ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 223




                                               

Үш жүз сексен жетінші атқыштар дивизиясы

Үш жүз сексен жетінші атқыштар дивизиясы - әскери құрамандағы 1941 ж. тамыз - қарашада Қарағанды, Ақмола облыстарының әскер қатарына шақырылған тұрғындарынан Ақмола қаласында құрылды. 1941 ж. желтоқсанда Брянск майданының резервтегі 61-армиясы құ ...

                                               

Үш жүз тоқсан бірінші атқыштар дивизиясы

Үш жүз тоқсан бірінші атқыштар дивизиясы - әскери құрамандағы 1941 жылдың тамыз - қарашасында Алматы қаласында әскерге шақырылған Семей, Шығыс Қазақстан, Алматы облыстарының және Алматы қаласы жергілікті тұрғындарынан жасақталды. 1942 ж. 13 ақпан ...

                                               

Үш Императордың Одағы

Үш Императордың Одағы” - тарихи деректерде 1873, 1881 және 1884 ж. Ресей, Германия, Австрия - Венгрия арасында келісім деп аталған құжат. 1873 жылғы келісімге 25 мамырда Шенбруннде қол қойылды. 1878 ж. 11 қазанда оған Германия қосылды. Императорл ...

                                               

Үш координатты радиолокациялық станция

Үш координатты радиолокациялық станция - әуе нысаналарының үш координатын бірдей - азимутын, қашықтығын және биіктігін анықтауға мүмкіндік беретін радиолокациялық станция. Үш координатты радиолокациялық станция ушінші координатты - биіктікті анық ...

                                               

Үш орындық

Үш орындық ойыны клубтарда, коридорларда, кең бөлмеде, спорт залдарында өтеді. Ол үшін ортаға үш орындық қойылады. Ойынға қатынасушылардың санына байланысты орындықтың көбейе түсуі мүмкін. Ойын басқарушының берген белгісі бойынша ойыншылар ортада ...

                                               

Үш пышақты кесу машинасы

Үш пышақты кесу машинасы - кітап блоктарын, журналдарды, кітапшаларды үш жағынан кесуге арналған машина. Үш пышақты бір позициялы, көп позицияды болады.

                                               

Үш сүю

Үш сүю - Абай шығармашылығындағы діни сенімнің, жоғары ақылақтың асылы деп таныған адамгершілік қағидасы. Абай Құнанбаевтың" Алланың өзі де рас, сөзі де рас” атты өлеңінде" Махаббатпен жаратқан адамзатты, Сен де сүй ол Алланы жаннан тәтті. Адамза ...

                                               

Үш фазалы ток

Үш фазалы ток, үш фазалы жүйе - жиілігі мен амплитудасы бірдей, ал фаза жағынан периодтың 1/3 бөлігіне ығысқан гармониялық үш ток жүйесі. Үш фазалы ток жүйесін 1888 ж. М.О. Доливо-Добровольский ашқан. Үш фазалы ток энергиясы үш кейде төрт өткізгі ...

                                               

Үш өлшемді графика

Көлемдік диаграмма, үш өлшемді графика - үш өлшемді объектілерді дисплейдің жазық экранында жаңғырту.

                                               

Үшінші тұлғалар

Үшінші тұлғалар - Азаматтық іс жүргізуде - басқа тұлғалардың талабы бойынша қозғалған азаматтық істе өз құқықтарын және заңмен қорғалатын мүдделерін қорғаушы тұлғалар. Үшінші тулғалар екі түрге бөлінеді, олар: дау тақырыбы жөнінде дербес талап мә ...

                                               

Үшінші қалыпты түр

Үшінші қалыпты түр дерекқор нормалауында қатынастың барлық кілт емес атрибуттары кандидат кілттерінен тәуелді болуын тексеруіне арналған қалыпты түр. 3NFтың екінші қалыпты түрінен айырмашылығы: 3NFтың барлық кілт емес атрибуттары кандидат кілттер ...

