ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 231




                                               

Әлеуметтік мүдде

Әлеуметтік мүдде - жеке адамның немесе әлеуметтік топтың саяси, рухани және экономикалық қажеттіліктерінің жиынтығы. Әлеуметтік мүдде ортақтық дәрежесіне қарай - бүкіләлемдік жалпымемлекеттік, үлттық, топтық; салалық белгісіне карай - экономикалы ...

                                               

Әлеуметтік нұсқа

Әлеуметтік нұсқа - адамның баскаларға, фактілерге, әлеуметтік жағдайларға және өзіне қажеттілердің барлығына көзқарасы. Бұл көзқарас үш түрлі компоненттен тұрады: және қылықтық. когнитивті, эмоционалды

                                               

Әлеуметтік ортаға қарсы жеке тұлға

Әлеуметтік ортаға қарсы жеке тұлға - қоғамда қабылданған нормаларды орындай алмайтын немесе орындағысы келмейтін жеке тұлға. Жауапсыздығымен, шыдамсыздығымен, қоршаған адамдармен және қоғамдық институттармен жиі қақтығыста болуымен, өзінің қателі ...

                                               

Әлеуметтік педагог

Әлеуметтік педагог - Әртүрлі әлеуметтік-мәдени ортада балалармен тәрбие жұмысын ұйымдастырушы маман. Әлеуметтік педагог жеке тұлғаның психологиялық-педагогикалық ерекшеліктері мен оның қызығушылықтары мен қажеттіліктерін, мінез-құлығындағы ауытқу ...

                                               

Әлеуметтік педагогика

Әлеуметтік педагогика - жеке тұлғаның тәрбиесі мен қалыптасуына әлеуметтік ортаның әсерін зерделейтін, әлеуметтік ораның нақты шарттарын есепке ала отырып жеке тұлғаға тәрбие беруін оңтайландыру бойынша іс-шаралар жүйесін әзірлейтін педагогиканың ...

                                               

Әлеуметтік прогресс

Әлеуметтік прогресс - қоғамдық өмірдің күрделенуі, "өндірістің, мәдениеттің әлеуметтік еркіндік, тендік, әділеттіліктік, өркениеттік бағытга дамуы. Келешекге әлеуметтік прогресс бүкіләлемдік, экологиялық мәселелермен сабақтас құралады. Адамдардың ...

                                               

Әлеуметтік салық

Әлеуметтік салықтар – нысаналы мақсаттағы тікелей салық түрі. Әлеуметтік салықтар әлеуметтік мақсаттағы бюджеттен тыс нысаналы қорлардың, зейнетақы қорларының, әлеуметтік сақтандыру, жұмыспен қамту қорларының негізгі көзі болып табылады. Салық са ...

                                               

Әлеуметтік сақтандыру

Әлеуметтік сақтандыру – экономикалық тұрғыдан белсенді халықты жұмыстан, еңбек ету қабілетінен және табыстан айырылуға байланысты түрлі тәуекелден зиянды өтеудің ұжымдық ынтымақтастығы негізінде әлеуметтік қорғау нысаны; әлеуметтік қамсыздандыруд ...

                                               

Әлеуметтік сфера

Әлеуметтік сфера - кұрамына қазіргі даму сатысына тән өндірістік қатынастарымен қоса бүкіл адамзатты қамтитын географиялық қабықтың бөлігі, сондай-ақ табиғи ортаның адам игерген бөлігі. "Әлеуметтік сфера" терминін неміс географы Э. Неф енгізді, қ ...

                                               

Әлеуметтік тартыс

Әлеуметтік тартыс - Америка әлеуметтанушысы Льюис Козер Әлеуметтік тартысты "құндылық үшін күрес және белгілі бір мәртебеге, билікке және ресурсқа талаптар, қарсыластардың мақсаты карсыласты бейтараптандыру, зиян шектіру немесе жою болып табылаты ...

                                               

Әлеуметтік топ

Басқа мағыналар үшін Топ деген бетті қараңыз. Топ - мүшеліктін ресми немесе бейресми критерийлерімен шектелген индивидтердің адамдар немесе заттардың ұжымы немесе көпшілігі. Әлеуметтік топ оның мүшелері өзара рөлдер мен әрекеттерді қамтитын әлеум ...

                                               

Әлеуметтік трансферттер

Әлеуметтік трансферттер - Мемлекеттік немесе жергілікті бюджеттен, мемлекеттік бюджеттен тыс әлеуметтік қорлардан, сондай-ақ қоғамдық ұйымдар қаражатынан тұрғындарға берілетін төлемдер. Әлеуметтік трансферттерге кәрілік, мүгедектік, асыраушысынан ...

