ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 234




                                               

Әскери стратегия

Әскери стратегия - ел мен Қарулы Күштерді соғысқа дайындау теориясы мен тәжірибесін, стратегиялық операцияларды және тұтастай соғысты жоспарлау мен жүргізуді қамтитын әскери өнердің құрама бөлігі, оның ең жоғарғы саласы. Әскери стратегия теориясы ...

                                               

Әскери тарих

Әскери тарих - қарулы күштердің өткені мен соғыстарды зерделейтін ғылым, сондай-ақ, әскери қайратқерлердің іс-тәжірибесі, тарих ғылымының бір саласы болып табынады. Әскери тарихтың құрамды бәлімдеріне кіретіндер: соғыстар тарихы, қарулы күштер құ ...

                                               

Әскери теория

Әскери теория - соғыс пен әскери істің жағдайлары туралы немесе олардың даму зандылығы және ерекшелігі жайлы жүйеленген жалпылама білім. Ол әскери практика негізінде қалыптасып, оның мақсаттарына қызмет етеді. Әскери теория әскери қызметтің барлы ...

                                               

Әскери техниканы тексеру

Әскери техниканы тексеру - әскери техника үлгілерінің жағдайларын және олардың әр түрлі режімде колданылуын бақьшау мақсатында тікелей тексеру жүргізу. Әскери техниканы тексеру техникалық жағдайды бакылау үшін және әскери техниканың қолданылуын б ...

                                               

Әскери Трибунал

Әскери Трибунал – Қарулы Күштер жүйесіндегі құқықтық орган. Ол мемлекет қауіпсіздігіне, Қарулы Күштердің жауынгерлік күш-қуатына зиян келтірген, белгіленген әскери ережелерді өрескел бұзған әскери қызметкерлерді қылмыстық жауапқа тартады. Әскери ...

                                               

Әскери тыл

Әскери тыл - қарулы күштер түрлерінің күнделікті өміріне, оқуына, кызметіне керекті заттармен және материаддық, техникалық, медициналық жабдықтармен қамтамасыз ету үшін ұйымдастырылған бөлімдердің, бөлімшелердің материалдық кешені. Әскери тылдың ...

                                               

Әскери тұжырымдама

Әскери тұжырымдама - әскери доктринаның қырларын нақтылайтын әрі тереңдететін, мемлекеттің қарулы күштерін қолдану және құруға байланысты ағымдағы және орташа мерзімдегі мәселелердің шешімдері мен мүмкін жолдарын анықтайтын түпкі ой. Әскери-саяси ...

                                               

Әскери тәрбие

Әскери тәрбие - Қазақстан Республикасының Армиясы мен Әскери-теңіз флотындағы бөлім басшынарына арналған нұсқауларға байланысты әскери тәрбие жұмысы. Жауынгерлерді, офицерлерді жоғары саяси саналылық, өз Отанына шексіз берілгендік рухына баулу, с ...

                                               

Әскери тәртіп

Әскери тәртіп - барлық жауынгерлердің заң мен әскери жарғыда белгіленген тәртіп пен ережені бұлжытпай орындауы. Қарулы Күштердегі Әскери тәртіп әрбір жауынгердің өз әскери міндетін сапалы атқаруына, өзінің Отанын қорғауға жауапты екенін түсінуіне ...

                                               

Әскери форма

Әскери форма - әскери кызметтің белгісі және әскери ар-намыстың символы. Әскери адамдардьщ мундирден немесе погоннан айрылуы - масқаралық және қолданылатын жазаның ең ауыры. Мұндай жазалар, әдетте, әскери жарғыны орындамаған, ұрыс майданында жүре ...

                                               

Әскери химиялық барлау аспабы

Әскери химиялық барлау аспабы - ауадағы, жердегі, техникадағы, көліктегі және басқа заттардағы улы заттарды анықтауға арналған аспап. Әскери химиялық барлау аспабы қақпақты корпустан және оған орнатылған қол сорғыдан, сорғының кигізбелі сабынан, ...

                                               

Әскери шен

Әскери шен - Қарулы Күштер қатарында қызмет етушілерге әскери мамандығына, қызмет бабына, сіңірген еңбегіне, әскери және арнайы дайындығына, әскери қызмет түрлеріне қарай арнайы берілетін шен. ҚР Қарулы Күштерінің әскери шені Қазақстан Республика ...

                                               

Әскери шығындар

Әскери шығындар - соғысушы мемлекеттердің соғыс барысындағы және оның салдарынан тыл мен майдандағы адамдар шығыны және материалдық зиян шегуі. Әскери шығындар тікелей және жанама болып бөлінеді. Тікелей әскери шығындар қару-жарақтың әрекетіне ба ...

