ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 275




                                               

Жұмашев

Жұмашев сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін: Абдулла Жұмашев - өлкетанушы, этнолог, әдебиетганушы. Ақнияз Жұмашев - мұнайшы. Ғайша Қуандыкқызы Жұмашева - "Қазақювелир" АҚ президенті. Жанқожа Жұмашев - КСРО мунай өнеркәсібінің үздігі. Жасұлан Қ ...

                                               

Қазақтың қысқаша тарихы мен шежіресі

Қазақтың қысқаша тарихы мен шежіресі – тарихи-деректемелік жинақ. 1963 жылы Пекинде қытай тілінде жарық көрген. 1958 жылы Қытай мемлекеті аз санды ұлттар істері күшті ұйымдастырған" Аз санды ұлттардың қоғамдық тарихын тексеріп-зерттеу экспедицияс ...

                                               

Орта Азия тарихы

Орта Азия тарихы – Абд ул-Карим Бұхаридің шығармасы. Автор 1818 жылы Стамбұлдағы Бұхар хандығы елшісінің жеке хатшысы қызметін атқарып, көптеген саяси оқиғалардан хабардар болып отырған. Сол жерде түрік министрінің өтінішімен Бұхардан Ресейге, од ...

                                               

Қазақстан ақшасының тарихы

Тиынның шығуы және оның төлем құралы ретінде қолданыла бастауы, қоғамда экономикалық дамудың басталуы, айырбас барысында ақша айналысының қажеттілігі туындады, ал әлеуметтік дамуда биліктің пайда болуы ол тиын шығару мүмкіндігіне ие болды. Тиынды ...

                                               

Дина Исабайқызы Дулатова

Дулатова Дина Исабайқызы – ғалым, тарих ғылымының докторы, проф. Мәскеу мемлекеттік университетінің тарих факультетінтін бітірген. 1955 – 56 ж. Алматы облысы Нарынқол ауд-ндағы орта мектепте, 1956 – 57 ж. Алматы қ-ндағы орта мектепте жоғары сынып ...

                                               

Қазақ жері туралы ерте кездегі географиялық мағлұматтар

Қазіргі Қазақстан аумағын адамдар ерте заманнан бері мекен еткен. Сондықтан елді мекеннің көне тарихы сол жердің табиғатынын, тарихы болып есептелінеді. Табиғаттың тарихы сол аймақтағы мекендеген халықтың тарихы бір-бірімен ұштасып жатқандықтан, ...

                                               

Қазақстан кинотануы

Қазақстан кинотануы - кино өнерінің тарихы мен теориясын зерттейтін ғылым. Ұлттық кино өнерінің мәселелеріне алғаш қалам тартқандар қатарында І. Жансүгіров, Б. Майлин, М. Әуезов, Ғ. Мүсірепов, Т. Рысқұлов, Т. Жүргенов, І. Омаров, т.б. болды. Бұла ...

                                               

ТМД мемлекет басшыларының кеңесі

ТМД мемлекет басшыларының кеңесі - ТМД-ға қатысушы мемлекеттердің барлық басшылары кіретін Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының жоғары органы. Кеңесте ТМД жарғысының өзгерістерімен және ТМД органдары құрылымының өзгеруі мәселелері қозғалады. Кеңес ...

                                               

Мұхаммед ибн Джәрир әт-Табари

Әбу Джафар Мұхаммед ибн Джәрир ибн Йазид әт-Табари - тарихшы. Бірқатар уақыттар бойына Рей, Бағдат, Басра, Куфа қалаларында, кейін Сирияда, Мысырда болған. Өмірінің соңғы жылдарында Бағдатта тұрып, заң, аңыз-әпсана салаларында дәріс оқыған. Әбу Д ...

                                               

Creative Commons

Creative Commons деп оқылады, қысқарған түрі - CC - тегін пайдаланатын келісім шарт үлгілерін жасайтын коммерциялық емес ұйым – еркін және еркін емес ашық лицензиялар, соның көмегімен авторлар мен құқық иегерлері өз туындыларын кең және еркін тар ...

                                               

Медресе

Медресе - - орта конфессионалдық мұсылмандық мектеп. Дін қызметкерлерін, мұсылман бастауыш мектептерінің мұғалімдерін және Таяу, Орта Шығыс, тағыда басқа елдердің мемлекеттік аппарат қызметкерлерін даярлайтын орта және жоғары мұсылман мектептері.

                                               

Қазақстандағы ғылыми психологияның тарихы

Қазақстандағы ғылыми психологияның тарихы. Жан құбылыстары туралы әр кезде өмір сүрген қазақ ойшылдары да сонау ерте кезден бастап-ақ аз айтпаған. Асанқайғы, Шалкиіз, Мұхаммед Хайдар Дулати, Өтейбойдақ Тілеуқабылұлы, Ақтамберді, Бұхар, Шал, Дулат ...

