екі қанатты, екі үзікпен жабылатын шағын киіз ү ...

                                               

Азат

Азат сөзінің бірнеше мағыналары бар: Азат – киіз үй тігісі. Азат – Сілеті өзенінің оң жағалауындағы тау. Елді мекендер: Азат – Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданындағы ауыл. Азат – Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы ауыл. Азат – Ақмола облысы З ...

                                               

Дарбаза

Дарбаза бірнеше сөздерге мағына береді: Елді мекендер: Дарбаза – Түркістан облысы Сарыағаш ауданындағы ауыл. Дарбаза – Түркістан облысы Отырар ауданындағы ауыл. Дарбаза – Жамбыл облысы Жуалы ауданындағы ауыл. Басқа мағыналар: Дарбаза киіз үй Дарб ...

                                               

Яранга

Яранга – Солтүстік Азия халықтарының ертеден келе жатқан тұрақ-жайы. Ол киіз үйге ұқсас дөңгелек жиналмалы тұрғын үй түрінде болады. Яранганы ертеде чукчалар, коряктар, эвендер, юкагирлер, солтүстіктің басқа да көшпелі тайпалары кеңінен пайдаланғ ...

                                               

Байтесе

Байтесе сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін: Байтесе ағаш - киіз үй шаңырағын дайындауға арналған ағаш қалып. Байтесе шот - сабының басына өткір жүзді шот орнатылған, ағашты түрегеп тұрып шабуға ыңғайластырылып ұзын саппен сапталған үлкен шот.

                                               

Тоқым

Тоқым - ердің ат арқасына батпауы үшін салынатын төсеніштін бірі. Ол көбінесе киізден сырып жасалады. Кейде киіз тоқымның жиегін шұға не барқыт сияқты маталармен көмкеріп, сыртын түгелдей қалың былғарымен қаптайды. Сырма тоқым мен көмкерілген тоқ ...

                                               

Сарыханов Нұрмұрат

Сарыханов Нұрмұрат – түрікмен жазушысы. Орта Азия коммунистік университетін бітірген. Ұлы Отан соғысына қатысып, майданда қаза тапты. Сарыханов шығармаларында советтік өмір шындығын суреттеді, түрікмендердің өмірі мен тұрмысындағы жаңа нышандарды ...

                                               

Қарадың

Қарадың – ортағасырлық сәулет ескерткішінің орны. Қарағанды облысындағы Ұлытау тауларынан солтүстік-батысқа қарай 35 км жерде, Қаражыланды өзеннің жағасында орналасқан. 1947 жылы Орталық Қазақстан археолог экспедиция зерттеген. Қарадың құрылысыны ...

                                               

Сөздік қор

Сөздік қор, тілдің негізгі сөздік қоры – сөздік құрамның ең тұрақты бөлігі, ондағы сөздердің негізгі ұйтқысы. Сөздік құрамға тілде бұрыннан қалыптасқан, сондай-ақ кейін пайда болған барлық сөздер енсе, сөздік қорға ең қажетті ұғым-түсініктерді қа ...

                                               

Түрікмендер

Түрікмендер - )түркі тілдес халық. )түрікмендер – ұлт,Түрікменстан Республикасының байырғы халқы. Жалпы саны 6.0 млн. 2002 адам. Оның 60%-ы Түрікменстанда, қалғандары Ауғанстанда 800 мың, Иранда 900 мың, Түркияда 100 мың тұрады. Өзбекстанда, Тәжі ...

                                               

Тас Әулие

Тас Әулие, Әулие тас – киелі орын. Шығыс Қазақстан облысы Үржар ауданы Таскескен а-нан 8 км жерде Қарақол өз-нің жағасында орналасқан. Тас дәуірінің тарихи-мәдени ескерткіші. Биіктігі 60 – 70 м, алды тік, доғал жартастағы алты қанат киіз үй көлем ...

                                               

Студент

Басқа мағыналар үшін Студент деген бетті қараңыз. Студент лат. studens - бір нәрсеге ұмтылушы, бір нәрсеге қызығушы - жоғары оқу орнында институт, университет т.б. оқып білім алушы. Ең алғашқы университет пайда болған уақытта латынша ғылым мен іс ...

