ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 210




                                               

Қой етінен жасалған белдеме

Қой етінен жасалған белдеме - жас қойдың тың ұшасынан белдік бөлігін бөксе сүйегінен бірінші омыртқа бойынша қабырғасымен бөліп алады. Екі бөлікке бөліп тастамай екі жағынан кеседі, одан соң тұзбен, сарымсақпен ысқылап, дайын болғанша тұмшапеште ...

                                               

Қой жылы

Қой жылы – жылқы жылынан кейін, мешін жылынан бұрын келетін мүшел есебінің 8-жылы. Қой Жылы Азия халықтарының көпшілігінің күнтізбелерінде қолданылады. Григориан күнтізбесі бойынша 2003 жылдың 22 наурызы мен 2004 жылдың 21 наурызы аралығына сай к ...

                                               

Қойбағар Көбеков

Қойбағар Көбеков – Кіші жүз ханы Әбілқайыр ханның 1726 ж. Санкт-Петербургке жіберген елшісі. Бұл елшіліктің алдына Кіші жүз қазақтарын Ресей үкіметінің қолдауына қол жеткізу міндеті қойылды. Көбеков патшалық иемденіп алған жер-суды, Еділ мен Жайы ...

                                               

Қойлыбай бақсы

Қойлыбай – есімі аңызға айналған бақсы. Ш.Уәлиханов Қойлыбайды" бақсылардың бақсысы әрі пірі” десе, Ә.Марғұлан" Қорқыттың қобызын, оның сарынын ең алғаш рет мирас еткен кісі – Қойлыбай бақсы. Ол Қорқыттың шәкірті болып саналады” деген пікір айтад ...

                                               

Қойлықтың кесенелері

Қазба XII ғ. соңы - XIII ғ. басында тұрғызылған қаланың солтүстік-шығыс қақпасы тұсынан басталды. Қабырғаларының бөліктері, күйдірілген шаршы кірпіштен қаланған бұрыштық колоннаның негізі және еденнің кірпіштен қаланған жекелеген бөліктері сақтал ...

                                               

Қоймаңдай тас

Қоймаңдай тас - мұздық әсерінен тегістелген, жұмырланған негізгі жыныстардың жар тас түрінде одырайып тұруы. Әдетте мұз жылжып келетін жағы жатық, жылтырап тегістелген, ал қарамаңарсы жағы мұз болып келеді. Ұзындыгы жүздеген метрге, биіктігі 50 м ...

                                               

Қойнау

Қойнау – ашық айдыннан жағалау шетімен немесе аралмен бөлінген теңіздің, көлдің шағын бөлігі. Қойнаудың гидрологиялық сипаты негізгі су айдыны табиғатынан өзгешелеу, кеме тоқтауға қолайлы болады.

                                               

Қойнаукдттарды Зерттеудің Гидродинамикалық Әдістері

Қойнаукдттарды Зерттеудің Гидродинамикалық Әдістері - Қойнауқаттардың жинауықтық қабілетін, яғни ұңғымаларын игерудің әр түрлі режимдері жағдайында олардағы қысым дебиттің өзгеру мәліметтері негізінде мұнай мен газ жинауыштарын анықтау терінің ке ...

                                               

Қойнаулық

Қойнаулық - бастапқы не эндогендік деген ұғымды білідіретін анықтауыш. Мысалы: қойнаулық сулар, қойнаулық ерітінділер деген сияқты түсініктер Жердің геологиялық дамуы барысында туындаган, оның ішкі өңірлеріне не қойнауларына қатысты сулар, ерітін ...

                                               

Қойнауқат

Нақтылы шарттарға сай келетін геологиялық дене пішіні. Ол шарттар: ә) өзінің төсеніші рөлін атқаратын және өзін көмкеретін өзге қойнауқаттардан оны анық даралайтын астыңғы және үстіңгі қаткабатталу жазықтықтарының, яғни табаны мен жабынының болуы ...

