ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 284




                                               

Болгар ғылым академиясы

Болгар ғылым академиясы – Болгарияның жоғары ғылыми мекемесі. Софияда орналасқан. Болгар эмигранттары 1869 жылы Румынияның Браила қаласында Болгар білім құмарларының қоғамын "Българско книжовно дружество" құрды. Болгар ғылым академиясы соның негі ...

                                               

Венгрия ғылым академиясы

Венгрия ғылым академиясы – Венгрияның жоғарғы ғылыми мекемесі. Будапештте Венгрия ғылым академиясы 1825 жылы құрылып, 1945 жылға дейін көбінесе мәдени-ағарту және баспа жұмыстармен шұғылданды. 1949 жылдан қайта құрылып, Венгрия халық Республика ү ...

                                               

27 сәуір

Аустрия, Екінші республика күні. Израиль, Йом Хазикарон. Ресей, Нотариат күні. Саха Республикасы, Республика күні. Сьерра-Леоне, Тәуелсіздік күні. Оңтүстік Африка Республикасы, Еркіндік күні. Того, Тәуелсіздік күні.

                                               

29 қараша

Қарашаның 29 - Григориан күнтізбесінде жылдың 333-ші күні. Жылдың аяғына 32 күн қалады. 1981 - Жорж Брассенс 1921, француз композиторы. 1643 - Клаудио Монтеверди 1567, италияндық композитор. 2001 - Джордж Харрисон 1943, "The Beatles" тобының музы ...

                                               

Неміс ғылым академиясы

Неміс ғылым академиясы -Герман ғылым академиясы-ГДР-дің басты ғылыми мекемесі.1946 жылы Прусс ғылым академиясы негізінде құрылған.Академияның құрамында 22 орталық институт, 14 институт және басқа зерттеу мекемелері болды. Академияның жұмысы 1969 ...

                                               

28 желтоқсан

1907 - Қажым Жұмалиев, ғалым, филология ғылым докторы, профессор, Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері 1944 - Кэри Муллис, америкалық биохимик, химиядан 1993 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. 1955 - Лю Сяобо, Қытай құқық қорғаушысы, 2010 ...

                                               

Моңғол ғылым академиясы

Моңғол ғылым академиясы -МХР-дің басты ғылыми мекемесі. 1961 ж. мамырда құрылған. Үш бөлімнен тұрады: қоғамдық ғылымдар, биология және Жер туралы ғылым, физика-матемтика және химия ғылымдары бөлімі. Академия жүйесіне ірі кітапхана, обсерватория, ...

                                               

Корея Республикасы білім, ғылым және техника министрлігі

Білім, ғылым және техника министрлігі - Корея Республикасының үкіметінің құрамына кіретін министрлік. Оның негізгі функциялары - бүкіл ел көлемінде ғылым мен білім саласындағы қызметті үйлестіру. 1967 –1998 жылдар аралығында министрлік бөлімше бо ...

                                               

22 ақпан

1922 жылы 22 ақпан – қазақтың тамаша кинорежиссері Мәжит Сапарғалиұлы Бегалин дүниеге келді. Таңдаулы туындылары – "Шоқан Уәлиханов", "Оның күні туады", "Тұлпардың ізі", "Артымызда – Мәскеу", "Мәншүк туралы ән" фильмдері. 1978 жылы қайтыс болған. ...

                                               

27 ақпан

1857 жылы 27 ақпан – қазақтың ұлы ғалымы Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов Ресей географиялық қоғамының толық мүшелігіне сайланды. Мұнан кейін, 1858 жылы Шоқанға Қашқария сапарына шығу мүмкіндігі туды. 1900 - Германияда "Бавария Мюнхен" футбол клубы құры ...

                                               

Галилео Галилей

Галилео Галилей - итальян философы, математик, физик, механик және астроном, табиғаттану ғылымдарының негізін салушы, өз заманындағы ғылымға өте қатты әсер еткен. Ол ұлы ғалым болумен бірге, музыкант, суретші, ақын, әдебиетші де болған. Ол Италия ...

                                               

Криптография тарихы

Криптография тарихы 4 мың жылға жуық уақытты алып жатыр. Криптография кезеңдерінің негізгі өлшемі ретінде қолданылатын шифрлау әдістерінің технологиялық сипаттамасын пайдалануға болады. Бірінші кезең шамамен б.з.д. III мыңжылдықтан бастап моноалф ...