                                               

Әскери ынтымақтастық

Әскери ынтымақтастық - ұлттық заңдар мен халықаралық міндеттемелерді орындай отырып, тең құқықты және өзара тиімді мүдделер негізінде олардың қауіпсіздіктерін нығайту мүддесінде ынтымақтастыққа қатысушы мемлекетгер жүзеге асыратын, әскери-саяси, ...

                                               

Әскери эвакуация

Әскери эвакуация - жаралылар мен ауруларды, тұтқындарды, материалдык құралжабдықтарды, керек емес және жөңдеуді керек ететін әскери заттарды, олжаны тылға женелту, әскерді бұрын басып алған аудандарынан әкету.

                                               

Әскери экономика

Әскери экономика - мемлекеттің әскери кажеттерін қамтамасыз етуге арналған халық шаруашылығының арнайы саласы. Әскери экономика халық шаруашылығының бір саласы ретінде материалдықтехникалық базадан, еңбек ресурстарынан және әскери кажеттілікті өт ...

                                               

Әскери экономика және тыл теориясы

Әскери экономика және тыл теориясы - қарулы күштердің қызметі мен оның мемлекетті қорғауына керекті жеткілікті материалдық каражатжабдықты жинақтау және тылдағы халықты, әскери объектілерді кәрғау тәсілдерін, өткен соғыстардың тәжірибесін жинақта ...

                                               

Әскери электр станциялары

Әскери электр станциялары - әр түрлі әскер түрлері бәлімдері мен бөлімшелерінің табельдік жылжымалы электр станциялары. Әскери электр станциялары ракеталық, артиллериялық және басқа қаруларды, әр түрлі инженерлік қару-жарақтарды, ағаштақтай зауыт ...

                                               

Әскери эпидемиология

Әскери эпидемиология - әскери медицинаның бөлімі. Әскери эпидемиология әскерді жұқпалы аурудан қорғаудың теориясы мен практикасын, жүкпалы аурулардың шығуы мен таралу заңдарын зерттейді. Әскерлерді эпидемиялық аурулардан сақтаудың ғылыми жүйесін ...

                                               

Әскери эшелон

Әскери эшелон - бір темір жол поезында тасымалдау үшін ұйымдастырылған әскери бөлім, бөлімше немесе мекеме, сондай-ақ жеке топтар немесе ұрыс техникасының топтары. Әрбір әскери эшелонға тиелген орнынан бастап түсірілетін нүктесіне дейін сақталаты ...

                                               

Әскери қатар

Қатар - 1) Екі қатарлы сапта біреуі екіншісінің ту сыртында тұрған екі әскери қызметші. Егер бірінші қатардағы әскери қызметшінің ту сыртында екінші қатардың әскери қызметшісі тұрмаса, онда мүндай қатар толық емес деп аталады. Екі қатарлы caп кер ...

                                               

Әскери қатер

Әскери қатер таласушы жақтар арасында әскери қақтығыска ұрындыруы мүмкін әскери-саяси жағдай. Соғыс басталуының зор ықтималдылығы болып саналады. Ол екі жақ арасында шешілуі қиын келіспеүшіліктер болуымен, кем дегенде олардың бірінде әскери күшті ...

                                               

Әскери қатынас

Әскери қатынас - # әскерді, ұрыс техникасын және басқа да әскери жүктерді тасымалдау үшін пайдаланылатын күрлықтық, су және әуе қатынас жолдары. Әскери тасымалды жеке құрам, ұрыс техникасы және әр түрлі жүктер жоспарлайтын және ұйымдастыратын, со ...

                                               

Әскери қақтығыс

Әскери қақтығыс - әдетте соғысқа ұласпайтын әскери жанжал; мемлекеттер арасындағы қайшылықтарды шешудің ерекше жолы. Қақтығысушы екі мемлекеттің немесе осы мемлекеттердегі бітіспес күштердің қысқа мерзімді қарулы шекісуінен көрініс табады. Шектеу ...

                                               

Әскери қимылдар

Әскери қимылдар ауданы - әр жақтың әскерлерінің белгіленген бір топтастықтары әскери қимылдар жүргізетін әуе кеңістігімен қоса алынған әскери іс-қимылдар театры аймағынын бөлігі.