                                               

Әлеуметтік тәрбие

Әлеуметтік тәрбие - адамның ең жақын өмірлік ортасымен және мақсатты тәрбиенің жағдайларымен өздігінен әрекеттесудің процесі және нәтижесі; адамның белгілі рөлдерге, нормативтік ұстанымдарға, әлеуметтік көріністер үлгілеріне белсенді бейімделу пр ...

                                               

Әлеуметтік фактор

Әлеуметтік фактор - адамдарда қоғамдық қатынастардан немесе қоғамдық жәндіктерде әлеуметтік құрылымнан болатын фактор.

                                               

Әлеуметтік шарт теорияcы

Әлеуметтік шарт теорияcы - көне уақытта туып, XVIII ғасырда жаңарған тілдердің шығу теориясы, оған сәйкестілігі адамдардың өзара саналы келісуі бойынша жасапган. Алайда, мұндай тілді бекіту туралы келісу үшін алғашқы қауым адамдарының әлде қандай ...

                                               

Әлеуметтік шеттету

Әлеуметтік шеттету - Ресурстардың немесе неғұрлым кең қауыммен, яки қоғаммен байланыстың жетіспеуші салдарынан индивидтер немесе отбасылар өз жағдайының бағдарлағанын сезілетін процесс. 1980 жылдары "Әлеуметтік шеттету" термині "кедейшілік" терми ...

                                               

Әлеуметтік қорғау. Зейнетақы

Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес азаматқа ауырған, мүгедек болған, асыраушысынан айырылған жағдайда және өзге де заңлы негіздер, бойынша жалақы мен зейнетақының аз мөлшері, жасының жетуіне байланысты әлеуметтік жағынан қамсызданды ...

                                               

Әлеуметтік құндылықтар

Әлеуметтік құндылықтар - кең мағынасында - болмыстағы құбылыстар мен заттардың, қоғамның, әлеуметтік топтардың және жеке тұлгалардың қажеттілігіне сәйкес келу немесе сәйкес келмеу тұрғысындағы маңызыдылығы; тар мағынасындағы - адам мәдениетінің ж ...

                                               

Әлеуметтік құрылым

Әлеуметтік құрылым - - қоғамның немесе әлеуметтік топтың ішкі құрылымы, әлеуметтік топ, институттар мен олардың арасындағы өзара қатынастардың реттелген жиынтығы. Әлеуметтік құрылым негізінде еңбектің қоғамдық бөлінісі, ерекше қажеттіліктер мен м ...

                                               

Әлеуметтік үрдістерді үлгілеу

Әлеуметтік үрдістерді үлгілеу - өте күрделі әлеуметтік қатынастар мен құбылыстардың ерекшеліктері мен заңдылықтарын олардын үлгісі арқылы зерттеу, яғни үлгі зерттелетін объекті ретінде қаралады. Ол қоғамдық құбылыстардың өздерін тікелей бақылап, ...

                                               

Әлеуметтік өзгеріс

Әлеуметтік өзгеріс - Әлеуметтік өзгеріс барысында әлеуметтік жүйе, олардың ішкі құрамдас бөліктері мен құрылымдары, байланыстары мен карым-қатынастары бір күйден екінші күйге ауьісу, не кейбіреуі жаңадан пайда болу, немесе жоғалып кетуахуалын бас ...

                                               

Әлеуметтік өзгермелілік

Әлеуметтік өзгермелілік - 1) индивидтер мен топтардың әлеуметтік кеңістіктегі орын алмастыруы; 2) индивидтер мен топтардың әлеуметтік құрылымдардағы өз орындарын, яғни атқаратын рөлін өзгертуі. Әлеуметтік өзгермелілік қоғамдық даму заңдылықтарына ...

                                               

Әлеуметтік өлшеу

Әлеуметтік өлшеу - әлеуметтік құбылыстар, процестер жөніңде әлеуметтанулық мәліметті саңдық көрсеткіштер мен бағалар түріңде алып зерттеу. Әлеуметтік өлшеу эмпирикалық әлеуметтанулық зерттеудің негізі болып табылады. Кез келген әлеуметтік объекті ...

                                               

Әлеуметтік-мәдени білім беру қағидасы

Әлеуметтік-мәдени білім беру қағидасы - мәдени педагогикасының бастапқы қалпы келесілерге негізделеді. Тұлғаның өсуі мәдени ортада ғана іске асады; білім беру мекемесінің мәдени ортада мақсатсыз ұйымдастырудың педагогика мен психология дамуының, ...

                                               

Әлеуметтік-психологиялық тренинг

Әлеуметтік-психологиялық тренинг - адамдардағы психологиялық сипаттағы мәселелерді жою, қылықты түзеп немесе денсаулығын жақсарту үшін оларға психотерапевттік немесе психокоррекциялық әсер ету теориясы мен практикасы.

