ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 184




                                               

Шон Джастин Пенн

Шон Джастин Пенн – америка актері, кинорежиссер. 2004 жылы "Жұмбақ өзен" фильміндегі және 2009 жылы "Харви Милк" фильміндегі рөлдері үшін "Оскар" сыйлығының лауреаты атанған. Өзінің мансабын телехикаяларда түсіп бастаған. Алғаш киноға 1981 жылы " ...

                                               

Шон Кингстон

Шон Кингстон, шын аты: Кишан Андерсон – американдық әнші, рэппер, әндердің авторы және актер. 2007 жылы шыққан екінші "Beautiful Girls" әнімен әлемге танылған. Жасөспірім кезінен Майамиде хип-хоп әндерін айта бастайды. Осы кезде оны ықпалды продю ...

                                               

Шонкинит

ШОНКИНИТ – сілтілі габброидтарға жататын интрузиялық тау жынысы. Ол ортоклаз бен моноклиндік пироксен-авгит, эгирин-авгиттен тұрады. Қосымша минералдарына: биотит, оливин, сілтілі амфибол, плагиоклаз, нефелин, содалит, ал акцессор минералдарына: ...

                                               

Шопан ата

Шопан ата – қой түлігі мен шопанның пірі. Зерттеушілердің пікірінше шамамен 13 – 14 ғасырларда өмір сүрген және Қожа Ахмет Иасауи тариқатының басшыларының бірі болған. Жалпы ислам дүниесінде әрбір кәсіптің киелілігін, абыройлығын әйгілеп, ол кәсі ...

                                               

Шопан Қонысбаев

Шопан Қонысбаев – қайраткер. 1931 жылыМәскеудегі кәсіподақ мектебін бітірген. 1922 – 29 жылдары Қарсақпай мыс қорыту комбинатында, Байқоңыр тас көмір кенінде жұмысшы, жұмысшылар одағы шахта комитетінің төрағасы болды. 1931 – 32 жылдары Қазақстан ...

                                               

Шопен атындағы көше (Алматы)

Шопен атындағы көше - көшеге поляк композиторы, пианист, көптеген классикалық шығармалардың авторы, поляк классикалық музыкасының негізін салған Фридерик Францишек Шопеннің есімі берілген. Шопен Фридерик Францишек Варшаваға жақын Желязнова-Воля д ...

                                               

Шоппер

Дален аспабы – қағаздың немесе картонның тесілуге беріктігін анықтайтын аспап. Ол тұрқыдан, индикаторлық бастиектен, микрометрлерден және редукциялық вентилі бар ауа баллонынан тұрады. Тесілуге беріктік тексерілетін қағаздың жыртылуына әсер ететі ...

                                               

Шортанды көшесі (Астана)

Шортанды көшесі Шиелі көшесімен қиылысып, Қошке Кемеңгерұлы көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 361.1 м. Шортанды - Ақмола облысындағы аудан аты. Аудан орталығы -Шортанды кенті. Шортанды ауданы Сарыарқаның солтүстігінде орналасқан.

                                               

Шот (чек)

Шот – 1. Көрсетілген қызмет, орындалған жұмыс үшін ақша алуға арналған құжат. 3. Бухгалтерлік есепте - ақша қаражатының козғалысын ізге салып отыратын жазбалардың жиынтығы. 2. Сауда қатынастарында, сатушының сатып алушының атына жазатын кұжаты.

                                               

Шотланд мектебі

ШОТЛАНД МЕКТЕБІ – 18 ғасырдың 2-жартысы мен 19 ғасырдың 1-жартысында болған британ философиясындағы ағым. Көрнекті өкілдері шотланд университетінің профессорлары Т.Рид, Дж. Битти, Д.Стюарт. Шотланд мектебі ілімінің негізгі өзегін" сергек ой”, яғн ...

                                               

Шотт

Шотт - Африканың солтүстік-батысындағы тұйық, тұзды ойпаңдар. Жылдың көп уақытында кеуіп жатады. Көптеген құрғақ арналар шоттка қарай еніс келеді де, оқта-текте жауған жаңбыр суын оған ағызып апарады. Ондайда шоттар тұзды көлдерге айналады. Ең ір ...

                                               

Шоғыр ақмамық

Шоғыр ақмамық – астық тұқымдасының ақмамық туысына көп жылдық шөптесін өсімдік. Биіктігі 30 –60 см, түсі сұр жасыл, тамыры селдір, шым түзеді. Сабағы түксіз, беті тегіс, тік өседі, жіңішке түп жағы бадана тәрізді толықтау, солғын жапырақты. Сабақ ...