                                               

Үшарал спорт мектебі

Үшарал спорт мектебі - Қаратал ауданындағы балалар мен жасөспірімдердің спорт мектебі. 1965 жылы Үштөбе т.ж. стансасында ашылған. Мектепте балалар бокс, шахмат, еркін күрес, волейбол, стол теннисі, жеңіл атлетика, дзюдо және т.б. спорт түрлерімен ...

                                               

Үшкіру

Үшкіру - адам ағзасы дертке шалдығып, ауырғанда аят-дұға оқып, шипа тілеу. Үшкіру адам тіл-көз, сұққа іліккенде және сиқыр, күншілдікке қарсы рухани сауықтыру үшін" жанға дауа, дертке шипа” табу мақсатында қолданылады. Үшкіру - араб тілінде" руқи ...

                                               

Үшкоординатты өлшеуіш машина

- пішіндері күрделі бұйымдарды тексеру үшін қолданылатын аспап. Ү.ө.м. "П" және "Г" тәріздес жақтаудан, өлшеуіш құрылғыдан тұрады. Ү.ө.м. өлшемдерінің габариты үлкен. Бастиектің жылжуы арнайы автоматтық есептеу құрылғысымен есептелініп, цифр басу ...

                                               

Үшкөпір көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Строительный көшесі. Үшкөпір көшесі Еңбекшілер көшесінен басталып, Жиделі көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 373.5 м. Үшкөпір - Қазақстанның кейбір жерлерінде кездесетін елді мекен атауы. Үш сан есім + көпір зат есім сөздерінен қүралга ...

                                               

Үштік кезең

Үштік кезең - бұдан шамамен 65 миллион жыл бұрын басталып, шамамен 1.8 миллион жыл бұрын аяқталған, яғни динозаврлардың жаппай қырылу оқиғасынан басталып, ең соңғы мұз дәуірінің басында аяқталған геологиялық кезең. Осы кезеңнің басында жер бетін ...

                                               

Үштік тікбұрышты петрохимиялық диаграммалар

Үштік тікбұрышты петрохимиялық диаграммалар - ордината осі бойынша біріктірілген бинарлық вариациялық петрохимиялық диаграммалар. Оң жағы сиалдық, сол жағы фемалық кұрамбөліктердің қатынастарын көрсетеді.

                                               

Үштөбе (Жамбыл облысы)

Үштөбе - 1) қорған. Жамбыл облысы Жамбыл ауданы Тастөбе өзеннің оңтүстіктенен 2.5 км жерде. Зерттеу жұмысын 1936 ж. Жетісу археологиялық экспедиция жүргізген. Қорған аумағы 42×50 м, биіктігі 2.3 - 5 м солтүстіктен оңтүстікке тізбектеле орналасқан ...

                                               

Үштөбе көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы № 37 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы. Үштөбе көшесі М.Жұмабаев даңғылынан басталып, Балқантау көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 375.4 м. Үштөбе деп жер-су атауларына байланысты айтылады. Сондай-ақ осы аттас бірнеше елді мекен бар.

                                               

Үшқара көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Клубный көшесі. Үшқара көшесі Конституция көшесінен басталып, Бұланты көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 259.1 м. Үшқара - Қазақстанда жота, қоныс, тау аттарында кездеседі. Алматы облысындағы Сораяқкөл көлінің оңтүстік батысында, Қарат ...

                                               

Үшқиян көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Д.Мануильский көшесі. Үшқиян көшесі Жәнібек тархан көшесінен басталып, Баянауыл көшесінде аяқталады. Ақмола, Ағыбай батыр, А.Иманов көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 448 м. Үшқиян - Батыс Қазақстан облысындағы жер атауы. Мұрат Мөңке ...

                                               

Үшқоңыр көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы З.Космодемьянская көшесі. Үшқоңыр көшесі Ақсеңгір көшесі мен Тайбурыл көшесінің қиылысқан жерінен басталып, Ақпан, Қарағайлы орамдарымен, Шардара,Сартүбек, Ақжелкен, Өндіріс көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 1659.5 м. Үшқоңыр - Алмат ...