                                               

Ғалия медресесі

Ғалия медресесі, Медресе Ғалия – Башқұртстанның Үфі қаласында 1872 жылы ашылған мұсылмандық жоғары діни оқу орны. Медреседе дін сабақтарымен қатар араб, парсы, түрік, орыс тілдері, шығыстану тарихы, химия, физика, математика, география, т.б. жара ...

                                               

Исаак Ньютон

Исаак Ньютон, ағылш. Sir Isaac Newton - ағылшын физигі, математигі, астрономы, табиғи философы, алхимигі және теологы, Корольдік қоғамның мүшесі. Оның 1687 жылы жарық көрген Табиғи философияның математикалық бастамалары деген кітабы ғылым тарихын ...

                                               

Доға

Доға - атты арба не шанаға жеккенде, екі жақ шеті терте мен қамыттың құлақбауын ұстап, бекітіп тұратын ағаш сайман. Доғаны қайың, тал, үйеңкі, емен сияқты мықты ағаштардан иіп жасайды. Ол үшін жұмыр ағаштың иілуге тиісті жерін шауып жұқартып алып ...

                                               

Львовтық - Варшавалық мектеп

Львовтық - Варшавалық мектеп - 1-ші және 2-дүниежүзілік соғыстар аралығында Варшава, Львов және Краков қалаларында жұмыс істеген поляк логиктері мен философтар тобы. Негізін қалаушы - К.Твардовский, өкілдерінің қатарында Я. Лукасевич, Т. Котарбин ...

                                               

Әлішер Науаи

Науаи Әлішер - Түркі халықтарына ортақ ұлы ақын, ойшыл, мемлекеттік қайраткер. Әкесі қайтыс болғаннан кейін 12 жасар Науаиды Бабыр өз тәрбиесіне алған. Науаи 15 жасында түркі және парсы тілдерінде бірдей жазатын белгілі ақын ретінде танылды. Ғира ...

                                               

Алгебраның негізгі теоремасы

Бұл теореманы алғаш рет 1608 жылы неміс математигі Петер Роте 1580 - 1671, 1629 жылы голланд математигі Альбер Жирар 1595 - 1632, 1637 жылы француз математигі Рене Декарт 1596 - 1650 қазіргі кездегі тұжырымнан өзгеше түрде мазмұндаған.1743 жылы ш ...

                                               

Ясиын Құмарұлы

Құмарұлы Ясиын, Қытайда тұратын қазақ этнографы. "Ұлы даланың рухани арнасы", "Қазақтың салт-дәстүрлері" атты көлемді жинақтары жалпы қазақ елінің шаруашылық, тұрмыс, мәдениет, өнер салаларындағы ұлттық дәстүрлердің өзіндік орны мен қызметін, маң ...

                                               

Алмагеске түсініктеме

"Алмагеске түсініктеме", "Қысқартылған Альмагест" - Әбу Насыр Әл-Фарабидің белгілі астрономиялық шығармасы. Птолемейдің "Альмагесін" түсіндіру, өңдеу, кемелдендіру мақсатымен жазылған. Ғылымға белгілі арабша жалғыз қолжазбасы Лондондағы Британ му ...

                                               

Ұлықбек обсерваториясы

Ұлықбек обсерваториясы - Өзбекстанның Самарқан қаласындағы обсерватория. 1420 жылдары астроном Ұлықбек салған ол ислам әлеміндегі ең үздік обсерваториялардың бірі болып саналады.

                                               

Мал шаруашылығы

Мал шаруашылығы - ауыл шаруашылығының мал өнімдерін өндіру үшін мал өсірумен айналысатын саласы. Мал шаруашылығы халықты азық-түлікпен жеңіл және тамақ өнеркәсіптерін шикізатпен ауыл шаруашылығы өндірісін күш-көлік және тыңайтқышпен қамтамасыз ет ...

                                               

Ислам философиясы

Араб философиясы - орта ғ-ларда мұсылман дінін қабылдап, араб тілін қолданған Шығыс халықтары ойшылдарының философиялық ілімдерінің жүйесі. А. ф-ның шығу тарихы мутазилиттер қызметімен байланысты. 9 ғ-да арабтар антикалық дәуірдегі жаратылыстану ...

                                               

Болжам

Болжам - құқықтануда – логикалық ой қорыту негізінде пайымдау. ғылым методологиясында – мәні толық анықталмаған заттар мен құбылыстардың негізінде жатқан ішкі байланыстар мен қатынастар туралы ұсынылатын ғылыми жорамал; Болжам таным әдісі ретінде ...

                                               

Құқық философиясы

Құқық философиясы құқықтың мәні,мағынасы мен ұғымы,оның әлемдегі орны,құндылықтары мен маңызы,адам,қоғам және мемлекет өміріндегі және халық пен адамзат тағдырындағы рөлін зерттеумен айналысады.Өзінің саналы жаратылысы бойынша адам белгілі дәреже ...