                                               

Қойнауқат анизотропиясы

Қойнауқат анизотропиясы - Жинауыш жыныстар өтімділігінің, олардың қат-қабатталу бағытында және оған перпендикуляр бағытта әр түрлі көрсеткіштермен сипатталу қасиеті. Бұл қасиет тау жыныстары бөлшектерінің бағдарлану ерекшеліктерінен және олардың ...

                                               

Қойнауқат табаны

Қойнауқат табаны 1. Геологияда яки стратиграфияда: қалыпты жағдайда астасқан тау жынысы қойнауқатының астыңғы жазықтығы. Синонимі - "төсеніш". 2. Taу-кен ісінде: пайдалы қазба қойнауқатының желісінің, шоғырының т.б. астыңғы өңіріндегі пайдасыз та ...

                                               

Қойнауқат түрлері

Cулы қойнауқат. Таужыныстардың гравитациялық су шоғырларын кіріктіретін нақтылы қойнауқаты; сулы кешеннің құрам-бөлігі болып табылады. Макробіртекті қойнауқат. Өзінің бүкіл қалындығы бойында жинауыш болып табылатын, ауқымы жағынан біршама тұрақты ...

                                               

Қойнауқатталу

Қойнауқатталу - Шөгінді таужыныстар қимасындағы көршілес қойнауқаттардың бір-бірімен алмасу құбылысы; әрбір қойнауқат өз көршілесінен "қойнауқатталу беті" арқылы дараланады, бұл беттерді зерттеу шөгінділердің қалыптасу жағдайы жайлы деректер алуғ ...

                                               

Қойнауқаттарды байқап көру

Қойнауқаттарды байқап көру. Мұнайлыгазды қойнауқаттарды тесіп өту, мұнай және газ ағымын қамтамасыз ету, қойнауқаттың мұнаймен, газбен, сумен, солардың қосындыларымен қанығу сипатын бағалау, қадағалау тексермелерін және қойнауқаттың сұйық және га ...

                                               

Қойнауқаттарды сынамалау

Қойнауқаттарды сынамалау - мұнайлы-газды қойнауқаттарды тесіп өту, мұнай және газ ағымын қамтамасыз ету, қойнауқаттың мұнаймен, газбен, сумен, солардың қосындыларымен қанығу сипатын бағалау, қадағалау сынамаларын және қойнауқаттық сұйық және газ ...

                                               

Қойнауқаттарды сынамалаудың геофизикалық әдістері

Қойнауқаттарды сынамалаудың геофизикалық әдістері. Ұңғыма оқпанының сыналмақ аралығының қанығу сипатын анықтау мақсатында оқпанға каротаж жұмырсымы немесе бұрғылау құбырлары арқылы түсірілетін арнаулы жабдықтар көмегімен қойнауқаттық люидтің ағып ...

                                               

Қойнауқаттардың гидродинамикалық байланысы

Қойнауқаттардың гидродинамикалық байланысы. Кенорынды игеру барысында қойнауқаттардың бір-бірімен тоғысу белдемдері бар болуына байланысты мұнайлар мен газдардың бір орыннан екінші орынға ағып кетуімен, осыған орай сол белдемдердегі қысым мөлшері ...

                                               

Қойнауқаттағы судың көлемдік коэффициенті

Қойнауқаттағы судың көлемдік коэффициенті. Қойнауқаттағы қысым мен температураға, суда еріген газ мөлшеріне тәуелді болып табылатын судың қойнауқаттың жағдайдағы меншікті көлемінің оның қалыпты жағдайдағы көлеміне қатыстылығы. Қойнауқаттың газдың ...

                                               

Қойнауқатты гидравликалық жарғылау

Қойнауқатты гидравликалық жарғылау. Мұнай өндіру ұңғымасы оқпанына жапсарлас орналасқан өнімді қойнауқатты жасаңды тұрде жарғыштау арқылы, яғни мұнайлы қойнауқатта жарықтар мен жарықшақтар мөлшерін жасанды түрде молайту нәтижесінде ұңғыма дебитін ...