                                               

Әлеуметтік-экономикалық география

Әлеуметтік-экономикалық география - қоғамдық географияның және географиялық ғылымдардың барлық жүйесінің негізгі бөліктерінің бірі; әр түрлі елдердегі, аудандардағы, жергілікті жерлердегі қоғамның аймақтық ұйымдастырылуын зерттейді. Әлеуметтік-эк ...

                                               

Әлеуметтік-экономикалық карталар

Әлеуметтік-экономикалық карталар - бүкіл ел және оның әкімшілік бөліктері бойынша әр түрлі қоғамдық құбылыстарды бейнелейтін карталар. Халық, экономика, тарих және тағы да басқалары карталарын қамтиды.

                                               

Әлеуметтік-экономикалық формация

Әлеуметтік-экономикалық формация. Бұл марксистік ұғым, "қоғам" ұғымына едәуір жақын, ол өндіріс тәсілінің өмір сүруі үшін жағдай жасайтын, пошымдық жағынан орныққан орта жөнінде қолданылады.Ол тұжырымдама бойынша қоғамдық қатынастар дегеніміз дер ...

                                               

Әлеуметтану заңдары

Әлеуметтану заңдары - қоғамды зерттей отырып, әлеуметтану ғылымы әлеуметтік байланыстар мен қарым-қатынастарды заң және заңдылық деңгейінде зерттейді. Әлеуметтану заңдарында біреудің екінші біреумен, қандай да бір кауымдастықтың қоғаммен, жеке тұ ...

                                               

Әли Байжолов

Әли Байжолов - тіл білімі маманы, филолог ғылым кандидаты, доцент. Қызылорда педагогикалық уч-щесін бітірген. 1945 - 1948 ж. Шымкенттегі Н. К. Крупская атындағы мұғалымімдер институтында, 1948-1950 ж. Қызылордадағы Қорқыт ата атындағы педагогикал ...

                                               

Әли Гүл

Театр бөлімін бітіргеннен кейін, шығармашылық өмірге әуесқой театр бірлестіктерінде жұмыс істеп бастаған. Ankara Birlik Tiyatrosu мен Ankara Sanat Tiyatrosu сияқты жеке бірлестіктерде қызмет атқарып, қойылымдарда ойнады. Ankara Sanat театрында кө ...

                                               

Әли Ипин

1975 жылы Анкара мемлекеттік консерваторияның театр бөліміне оқуға түсіп, 1978 жылы бітіріп шығады. 1981 жылға дейін мемлекеттік театрда жұмыс істеп, кейін Швецарияның Женева қаласындағы консерваториясына оқуға түседі. 1982 жылы Түркияға оралып, ...

                                               

Әли Карагөз

Әли Карагөз – түрік театр және кино актері. Туризм және қонақ үй ісі бөлімін бітіргеннен кейін, кафе, бар және қонақ үйлерде басқарушы болып қызмет атқарды. 1979 жылдан бастап модель болды. 1984 жылдан бастап экран беттерінде көріне бастады. Соны ...

                                               

Әли Мерич

"Yeni Ulus" газетінде 1977 жылға дейін жұмыс істеп, Анкарадағы балалар театрында қызмет жасай бастайды. 1980 жылы Швеция теледидары үшін екі балалар спектаклін жазып, өзі рөл сомдайды. 1981 жылы Халықаралық балалар және жасөспірімдер фестиваліне ...

                                               

Әли Нар

Әли Нар – түрік ақыны, жазушы. 1941 жылы Сарыкамышта дүниеге келген. 1950 жылы отбасы Йозгаттағы Сарыкая қаласына көшіп, Әли 1953 жылы Кайсеридегі Имам Хатип лицейінде оқиды. 1969 жылы Ыстамбұлдағы Ислам институтіне түсіп, 1964 жылы тәмамдайды. Д ...

                                               

Әли Сунал

Әли Сунал – театр және кино актері. Малатия қаласында туып өскен. Түрік кинематографының бірден бір тұлғасы Кемал Суналдың ұлы, Езо Суналдың ағасы. Садри Алышык Күлтүр Меркези және Дормен театрында қызмет атқарған. Кино және телехикаяларда рөл ал ...

                                               

Әли Тайгун

Роберт колледжін бітіргеннен кейін, сол жерде ағылшын тілі және әдебиет бөлімінде жоғары білім алады. 1969 жылы АҚШ-да Яле университетінде театр бөлімінде "Master of Fine Arts" дәрежесін алады. 1974 жылы Қала театрларында қызмет атқара бастайды. ...

                                               

Әли Тутал

Әли Тутал – кино және телехикаялар актері, жарнамашы. Саясаттанушы бөлімін бітіргеннен кейін, 1976 жылы алғашқы "Izin" фильміне түседі. Шамамен 50-60 фильмде және 20-ға жуық телехикаяда рөл сомдаған. Шетел фильмдерін түрік тіліне дубляж жасаған. ...