                                               

Шоғырдың газ асты бөлігі

Шоғырдың газ асты бөлігі. Газ-мұнай жапсарының астындағы, яғни газ кіріктірудің сыртқы шектемесі аумағында қойнауқаттық мұнайдың газбен көмкерілген газды-мұнайлы шоғырдың мұнайлы бөлігі.

                                               

Шоғырландыру ауданы

Әскерлер шоғырланатын аймақ. Шоғырландыру ауданы барлык ұрыс әрекеттерінде құрамалар мен бөлімдер үшін, сондай-ақ бейбіт уақытта да тағайындалуы мүмкін. Шоғырландыру ауданы жаппай жою қаруынан корғану үшін ыңғайлы, әскерлердің орналасуына және ол ...

                                               

Шоғырландырылған атыс

Шоғырландырылған атыс - 1) Артиллерияда бірнеше батарея мен дивизионның бір нысанаға немесе бір топ нысанаға атысы. Ол қарсыластың бір жерге орналасқан адам күшін, атыс құралдарын, қорын, т.б. нысаналарын жояды. 2) Ату кұралдарының - бірнеше пуле ...

                                               

Шоғырлану

Шоғырлану. 1) әр түрлі заттардың, қабынба жалқаяғының тканьге еніп, кернеуі; 2) жансыздандыру кезінде тканьдерге ауыртпайтын дәрілерді сіңдіру.

                                               

Шоғырланудың тиімді коэффициенті

Шоғырланудың тиімді коэффициенті. Ол мына қатынаспен анықталады: k − 1 = σ − 1 σ − 1 ′ ; {\displaystyle k_{-1}={\frac {\sigma _{-1}}{\sigma _{-1}}};} мұндағы σ − 1 {\displaystyle \sigma _{-1}} - тегіс үлгінің қажу шегі, σ − 1 ′ {\displaystyle \si ...

                                               

Шоғырлар

Шоғырлар - палеонтологияда: тектоникалық қозғалыстар нәтижесінде неғұрлым ежелгі фаунаға белгілі бір уақытқа баса-көктей енген қазынды организмдер кешені.

                                               

Шоқай атындағы көше (Алматы)

Шоқай атындағы көше - көшеге қазақтың арда ұлы, қоғам және мемлекет қайраткері, публицист Мұстафа Шоқайдың есімі берілген. Шоқай Мұстафа Қызылорда облысында дүниеге келген. Ол 1917 жылы Түркістан автономиясының төрағасы болған. "Жас Түркістан" жу ...

                                               

Шоқай суландыру жүйесі

Шоқай суландыру жүйесі, су жинауға арналған, қолдан жасалған бегендер мен айдындары бар су құрылысы бегені, каналдарының, жер суландыратын құрылыстар мен механизмдердің кешені. 1971 жылында пайдалануға берілген. Бұқар жырау ауданның жерінде орнал ...

                                               

Шоқты бұрғылау

Шоқты бұрғылау. Өнімді қойнауқаттарды тесу мақсатында шағын ғана аумаққа қойылған ұңғымадан бір ғана тік бағытталған, бірнеше еңіс бағытталған ұңғымаларды рет-ретімен бұрғылау. Мұндай бұрғылау түрлері бұрғылау өңірінің бірнеше ұңғымаларды әртүрлі ...

                                               

Шоңғалдар

Шоңғалдар - өзеннің арна жасаған жеріндегі тау жыныстарының біркелкі шайылмауының салдарынан, немесе жуырдағы тектоникалық жылжулардың әсерінен пайда болған езен арнасының түбінде кездесетін тасты бұдырлар. Олар көбінесе таулық, жазық таулық езен ...

                                               

Шпация

Шпация - кеңістік, аралық 1. Терілген жолдағы сөз аралығындағы ашық жерлерді толықтыруға, сондай-ақ сиректетіліп терілген сөздерде әріптерді ажыратуға арналған типографиялық материал. Ені қаріптің кегеліне сәйкес кегельді, жарты кегельді, 3.2.2 п ...

                                               

Шпиль

Шпиль – ғимарат төбесіне орнатылған конус немесе пирамида іспетті, ұшар басы сүйірленіп келген сүмбі. Шпильдің ұшар басына жалау немесе мүсіндік бейне, кейде оймыш белгі орнатылады.