                                               

Қойнауқаттық (қойнауқатаралық) су

Екі сутіректі қойнауқат аралығына орналасқан сулы койнауқатқа шоғырланатын жер асты суы. Сулы қойнауқат толық қаныққан жагдайда су шоғыры қатты сығылған күйде болуы мүмкін, ал бұл қабат жартылай қанықса, су қысымы да біршама төмен болмақ. Қойнауқ ...

                                               

Қойнауқаттық газ

Қойнауқаттық газ. Қалыптасуы және шоғырлануы мұнайлы-газды алаптың қойнауқаттық жағдайында жүзеге асатын жерасты газы. Қойнауқаттық газ құрамында әдетте метан және оның гомологтары көбірек ұшырасады. Азот және көмірқышқыл құрамды қойнауқаттық газ ...

                                               

Қойнауқаттық газ тығыздығы

Қойнауқаттық газ тығыздығы. Нақтылы температура мен қысым жағдайындағы қойнауқаттық; газ массасының оның көлеміне қатынасы. Өзге жағдайлары өзгеріссіз қала отырып, газ құрамындага ауыр құрамбөліктердің өзіндік үлесі артқан сайын қойнауқаттық газ ...

                                               

Қойнауқаттық газ қасиеттері

Қойнауқаттық газ қасиеттері - газдың (газконденсаттың қойнауқаттық қысым мен температура жағдайындағы физикалық қасиеттері: тығыздығы; тұтқырлығы; ылғалдылық мөлшері; ерігіштігі; қарама-қарсы конденсациясы; сындарлы температурасы мен қысымы; көле ...

                                               

Қойнауқаттық жатын

Қойнауқаттық жатын Қойнауқаттық типке жататын жерасты қорқоймадағы, яғни жабыны мен табаны сұйықтар мен газдарды мүлдем өткізбейтін таужыныстармен шектелген, өзінің төсеніші рөлін қорқойма көлемінің басым көпшілігін тоғытқан су қабаты атқаратын м ...

                                               

Қойнауқаттық жылдамдықтар картасы

Қойнауқаттық жылдамдықтар картасы - тік бағыттағы годографтарда анық дараланатын жекелеген қойнауқаттар үшін сейсмобарлау мәліметтерін саралау барысында тұрғызылатын карта. Қойнауқаттық жылдамдық оның мөлшерін біршама дәл анықтауға мүмкіңдік бере ...

                                               

Қойнауқаттық мұнай тығыздығы

Қойнауқаттық мұнай тығыздығы. Жер қойнауынан қойнауқаттық жағдайын сақтай отырып игеріліп алынған мүна көлем бірлігіндегі массасы ; әдетте 400-800 кт/м 3 аралығында өзгере мұнайдағы газ мөлшері мен температура артқан сайын сұрыпталғаны тығыздығым ...

                                               

Қойнауқаттық мұнай қасиеттері

Қойнауқаттық мұнай қасиеттері - мұнайды қойнауқаттық қысым мен температура жағдайларында сипаттайтын қасиеттері: тығыздығы; меншікті көлемі; тұтқырлығы; беткейлік тартылыс мөлшері; газ кіріктіру мөлшері; қанығу қысымының мөлшері; көлемдік коэффиц ...

                                               

Қойнауқаттық мұнайдағы газ мөлшері

Қойнауқаттық мұнайдағы газ мөлшері. Қанығу қысымына тең немесе одан артығырақ мөлшердегі қойнауқаттық қысым жағдайында қойнауқаттық мұнайдың масса немесе көлем бірлігінде тұрақты сақталатын, алайда мұнай жатынын игеру процесінде өзінің қысымы қан ...

                                               

Қойнауқаттық су қасиеттері

Қойнауқаттық су қасиеттері - қойнауқаттық суларды сипаттайтын олардың физикалық-химиялық параметрлері: тығыздығы; меншікті салмағы; температурасы; ұлғаюының температуралық коэффициенті; тұтқырлығы; беткейлік тартылыс мөлшері; көлемдік коэффициент ...