                                               

Әскери қылмыстар

Соғыстың заңдары мен дәстүрлерін бұзу арқылы, қазаға душар ету, азаптау немесе құлдыққа алып кету немесе жаулап алынған аумақтағы азаматтық тұрғындарды басқа мақсаттар үшін пайдалану; әскери тұтқындар немесе теңізде жүзіп жүргендерді өлімге душар ...

                                               

Әскери құпия

Әскери құпия - мемлекеттік құпия болып саналатын әскери мазмұндағы дерек. Әскери құпияны сақтау - әскери анттағы негізгі талаптардың бірі. Оны жария еткен әскери қызметші қылмыстық жауапкершілік туралы заң бойынша сот тартылады. Әскери құпия Воен ...

                                               

Әскери әкімшілік

Әскери әкімшілік - соғыс қимылдары нәтижесінде басып алынған терр-ның әскери басқармасы; Қарулы Күштерді басқару ісін, олардың орналасуына байланысты қарым-қатынастарының құқықтық реттелуін, әскердің ішкі қызметі және тұрмыстық жайын зерттеумен а ...

                                               

Әскери әлеует

Әскери әлеует - еллің экономикалық, ғылыми-техникалық, әлеуметтік, моральдық-саяси әлеуеттерінен туындайтын мемлекеттің мүмкіндіктері. Әскери әлеует қарулы күштердің жетілдірілуін камтамасыз етеді; ол мемлекеттің әскери қуатының басты элементі. Ә ...

                                               

Әскери-далалық госпиталь

Әскери-далалық госпиталь - далалық жағдайда дәрігерлік көмек көрсету мен емдеуді камтамасыз етуге арналған мекеме. Бұл әскери госпитальдің сұрыптаушы, көп салалық, хирургиялық, терапевтік, жұкпалы аурулар және жеңіл жарақаттанғандарды емдейтін тү ...

                                               

Әскери-далалық терапия

Әскери-далалық терапия - әскери қызметшілердің ішкі ағза аурулары ерекшелігін зерттеумен, сонымен бірге әскердің ұрыс қимылдары жағдайында ауырғандарға терапевттік көмек көрсетудің ұйымдастырушылық түрлерін тәжірибе жүзінде қолданумен шұғылданаты ...

                                               

Әскери-далалық хирургия

Әскери-далалық хирургия - әскери медицинаның аса маңызды бөлімдерінің бірі. Ол ұрыс жарақаттарын, жараның жазылу ерекшелігін, ағзаның жалпы жағдайы мен әсерін зерттейді. Әскери-далалық хирургиянын негізгі міндеті дала жағдайында, қазіргі заманғы ...

                                               

Әскери-дәрігерлік комиссия

Әскери-дәрігерлік комиссия - азаматтардың жалпы әскери қызметке және жекелей әр түрлі әскери кызметке жарамдылығын анықтауға арналған медициналық сараптама органы. Әскери-дәрігерлік комиссия куәландыру жөніндегі нұсқаулық пен аурулардың арнайы ке ...

                                               

Әскери-инженерлік өнер

Әскери-инженерлік өнер - мемлекет аумағын әскери-инженерлік тұрғыдан дайындаудың, инженерлік әскерлерді ұйымдастыру мен қаруландырудың, оларды ұрысқа катыстырудың теориясы мен практикасы. Инженерлік әскерлер бөгеттер мен кедергілер жасау, әскери ...

                                               

Әскери-медициналық мекемелер

Әскери-медициналық мекемелер - армияның және әскери-теңіз флотының жеке құрамын жабдықтауға арналған қарулы күштердің медициналық кызмет оргаңдары. Әскери-медициналық мекемелер құрамында емдік-профилактикалық мекемелер, санитариялық гигиеналык жә ...

                                               

Әскери-саяси жағдай

Әскери-саяси жағдай - саясат субъектілерінің әскери-саяси карым- қатынастарының және олардың әскери ұйымдарының жиынтығы.

                                               

Әскери-саяси одақ

Әскери-саяси одақ - қорғаныс, ұлттық және ұжымдық қауіпсіздік міндеттерін бірлесе шешу мақсатында, ресми түрде келісіммен бекітілген екі немесе бірнеше мемлекеттің одақтасуы.

                                               

Әскери-саяси стратегия

Әскери-саяси стратегия - әскери саясаттың жинақталған мазмұны; саяси мақсаттарға, мемлекеттің әскери қауіпсіздігін камтамасыз етудің жалпы міндетіне толық сай келетін әскери-саяси идеялар мен көзкарастардың жиынтығы. Ол жалпы мемлекеттік көлемдег ...