                                               

Шпиондық

Шпиондық, шпионаж – нақты бір мемлекеттің құпиясы болып табылатын экономикалық немесе басқа да сипаттағы мәліметтерді астыртын жинау, ұрлау немесе басқа мемлекетке беру түрінде жүзеге асады. Бұл әрекет дүние жүзінің барлық елінде заң бойынша жаза ...

                                               

Шпурдың сулы тығыны

Шпурдың сулы тығыны - жарып қопару жұмыстарында шаңға қарсы қолданылатын тәсіл. Әдетте шпурдағы жарылғыш затты нығыздап тығындау үшін қолданылатын саз балшықты сумен алмастырады. Жару кезінде - атылған кезде су тозаңға айналып, пайда болған шаңды ...

                                               

Шрапнель

Шрапнель - ашық нысананы жоюга арналған артиллериялық снаряд. Шрапнель сфералык оқтар толтырылған стақаннан, зарядталған орталық құбырдан және траекториялық нүктеге жеткен кезде жарылатын дистанциялык құбырдан тұрады.

                                               

Шрек

Шрек: Шрек, Юлиус 1898 - 1936 - алғаш Рейхсфюрер СС Оберляйтер СС. Шрэк - Шрэк туралы фильмдердің тізімі. Шрек, Макс 1879 - 1936 - неміс актёрі. Шрэк - Уильям Стейгтің балаларға арналған "Шрэк!" кітабының кейіпкері - ақкөңіл сұр-жасыл дәу. Шрек - ...

                                               

Шрифт

Шрифт, қаріп – белгілі бір әліпбидің, белгінің және цифрдың таңбасын түсіру үшін пайдаланылатын литералар жиынтығы. Ол негізгі үш қасиетке: суреті, пішіні және өлшемі бойынша ажыратылады. Баспаханалық Шрифттілер стандартты 6 топқа бөлінеді. Әр то ...

                                               

Штаб

Штаб – қарулы күштердің барлық түрлері мен бөлімдеріндегі, құрамалар мен бірлестіктердегі әскерлерді басқару органы. Оған әр басшылықтың Штаб бастығы басшылық етеді. Штаб бейбіт және соғыс жағдайында әскерлердің барлық әскери, оқу және күнделікті ...

                                               

Штаб Бастығы

Штаб Бастығы – штабтың барлық жұмысына басшылық ететін және тиісті командирдің 1-орынбасары болып табылатын әскери қызмет адамы. Ол қарамағындағы әскери бөлімдерге командир атынан жарлық беруге құқылы. Штаб бастығының негізгі міндеті: бейбітшілік ...

                                               

Штанген құралдар

- тетіктің сызықтық өлшемдерін абсолюттік өлшеуге арналған құралдар. Оған штангенциркулдер, штанген тереңдік өлшерлер және штангенрейсмустар жатады. Штанген құралдардың негізгі бөлігі - сызғыш бойымен жылжитын қосымша шәкілді-нониус. Нониуспен ми ...

                                               

Штангенциркуль

Штангенциркуль - сыртқы және ішкі өлшемдерді, сондай-ақ тесіктердің тереңдігін жоғары дәлдікпен өлшеуге арналған әмбебап құрал. Штангенциркуль-қарапайым конструкцияның арқасында өлшеудің ең көп таралған құралдарының бірі, айналыстағы қолайлылық ж ...

                                               

Штандарт

Штандарт - Бірқатар елдердің және бұрынғы орыс армиясының атты әскер полктерінің туы. Кейбір елдердегі мемлекет басшыларынын келіп тоқтаған мекенінде көтерілетін жалауы.

                                               

Штарк құбылысы

Штарк құбылысы – атомдардың, молекулалардың және кристалдардың спектрлік сызықтарының сыртқы электр өрісінің әсерінен ығысуы және жіктелуі бойынша анықталатын энергия деңгейлерінің өзгеруі. Мұны 1913 жылы неміс физигі И. Штарк ашқан. Штарк қалатұ ...

                                               

Штат

Штат – кәсіпорын қызметкерлерінің тұрақты құрамы, лауазымдарының белгіленген тәртіппен бекітілген жиынтығы. Штат кестесі түрінде ресімделеді. Кәсіпорын басшысы бекітеді. Мемлекет басшысы әдетте халық сайлайтын немесе федералды мемлекеттің ажырама ...

                                               

Штерн – Герлах Тәжириебесі

Штерн – Герлах Тәжириебесі – атомның магниттік моментінің бар екендігін және оның сыртқы магнит өрісі бағытындағы проекциясының нақтылы бір дискретті мәндер ғана қабылдайтындығын дәлелдейтін тәжірибе. Тәжірибені әуелі күміс атомдарын, содан кейін ...

