ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 133




                                               

Сынамалау журналы

Сынамалау журналы Сынамаларды жасақтау және талдау шараларына қатысты мағұлматтарды тіркеу құжаты, мұнда сынаманың нөмірі, оның алыну орны, уақыты және тәсілі, сынама алынған атыздардың мөлшерлік көрсеткіштері, сынама құрамындағы кен сипаты, сына ...

                                               

Сынамалық игеру

Сынамалық игеру - мұнай кенорнын немесе оның бөлігін барлау және алғашқы өндіру ұңғымалары көмегімен сынамалау мақсатында пайдаланудың бастапқы кезеңінде жүргізілетін жұмыстар. Сынамалау кезінде өнеркәсіптік игеру жүйесі мен оның көрсеткіштерін ж ...

                                               

Сынап хлориді

Сынап хлориді, Алмас, наркүміс HgCl 2 - күшті әсер ететін улы зат. Ақ түсті ұнтақ немесе кристалл түрінде кездеседі. Суда нашар, ал спиртте, эфирде, бензолда және басқа органик. еріткіштерде жақсы ериді. Меншікті салмағы 5.4, балқу t 277-2800С, қ ...

                                               

Сындарлы күй

Сындарлы күй - тепе-теңдікте болатын екі фазаның фазалар соған жеткенде қасиеттері жағынан барабар болып шығатын күйі. Сындарлы күй температураның, қысымның және үлестік көлемнің сындарлы мәндерімен сипатталады.

                                               

Сындарлы қысым

Сындарлы қысым. Қызу қаншалықты төмен болса да, газдың сұйық жағдайға өтуі мүмкін емес шектік қысым мөлшері. Сындарлы қызу. Кандай да болмасын қысым жағдайында газдың сұйық күйге өту мүмкіндігін қапысыз шектейтін қызу мөлшері. Қызудың бұл мөлшерд ...

                                               

Сынды кезең

Сынды кезең - сынды кезең. Эмбриологияда - организмнің немесе оның бөліктерінің зақымдаушы әсерге ең сезімтал болатын кезеңі онтогенез кезеңі: сүт қоректілер мен адамда организмнің бұл даму кезеңі имплантация мен плацента қалыптасу аралығын алып ...

                                               

Сыну көрсеткіштерінің дисперсиясы

Сыну көрсеткіштерінің дисперсиясы - жарық толқындарының ұзындығына байланысты заттың сыну көрсеткіштерінің өзгеруі. Сыну көрсеткіштерінің дисперсиясы қалыпты және ауытқымалы болады. Біріншісінде сыну көрсеткіштері жарық толқындарының ұзындығы қыс ...

                                               

Сыншыл реализм

Сыншыл реализм – әдебиеттегі көркемдік әдіс. Өмірді сан қырынан зерттеп, қоғамның адамзаттық нормаларға қайшы келетін кемшіліктерін сынға алады. Типтік жағдайда типтік образдар жасау арқылы өмірді неғұрлым шынайы суреттеуге ұмтылып, адамдар тағды ...

                                               

Сынып тәрбиешісі

Сынып тәрбиешісі - педагогика жұмыскер.Оның қызметтік міндеттеріне мыналар кіреді: баланың тұлға ретінде қалыптасуына және дамуына қажет жағымды жағдайлар жасауға ықпал ету; оның тәрбиесінің жүйесіне қажет өзгерістер енгізу; баланың оқушылар мен ...

                                               

Сынықты карбонатты таужыныс

Cынықты карбонатты тау жынысы - Өзге сынықты тау жынысытарға қарағанда түрлі-түрлі түзілім жағдайында қалыптаса алатын шөгінді тау жынысытардың арнаулы түрі. Мысалы, олар төменде келтірілген үш жолмен қалыптасуы ықтимал: 1) Бұрыннан бар карбонатт ...

                                               

Сынықты таужыныс

Cынықты тау жынысы - Әр түрлі минералдар мен бұрыннан бар тау жынысытардың сынықшаларынан тұратын шөгінді тау жынысытардың жалпылпылама атауы; ірі сынықтылары мен зоркесектілері - "псефиттер", ортатүйірлілері - "псаммиттер", ұсақтүйіршіктілері - ...

