ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 142




                                               

Тапсырманы басқару байты

Тапсырманы басқару байты - компьютерлердің бірыңғай жүйесінің дискілік операциялық жүйесіндегі ауыстырып-қосқыштар жинағы. Ол тапсырмаларды басқару программасына арналған енгізу-шығару режімі мен тапсырмаларды өңдеу кезіндегі басқа мүмкіндіктерді ...

                                               

Тапсырманы толықтыру аймағы

Тапсырманы толықтыру аймағы - тапсырманың жеке кадамына немесе туындайтын тапсырмаға бөлінетін және тапсырманың аяқталуына қарай босатылатын жад аймағы.

                                               

Тапсырманы өңдеу

Тапсырманы өңдеу - тапсырманы орындауға дайындық жасау және оны аяқтайтын операцияларды орындау ; тапсырманы өңдеудің ақырғы кезеңі. Осы кезеңнің барысында ресурстар босайды да нәтижелер алынады.

                                               

Таптык

Таптык - Башқұртстанның Уфим ауданындағы ауыл, Таптык ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 665 адамды құрады. Пошта индексі - 450533, ОКАТО коды - 80252860001.

                                               

Таптық күрес

Таптық күрес - таптар мүдделерінің соктығысуы және қарсы әрекеті. Әр түрлі әлеуметтік топтардың бір-бірімен мүдделердің келіспеуін ертеден тарихшылар мен философтар жазған. Аристотель, Т. Гоббс, Г.В.Ф. Гегель және т.б. әлеуметтік топтар арасындағ ...

                                               

Тар өтпе

Tap өтпе - таулы, орманды, көлді және ашық, жабық болуы мүмкін. Біріншісіне - көпірлер, бөгеттер, таяз жерлер, ашық батпақ арқылы өтетін жолдар, екіншісіне - тау асулары, тау шатқалдары, қалың және батпақты ормандардағы жолдар және т.б. жатады. T ...

                                               

Тараз инновациялық-гуманитарлық университеті

Тараз инновациялық-гуманитарлық университеті А. Ясауи атындағы ХҚТУ Тараз институты негізінде 2008 жылы құрылған. 1-3 курстарда 5 мыңнан астам студент пен магистрант білім алуда. Оларға 180-ге жуық профессор-оқытушы, оның ішінде 11 ғылым докторы, ...

                                               

Тараз көшесі (Астана)

Тараз көшесі Жәнібек тархан көшесінен басталып, М.Лермонтов көшесінде аяқталады. Ақмола, Ағыбай батыр, А.Иманов, Баянауыл, М.Дулати, Кенесары, Отырар, Абай даңғылын, Ж.Омаров, С.Сейфуллин, Қарағанды, Ә.Жангелдин көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 1 ...

                                               

Тараздың 2000 жылдық мерейтойы

Тараздың 2000 жылдық мерейтойы – Ежелгі Тараз шаһары негізінің қалануына 2000 жыл толуына байланысты мемлекет тарапынан ұйымдастырылған мерекелік шаралар. Тараз қаласында 2002 жылдың 25 – 26 қыркүйек күндері өтті. "Тойдың болғанынан боладысы қызы ...

                                               

Таралғы

Таралғы - үзеңгіні ерге жалғастыратын, айылбасы бар қайыс бау. "Таралғысы жұмсақ қоңыр былғарыдан жасалыпты". Қазір бізде қолданылып жүрген "үзеңгі" сөзінің мағынасын моңғолдарда "дөрөө", қалмақ тілінде "дөрэ" тұлғалары ұғындырады. Сондай-ақ моңғ ...

                                               

Тараптар

Тараптар - сот талқылауында бәсекелестік пен тең құқықтылық, негізінде айыптауды және айыптаудан қорғауды жүзеге асыратын органдар мен адамдар.

                                               

Тарату (әскери іс)

Тарату - қарулы күштер мен халық шаруашылығының соғыс жағдайынан бейбіт жағдайға көшірілуі. Қарулы күштердің таратылуы соғыс уақытында құрьшған штабтар мен мекемелердің, әскери бөлімдер мен бірлестіктердің бейбіт өмір штаттарына дейінгі қалпына к ...

                                               

Тарату алаңы

Тарату алаңы - ыстық пен салқын цехтарымен, нан кесетін бөлмесімен, буфетпен, сервизді бөлмесімен және асханалық ыдыс-аяқтарды жуу бөлмесімен жақын жерде жобалану керек. Тарату алаңының ені - 2.5 - 4 м болған жөн.