                                               

Қойнауқаттық судың меншікті салмағы

Койнауқаттық су салмағының оның көлеміне қатынасы: g = G/v, мұнда G - қойнауқаттық судың салмағы, v - оның көлемі; меншікті салмақ бірлігі =l Н/м 3.

                                               

Қойнауқаттық шоғыр

Қойнауқаттық шоғыр - Қойнауқаттың тектүрге жататын қорқоймадағы, яғни желегі мен табаны сұйықтар мен газдарды мүлдем өткізбейтін тау жыныстарымен шектелген, өзінің төсеніші рөлін қорқойма көлемінің басым көпшілігін тоғытқан су қабаты атқаратын мұ ...

                                               

Қойнауқаттық қысым

Қойнауқаттық қысым - Өнімді жинауыш-қойнауқат құрамындағы мұнайдың, газдың, судың орналасу қысымы. Оның мәнін флюидтердің серпінді сығылу және олардың, яғни флюидтердің, тау жыныстарының қаққасын серпінді қысу дәрежесі сипаттайды.

                                               

Қойнауқаттық қысымды анықтау

Қойнауқаттық қысымды анықтау. Нысан бір ғана қойнауқаттан түрған жағдайда бұрғылау ұңғымасының жұмысы толық тоқтатылған соң оның оқпанындағы қысым мөлшері қалпына келгеннен кейін "тереңдік монометрі" көмегімен аталған қойнауқаттың жабыны өңірінде ...

                                               

Қойнауқаттың мұнайдың көлемдік коэффициенті

Қойнауқаттың мұнайдың көлемдік коэффициенті. Қойнауқаттың мұнай көлемінің сол мұнайдан қалыпты жағдайда іріктеліп алынған мұнай көлеміне қатынасы. Бұл көрсеткіш мұнай қорын материалдық теңдестік әдісімен есептеу барысында және өзге де мұнай игеру ...

                                               

Қойнауқаттың серпінсиымдылық коэффициенті

Қойнауқаттың серпінсиымдылық коэффициенті - кайнауқат сиымдылығы мен серпіңділігін және оны канықтырған сұйықтың серпінділігін бірдей ескеретін кешенді коэффициент. Бұл коэффициент қойнауқаттық қысымды 1 мПа-ға кеміткенде сол қойнауқаттаң ағып шы ...

                                               

Қойнауқаттың қанығуы

Қойнауқаттың қанығуы - тау жынысы қойнауқаттарына І кеуектердің, жарықтардың, жарықіиақтардың, өзге де куыстардың сумен, наймен, газбен тоғытылу дәрежесі. Қойнауқат қанығуының әр түрлі дәлдіктегі түрлі-түрлі өндірістік-геофизикалық әдістер көмегі ...

                                               

Қойнауқатқа әсер ету әдістері

Қойнауқатқа әсер ету әдістері. Мұнай сатындарын игеру қарқынын жоғарлату яки қойнау байлықтарын игеру дәрежесін арттыру мақсатында жатын режимін жасанды түрде өзгерту әдістері. Бұл әдістердің болмысы қойнауқатты тоғытқан ығыстырушы және жұмысшы а ...

                                               

Қойшыбай ата

Қойшыбай ата - ауыл шаруашылық кәсіпорын, шаруа қожалығы. Талас ауданы Ойық ауылында 1993 жылы құрылған. Қызметінің негізгі бағыты – қазақтың асыл тұқымды қылшық жүнді құйрықты қойын өсіру. Қой басы 3000-нан астам. Шаруашылықта, сондай-ақ, 100 ба ...