                                               

Өлкеден тыс қазақ халқы

Қазақ диаспорасының пайда болуы, және қалыптасуы негізінен екі жолмен түзілгендігі белгілі: оның біріншісі мемлекеттік шекараларды белгілеген кезде өзінің байырғы ата-жұртында тұрса да негізгі этнткалық ортасынан бөлініп қалған қазақтар болса, ек ...

                                               

Философия

Философия - жалпы және фундаменталды сауалдар туралы зерттеу болып, ол болмыс, болу, білім, құндылық, ақыл, зерде және тіл секілді өзекті проблемаларға бағытталады. Мұндай сауалдар көбінесе зерттелуді, немесе шешілуді күткен проблемалар ретінде о ...

                                               

Бейнелеу өнері

Бейнелеу өнері - дүниені көзбен көріп, түйсіну негізінде бейнелейтін пластикалық өнердің бір саласы. Бейнелеу өнеріне негізінен кескіндеме мүсін, графика жатады. Бейнелеу өнерінің белгілері архитектура, безендіру және қолданбалы өнерде көрініс та ...

                                               

Мамадияр Дәлдібекұлы Жақып

Мамадияр Дәлдібекұлы Жақып – журналист. ҚазМУ-ды бітірген. 1960 – 61 жылдары "Семей таңы" газетінде еңбек етті. 1961 – 65 жылдары Семей облыс Комсомол комитетінің хатшысы, 1965 – 71 жылдары "Социалистік Қазақстан" газетінің Семей облысындағы менш ...

                                               

Төреқұл Нысанбек

1960 Алматы жоғары партия мектебін бітірген. Ұжымшарда бухгалтер, Түркістан облысы Арыс қаласында Халық соты, "Оңтүстік Қазақстан", қазіргі "Егемен Қазақстан" газеттерінде қызметкер болды. 1961 жылдан Қазақстан ғылым академиясының Әдебиет және өн ...

                                               

Газет

Газет - мерзімді, уақытша не бір рет қана шығатын басылым. Ежелгі Шығыс қалаларында көпшілік орындарға ілінетін хан жарлықтарынан бастау алады. 16 ғасырда Венецияда "жаңалық жазушылар орталығы" құрылып, арнаулы ақпараттарын "газета" деп аталатын ...

                                               

Авут Масимов

Авут Масимов 1953 жылы 16 наурызда Алматы облысының Шелек ауданына қарасты Қаратұрық ауылында туған. 1970 жылы А. Саттаров атындағы орта мектепті бітірген соң Алматы қаласындағы баспаханада жұмыс істеген. 1981 жылы Санкт-Петербург қаласындағы бас ...

                                               

Қазақстан Республикасының Статистика жөніндегі агенттігі

Қазақстан Республикасының Статистика жөніндегі агенттігі ҚР Президентінің 1999 ж. 22 қаңтардағы Жарлығымен құрылды. ҚР Үкіметінің 2004 ж. 31 желтоқсандағы қаулысымен агенттік туралы жаңа ереже бекітілді. Агенттік ҚР Үкіметінің құрамына кірмейтін ...

                                               

Депутат Қаныш Сәтбаевтың сөзі

Депутат Қаныш Сәтбаевтың сөзі - Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне Шығыс Қазақстан облысы Лениногор Орталық сайлау округінен депутат болып сайланған Қаныш Сәтбаевтың Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің кезекті сессиясында сөйлеген сөзі. Алғаш рет "Социалистік Қа ...

                                               

Хамит Ерғалиевтің аудармалары

Хамит Ерғалиевтің аудармалары - ақынның шығармашылығында елеулі орын алады. Ерғалиев келесі әдеби шығармаларды қазақ тіліне аударды: Маяковский - Жазғы дачада Владимир Маяковскийге тап болған айрықша оқиға, Атлант мұхиты Қырғыздың "Манас", қарақа ...

                                               

Алтай аймағы

Басқа мағыналар үшін Алтай деген бетті қараңыз. Алтай аймағы ұйғ. ئالتاي ۋىلايىتى, қыт. 阿勒泰 - Қытай Халық Республикасы Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданының Іле Қазақ автономиялық облысына қарасты әкімшілік аймақ. Батысында Шығыс Қазақстан облыс ...

                                               

Бонифатий Михайлович Кедров

Кедров Бонифатий Михайлович – философ, химик, ғылым тарихшысы, философия ғылымдарының докторы, профессор. КСРО ҒА-ның академигі, Ғылым тарихы жөніндегі халықаралық академияның, Серб ғылым және жер академиясының, Болгар ҒА-ның, Герман табиғат зерт ...