                                               

Әскери-стратегиялық жағдай

Әскери-стратегиялық жағдай - мемлекеттер аралық әскери тепе тендіктің тұрақтылығымен анықталатын, жеке мемлекеттердің қарулы күштерінің, әскери-саяси блоктар мен коалициялардың белгілі бір стратегиялық аудандағы) іс әрекеттерінің жағдайы, түрлері ...

                                               

Әскери-стратегиялық тепе-теңдік (паритет)

Әскери-стратегиялық тепе-теңдік - қарсылас мемлекеттердің қарулы күштерінің ұрыстық қуатының жуық шамамен тепе-теңдігі. Әскери-стратегиялық тепе-теңдіктің физикалық өлшемі ретінде жақтардың күш пен құралдарының, ең алдымен ядролық және қарапайым ...

                                               

Әскери-стратегиялық тұрақтылық

Әскери-стратегиялық тұрақтылық - біршама ұзақ мерзімде қарсылас жақтардың ешқайсысы соғыста табысқа жету үшін бірінші болып әскери күшті қолдануға үміт артпайтын әскери, саяси, экономикалық, моральдық психологиялық факторлардың жиынтығымен анықта ...

                                               

Әскери-теңіз флоты

Әскери-теңіз флоты – мемлекет Қарулы Күштерінің құрамдас бөлігі. Теңіздегі ұрыстар кезінде дұшпанның әскери-теңіз күштерін талқандауға, оның жағалаудағы өнеркәсіптік-экон. аудандары мен маңызды әскери нысандарын жоюға немесе құрлықтағы өз нысанда ...

                                               

Әскери-теңіз флотындағы ұрыстық рет

Әскери-теңіз флотындағы ұрыстық рет - 17 ғасырдың басына дейін Әскери-теңіз флотында ескекті флот кезіндегі ұрыстық рет негізгі күштерден және маңдайшеп сабында немесе алға шығарылған қапталдары бар жарты шеңберде қолданылатын резервтен тұрған. Ж ...

                                               

Әскери-теңіз флотының оперативтік бастамасы

Әскери-теңіз флотының оперативтік бастамасы - Әскери-теңіз флотының оперативтік бастамасында қарсыластың ракеталық сүңгуір қайықтарын, авианостық екпіңді топтамалары мен қайыққа қарсы күштерін жою, мұхит ұрыс қимылдары театрында үстемдікті жеңіп ...

                                               

Әскери-ғылыми жұмыс

Әскери-ғылыми жұмыс -, әскери кадрлардың ұйымдастырушылық және шығармашылық кызметі. Ол қазіргі әскери ғылымды дамытуға және қарулы күштердің дайындалуы мен құрылымында әскери-ғылыми зерттеу нәтижелерін қолдануға бағытталған. Әскери-ғылыми жұмыст ...

                                               

Әскери-құрылыс жасағы

Әскери-құрылыс жасағы - құрылыс монтаж және дайындау жұмыстарын орындауға, құрылыс ұйымдарында, өнеркәсіп және ағаш дайындайтын кәсіпорындарда құрылыс материалдары мен детальдарын шығаруға арналған типті әскери-құрылыстык бөлім. Ол өнімді бригада ...

                                               

Әскери-әуе күштерінің оперативтік бастамасы

Әскери-әуе күштерінің оперативтік бастамасы - әуе операциялары, шайқастар және қарулы күштердің басқа түрлерімен бірлесе жүйелі ұрыс қимылдарын жүргізу жолдары арқылы тапсырмаларды орындауы. Әуе операциялары, әдетте, әуеде басымдықты жеңіп алу, р ...

                                               

Әскери-өнеркәсіп кешені

Әскери-өнеркәсіп кешені - ірі әскери-өнеркәсіп монополияларының және милитаристік реакциялық державалардың мемлекеттік аппараттарының одағы.

                                               

Әскерлер тoптастығы

Әскерлер тoптастығы - қарулы күштер түрлері, арнайы әскерлер, сондай-ақ тыл, бөлімшелер, бөлімдер, құрамалар, бірлестіктер қимылдарының міндет-мақсатына сәйкес орналаскан әскери топтастық. Әскерлер тoптастығы операцияда жауынгерлік міндеттерді ор ...

                                               

Әскерлерді (күштерді) қайта топтау

Әскерлерді қайта топтау - топтарды қайта құру, күшейту мақсатында құрлық әскерлері, авиация, флот күштерінің бірлестіктерін бір ауданнан екінші ауданға көшіру жолымен әскери қимыл театрында, стратегиялық, операциялық бағытта, қорғаныс өңірінде әс ...