                                               

Ортағасыр философиясы

1) Батыс Еуропалық орта ғасыр философиясы. Ортағасырлық Еуропа философиясы өзінің бар ақыл-ойын христиан дінінің қатаң қағидаларын негіздеуге салып, дін ілімінің қызметшісіне айналды.

                                               

Ренессанс философиясы

Ренессанс философиясы - Еуропада феодализмнің құлдырап және алғашкы буржуазиялық қоғамның қалыптасуы кезінде дамыған философиялық және социологиялық ілім. Онда негізгі идея --- гуманизм болды. Гуманизм - адамды жаратылыстың ғажайыбы деп танып, ад ...

                                               

Теориялық философия

Теориялық философия - қазіргі замандық Философияны бөлу жүйесінде практикалық философияға салыстырмалы философия тармағы болып, ол Аристотельдің натурфилософия және мораль философиясы категориясынан бастау алады. Практикалық философияда объекті п ...

                                               

Техника философиясы

Техникалық құралдар адамның табиғи мүшелерінің қызметін атқара алады. Мысалы, тігін станогы тігіншінің, авто және темір жол көлігі жүргізушінің функциясын орындайды. Техника туралы сөз еткенде толықтыру мәселесін де қарастыру қажет. Техника адамн ...

                                               

Постмодернизм философиясы

XX ғасырдың екінші жартысында постмодернизмге қызығушылық көбейді. Постмодернизм XX ғасырдың басында пайда болған, 60-шы жылдардағы кітаптарда ғана бұл ағымға идеялық бағдарлама тұжырымдамасы берілді. Постмодернизмнің дүниетанымдық қайнар көздері ...

                                               

Антикалық философия

Антикалық философия - бзд. VIғ-да Сократқа дейінгі философиядан басталып, 529 жылы Афинада соңғы философиялық мектепті Император Юстиниан І жарлығымен жабылғанға дейін жалғасқан Ежелгі Грек және Ежелгі Рим философиясы. Дәстүр бойынша Фалес алғашқ ...

                                               

Әл-Кинди

Әл-Кинди - Шығыс перипатетизмі Аристотель еңбектерін насихаттап, талқылау жасаған философиялық мектеп. Мұның басында Әбу Жүсіп Әл-Кинди, әл-Фараби, ибн Сина, ибн Бадж, ибн Туфейль және ибн Рушд тұр." Таза ағайындар” ілімі - оқу жүйесіне арнап жаз ...

                                               

Анри Бергсон

Бергсон Анри - француз философы,Жаратымпаз эволюция және интуитивизм қағидасын жасаған иррационалист. Оның философиясының негізі ұғымы "Тіршілік". Тіршілік мәніне интуиция көмегімен ғана бойлай аламыз. Өмір ағып жатқан тасқын сияқты үздіксіз проц ...

                                               

Бүкіләлемдік философия күні

Бүкіләлемдік философия күні - Біріккен Ұлттар Ұйымының Білім, Ғылым және Мәдениет жөніндегі Ұйымы жағынан арнайы белгіленген филсофияға арналған мерекелік күн болып, әр жылдың қараша айының үшінші аптасының бейсенбісі белгіленген. Бұл күн тұңғыш ...

                                               

Бала психологиясы

Бала психологиясы - жас ерекшелігі психологиясының негізгі бөлімі. Ол адам өміріндегі тұтас бір кезең болып табылатын балалық шақтың психикалық даму заңдылықтарын зерттейді. Жас ерекшелігі психологиясының іргетасы болған Бала психологиясы 19 ғасы ...

                                               

Бозбала психологиясы

Бозбала психологиясы – жас мөлшері бойынша жастық шақ пен жасөспірімдік шақтың аралығынан табылатын 15–17-дегі, кейбірі әлде де мектепте оқитын, енді біреулері түрлі қызметте жүрген бозбала балаң жастағылардың психологиясы.

                                               

Борис Герасимович Ананьев

Ананьев Борис Герасимович - психология ғ.д. КСРО Педагогикалық ғылым академиясының толық мүшесі. Адамды индивид, тұлға, даралық ретінде қарастырып, адамтанудың жүйелі моделін қарастыруға ұмтылған кеңес дәуірінің психологы.Горск педагогикалық инст ...