                                               

Сынықты әктастар

Сынықты әктастар. Карбонатты түйірлерден құралған, көмірқышқылды әкпен керіштенген механика пікшетінділерден тұратын таужыныстар. Синонимдері- "кластикалық әктастар кластогендік әктастар

                                               

Сынықтық құрылым

Сынықтық құрылым- сынықты шөгінді таужыныстар құрылымдарының жалпылама аты. Сынықтарының ірілігіне қарай Сынықтық құрылым. псефиттік, псаммиттік, алевриттік болады. Синонимі: кластық қүрылым.

                                               

Сынған құмыра белгісі

Сынған құмыра белгісі. Бұл белгілі кеңсірік қуысының қабырғалары бүтін болған жағдайда, үстіңгі жақ сүйегінің жабық сынығын анықтауға арналған. Үстіңгі тістерді ұрып көргенде "таза" дыбыс орнына жарылған құмыра тәріздес жарықшақты дыбыс естіледі.

                                               

Сыптай

Сыптай Түсіндірме сөздікте бұның екі мағынасы берілген: 1)Тартылған сымдай түп-түзу, оқтай. "Сонан кейін сыптай сымбатты теректер өскен қатармен жүріп отырды" ; 2)қынап тігілген, тап-тар, құнтиған. "Қыздардың үшеуінің де кигені - сыптай трико шал ...

                                               

Сырдария көшесі (Астана)

Сырдария көшесі Ж.Омаров көшесінен басталып, Күлтегін орамында аяқталады. С.Сейфуллин, Қарағанды, Ә.Жангелдин көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 1204.8 м. Сырдария - Орта Азиядағы ірі өзен. Қарадария мен Нарын өзенінің Ферғана қазан шұңқырының шығ ...

                                               

Сырдария тасбекіресі

Тип Хордалылар Клас Балықтар Отряд Бекіретәрізділер Тұқымдас Бекірелер Туыс Тасбекірелер Түрдің авторы Kessler Құрып бітудің қарсаңындағы немесе тіптен құрып біткен, өте сирек кездесетін эндемикті тур. Бұрын Сырдария су алқабын Қарадариядан сағас ...

                                               

Сырдария шөгінді алабы

Сырдария шөгінді алабы - эпигерциндік Тұран тақтасының шығыс бөлігіндегі, мезозой-кайнозойлық үміттенерліктей мұнайлы-газды шөгінділермен көмілген ішкі платформалық ойысым. Негізгі бөлігі Қызылорда облысында, тек Батыс Тянь-Шаньнің сілемдеріне жу ...

                                               

Сырдарья шөгінді алабы

Сырдарья шөгінді алабы солтүстік-шығысында және оңтүстік-батысында Ортаңғы және Оңтүстік Тянь-Шань тауларымен шектелген өзімен аттас ойыспен байланысты. Алаптың солтүстік-батыс шекарасы морфологиялық тұрғыдан оқшауланбаған, сондықтан ол шартты тү ...

                                               

Сырмия

Сырмия – ұшқаттар тұқымдасына жататын егін арасына өсетін арамшөп. Оның тұқымы бидаймен бірге тартылса нанның дәмі кермек татып кетеді. Сырмияның тұқымынан 25 - 27 процент май шығады.

                                               

Сырниктер

Сырниктер - өсімдік және жануар майларында қуырылатын, құрамы ұн мен ірімшіктен тұратын тамақ. Ірімшікке ұнды себелеп отырып салып, қамыр түзілгенше араластырады. Қамырға сода қосып диаметрі 4 см болатындай қамыр білемдерін жасайды да олардан түй ...

                                               

Сыртшаңжал

Сыртшаңжал - Қарақия ауданы мен Түрікменстан шекарасын бойлық бағытпен қиып өтетін қоныс. Жалпы ұзындығы 70 км-ден астам, Қазақстан аумағындағы ұзындығы 20 км-ге жуық. Енсіз келген қоныс беті негізінен жазық. Қазақстан аумағы сайлы-жыралы келген. ...

                                               

Сыртқы (шалғай) жабдық

Сыртқы жабдық оборудование; peripheral equipment) - компьютерге қосыла алатын кез келген шалғай құрылғыға берілген жалпы атау; компьютердің сыртқы құрылғыларының кешені. Сыртқы құралдардың жоқтығы компьютердің жұмыс істеуіне ешқандай кедергі келт ...

                                               

Сыртқы атау

Сыртқы атау - программалық модульде пайдаланылатын, бірақ одан тыс анықталған атау; программалық модульде осы модульден тыс жатқан объектіге сілтеме жасауға қолданылатын атау.

