ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 153




                                               

Толық санитариялық өндеу

Толық санитариялық өндеу - арнайы тазалау пунктерінде, моншада, санитариялық-өткізгіштік немесе залалданбаған су қоймаларында адам үстіндегі радиоактивтік, улағыш заттар мен бактериялық құралдарды сабынмен жуып, киімді міндетті түрде ауыстыру. Же ...

                                               

Толық серіктестік

Толық серіктестік partnership ; нем. Kollektivgesellschaft) - Толық серіктестіктің мүлкі жеткіліксіз болған жағдайда қатысушылары серіктестіктің міндеттемелері бойынша өзіне тиесілі барлық мүлкімен ортақ, жауапкершілікте болатын серіктестік. Толы ...

                                               

Толық қайта барлау

Толық қайта барлау - қарсылас туралы бар деректі тексеру, сонымен қатар неғұрлым толық және анық мәліметтер алу. Негізінен бұрынғы аудандарда тұрған, бұған дейін барланған объектілердің болуын анықтау немесе оларды жоятындай соққы берер алдында к ...

                                               

Толықтауыш

Толықтауыш деп сөйлемде негізінде атау мен іліктен басқа септіктің бірінде тұрып, бір мүшені заттық мағына жағынан толықтыратын тұрлаусыз мүшені атаймыз. Толықтауыш кімді? нені? кімге? неге? кімнен? неден? кімде? неде? кіммен? немен? кім не турал ...

                                               

Толықтырма

Толықтырма - геоморфологияда: денудациялық және аккумуляциялық процестердің әсерінен жоғары көтерілетін және төмен түсетін тектоникалық қозғалыстардың теңесуі. Тегіс бедердің қалыптасуына себепші болады. Толықтырма толық болған жағдайда жазықтар ...

                                               

Толықтыру принципі

Толықтыру принципі - микрообъектіні сипаттайтын бір физикалық шама туралы эксперименттік хабар алудың, біріншіні толықтыратын басқа шама туралы хабардың жоғалуымен кайтсе де байланыстылығы туралы кванттық механиканың жағдайы.

                                               

Толқын жетек

Толқындық механика Толқындық функция Толқындық вектор Толқындық алқап Толқындық бет Толқындық оптика Толқындық сан Толқындық импульс Толқын Де Броль толқындары Толқындық тендеу

                                               

Толқын құмы

Толқын құмы – Шалқарнұра тауының солтүстігінде, Торғай өзеннің орта ағысында жатқан құмды массив. Қостанай облысының Торғай ауданы жерінде орналасқан. Оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай Торғай өзенін бойлай 66 км-ге созылып жатыр, ені 21 к ...

                                               

Толқын ұзындығы

Толқын ұзындығы - толқын тербелісінің толық циклінің ұзындығы. Оптикалық байланыста, әдетте, үш толқын ұзындығы 0.85; 1.3 және 1.55 мкм пайдаланылады. Толқын ұзындығы -Т периодқа тең уақыт аралығында толқын таралатын арақашықтық. Формуласы: λ = v ...

                                               

Толқындар

Толқындар. Нақтылы ортаның шамырқануы салдарынан энергия жасақталуы, сөйтіп оның шартты бағытта қозғалыстарға ұшырау нәтижесі. Толқынға тән энергияның ерекшелігі сол, ол зат тасымалдау процесінсіз-ақ туындайды.

                                               

Толқындық алқап

Де Броль толқындары Толқындық функция Толқындық оптика Толқындық импульс Толқындық бет Толқындық сан Толқын жетек Толқын Толқындық тендеу Толқындық вектор Толқындық механика

                                               

Толқындық бет

Толқындық функция Толқындық импульс Толқындық тендеу Толқын Толқындық механика Де Броль толқындары Толқын жетек Толқындық сан Толқындық оптика Толқындық вектор Толқындық алқап

                                               

Толқындық вектор

Толқындық вектор - шамасы толкындық санға тең, ал бағыты толқынның таралу бағытымен сәйкес келетін вектор. k = 2 π λ {\displaystyle k={\frac {2\pi }{\lambda }}}.