                                               

Әли Улви Хүнкәр

Әли Улви Хүнкәр – театр және кино актері, сценарийші Мимар Синан университетін, Мемлекеттік консерваторияның театр бөлімін бітіргеннен кейін, 1988 жылы Диярбакыр мемлекеттік театрында кәсіби түрде актерлік қызметіне бастады. Мемлекеттік театрға а ...

                                               

Әли Уяндыран

Әли Уяндыран – кино және театр актері. Университетте құқық факультетін бітіргеннен кейін "Language and Culture Centre" театр курстарына да барады. 1970 жылы "Hamlet 70" қойылымында рөл сомдап, шығармашылық өмірге алғашқы рет аяқ басады. "Dostlar" ...

                                               

Әли Хүрол

Әли Хүрол – түрік театр актері және режиссер. Анкара мемлекеттік университетінің театр бөлімін бітіргеннен кейін 1968-1969 жылдары Анкарадағы Митхатпаша театрына қызметке тұрады. Мектепте оқып жүрген кезінде мемлекеттік театрда актер ретінде жұмы ...

                                               

Әли Әпекұлы Ысқабаев

Ысқабаев Әли Әпекұлы - жазушы, Қазақстан жазушылар одағының мүшесі, Қазақстанның еңб. сің. Мәдениет қайраткері. 1966 жылы ҚазМУ-дің журналистика факультетін бітірген. Балқаш, Шелек, Қаратал, Көксу аудандарының газеттерінің редакторы болды. 1974-9 ...

                                               

Әли әулеті

Әли әулеті - Әли Әбу Тәліптің ұрпақтары. Әлидің бірнеше әйелінен көптеген балалары болған.Олардың ішіндегі ең әйгілілері Мұхаммед пайғамбардың қызы Фатимадан туған Хасан мен Құсайын және Мұхаммед ибн әл-Ханафия. Имамшыл шииттердің мойындаған 12 и ...

                                               

Әлихан Бөкейхан көшесі (Астана)

Әлихан Бөкейхан көшесі - Ә.Бөкейхан көшесі Ғ.Қараш көшесінен басталып, Ағыбай батыр, А.Иманов, Т.Рысқұлов, Кенесары көшелерін қиып өтіп, Абай даңғылында аяқталады. Ұзындығы - 846.3 м. Әлихан Бөкейхан - қоғам және мемлекет қайраткері, ұлт-азаттық ...

                                               

Әлихан Төре Сағуни

Әлихан Төре Сағуни - - қоғам қайраткері, діни ғұлама, Шыңжаңның үш аймағында құрылғанШығыс Түркістан республикасы уақытша үкіметінің төрағасы. Ұлты - өзбек. Әкесі Әндіжан көтерілісі басшыларының бірі есебінде Ресей отаршылары тарапынан қуғынға ұш ...

                                               

Әлихан Шөжебайұлы Мусин

Мусин Әлихан Шөжебайұлы – кенші ғалым, техникалық ғылымдар докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының корреспондент мүшесі, Қазақстанның еңбек сіңірген ғылыми қайраткері. Арғын тайпасы Тобықты руының дадан бөлімінен шыққан. Мәскеу Т ...

                                               

Әлия Молдағұлова көшесі (Астана)

Әлия Молдағүлова көшесі - Бұрынғы атауы Қ.Жалайыри көшесі. Ә.Молдағұлова көшесі Берел, Қарауыл, Бекетай, Найзақара, Керегетас, Жеңіс даңғылын, Бейбітшілік, М.Әуезов көшелерін қиып өтіп, Республика даңғылында аяқталады. Ұзындығы -2100.5 м. Әлия Мо ...

                                               

Әлия Мұфтаққызы Жантикина

Әлия Мұфтаққызы Жантикина - тіл білімі маманы, филология ғылыми кандидаты. 1982 - 1992 жылдары Қазақ мемлекеттік а. ш. интында оқытушы. 1992 жылы бастап осы күнге дейін Алматыдағы халықаралық мектепте аудармашы болып қызмет істейді. Алматы шеттіл ...

                                               

Әлментай (шоқы)

Әлментай Шоқысы – Жалағаш ауданындағы жер. Қарақұм көтерілісінің бас мергені Әлментайдың атымен аталған. Ертеде жалағаштықтардың Қарақұм көш жолындағы жайылым да Әлментай шоқысы деп аталған. – белгілі домбырашы, күйші. Ата-анасынан ерте айрылған ...

                                               

Әлмерек абыз

Әлмерек абыз - қазақтың Ұлы жүз үйсін тармағындағы албан тайпасынан шыққан батыр, абыз. 1658 ж. қазіргі Алматы қаласындағы "Әлмерек тоған" бұрынғы Гагарин аулы деген жерде туған. 1756 ж. қайтыс болған. Әлмерек Абыз Қазақ-Жоңғар соғысына басынан а ...