                                               

Таратынов ауруы

Таратынов ауруы. - ісікті түйіндердің тығыздығы түрінде және шұғыл шектеліп жиналған түрінде өкпенің зақымдануы. Сүйек миы ретикулоэндотелий элементтерінің шамадан тыс өсуі, басым көпшілігі ақ қанның эозинофил құрамдары, өте сирек кездесетін сырқ ...

                                               

Тарауих намазы

Тарауих намазы - Рамазан айында құптан намазынан кейін жамағат болып оқитын намаз. Тарауих намазы сауабы орасан зор сүннет амалдардың бірі болып саналады. Имамға ұйыған жамағат немесе жеке адам, құптан намазынан кейін 20 рәкәғат тарауих намазын о ...

                                               

Тарифтік емес реттеу шаралары

Тарифтік емес реттеу шаралары - тауарлар мен көлік кұралдарын Қазақстан Республикасына әкелуге және Қазақстан Республикасынан әкелуге тыйым салулар мен шектеулер, квоталау, лицензиялау, тауарлардың қауіпсіздігі бойынша стандарттар мен талаптарға ...

                                               

Тарифтік реттеу шаралары

Тарифтік реттеу шаралары (ағылш. mesuresfor tariff regulation ; нем. turifliche Regelungsmabnahmen pi ; лат. regulo -ycmраиваю, привожу a порядок - Тауарлар мен көлік кұралдарын Қазақстан Республикасынын кедендік шекарасы аркылы өткізу кезінде ке ...

                                               

Тарих саласының терминдері

Қазақстан Республикасы Өкіметінің жанындағы Мемлекеттік терминологиялық комиссияның мәжілісінде бекітілген терминдер. 2005 жылғы 21 желтоқсандағы мәжiлiсiнде бекiтiлген сөздер мен сөз тiркестерi

                                               

Тарих-и Қыпшақи

Тарих-и Қыпшақи, "Тарих-и Кипчак-хани", "Тарих-и Кыпчак" – 15 – 18 ғасырларда қазақ даласында болған оқиғаларды баяндайтын тарихи шығарма. Оның авторы – Қыпшақ хан, әдетте оны Ходжамкули-бек Балхи деп атаған. Еңбек кіріспе мен 9 тараудан және қор ...

                                               

Тарихана мешіті

Дамғандағы "Тарихана" мешіті – Хорасан стилімен салынған ежелгі құрылыстардың бірі. Дамғандағы бұл әдемі де қарапайым мешіт – Тегераннан 340 шақырым жерде орналасқан. Оның жобасы қарапайым – төрт бұрышты тұғыр үстіне салынған. Бұл мешіттің төбесі ...

                                               

Тарихи Алмарайи Аббаси

Тарихи Алмарайи Аббаси - тарихи шығарма. Авторы Аббас шахтың қол астында қызмет еткен Сефеви әулетінің тарихшысы Ескендір Түрікмен Мунши. Еңбек 2 томнан тұрады. 2-том 2 бөлімнен тұрады. 1-томда Аббас шахтың туған күнінен бастап таққа отырғанға де ...

                                               

Тарихи география

Тарихи география әлем елдерінің тарихы және географиясымен байланысты көптеген мәселелерді қамтиды. Тарихи –география ғылым жүйесіндегі маңызын көрсету, географиялық идеялардың дамуын қарастыру және география туралы ұғымның қалыптасуын, соның іші ...

                                               

Тарихи геология

Тарихи геология - Жер қыртысының алғаш қалыптасуынан бастап бүгінгі күнге дейінгі аралықтағы даму заңдылықтары мен тарихын саралайтын геологиялық ғылым тарауы. Тарихи геологияның басты-басты міндеттері: шөгінді тұнба жыныстар қалыптасуының физика ...

                                               

Тарихи геологиялық талдау

Тарихи геологиялық талдау - Белгілі бір аймақ өңірінде нақтылы уакыт аралығында түзіліп үлгерген тау жыныстарының калыптасу ретін кадағалау нәтижесінде сол аймақтың геологиялық даму заңдылығын анықтайтын тәсілдер жиынтығы.

                                               

Тарихи геохимия

Тарихи геохимия - Жер планетасы тарихындағы тау жыныстарының химиялық құрамының өзгеруін зерттейтін геохимияның саласы. Оның негізі 20 ғ-дың басында В.И. Вернадский мен А.Е. Ферсманның еңбектерінде баяндалды, ал 20-ғасырдың 2-жартысында оның қарқ ...