                                               

Толқындық импульс

Толқындық вектор Толқындық тендеу Толқын жетек Толқындық функция Толқындық бет Де Броль толқындары Толқындық механика Толқын Толқындық алқап Толқындық оптика Толқындық сан

                                               

Толқындық оптика

Толқын жетек Толқындық импульс Толқындық бет Толқындық функция Толқындық алқап Толқындық тендеу Де Броль толқындары Толқындық сан Толқындық механика Толқын Толқындық вектор

                                               

Толқындық сан

Толқындық сан - циклдік жиіліктің толқын жылдамдығына қатынасы. Белгісі - k, формула: k ≡ 2 π λ = 2 π ν v p = ω v p = E ℏ c, {\displaystyle k\equiv {\frac {2\pi }{\lambda }}={\frac {2\pi \nu }{v_{p}}}={\frac {\omega }{v_{p}}}={\frac {E}{\hbar c}},}

                                               

Толқындық тендеу

Толқындық алқап Толқындық механика Толқындық сан Толқындық бет Толқындық функция Толқын Толқындық вектор Де Броль толқындары Толқындық оптика Толқын жетек Толқындық импульс

                                               

Толқындық функция

Бұған дейін айтып кеткеніміздей, XX ғасырдың басында ашылған бірқатар құбылыстар мен тәжірибелік айғақтар классикалық физиканың негізгі тұжырымдарымен қайшылыққа келіп, оларды зерделеу нәтижесінде жаңа, кванттық көзқарас дами бастады. Микробөлшек ...

                                               

Толқындық қозғалыс

Суға лақтырылған тастың түскен жерінде пайда болады. Тас түскен жердегі су ығысады да, ол жерде ойыс пайда болады. Ойыс төңірегінде ығысқан су дөңгелек сақина пішінді өркеш түзеді. Бұл өркеш сол мезетте-ақ жан-жағына қарай кеңейе отырып, тастың т ...

                                               

Толқынның шашырауы

Толқынның шашырауы - шығушы толкын таралатын орта қасиетінің тұрақсыз локальды өзгеруі салдарынан түскен толкынның, және осыған когерентті емес толкынның, таралу бағытына сәйкес келмейтін бағытта, кайталама толкынның пайда болу құбылысы.

                                               

Толқынөлшеуіш

Толқынөлшеуіш - ағаштан немесе металдан жасалған 10 см-лік бөлшектерге бөлініп, ақ және қызыл түс алмастырылып сырланған сырық. Бұл су қойманың терендігі 3 - 5 м болатын табанына тікелей орналастырылады немесе өте терең болса, қалтқы түріндегі зә ...

                                               

Том

Том - алмалысалмалы мөліметтер тасуыш; қатынас қүру бір жазу-оқу механизмі арқылы іске асырылатын сыртқы жадтың стандартты жылжымалы бөлігі. файлдық жүйе пайдалану үшін дискінің бөліп-белгіленген бөлімі немесе бөлімдер жиынтығы. NTFS сияқты файлд ...

                                               

Томазо Кампанелла

Томазо Кампанелла - угопист-социалист. Оның ең жақсы қоғамдық құрылым туралы идеялары "Күн қаласы" атты еңбегінде жақсы жазылған. Кампанелла да Платон сияқгы некелік жанүялық қатынастарды ортақтандыру принципін таратуға тырысты. Ол Күн қаласында ...

                                               

Томар, төмпешік

Томар, төмпешік - батпақты және шалғынды жерлерде тығыз шымды дақылды өсімдіктер мен қияқ шөптерден тұратын жиі орналасқан ұсак төмпешіктер. Биіктігі - 20 - 100 см, диаметрі - 20-50 см болады.

                                               

Томас Брадварди

Томас Брадварди - ағылшын математигі, философы, кезінде шіркеуде болған. Оксфорд университетін бітіргеннен кейін сол жерде философия және математикадан сабак берген, әрі профессор болады. 1333 жылдан өмірінің соңына дейін шіркеулер ұйымының басты ...

                                               

Томас Кук

Ұлы саяхатшы Томас Кук кедей ағылшын отбасында дүниеге келген. 1826 жылы ол 17 жасында Баптисттер шіркеуінің толық мүшесі болып қабылданады. Томас кук нағыз жаңалықты ашқан саяхатшысы. Ол қазіргі таңда тек жеке фирмалар ғана емес, бүкіл мемлекетт ...