                                               

Штокверк

Штокверк – жиі тарамшалар торымен тілімделген тау жыныстарынан жаралған бұрыс пішінді кен денесі. Тарамшалар торы кентас минералдары сеппелерімен молынан қаныққан болады. Мыс, қалайы, молибден, вольфрам, асбест, т.б. пайдалы қазба кендерінде Шток ...

                                               

Штопор

Штопор - жоғары пилотаждың фигурасы. Штопор тік білігін айнала отырып, ұшақтың қатты созылған айналыммен түсуі. Штопор оңга, солға, тік, қалыпты, көлбеу, жалпақ болуы мүмкін.

                                               

Штурвал

Штурвал – ұшақты, кемені, комбайнды, т.б. механизмдерді басқару тетігі. Көптеген кемелерде қолмен басқарылатын Штурвал кнопкалы құрылғымен алмастырылған.

                                               

Штурм

Штурм – 2) бір мақсатқа жету үшін жасалатын жігерлі, батыл әрекеттер. 1) қарсыластың мықты бекінісін, тірек пунктін, не қаланы алу үшін жасалатын тікелей, батыл шабуыл;

                                               

Штурман

Штурман – кемелерді, ұшақтарды және басқа да ұшатын аппараттарды жүргізетін, су, әуе кемелерінің қозғалу бағытын, келе жатқан орнын, т.б. айқындайтын және бақылау жасайтын маман.

                                               

Штурмандық қамтамасыз ету

Штурмандық қамтамасыз ету - авиацияның ұрыс қимылдарын қамтамасыз етудің бір түрі. Штурмандық қамтамасыз ету міндетгері: ұшақты бағдар бойынша дәл және сенімді жүргізу, олардың белгіленген объектіге шығу кепілдігі, көздеу дәлдігіне қол жеткізу ме ...

                                               

Штуфат

Штуфат - сәбіз, сарымсақ, бекон немесе шошқа майын бұзау немесе сиыр етінің ірі кесегіне сықпаланып дайындалынатын Батыс Еуропалық асхана тағамы. Сықпаланылған ет кесегі қалың қабатты терең ыдысқа салынып, сыртына көкөністер мен дәмдеуіштер қосып ...

                                               

Шу каналы

Шу каналы, Жамбыл облысы шаруашылықтарының жайылымдарын суландыруға және егін суаруға арналған. Шу өзен бойындағы Қазықты бөлігінен басталып, Мойынқұм, Бетпақдала өңіріне тартылған. Жалпы ұзындығы 82 км. Каналдың ені 5 – 15 м, тереңд. 3 – 6 м. Ор ...

                                               

Шу көмір алабы

Шу көмір алабы, Жамбыл облысында Балқаш көлімен батыс, оңтүстік-батысқа қарай 120–150 км жерде орналасқан. Мойынты – Шу темір жолынан 110–160 км жерде. Алап аумағынан Шу өзені ағып өтеді. Шу аңғарының солтүстік бөлігін алып жатқан алаптың көмірлі ...

                                               

Шу көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №14 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы. Шу көшесі Хантау көшесінен басталып, Қаратау, Қозыбасы көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 1127 м. Шу - Жамбыл облысы, Шу ауданындағы қала, ірі теміржол стансасы. Тараз қаласынан солтүстік-шығысқ ...

                                               

Шу пеленгаторлық станциясы

Шу пеленгаторлық станциясы - дыбыс көздері мен судағы шуды іздеп табу мен багытын анықтауға арналған құралдар мен механизмдер кешені. Әрбір шу пеленгаторлық станциясы акустикалык жүйеден, шу неленгісін күшейткіштен, индикатор мен іздеу қондырғысы ...

                                               

Шу-Сарысу алабы

Шу-Сарысу алабы геологиялық тұрғыдан Солтүстік Тянь-Шаннің және Орталық Қазақстанның батыс бөлігінің каледондық қатпарлы құрылымдары жүйесінде орналасқан аттас тауаралық ойыспен байланысты. Ойыс солтүстігі мен батысында Сарысу-Теңіз антиклинорийі ...

                                               

Шу-Сарысу артезиан алабы

Шу-Сарысу Артезиан алабы – Қазақстанның оңтүстігін алып жатқан арынды суы мол гидрогеологиялық құрылым. Ол Бетпақдала шөлді өңірінің батысын, Мойынқұм құмды алқабын, Шу, Талас, Сарысу өзендерінің аңғарларын және Қаратау жотасының тау алды еңістеу ...