                                               

Байдабек Ахметұлы Төлепбаев

Төлепбаев Байдабек Ахметұлы – тарих ғылымының докторы, профессор, Қазақстан Ғылым академиясының академигі, КСРО Ғылым академиясының мүшесі. Қазақстан Халық ағарту ісінің үздігі. Қазақстанның еңбек сіңірген ғылыми қайраткері.

                                               

Медиевистика

Медиевистика - Еуропаның орта ғасырлар тарихын зерттейтін ғылым саласы. Кезеңдерге бөлудің тарихнамада қабылданған жүйесіне сәйкес 5 - 17 ғ-лардағы Еуропа елдерінің тарихын қамтиды. Еуропадағы орта ғасырлар тарихы Рим империясының құлауынан баста ...

                                               

Баламер Сахариев

Сахариев Баламер - Шығыс Қазақстан облысының Қатон-Қарағай ауданында туған. 1950 жылы ҚазПИ-дің қазақ тілі мен әдебиет факультетін бітірген. 1951 жылы "Халық мұғалімі" журналында әдеби қызметкер, кейін бөлім меңгерушісі, Қазақ КСР ғылым академияс ...

                                               

Ақай Нүсіпбекұлы Нүсіпбеков

Ақай Нүсіпбеков 9.12.1909,Алматы облысы Райымбек ауданы Жалаңаш ауылы – 28.7.1983, Алматы қаласы – тарих ғылымының докторы 1961, профессор 1963, Қазақстан Ғылым Академиясының академигі 1967 Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері 1971. Ұлы ...

                                               

Баспа

Баспа - кітап, газет, журнал, плакат және т.б. баспа өнімдерін шығаратын кәсіпорын. Ол шығаратын өнім түрлеріне қарай: кітап баспасы газет-журнал баспасы

                                               

Сергей Владимирович Киселев

Сергей Владимирович Киселев – тарих ғылымының докторы, профессор, 1930 жылы - КСРО ҒА Археология институтының аға ғылыми қызметкері, 1939 жылы - Мәскеу университетінің профессор болды. 1927 жылы - Алтайда, Хакасия мен Тувада, Орталық Қазақстанда ...

                                               

Виктор Федорович Шахматов

1927 жылы Семейдегі педогогикалық техникумды бітірген. 1934 жылы Қазақ педогогикалық институтының тарих фаукультетін бітірген. 1931 жылға дейін ұстаздық қызметте болып, аудан, облыс газеттерде тілші қызметтерін атқарды. 1935 жылдан бастап Қазақ М ...

                                               

Эдуар Шаванн

Шаванн Эдуар - шығыстанушы, француз қытайтанушысы. 1903 жылдан француз Жазбалар академиясының мүшесі, 1915 - 18 жылы президенті болды. Негізгі еңбектері Қытай тарихы, археологиясы мен мәдениетін зерттеуге арналған. Шаваннның ең әйгілі шығармасы - ...

                                               

Журнал

Журнал – мерзімді басылым, бұқаралық ақпарат құралдарының бір түрі. Журнал газетпен салыстырғанда оқиғаларды кең көлемде баяндап, деректерге тереңірек талдау жасайды, өзінің ұстанған көркемдік бағытына орай қоғамдық пікірді қалыптастыруға ықпал е ...

                                               

Психология

Психология - адамның дара тұлғалық психикасын, өзінің сан−алуан сезім, аффективтік, интеллектуалды, басқа да туа біткен функцияларымен бірге сыртқы ортамен өзара әрекетін зерттейтін ғылым, кей-кезде адам мінез-құлығын зерттеу деп те анықталады. Қ ...

                                               

Ғылым мен ғылыми мекемелер (Павлодар облысы)

Ертістің Павлодар өңірінде жоғары білім берудің пайда болып, дамуы ғылымның дамуына пәрменді әсерін тигізді, Павлодар жерінен сандаған ірі ғалымдар шықты. ХІХ ғасырдың екінші жартысында Павлодар өңірінде Н.Ф. Костылецкий, Г.Н. Потанин, Ф.И. Усов, ...

                                               

Бауыржанаяқ

Бауыржанаяқ - қола дәуірінде жататын ежелгі мекен орны. Батыс Қазақстан облысы, Тасқала ауданы, Каменка аулы маңында орналасқан. Ол 29 шұңқырдан тұрады. Шұңқырдың диаметрі 5 - 16 метр, тереңдігі 0.2 - 0.4 метр. Мекенді 1986 жылы Батыс Қазақстан Г ...

                                               

Семей уезі

Семей уезі - Ресей империясы, Ресей Республикасы, РКФСР құрамындағы әкімшілік-аумақтық бірлік. Әр түрлі уақытта Колыван наместниктігі, Тобыл губерниясы, Семей облысына кірді.