                                               

Томас Мур

Мур Томас -, ирландтық ақын, сықақшы, композитор және әнші.Тринити-колледжді тәмамдаған, Лондонда юриспруденцияны зерттеген, онда лорд Байронның және П.Б.Шеллидің жақын досы болды. "Ирландские мелодии" және "Народные мелодии" 1807-34 жинақтарына ...

                                               

Томас Ременгесау (кішісі)

Томас Ременгесау - Палаудың президенті. Әкесі - Томас Ременгесау екі рет Палаудың президенті еді. Корорда Палау туып, Мичигандағы АҚШ Грэнд-Вэлли университетін бітірді. 1984 жылында жасы 28-де Палау Ұлттық Конгрессіне депутат болып сайланды, осыл ...

                                               

Томас әдісі

Томас әдісі - қатты дем алғаннан және дем шығарғанпан кейін бір және сол рентгеп сәулесінің көмегімен түсірілген диафрагманың бейнесін алуға негізделген диафрагманың тыныс алу қозғалысын зерттеу әдісі.

                                               

Томат пюресі

Томат пюресін үккіштен өткізген помидорды 2 - 3 рет қайнатып жасайды. Томат пастасына қарағанда мұның құрамындағы құрғақ заттардың мөлшері аздау болады. Құрамында 20% құрғақ заты бар томат, пюресінде: 11.8% қант, 1.8% органикалық қышқыл, 26 мг% С ...

                                               

Томпақасар

Томпақасар – көне қаланың орны. Жосалы т. ж. ст-ның оңт батысында 60 км. жерде. Ертедегі Томпақасар қаласы үш бөліктен тұрады. Мәдени қабатының аумағы 7 – 10 м-ге жетеді. Алып жатқан алаңының аумағы 2 га. Зерттеу жұмыстарын 1946 – 1948, 1950 ж. С ...

                                               

Томсон

"Томсон" – Франциядағы электроника саласында өнімді еңбек етіп келе жатқан компьютерлік өнімдер шығарумен және зерттеумен айналысатын компания. Ол компьютер бағдарламаларын зерттей отырып, олардың жаңа нұсқаларын ойлап табады. Компьютер жүйесін з ...

                                               

Тонаушылық

Ұрыс даласында немесе әскери әрекет ауданында өлгендер мен жараланғандарды тонайтын, апаттар орны мен басқа төтенше жағдайлар кезінде ұрлықпен айналысушы адам; соғыс уақытында елді мекендерді тонайтын моральдық азғындыққа ұшыраған жауынгер.

                                               

Тонга шұңғымасы

Тонга шұңғымасы - Тынық мұхиттың Тонга аралдар тобының оңтүстік-шығысында. Самоа аралдарынан 25 о.е-ке дейін 860 км-ге созылып жатыр. Ені 78 км, тереңд. 10887 м дүниежүзілік мұхиттың Оңтүстік жарты шардағы ең терең жері. Оңтүстігінде Кермадек шұң ...

                                               

Тони Мишель Брэкстон

20 Тони Мишель Брэкстон – американдық ритм-энд-блюз-, поп- және соул-әншісі, әндердің авторы, актриса. "Un-Break My Heart", "Breathe Again", "You’re Makin Me High", "He Wasn’t Man Enough", т.б. әндері танымал. 6 "Грэмми" және басқа да сыйлықтарды ...

                                               

Топ (математика)

Басқа мағыналар үшін Топ деген бетті қараңыз. Топ нем. gruppe – қазіргі математиканың негізгі ұғымдарының бірі. Топтар теориясы математикада және оның қолданбалы салаларында жиі кездесетін амалдарды мейлінше жалпыланған түрде зерттейді. Сөйте тұр ...

                                               

Топас

Топас Осы күнгі түсінігімізде бұл сөздің мағынасы - ой-өрісі нашар, надан, ақымақ, кеще. "Қаншама топас, тас бауыр болса да жақсылыққа жібімейтін адам жоқ". Сөздің алғашқы тұлғасы мен мағынасын осы күнгі түркі тілдерінен-ақ іздеп табуға болады. Х ...

                                               

Топогеодезиялық қамтамасыз ету

Топогеодезиялық қамтамасыз ету - әскерлерді топографиялық және арнайы карталармен, бастапқы геодезиялық, гравиметриялық мәліметтер және басқа да топографиялық құжаттармен камтамасыз ету түрлерінің бірі. Топогеодезиялық қамтамасыз етуге төмендегіл ...