                                               

Үңгіртану

Үңгіртану, спелеология - үңгірлерді зерттейтін ғылым. Ол үңгірлердің түзілуін, морфологиясын, микроклиматын, суын, өсімдіктерін, қазіргі және ежелгі үңгір фаунасын, адамдардың тас ғасырлардағы мәдени материалдық қалдықтарын, жартастарындағы сурет ...

                                               

Үңгубет

ҮҢГУБЕТ - кен қазу кезінде кеңістікте жылжып отыратын кен массивінің немесе бос тау жыныстарының беті. Үңгубет қолдану әдісіне қарай тазалап алу, дайындау болып бөлінеді. Үңгубет, сондай-ақ қолданыстағы Үңгубет, қосалқы Үңгубет және қордағы Үңгуб ...

                                               

Ұжым

Ұжым – ортақ қоғамдық мақсаттар мен міндеттер біріктірген адамдар тобы. Мұндай топқа жоғары деңгейде дамыған бірлескен қызмет барысында қол жеткізіледі. 2. - бір-біріне әсер ететін, өзара әлеуметтік негізделген мақсаттармен, мүдделермен, өзін ұст ...

                                               

Ұжымдық еңбек даулары

Ұжымдық еңбек даулары - жұмыс беруші мен қызметкерлер ұжымы арасында, ұйымдарда еңбек жағдайы мен төлемді өзгерту мен тағайындау себебі, сонымен қатар қорытынды жайы бойынша, ұжымдық шарттар мен келісімдерді орындау, сондай-ақ қолданыстағы заңнам ...

                                               

Ұжымдық пікір

Ұжымдық пікір - қоғамдык пікірдің бір тұрі. Ұжымның қоғам өміріндегі және осы ұжым өміріндегі тұрлі оқиғаларға және қубылыстарға кезқарасын танытатын бағалаушылык пікір жиынтығы. Балалар ұжымында ұжымдық пікір пайда болуы ұжымішілік қарым-катынас ...

                                               

Ұжымдық тауар

Ұжымдық тауар - жеке меншіктік те, қоғамдық та емес тауарлар. Мұндай тауарды пайдалану пайдаланушылар арасыңда ерекше болғанымен, бәсекелестік бола алмайды. Мұның мысалдары кинотеатрлар, саябақтар, жүзу бассейңдері мен аумақтары болып табылады. А ...

                                               

Ұжымдық қауіпсіздік аймағындағы көп жақты күштер мен құралдардың басшылығы

Ұжымдық қауіпсіздік аймағындағы көп жақты күштер мен құралдардың басшылығы - ұжымдық, қауіпсіздік аймағындағы көп жақты күштер мен құралдарды тікелей басқару үшін Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің шешімімен белгіленген, мемлекетаралык әскери басқару ...

                                               

Ұжымдық қауіпсіздік кeлісіміне (ҰҚК) қатысушы мемлекеттердің ұлттық мүдделері

Ұжымдық қауіпсіздік кeлісіміне қатысушы мемлекеттердің ұлттық мүдделері - бағдарламалы мақсаттық анықтамаларда керсетілген және іс-әрекеттерінде жүзеге асырылатын, жеке тұлғалар, қоғам және мемлекеттің өмір сүруі мен өркениетті дамуын қамтамасыз ...

                                               

Ұжымдық қауіпсіздік келісіміне (ҰҚК) қатысушы мемлекеттердің коалициялық әcкери саясаты

Ұжымдық қауіпсіздік келісіміне қатысушы мемлекеттердің коалициялық әскери саясаты - ҰҚК-не қатысушы мемлекеттердің жалпы саяси мақсаттарына, коалициялық және ұлттық мүдделеріне сай ҰҚК-не қатысушы мемлекеттердін ұжымдық әскери қауіпсіздігін қамта ...