                                               

Windows 7

Oперациялық жүйе 22 қазанда 2009 жылғы сатылымға шықты.Web Analytics айтуынша, Интернетке кіру үшін операциялық жүйелердің әлемде қолданылатын арасында Windows 7 желтоқсан 2015 үлесінің ▼ 37.0% құрады. Windows XP - осы өлшем бойынша, ол 2011 жылд ...

                                               

Көшбасшылық

Көшбасшылық ағылшын тілінен lead – басқару, ал leadership – басқара алу қабілеті деген мағынаны білдіреді – бұл адамдарды өз-өзін белгілі бір мәнерде ұстауына мәжбүр ету арқылы олардың мінез-қылықтарына әсер ету үшін басқарушының қолданатын құрал ...

                                               

Фюрер

Фюрер - "көсем", "көшбасшы", "жетекші" деген мағынаны білдіретін неміс сөзі. Германиядағы 1934 - 1945 жылдарда ел басының және Ұлттық-социалистік неміс жұмысшы партиясының ресми титулы. Бұл титулды ресми түрде тек Адольф Гитлер ұстаған.

                                               

Аббас Ферхат

Аббас Ферхат, Алжир республикасы уақытша үкіметінің бірінші президенті болған көшбасшы саясаткер. Бұрын өзі ниеттес болған француз билігіне көңілі толмай, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз билігін айыптап, барлық алжирліктің теңдігіне кеп ...

                                               

Алжир туы

Алжирдың мемлекеттік туыараб.: علم الجزائر ‎, бербер Acenyal n Dzayer жасыл және ақ түсті екі бірдей тік жолақтардан және қызыл түсті жұлдыз бен жарты айдан құралады.Ақ түс тыныштықтың, жасыл түс табиғаттың әсемдігін, қызыл түс Алжир соғысында195 ...

                                               

Герцог

Ежелгі германдардағы Герцог, герцогиня - рулық ақсүйектер сайлаған әскери жетекші; Батыс Еуропада, ерте орта ғасырларда - тайпалық көшбасшы, ал феодалдық бытыраңқылық кезеңінде - вассальдық иерархияда корольдан кейін бірінші орын алатын үлкен аум ...

                                               

Ералхан Сайкенов

Сайкенов Ералхан – Амангелді ауданынан шыққан алғашқы жоғары білімді зоотехник, КСРО спорт шебері. Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтын бітірген. Еңбек жолын "Сарыторғай" жылқы зауытында зоотехник болып бастап, бас зоотехник қызметін атқ ...

                                               

Баллистикалық ракета

Баллистикалық зымыран - зымырандық қару түрі. Ұшу көбiнесе баллистикалық траектория бойынша жасайды, демек, басқарылмайтын қозғалыста болады. Керек жылдамдық және ұшудын бағытын, зымыранның ұшуын басқару жүйесiмен ұшуды белсендi бөлiмшеде баллист ...

                                               

Робин Шарма

Робин Шарма - канадалық жазушы, Солтүстік Америкадағы ең танымал уәждеме біру, көшбасшы және жеке тұлғаның даму жөнінде кеңес беру жағынан жетік маманы. 1965 жылы Жаңа Шотландияда дүниеге келді. Робан Шарма "құқық докторы"дәрежесіне ие болып, бір ...

                                               

Жас көшбасшылар ассоциациясы

- Жаңа адамадармен танысу; - Бір-бірімен үнемі қарым-қатынаста болу; - Көшбасшы қасиеттерін дамыту; - Топтық жұмысты ұйымдастыру,топта жұмыс істеуге үйрену; - "Арқан курсы" сессиясы арқылы өз қорқынышсезімін жеңе білу;

                                               

Селеу

Селеу – астық тұқымдасына жататын көп жылдық, кейде бір жылдық өсімдіктер. Маңғыстаудың шағылды-төбелі құмдарында өседі. биіктігі 30 – 40 см. Гүлшоғыры бытыраңқы жапырақ қынабымен қабысқан. Бұтағы қабыршақты, қауырсын тәрізді. Масақтанғанша – мал ...