                                               

Сыртқы ақпараттық жасақтама

Сыртқы ақпараттық жасақтама - информацияны жіктеу мен кодтаудың және бірыңғайланған құжаттама жүйесінің біртұтас жиынтығы болып саналатын ақпараттық жасақтаманың түрі.

                                               

Сыртқы жад

Сыртқы жад ; external storage; external memory) - ақпаратты машинадан тыс сақтауға арналған құрылғы; магниттік диск, иілгіш магниттік, оптикалық диск, стример және т.б. мәліметтерді ұзак уақыт сақтауға арналған мәлімет жинақтауыштар.

                                               

Сыртқы интерфейс

Сыртқы интерфейс - ішкі жүйенің сыртқы объектілермен әрекеттестігінің құралдары мен ережелері. Ал жүйенің қалған құрауыштарымен әрекеттестігі ерекше болады.

                                               

Сыртқы модель

Сыртқы модель - мәліметтер базасын басқару жүйесінің архитектурасында - мәліметтер базасы туралы пайдаланушының түсінігін бейнелейтін сыртқы деңгейдегі меліметтер моделі.

                                               

Сыртқы саясат

Сыртқы саясат - халықаралық аренадағы мемлекеттер мен халықтар арасындағы өзара қарым-қатынасты реттеуші саясат. Сыртқы саяси мақсаттар ұлттық мүддеге негізделеді. Оларды жүзеге асыру арқылы мемлекет сыртқы саяси қызметті атқарады. Мемлекеттің сы ...

                                               

Сыртқы сақтауыш құрылғы

Сыртқы сақтауыш құрылғы - компьютердің басқа блоктарымен құрылымдық түрде біріктірілмеген және ақпараттың үлкен көлемін сақтауға арналған сақтауыш құрылғы; есептеу машинасының қалып-күйіне тәуелсіз, ақпаратты келесі қолданғанға дейін жеке түрде с ...

                                               

Сыртқы схема

Сыртқы схема - қосымша программалар үшін мәліметтер базасын басқару жүйесімен сүйемелденетін мәліметтер базасының схемасы. Ол тұжырымдамалық схеманың ішкі жиыны болып саналады.

                                               

Сыртқы экономикалық қызмет

Сыртқы экономикалық қызмет - мемлекеттік түрлі меншіктегі субъектілердің және жалпы ұлттық шаруашылықтың неғұрлым жоғары тиімділікпен жұмыс істеуіне қол жеткізу үшін халықаралық еңбек бөлінісінің артықшылықтарын пайдалану мақсатымен әлемдік нарық ...

                                               

Сыртқы құрылғыдан болатын үзілім

Сыртқы құрылғыдан болатын үзілім - сыртқы құрылғының: терминалдың, енгізу-шығару құрылғысының, жинақтауыштың және т.б. сигналымен шақырылатын үзілім.

                                               

Сыртқы ұсыну

Сыртқы ұсыну - мәліметтерді адамның оқуына қолайлы формада ұсыну; мәліметтер базаларында - мәліметтерді пайдаланушыға ұсыну; мәліметтер базасының бағыныңқы схемасы.

                                               

Сырым мешіті

Сырым мешіті -1896 жылы татар сәулет өнері үлгісімен салынған. 26x10 м көлеміндегі бұл мешіт күмбезсіз, михрабы шығыңқы, бір мұнаралы болған. Қабырғалары қызыл кірпіштен қаланған, қалың - 1 м. Сыртқы көрінісіне келсек, сол кезеңнің дәстүрі бойынш ...

                                               

Сырымбет көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №46 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы. Сырымбет көшесі Б.Момышұлы даңғылынан басталып, Жанкент көшесінде аяқталады. Талғар, Обаған көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 950.1 м. Сырымбет - Көкшетау қыратының солтүстік-батыс жағындағы үс ...

                                               

Сырымбет қырғыны

Басқа мағыналар үшін Сырымбет деген бетті қараңыз. Сырымбет қырғыны – Ресей империясының озбырлық әрекетіне қарсы болған көтеріліс. 1916 жылы патша үкіметінің жарлығымен майдандағы қара жұмысқа адам алына бастағанда, қазақтардың арасынан алғашқы ...