                                               

Салыстырмалы психология

Салыстырмалы психология - адам психикасының шығу тегі мен дамуының, адам санасының қалыптасуының психологиялық алғышарттары мен заңдылықтарын, адам мен жануарлардың психологиялық қарекетіндегі жалпылық мен айырмашылықты, зерттейтін психология сал ...

                                               

Лазурский Алексанр

Лазурский Александр Фёдорович - орыс психо-логы. Петроградтағы Психоневрология интының профессоры. Ресейдегі эмпирикалық психологияның көр-некті өкілдерінің бірі. Лазурский табиғи эксперимент деп аталатын психол. тәсіл ойлап тапты. Бұл тәсіл пед. ...

                                               

Александр Федорович Лазурский

Петроградтағы Психоневрология институтының профессоры. Ресейдегі эмпирикалық психологияның көрнекті өкілдерінің бірі. Лазурский табиғи эксперимент деп аталатын психологиялық тәсіл ойлап тапты. Бұл тәсіл педагогика және бала психологиясы салаларын ...

                                               

Психотерапия

Психотерапия. Қысқаша айтқанда психотерапия адамды психологиялық құралдардың ықпалымен емдеу дегенді білдіреді. Психотерапия - кең өрісті мағынасы бойынша сау адамдарға әр түрлі психологиялық қиын жағдайларға немесе психикасын өңдеуге көмекті қаж ...

                                               

Ғылыми-техникалық революция

Ғылыми-техникалық революция деп атаған құбылыс ғылымды қоғамдық өндірістің жетекші даму факторына айналдыру негізінде өндіргіштік күштердің түбегейлі, сапалы қайта құру болып табылады. Ол адамзат тарихында ғылым мен техника пайда болғаннан бері ө ...

                                               

Психолингвистика

Психолингвистика - психология мен лингвистиканың аралығындағы ғылым саласы. Ол сөйлеу процесін, оның мазмұны, коммуникативті рөлі, сөздің ойға қатысы тұрғысынан зерттейді. Осы бағыттың негізін салушы неміс ғалымы Г.Штейнталь тілді жеке адаммен қа ...

                                               

Психологияның зерттеу әдістері

Психологиялық зерттеулердің объективтілігіне қойылатын жалпы талаптарға мыналар жатады: Психология әдістері тәжірибемен тығыз байланыста болуы қажет, демек, практикалық міндеттерді шешу үшін пайдалы. Мәселен, баланың психикалық дамуын зерттеу үші ...

                                               

Вильгельм Вундт

Вильгельм Вундт - 1832 жылы 16 тамызда Неккарауға жақын Мангейма деген жерде дүниеге келді. Отбасында төрт бала болды, олардың екеуі ерте жасында қайтыс болған. Вильгельм мен оның үлкен ағасы Людвиг қана қалады. Людвиг Гейдельбергте тұрды, оның т ...

                                               

Мотивация

Мотивация – қолданылу ыңғайына қарай қазақша "ниет", "түрткі", "кірісу", "жігерлену", "ынталану" сөздерінің мағынасына жақын келетін, қазіргі заман мәдениеті мен гуманитарлық ғылымдарында кең қолданылатын ұғым. Бұл ұғымды алғаш рет немістің иррац ...

                                               

Кітап басу ісі

Кітап басу ісі - қолжазбаны дайын кітап етіп шығаратын полиграфиялық өндіріс процестері жатады. Алғашқы адамдардың тасқа түсірген таңба-жазулары - петроглифтер, белгілермен жазатын жазу - пиктография. 1934 жылы Қазақ мемлекет. біріккен баспасы, 1 ...

                                               

Кибернетика

Кибернетика – басқару жүйелеріндегі ақпаратты алу, сақтау және өңдеу ісінің жалпы заңдылықтары жайлы ғылым. Кибернетикадағы зерттелетін негізгі нысандар – кибернетикалық жүйелер дерексіз түрде, яғни олардың табиғаты физика мазмұнына байланыссыз з ...

                                               

Кітапхана

Кітапхана - мәдени-ағартушылық ғимарат. Кітапхана баспасөз шығармаларын жинау, сақтау, насихаттаумен, оқырмандарға баспасөз шығармаларын берумен, мәдени-ағарту және ғылыми-көпшілік жұмыстарын ұйымдастырумен шұғылданады. Кітапхана атқаратын міндет ...

                                               

Асқын өткізгіштік

Асқын өткізгіштік - кейбір өткізгіштерді белгілі бір алмағайып температураға дейін суыту кезінде олардың электрлік кедергісінің секірмелі түрде кенет нөлге дейін төмендеу құбылысы. Сынаптың температурасын Т = 4.15 К-ге төмендеткен кезде бұл құбыл ...