                                               

Гүлмира Серікбайқызы Сұлтанбаева

Гүлмира Серікбайқызы Сұлтанбаева 1 қаңтар 1972 жылы, Шымкент облысы, Киров ауданы, Большевик ауылы) - тәуелсіз журналист, саяси ғылымының докторы, М. Тынышпаевтың 130-жылдық мерейтойына арналған медалімен марапатталды, 2009. Sultanbayeva Gulmyra ...

                                               

Сал-серілік өнер

Сал-серілік - қазақ халқы мәдениеті мен өнерінің жарқын белгісі, биік шыңы. Ақындық, сазгерлік, әншілік, орындаушылық, адамгершілік, мәрттік, жомарттық, пәктік, зор абырой, тағы басқа ең ізгі қасеттердың бәрі осы мұрат тұтқандардың бойынан табылғ ...

                                               

Сал-серілер киімі

Көшпенді өркениеттің барша салтанатының көрінісі болып табылатын сал-серілер қазақтың дәстүрлі мәдениетінің бар мәйегін бойына сіңіре отырып, қазақ қоғамында ерекше мәртебеге ие болды. Олар әрі әнші, әрі сазгер, әрі ақын болумен қатар ән-күй, фол ...

                                               

Вокалдық музыка

Вокальдық музыка - музыка аспабының сүйемелдеуімен немесе сүйемелдеуінсіз жеке әншіге, хорға арналып жазылған музыкалық шығармалар. Ірі жанрлары - музыка-драмалық шығармалар, оратория, орта жанрлары - кантата, вокалды цикл, литургия, хор концерті ...

                                               

Киім

Киім – адамның денесіне киюге арналған бұйым, жасанды жамылғы түрлері. Киім адамды қоршаған ортаның, табиғаттың түрлі әсерлерінен қорғайды. Оның тұтыну мәнімен бірге ғұрыптық және белгілі бір мақсатқа қызмет ететін маңызы бар. Киім тігуге мал, аң ...

                                               

Әнші ақындар поэзиясы

Әнші ақындар поэзиясы - қазақ әдебиетіндегі ерекше дәстүр. Әнші ақындар поэзиясының ерекше дамыған кезі - 19 ғасырдың 2-жартысы мен 20 ғасырдың басы. Қазақстанның әр өлкесінен шыққан өнерпаздар халыққа өнер көрсете жүріп, әншілік-өнер мектептерін ...

                                               

Үкі тағу

Үкі Тағу - 1) әсемдік үшін үкінің үлпілдек жүнін тағу. Дәстүрлі қазақ қоғамында үкі қасиетті құс саналған. Сондықтан халық үкі қауырсындарын жас нәрестенің бас киіміне, бесігіне таққан. Қасиетті құс сәбиді жын-шайтаннан қорғайды, оның тыныш ұйықт ...

                                               

Қыз көру

"Қыз көру". "Мырзалар қыз таңдаған келсін мұнда, жігітті қыз көретін біз көрелік". Кейде "қыз таңдау" деп те аталады. Салт бойынша белгілі кісілердің балары немесе өнерпаз, сал-сері жігіттер өзіне лайық қыздарды ел ішінен өздері таңдаған. "Пәлен ...

                                               

Салт аттылар

Салт аттылар - қазақтың ұлттық ойындарының бірі. Ойын жасаыл алаңда немесе спортзалда төсеген маттар үстінде өтеді. Алдын ала ойнаушылар екіден бөлінеді, жасалынған жұптар екі құрамаға бөлінеді. Ойынға тек қана ұлдар қатысады. Ереже бойынша, әрбі ...

                                               

Салт ертегілері

Салт ертегілері - ертегінің бір түрі. Әдетте ғылымда ертегінің бұл түрін тұрмыс-салт ертегілері деп те атайды. Салт ертегілері қазақ ертегілерінің ішінде көптігі және тақырыбы мен идеясының алуандығы жағынан хайуанаттар жайындағы және қиял-ғажайы ...

                                               

Салт айтысы

Салт айтысы - айтыстың ежелгі түрі. Салт айтысы халықтың әдет-ғұрпы мен сенім-нанымына, күн көріс кәсібіне байланысты қалыптасқан. Салт айтысы белгілі бір әдет-ғұрып негізінде топпен орындалатындықтан, өлең мәтіні жұрттың бәрі жатқа білетіндей же ...