                                               

Топографиялық барлау

Топографиялық барлау - топогеодезиялық камтамасыз ету тапсырмаларын орындауға кажетті мәліметтер табу. Топографиялық барлаудың негізгі міндеттері - топәграфиялық картаның мазмүны жергілікті жер жағдайына сәйкес келуін, геодезиялық пункттердің сыр ...

                                               

Топографиялық бағдарлау

Топографиялық бағдарлау - көкжиектің бағыттары мен өз орнын қоршаған бірнеше зат пен жер бедерінің бөлшектеріне қатысты анықтап, оларға дейінгі қашықтықты өлшеу. Жергілікті заттар тұрған нүктенің айналасында біркелкі қашықтықта немесе белгіленген ...

                                               

Топографиялық дайындық

Топографиялық дайындық - қарулы күштердің жеке құрамын жергілікті жерді бағалап, зерттеу тәсілдеріне, ол жерде бағдарлана білуге үйрету, топографиялық және арнайы карталарды, бастапқы астрономия-геодезиялық, гравиметриялық мәліметтерді және жергі ...

                                               

Топографиялық карталардың нақтылығы

Топографиялық карталардың нақтылығы - картаның негізгі сипаттамасының бірі. Топографиялық карталардың нақтылығы көптеген факторларға, атап айтканда, картаның материалдық негіздері мен жасау әдістеріне, кағаздың деформацияға ұшырауына және т.б. фа ...

                                               

Топографиялық картаның немесе планның масштабы

Топографиялық картаның немесе планның масштабы - картадағы сызық ұзындығының жергілікті жердегі тиісті сызықтың горизонталь проекциясына қатынасы. Масштаб сандық не сызықтық нысанда білдіріледі. Сандық масштаб бөлшек түрінде белгіленеді. Бөлшекті ...

                                               

Топографиялық контур

Топографиялық контур - картографиялаудың тақырыбы болып табылатын қандай да бір құбылыстың салыстырмалы бірдей көрінуімен картада немесе жоспарда белгіленген салыстырмалы біртекті бөлікшені көрсететін сызық.

                                               

Топографиялық түсірім

Топографиялық түсірім – белгілі бір телімнің топографиялық картасы мен планын жасау үшін жүргізілетін жұмыстар жиынтығы. Топографиялық түсірімге әр түрлі топографиялық зерттеулер: аэрофототүсірім мен ғарыштық түсірулер, тахеометриялық және мензул ...

                                               

Топографиялық түсіріс

Топографиялық түсіріс - жер беті бөлікшесінің жергілікті заттары мен бедерін шартты белгілермен қағазда белгіленген масштабта бейнелеу мақсатымен жүргізілетін далалық және камералық жұмыстар кешені. Топографиялық түсіріс ортогональді проекцияда 1 ...

                                               

Топографиялық элементтер

Топографиялық элементтер - біркелкі белгілері бойынша белгілі бір топтарға біріктірілген жергілікті жердегі табиғи және жасанды объектілер. Оған жататындар: бедер, елді мекендер, өндіріс кәсіпорындары, жол торабы, топырақ-өсімдік жамылғылары, гид ...

                                               

Топографиялық қамтамасыз ету

Топографиялық қамтамасыз ету - жауынгерлік міндетті орындау мақсатында ұрысқа дайындық пен әскердің ұрыс қимылдарын ұйымдастыруға қажеггі жергілікті жер туралы мәліметтер мен материалдарды зерттеу, багалау мен колдану шараларының жүйесі. Топограф ...

                                               

Топохимиялық реакциялар

Топохимиялық реакциялар – қатты денелердің қатысуымен жүретін химиялық реакциялар. Топохимиялық реакцияларға негізінен қатты заттар, кейбір жағдайларда газдар мен сұйықтықтар қатысады. Топохимиялық реакциялардың мысалы, кристаллогидраттардың деги ...

                                               

Топты тетраэдрлік силикаттар

Тортвейтит - 2 Н 2 0. Синонимы: гемиморфит - кремний қышқылды мырыш. Латынша каламин - "майқамыс" деген сөз. Орыс әдебиетінде галмей деп аталады. Химиялык кұрамы: ZnO 67.5%, Si0 2 25%, Сингониясы ромбылық ; ромб-пирамида формасында. Кристалдары ө ...