                                               

Тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау

Тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау - рухани мұралардың сақталуына бағытталған мемлекеттік шаралар кешені. Қазақстанның немесе өзге мемлекеттің аумағындағы қазақ халқының тарихи және мәдени мұралары мемлекет тарапынан қорғауға алынады. Тарих ...

                                               

Тарихи-геологиялық талдау

Тарихи-геологиялық талдау. Белгілі бір аймақ өңірінде нақтылы уақыт аралығында түзіліп үлгерген тау жыныстарының қалыптасу ретін қадағалау нәтижесінде сол аймақтың геологиялық даму зандылырын анықтайтын тәсілдер жиынтығы.

                                               

Тариқ Рамадан

Тариқ Рамадан – Швейцариялық философ, Ислам ағартушысы. Мұсылмандар арасында кеңінен тамынал, қарама-қайшылы ағартушы ғалымдардың бірі Рамадан мәдени және діни текетіресте" көпір” болуға тырысады. Оның ізбасарлары оны Еуропадағы Мұсылмандар бірлі ...

                                               

Тариқат

Тариқат - Исламдағы ақиқатқа жетудің мистик, танымдық жолы. Тариқат Исламның моральдық-этикалық жүйесінің, психологиялық тәжірибесінің практикада жүзеге асуы. Тариқатта, шариғат сөзі де араб тілінде жол деген мағынада қолданылады. Бірақ шариғат ү ...

                                               

Тарказы

Тарказы - Башқұртстанның Ермекеев ауданындағы ауыл, Тарказин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 842 адамды құрады. Пошта индексі - 452185, ОКАТО коды - 80225837001.

                                               

Тарлан орамы (Астана)

Тарлан орамы - бұрынғы атауы №25 қысқа көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы. Тарлан орамы Дауылпаз көшесінен басталып, Балталы көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 285.8 м. Тарлан - астық тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанда Тобыл ...

                                               

Тармақталу

Тармақталу - тандау бар жағдайда басқаруды беру; программадағы бірнеше команда тізбектерінің - тармақтардың біреуін берілген шарт бойынша таңдау. Тармақ - алгоритмдер мен программаларда - тармақталу нүктесінен басталатын, таңдап алынатын жолдарды ...

                                               

Тармақталған алгоритм

Тармақталған алгоритм - 1) толық емес формасы - бұл алгоритм берілген шартқа тәуелді болғандықтан кейбір әрекеттерді орындамауы мүмкін; 2) толық формасы - мұндай алгоритм берілген шартқа байланысты әрекетгердің біріншісін немесе басқасын орындайды.

                                               

Таро

Таро - түбірі картоп тәрізді шөптесін өсімдік. Бұқтырылған тағамдарға салынады. тамырлы, жаздық дәнді дақыл. Құрамында 3 - 4% май, 1 - 2% клетчатка бар. Тарыдан көптеген жармалар, тағамдар жасалынады.

                                               

Тарталеткалар

Тарталеткалар. Халықаралық мейрамханаларда қолданылатын шағын қамырдан жасалған, ішіне әр түрлі салмалары салынатын ыдыс. Қамырдың құрамына май, жұмыртқа, қаймақ кіреді. Ішіндегі салмасымен бірге желінеді. Тарталеткаларды дайындау үшін арнаулы ша ...

                                               

Тарту күші

Тарту күші - әсерінен ракета қозғалатын, ракета қозғалтқышын күш қондырғысы ретінде анықтайтын негізгі шама. Отынның жану барысында ұдайы қатты қызған газ бөлініп, қуыс канал сопло арқылы өте отырып, ракетаны қарсы бағытқа итереді. Осы күш реакти ...

                                               

Тартыс (ойын)

Тартыс - ұлттық ойын. Ойын көгалды алаңда, спорт залда ойналады. Спорт залда өтетін болса, еденге кілем төселеді. Ойынға 4-30 адам қатынасады. Ойынға тек ер балалар қатынаса алады. Ойыншылар тепе-тең екі топқа бөлінеді, екі-екіден жұптасып түрыса ...

                                               

Тартыш

Тартыш - Башқұртстанның Бир ауданындағы ауыл, Чишмин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 0 адамды құрады. Пошта индексі - 452473, ОКАТО коды - 80213846005.