                                               

Ұжымдық қауіпсіздік келісіміне (ҰҚК) қатысушы мемлекеттердің ұжымдық қауіпсіздік жүйесі әскери басқармасының коалициялық органдары

Ұжымдық қауіпсіздік келісіміне қатысушы мемлекеттердің ұжымдық қауіпсіздік жүйесі әскери басқармасының коалициялық органдары - әскерлердің коалициялық топтастықтары құрамында қатысушы мемлекеттерден бөлінген әскерлерді, күштер мен құралдарды тіке ...

                                               

Ұжымдық қауіпсіздік келісіміне қатысушы мемлекеттер әскерлерінің коалициялық топтастықтары

Ұжымдық қауіпсіздік келісіміне қатысушы мемлекеттер әскерлерінің коалициялық топтастықтары - ұжымдық қауіпсіздіктің бір аймақта орналасқан, ҰҚК-не катысушы мемлекеттердің қарулы күштерінің құрамынан бөлінген, бір басшылықтың қол астыла біріктіріл ...

                                               

Ұжымдық қауіпсіздік келісіміне қатысушы мемлекеттердің әскери инфрақұрылымы

Ұжымдық қауіпсіздік келісіміне қатысушы мемлекеттердің әскери инфрақұрылымы - ұлттық қарулы күштерді, әскерлердің коалициялық топтастықтарын жоюдың, әскери қимылдарды жүргізу және әскерлердің оперативтік, жауынгерлік дайындықтарын қамтамасыз етуд ...

                                               

Ұжымдық қауіпсіздік туралы келісім (ҰҚК)

Ұжымдық қауіпсіздік туралы келісім) - Ташкент қаласында, 1992 жылы 15 мамырында ТМД-ға қатысушы мемлекеттер Армения, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Тәжікстан, Өзбекстан басшыларының қол қоюымен бекітілген. Сонымен қатар ҰҚК-ге Әзірбайжан, Грузия, ...

                                               

Ұжымдық өзіндік анықтау

Ұжымдық өзіндік анықтау - тұлғалардың түрлі жеке пікірлері мен көзқарастары жайы топтағыдай сендіру мен еліктеу механизмдерімен тұншықтырылмай, керісінше белгілі дәрежеде ұжымда бостандық алуының психикалық механизмі.

                                               

Ұжымшылдық

Ұжымшылдық: 2. тәрбиенің ұжымдық мүддесін тұлганың мүддесінен жоғары қоюды жақтайтын қағидасы. Адам бойында баска адамға деген сыйластықты, бауыр-малдыкты, қол ұшын беру сезімін калыптастырады. I адамның басқалардың қамын белсенді түрде ойлауы, қ ...

                                               

Ұзартылған заряд

Ұзартылған заряд - миналы жарылғыш және басқа бөгеттерден өткел жасау үшін қолданылатын заряд. Ұзартылған заряд жалпы ұзындығы барланған миналы алаңның немесе өзге бөгеттің еніне тең жеке буындардан құрастырылады. Ұзартылған зарядтың әрбір буынын ...

                                               

Ұзақ Cаурықұлы

Ұзақ Cаурықұлы - батыр, 1916 ж. Жетісудағы Қарқара көтерілісі ұйымдастырушыларының бірі. Әкесі Саурық Жетісу жерін жоңғар-қалмақтардан азат етуге белсене қатысқан. Тегі албан руының Құрман атасынан шыққан. Ұзақ ел билігіне жас кезінен араласты. 1 ...

                                               

Ұзақ Бараев

Ұзақ Бараев - журналист, Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері. ҚазМУ-ді бітірген. 1952-62 жылдары "Социалистік Қазақстан" газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, 1962-69 жылдары Қызылорда, Талдықорған облыстық газеттерінің редакт ...