                                               

Аушадияр (салт)

Аушадияр. Үйлену тойы кезінде айтылатын дәстүрлі өлең, жыр. Және жай өлең емес, өзіндік айтылар әні, ерекше ұлттық тәрбиелік маңызы бар. Көркем шығармашылықпен айтылатын той көркі, салтанат сәні, өнегелі өнер. Мұны іздеп тауып, өмірке әкелген көп ...

                                               

Мініс жылқысы

Мініс жылқысы - салт мінетін жылқы. Арнайы салт мініс жылқысының басы ашаң, қағылез, мойны ұзын, шоқтығы биік, арқасы түзу, жазық, кеудесі кең, қабырғалары ұзын, белі мықты, тұтас сауырлы, аяқтары түзу, аралары кең, тұяқтары берік, жалпы түр-тұлғ ...

                                               

Қыз

Ұлттың бойындағы бар жақсы қасиетін - тілін, дінін, әдет-ғұрпын, салт-санасын, дәстүрін немересіне, немересінен шөбересіне жеткізуші, дамытушы әрине, әйел-ана. Қыз − өмірдің гүлі, барлық адамзаттың қадірлеп, аялайтын асыл аруы десек те артық емес ...

                                               

Қазақтың ұлттық ойындары

Ойын-сауық, әдет-ғұрып ойындарының бір түрі - "Тоғыз аяқ, тоғыз табақ". Бұл әсіресе қазақтың баласын үйлендірерде қыздың әкесіне барып, құда түскенде, екі жақтың келісімі жарасқан шат-шадыман көңіл күйін, туыстық жарастық көңіл күйді білдірген. О ...

                                               

Тойхана

Тойхана. Тойға әкелген сый - сияпатты қазақ тойхана деп атады. "Тойға шақырылған адамдардың барлығы тойхана алып келетін салт бар ғой". Оған әркім өз шамасына қарай кілем, мал, ақша да әкеле береді. Мұндай салт қазір де бар. Тойдың да түрлері бар ...

                                               

Ли

Ли - сыпайылық, қытай философиясының, оның ішінде ең алдымен конфуциандықтың категориясы. Конфуцияда Ли - адамның басқаларға және өзіне деген дұрыс қатынасының сипаттамасы: "Өзіңді жену және Ли-ге мінажат ету - ол имандылық адамгершілік.

                                               

Посейдон

Посейдон - ежелгі грек мифологиясында Кронос пен Реяның баласы, көрнекті олимпиялық құдайлардың бірі, теңіздер әміршісі. Афинада Посейдонды қаланың, теңіз қуатының қамқоршысы ретінде пір тұтты. Афины Акрополінде Эрехтейонның негізгі белігі мен Су ...

                                               

Құс сапты аяқ

Құс сапты аяқ - бүркітке жем беретін ыдыс. Бүркітті семірту, түлекке отырғызу үшін оған етті жұлғызып жегізбей, турап құс сапты аяққа салып береді. Құс сапты аяқты қайың безінен, аршадан жасайды. Әдетте оның сыртқы түрі қысқа сапты ожау іспеттес, ...

                                               

Хирургиялық құралдар

Хирургиялық құралдар - операция жасағанда және жараны таңу кезінде, сонымен қатар диагностикалық зерттеулер жүргізу барысында жасалатын хирургиялық іс-әрекеттерде пайдаланылатын құралдар жиынтығы.

                                               

Сарай-Берке

Сарай-Берке, Жаңа Сарай - Алтын Орда мемлекетінің екінші астанасы, 1260 жылы Берке хан салдырған. Қаланың қираған орны Еділ өз-нің бойында, қазіргі Волгоград облысы Царев ауылының маңында алғашқысынан біршама жоғары орналасқан. Сарай-Беркеге зерт ...

                                               

Сарай-Бату

Сарай-Бату, Ескі Сарай, Үлкен сарай - Алтын Орда мемлекетінің алғашқы астанасы, Еділ өз-нің төменгі ағысына 1254 жылы Бату хан салдырған. Қаланың қираған орны қазіргі Астрахан облысы Селитренное а-ның маңында. 1922 жылы Ф.В. Боллод, 1931 жылы П.С ...