                                               

Тархан

Тархан – 1) әскери атақ. Түркі-моңғол халықтарында Тархан атауы өте ертеде пайда болып ақсүйектерге, әскери адамдарға берілген. Бұл дәрежесі жағынан ханнан кейінгі екінші дәрежелі ақсүйектер. Батырлар да ерекше әскери еңбегі үшін Тархан лауазымын ...

                                               

Тары-талқан

Тары-талқан Қазіргі кезде бұл қос сөз мағынасын - тары және оның жармасы, тарыдан жасалған азық, тағам деп қана түсінеміз. "Талшық етер тары - талқан жетерлік". Ең алдымен қос сөздің бірінші сыңары - "тары" туралы талдау жүргізсек, түркі тілдерін ...

                                               

Тас байлану

Кейде несеп түтікшесі бітеліп, зәр шығуы қиындайды - тіпті кіші дәрет мүлдем жүрмей қалады. Бұдан басқа, зәр шыққанда оған қан түйіршіктері араласуы мүмкін. Бірінші белгісі арқаның төменгі жағы, бүйір, іштің төменгі бөлігі және еркек енінің түп ж ...

                                               

Тас өзендер

Тас өзендер - тас қорымның бір түрі; тау беткейлеріндегі жыңғылды бойлап төмен қарай ұзыннан-ұзақ созылып жатқан шойтастар мен шақпатастардың үйіндісі. Сынған қатты тау жыныстары ауырлық күші мен солифлюкция процесінің әсерінен тау басынан етегін ...

                                               

Тасаланған өлі және зақымданған кеңістік

Tacaланған, өлі және зақымданатын кеңістік - таса жотасынан кездесу нүктесіне дейін оқ өтпейтін, бүркеме сыртындағы кеңістік. Неғұрлым таса биік және оның траекториясы негұрлым жазық болған сайын, соғұрлым ол да үлкен болады. Нысана орналасқан жә ...

                                               

Тасалау аймағы

Тасалау аймағы - қорғаныстағы ұрыс қимылдар аймағының бөлігі. Ол қарсыластың құрлықтағы әскерлерінің кездейсоқ соққысынан қорғаныстағы әскерлердің басты топтастығын бүркемелеуге, қарсыласты қорғаныстың негізгі аудандарының орналасуы жайында адасу ...

                                               

Тасаттық

Тасаттық – көпшілік жиылып атқаратын діни рәсім. Тасаттықта көпшілік қауым болып жиналып, құрбанқұрбандық шалып, сауабын аруақтарға бағыштап, құран оқылып, құдайдан жаңбыр жаууын тілеп ниет қылады. Тасаттыққа жиналған қауым діни рәсімдерді атқару ...

                                               

Тасбағанды қаттау

Тасбағанды қаттау. Микроскоптық зерттеу нәтижелерін пайдалана отырып, тасбағандардың сапалы сипаттарын нақтылы сұлбаға сәйкес хаттау. Мұның нәтижесінде дайындалған құжатта кеннің атауы, ұңғыманың нөмірі, тасбағанның алыну датасы, тасбаған шығыны ...

                                               

Тасберіштер

Құрамы мен пішіні тұрғысынан, немесе өзге де белгілері жағынан қоршаған ортадан анық ерекшелене отырып, сол қоршаған ортаға тән кеибір құрамбөліктердің нақтылы нүктеде жинақтала "өсуі" нәтижесінде қалыптасатын аутигендік минералдық құрамбөліктер ...

                                               

Тасбұлақ орамы (Астана)

Тасбұлақ орамы - бұрынғы атауы В.Вересаев қысқа көшесі. Тасбұлақ орамы А.Чехов көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 55.8 м. Тасбүлақ - атаудың "тастай суық бұлақ" немесе "табанында тасы көп бұлақ" дегенді білдіреді. Еліміздің бірқатар жерлерінде осы а ...

                                               

Тасжапырақ

Тасжапырақ руталар тұқымдасына жататын шетен жапырағына ұқсас жапырақты, көп жылдық шөптесін өсімдік. Гүлі 5 тармақты кызғылт -күлгін күлтелі. Гүл шоғыры эфир майын көптеп бөледі, жаңасқан кезде теріні қариды. Реликті түрге жатады, саны кему үсті ...

                                               

Таскескен көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Ы240 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы. Таскескен көшесі Обаған көшесінен басталып, Балқантау көшесінде аяқталады. Марқакөл, Сарыкөл, Аршын, Көген, Берен, М.Жұмабаев даңғылын, Қордай көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 2314 м. Таскеске ...