                                               

Ұзақ жасау

Ұзақ жасау - адамның өмірдің орташа ұзақтығынан едәуір артық жасқа жетуі. Ұзақ жасаушылар деп, 90 жастағы және одан кәрі адамдар саналады. Ұзақ жасаудың негізі физиологиялық қортаюды қамтамасыз ететін бейімделу механизмдерінің әрекеттілігі болып ...

                                               

Ұзаққа беріктік

Ұзаққа беріктік - нысанның қалыптасқан техникалық қадағалау, жөндеу жүйесін қолдану арқылы шекті жағдайға жеткенге дейін өзінің жұмыс істеу қалпын сақтау қасиеті. Шекті жағдайдан кейін нысанның қолдануы мүмкін болмағандықтан, оны пайдалануды тоқт ...

                                               

Ұзын жалынды көмір

Ұзын жалынды көмір - көмірленудің нақтылы дәрежесіне сәйкес келетін, яғни метаморфизмнің I сатысы жағдайында қалыптасқан тас көмір түрі; тығыздығы 1.08 - 1.20 г/см 3 ; органикалық массасының меншікті салмағы 1 30 г/см 3 шамасында жану жылуы 7600- ...

                                               

Ұзын Төбе көне қонысы

Ұзын Төбе көне қонысы – 6 – 8 ғасырлардан қалған археологиялық ескерткіш. Ордабасы ауданы Шұбар ауданының батыс шетінде, Арыс өзеннің сол жақ жағалауында, Қайнарбұлақтың Арысқа құяр сағасында жатыр. Алғаш рет 1964 ж. Шымкент педагогикалық институ ...

                                               

Ұзын өркенді өсіру

Ұзын өркенді өсіру - өркені ұзын болып келетін өсімдіктердің өркенін өсіру әдісі. Бұл әдіс жүзім өсіруде кең қолданылады. Ұ. ө. ө. үшін биіктігі және жуандығы әр түрлі бағана қазыққа сым немесе жіп тарту арқылы бірнеше қатар желі жасалады. Тірект ...

                                               

Ұзын-ырғасы

Ұзын-ырғасы. Қос сөздін түсіндірме сөздіктегі мағынасы - бір нәрсенің жалпы нобайы, жобасы, желісі. "Екеуі Алтайдың келген шаруасының ұзын-ырғасын ғана әңгіме етті". Ертедегі түркі тілінің жазба ескерткіштерінде бұл тұлғалы сөзді ұшырата алмадық. ...

                                               

Ұзынағаш шайқасы

Ұзынағаш шайқасы - Жетісу өңіріне саяси-әкімшілік ықпалын жүргізіп, билігіне бағындыруға ұмтылған Қоқан сарбаздары мен отаршыл орыс әскерлері арасындағы болған қарулы қақтығыс. 1860 жылы қыркүйек айының ішінде Қанағат шаһ бастаған 15 мың Қоқан әс ...

                                               

Ұзындық өлшемдері

Ұзындық өлшемдері - 1) метрлік өлшем, бірлігі - метр - 0°C температурадағы метрлік прототиптегі көлденең штрихтар арасындағы қашықтық. Париж каласының маңындағы Севрде өлшемдер мен салмақтардың Халықаралық бюросында сақталады; сәуле толқындарының ...

                                               

Ұзынсу жазуы

Ұзынсу жазуы – көне түркі жазба ескерткіші. Ұзынсу өзенінің сол жағалауындағы Үйтас деген жерден табылған. Ол қазіргі Жамбыл облысы Қордай ауданындағы Иірсу өзені бойында. Жазба әдебиетте бұл өзен Ұзынсу аталып кеткен. Ескерткішті Қазақстан ғылым ...

                                               

Ұйымдастырылған тынығу

Ұйымдастырылған тынығу - тыпығу ресурстарын пайдаланудың қатан мөлшерленгей, саналы түрде басқарылатын, жақсы жүйелендірілген процесі. Табиғи және мәдени объектілерді осы мақсатқа бейімдеп, демалушыларға жоғары дәрежеде қызмет көрсетуге, оның іші ...