                                               

Сырықкеткен

Сырықкеткен – Оңтүстік Үстірттегі Қаратүлейдің солтүстік жағындағы құдық. Ел аузындағы аңызда қатар отырған екі ауылдың жігіттері құдық қаздырып жатқанда, бір ауылдың құдығына түсіп кеткен сырық жер астындағы ағыспен келіп екіншісінің түбінен шығ ...

                                               

Сырықтың келтірілген еркін ұзындығы

Сырықтың келтірілген еркін ұзындығы. μ l = l 0 {\displaystyle \mu l=l_{0}}, мұндағы μ - келтірілген ұзындық коэффициенті, l 0 {\displaystyle l_{0}} - еркін ұзындық дегенді берілген сыры тәрізді кризистік күші бар топсалы тиянақталған сырықтың ұшы ...

                                               

Сырға

Сырға – сән үшін тағылатын зергерлік бұйым. Сырға тағу бүкіл дүние жүзі халықтарына тән әдет. Сырғаны көбіне әйелдер құлаққа тағады, кейбір елдерде мұрынға тағу да кездеседі. Сырға неолит заманында сүйектен, мүйізден, қола дәуірінде металдан жаса ...

                                               

Сырғыма қанаты

Сырғыма қанаты - сырғыма құрылымның жыртылу жігіне шендес орналасқан, сол жазықтық бойымен қозғалыстарға ұшыраған бір жақ бөлігі; қарсы жактағы бөлігімен салыстырғанда көтеріңкі немесе түсіңкі болуы мүмкін.

                                               

Сырғын

Сырғын - декорация үшін өсірілетін екіжылдық шөп өсімдігі. Сабағының сыртын түк басқан, тік өседі. Гүлшоғырлары масақ тәрізді немесе сыпырғы сияқты болып өседі.

                                               

Сырқатнама

Сырқатнама - ауру ағымын, дәрігердің барлық тағайындаған емін, оның нәтижесін және сырқаттамасын тіркейтін негізгі құжат. Сырқатнама, мұрағаттық сақтауға жататын және емделушінің өмір бойы денсаулығын кадағалауға, тағайындалған емшараларының тиім ...

                                               

Сығанақ көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №19 магистраль көшесі. Сығанақ көшесі Тұран, Қабанбай батыр даңғылдарын және Сауран, Ақмешіт, Түркістан, Орынбор көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 3074.8 м. Сығанақ - ортағасырлық қала. Қызылорда облысы, Төменарық теміржол стансасыны ...

                                               

Сығылма

Сығылма - бір-біріне параллель қос қабырғасы жер қойнауларына қарай тік немесе әнтек еңістене құлайтын, онша қалың емес, алайда біршама ұзақ қашықтыктарға сағаланатын тақташа тұрқылас геологиялык дене. Эндогендік.

                                               

Сығылу диаграммасы

Сығылу диаграммасы. Сығылу кезіндегі материалдардың күйін зерттеу үшін сығылу диаграммасын құрады. Күш әсерінен бастапқы кезде аз көміртекті созымды болат 3-тің сығылу диаграммасы созылу диаграммасындай көлбеу болып диаграмма сызығы қисаяды, оның ...

                                               

Сығымдау

Сығымдау, сығу - шығатын тесігі бар қалыптың қуысында металл деформацияланып, оның бөлігі тесік арқылы ағатын қалыптау процесі. Сығымдау - ыстық және суық қалыптаудың технологиялық операциясы.

                                               

Сықпа

Сықпа - құрамына, мақсатына қарай ұнтақ, майлы заттармен қатар әр түрлі дәрі-дәрмектер кіреді. Мысалы: Кабилов ауыртпайтын пастасы; тіс езегін толтыратын Генис пастасы, алтын мен болаттан жасалған тіс протездерін жалтырататын сықпалар.

                                               

Сыңар

Сыңар Сөз мағынасы - екеудің бірі - егіздің серігі; "жалғыз" дегенмен бірдей екені әркімге аян. "Айырылған сыңарынан коңыр қозым! Қайдасың қалқатайым? Күн мен айдың, Айтсаңшы, кездескенше көбін-азын". "Сыңар" сөзінің ертедегі мағынасы езгеше болғ ...

                                               

Сыңар жол

Сыңар жол - келесі беттің бірінші жолына басылған абзацтың соңғы жолы немесе беттің соңғы жолына басылған жаңа абзацтың бірінші жолы. Келісім бойынша Wordта сыңар жолдарға тыйым салынған. Бұл мүмкіндікті іске қосу үшін Пішім-Абзац-Бетте орналасуы ...