                                               

Азамат соғысы

Тарихта белгілі бір ел шеңберінде халықтың демократиялық бостандықтар жолындағы ұйымдасқан күресінің не болмаса көпұлтты елдерде ұлттық езгіге қарсы қарулы көтерілістерінің азаматтық соғысына ұласқаны белгілі. Мысалы: Англияда" Алқызыл мен Ақ рау ...

                                               

Сыбырлар

Сыбырлар немесе сібір татарлары - түркі тайпа тобынан шығып, жергілікті тайпалық топтармен араласып кеткен Сібірді мекендейтін этникалық топ. Батыс Сібір татарлары деп бұрмаланып аталады. Мындай топтарға бөлінеді: тобыл, барабин, есіл, тарлықтар ...

                                               

Ақжайық қойы

1967 - 97 жылдары аралығында Батыс Қазақстанда жергілікті қылшық жүнді қойлардың будандарын линкольн, ромни-марш, қазақтың биязы жүнді аталық қошқарларымен күрделі зауыттық будандастыру арқылы шығарылған. Жаңа тұқым ретінде 1967 жылы мойындалған.

                                               

Сталинград шайқасы

Сталинград Шайқасы – 2-дүниежүзілік соғыстағы басты шайқастардың бірі. Ол қорғаныс және шабуыл кезеңдерінен тұрады. 1942 жылдың жазында фашистік Германия мен оның одақтастары Еуропада екінші майданның ашылмауын пайдаланып, кеңес-герман майданының ...

                                               

Қалмақтар

Қалмақтар – ойрат тобына жататын моңғолтілдес халық. Ресей Федерациясы құрамындағы Қалмақ Республикасының жергілікті халқы. Негізінен орыс тілінде сөйлейді. Қалмақ тілін сирек қолданады. Қалмақтар XVI ғасырдың аяғында XVII ғасырдың басында Орталы ...

                                               

Семей ішкі округі

Ертістің оң жақ бетіндегі қазақтардың саны жылдан-жылға арта түсті. Мәселен, 1851 жылы онда 18985 көшпелі және жартылай отырықшы қазақтар тұрды. Олар негізінен арғын, қыпшақ, керей және уақ тайпаларының қазақтары еді. Ертістің оң жағалауында тұру ...

                                               

Казактардың Қазақстанға қоныстануы

"Козак", "казак" – татар сөзі. Бұл славян және одан кейін орыс тілдеріне борыштан азат, ерікті, ержүрек және сонымен бірге атты жауынгер деген ұғымдарды білдіретін сөз ретінде енген. XVI ғасырдың екінші жартысынан бастап кейіннен Жайық казактары ...

                                               

Торғайдағы Амангелді Иманов бастаған ұлт-азаттық көтеріліс

Халық бұқарасының арасында патша самодержавиесінің милитаристік саясатына наразылык өсе түсті. Ресейдің орталығындағы революциялық дағдарыстың пісіп-жетілуі ұлттық шеткергі аймақтарда, оның ішінде Қазақстанда да ерекше сезіле бастады. Ол жұмысшыл ...

                                               

Сібір темір жолы

Сібір Темір Жолы - Ресейдің еуропалық бөлігін Қиыр Шығыспен тікелей байланыстырған торап. 1891 – 1915 ж. салынған. Челябинскіден Владивостокке дейін созылды. Жолдың Батыс Сібір учаскесі Солт. Қазақстан жері арқылы өтті.

                                               

Шақпақ ата ауылдық округі

Тұрғыны 3888 адам 2009. Округтің жер көлемі 257.2 шаршы км. Округ оңтүстігінде Талас Алатауынан Жабағылы жоталарына дейін, оңтүстік-батысында Құлан тауына дейін созылып жатыр. Батысында Оңтсүтік Қазақстан облысының Тұрар Рысқұлов ауданымен, шығыс ...

                                               

Бағдаршам

БАҒДАРШАМ - жарықпен белгі беру арқылы көшедегі, автомобиль жолы мен темір жолдағы қозғалысты реттеуге арналған құрылғы. Ол белгі беру тәсілдеріне қарай: түрлі түсті Бағдаршам, позициялық Бағдаршам және құрама Бағдаршам болып ажыратылады. Алғашқы ...

                                               

Нұрлыкент ауылдық округі

Ауылдық округтің жалпы жер көлемі 9574 га. Ауыл шаруашылығына жарамды жері 7499 га, оның ішінде тәлімдік жері 5937 га, суармалы жері 1158 га, жайылымдық 3026, шабындығы 3100 га.

                                               

Отырар ауылдық округі

Отырар ауылдық округі ауданның шығыс бөлігінде орналасқан. Округ аумағымен Арыс өзені ағып өтеді. Тарихи археологиялық мәні бар Тоқайтөбе, Ақтөбе, Жалпақтөбе, Қоңыртөбе, Мәслихаттөбе, Алтынтөбе, т.б. археологиялық ескерткіштер бар. Округтен Орынб ...