                                               

Қол (әскери)

Қол – дәстүрлі әскери атау. Көшпелілер арасында жасақ, қосын, лек ұғымымен қатар қолданылған. Түркі халықтары әскерінің ұрыс тактикаларында әскерді оң Қол, сол Қолға бөлу арқылы майдан қанаттарына жіктеу тәсілі кеңінен пайдаланылған, сондықтан құ ...

                                               

Қол соқпақ

Қол соқпақ – жастар ойыны. Қыз-бозбалалар жиын-той кезінде үйде отырып ойнайды. Ойынды жүргізуші қолына орамал алып ширатады да, алқа-қотан отырған жастардың ортасына шығады. Ойын бастаушы бір ойыншыға" қолыңды тос” деп бұйырады. Ол дереу алақаны ...

                                               

Қола-графитті материал

Қола-графитті материал – қоладан, қола кристалдарының арасында бірқалыпты таралған графит түйіршіктерінен тұратын күйдірілген кеуекті материал. Химиялық құрамы: негізі мыс, қалайы – 8.5-9%, графит – 1.5-3%. Кеуек қуыстары минералды немесе синтети ...

                                               

Қолат

Қолат – жер бетіндегі бір бағытқа қарай төмендейтін, ұзынша келген жайпақ ойпаң. Оның бір-біріне қатарлас бағытта созылған жайпақ екі беткейі, енсіздеу табаны болады. Қолат белесті жазықтарда эрозияның әрекетінен пайда болып, кейіннен өзекке, жыр ...

                                               

Қолаңса

Қолаңса. Қолтық терлегенде шығатын жағымсыз сасық иіс. ". кірден, қолақсадан арылып, тері көздері ашылады". "Қолаңса" сөзінің қазақ тіліндегі мағынасы бертінде пайда болған деуге дерек жоқ емес. Кейбір түркі тілінің өзінде, әсіресе, якуттарда "ке ...

                                               

Қолбасшы

Қолбасшы: Қолбасшы орыс. Командующий - құрлық және әуе күштері армиясын, әскери-теңіз флоты әскері түрлерін, әскери округтерді, майданды басқаратын генерадцар мен адмиралдар және маршалдар. Қолбасшылар соғыс кезінде соғыс операцияларын дайындайды ...

                                               

Қолдан тыныс алдыру

Қолдан тыныс алдыру – ауру адамның қалыпты тыныс алу қабілеттілігі бұзылған жағдайларда жасанды түрде өкпеге, тыныс органдарына ауаны енгізу және шығару әдісі. Бұл әдіс кейбір ем шараларын қолдану барысында өкпеге операция жасау, наркоз беру, тын ...

                                               

Қолданбалы бағдарлама

Қолданбалы бағдарлама - 1. пайдаланушының қолданбалы мәселелерін шешуге арналған бағдарлама; 1.1.жұмыс істеуші адамның нақты тапсырмасын орындайтын дестелік файлдағы бағдарлама; Кеңірек айтқанда, бұған командалық процессордан басқа бағдарламалард ...

                                               

Қолданбалы бағдарлама (Windows ортасындағы)

Қолданбалы бағдарлама - Windows операциялық жүйесі негізінде жұмыс атқаратын қолданбалы бағдарлама. Мұндағы графикалық интерфейстің ұйымдастыру ережелері, мәзір жүйесінің, диалогтық терезелерінің пішімдері Windows қолданбалы бағдарламаларының бар ...

                                               

Қолданбалы география

Қолданбалы география - гео-жүйенің дамуын жобалау мен аймақтық жоспарлау аясында нақтылы практикалық міндеттерді орындауға бағытталған географиялык зерттеулер мен әзірлемелер.Қолданбалы географияның негізгі зерттейтін объектісі - әр түрлі геотехн ...

                                               

Қолданбалы геология

Қолданбалы геология. Геологиялық ғылымның өндірістік салаларын топтастыратын бірлестік атауы. Бұл бірлестікке өндіріс гелогиясы, кеніштік геология, мұнайгазкәсіптік геология, т.с.с. өндірістік маңызы зор геологиялық ғылым салалары кіреді.