ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 117




                                               

Романтану

Романтану орыс. романистика - Роман тілді халыктардын материалдык, рухани мәдениетін зерттейтін пәндер жиынтығы; Роман тілдері мен диалектілерінін тарихи дамуын, казіргі жағдайын зерттейтінтіл білімінін саласы. Роман тілдерінінтегін, күрылысын си ...

                                               

Ромбылық сингония

Ромбылық сингония - төменгі санаттың сингониясы. Ромбылық кристалдарда үш дара бағыт L 2 -мен немесе Р -ге нормальдармен сай келеді, осы бағыттармен кристаллографиялық координаталық осьтер сәйкес келеді. Кoординаталар жүйесі тікбұрышты. Ромбылық ...

                                               

Ромни-марш

Ромни-марш - тез жетілгіш етті-биязылау жүнді қой тұқымы. 19 ғасырда Англияның Кент графтығында жергілікті қылшық жүнді саулықтарды тез жетілгіш, ұзын жүнді лейстер қошқарларымен будандастыру арқылы алынған. Ромни-марш қойлары жұмыр да берік біті ...

                                               

Ромуалдс Анцанс

Ромуалдс Анцанс – совет, латыш театр және киноактері. 1969 жылы Латвия мемлекеттік консерваториясы театрлық факультетін бітіреді. 1971 жылға дейін вокалдық бөлімінде оқиды. 1973 жылдан бастап Я. Райнис атындағы Көркем театрында актерлік қызмет ат ...

                                               

Рональд Робертсон

Рональд Робертсон. Жаһанданудың ең танымал теорияларының бірі Робертсонның мәдени центристік тұжырымдамасы болын табылады. Робертсон әлеуметтанушылар арасында алғашқылардың бірі болып "жаһандану" терминін қолдана бастады. Робертсонның басты жорам ...

                                               

Рональд Фербенк

Ақсүйек отбасынан шыққан. Кембриджде оқығанымен, диплом алмаған. 1907 жылдан бастап кaтолик дінін қабылдаған. Ол саяхаттағанды жан-тәнімен сүйгендіктен әлемнің бірқатар елдерінде болған. 1926 жылы Рим қаласына саяхаты кезінде өкпе ауруынан дүниед ...

                                               

Росо

Росо – Мавританиядағы Трарза облысында орналасқан қала. Халық саны 55 000 адам 2005 жылғы халық санағы бойынша. Қала әкімі 2007 жылдан беріге дейін Йерим Фаса атты танымал тұлға. Қала елдегі ауылшаруашылық аудан ретінде үлкен маңызға ие. Росо маң ...

                                               

Росток (журнал)

"Росток" – прерафаэлиттер бауырластығы, Уильям Холман Хант, Данте Габриэл Россетти мен оның ағасы Уильям Россетти негізін қалаған журнал. Бас редакторы – Уильям Россетти. 1850 жылы сәуір айында "Aylott & Jones" баспасынан небәрі 4 қана нөмірі жар ...

                                               

Рота

Рота - мотоатқыштар, жаяу әскер, танк, әуе десанты, инженерлік автомобильдік байланыс, т.б. әскери бөлімше. Рота бірнеше взводтан құралады және ол батальон құрамына кіреді.

                                               

Ротавирус

Ротавирустар - реовирустар тұқымдастығына жататын туыстық. Ротавирустар сүтқоректілер мен адамдарда іш ауруларының қоздырғышы болып табылады. Тәуір зерттелгендері бұзаудың іш өту вирусы Небраски мен тышқанның індеттік іш өту вирустары.

                                               

Ротапринт

Ротапринт - шағын таралымды басылымдарды офсеттік басу тәсілімен жедел түрде басып шығаруға арналған шағын форматты ротациялық басу машинасы. Ротапринт да басу формасы ролін мәтін мен бейнесурет берілген алюминийден жасалған фольга атқарады.

                                               

Ротатор

Ротатор –– салмақсыз қатты етерженнің кемегімен айналу орталығынан тұрақты қашықтықта ұсталынатын материалдық нүкте немесе ортақ осьтің маңайында бірдей жиілікпен айналатын сондай нүктелердің жиынтығы.

                                               

Ротациялық басу машиналары

Ротациялық басу машиналары - басу аппараттары үздіксіз айналып тұратын басу формасы орналасқан және оған қағазды жанастыра қысып тұратын басу цилиндрлерінен құрылған машиналар. Табақты және рулонды ротациялық басу машиналары болады. Ротациялық ба ...

                                               

Рса

Рса - Башқұртстанның Илишев ауданындағы ауыл, Рсаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 942 адамды құрады. Пошта индексі - 452263, ОКАТО коды - 80230860001.

                                               

Рубивирус

Рубивирус - тогавирустар тұқымдастығына кіретін жалғыз ғана - қызамық вирусынан тұратын туыстық. Бұл қызба мен дененің түгел бөртуі қатар жүретін жіті жұқпалы аурудың қоздырғышы. Сумен таралып, туа біткен кемтарлық пен жатырдағы баланың өлімін ту ...

                                               

Руда Досымбекова

Руда Досымбекова, өлкетанушы. АлМУ-ды бітірген. 1966- 99 жылдары "Әуезов үйі" ғылыми-мәдени орталығында қызмет істеді. Әууезовтің "Абай Құнанбаев" кітабын, "М.О.Әуезов творчествосы бойынша библиографиялық көрсеткішті", "М.0.Әуезовтің қолжазба мұр ...

                                               

Рудалану коэффициенті

Рудалану коэффициенті - құрылысы барынша күрделі кендер қорын есептеу барысында қолданылатын түзетпе коэффициент; нақты рудалы өңірлер кешелілігінің, ауданның көлемінің бүкіл рудалы қабат көшелілігіне ауданына, көлеміне қатынасымен кескінделеді; ...

                                               

Рудалануды бақылау

Рудалануды бақылау - рудалардың, шоғырлану процесін геологиялық металтектік тұрғыдан қамтамасыз ететің факторлар жиынтығы. Әдетте P. Б дың құрылымдық, магмалық немесе стратиграфиялық түрлері жайлы түсініктер қалыптасқан. Мәселен, рудалануды бақыл ...

                                               

Рудалы белдем

Рудалы белдем - геологиялық құрылыс ерекшеліктері тұрғысынан нақтылы руда пішіндері мен түрлерін кіріктіруге мейілінше бейім болып келетін, ұзынынан-ұзақ созыла сағаланатын ауқымды аймақ - құрылымдық металтектік белдемдердің рудалы обылыстар мен ...

                                               

Рудалы кешен

Рудалы кешен – қозғалмалы белдемдер дамуының нақтылы сатысына тәуелді, нақтылы магмалық кешенмен тектік немесе паратектік байланыста қалыптасқан рудалы кендер тобы. Құрылымдық-формациялық кешен – геологиялық құрылымдардың арнаулы түрлерінің дамуы ...

                                               

Рудалы қалта

Рудалы қалта – кіріктіруші жыныстар арасында тереңдіктерге қарай солпия созылған шағын ғана рудалы дене; мөлшері жағынан штоктармен қарайлас.

                                               

Рупорлық-айналық антенна

Рупорлық-айналық антенна - құрамында бір немесе бірнеше айна және рупор болатын антенна. Рупор түбінде қоздырылатын сфералық толқын айна арқылы шағылып жазық толқынға өзгереді. Мұндай антеннаның рупорлық-параболалық антенна деп аталатын түрі көп ...

                                               

Рур тас көмір алабы

Рур тас көмір алабы, Төменгі Рейн-Вестфалия тас көмір алабы - Германияның солтүстігінде орналасқан Батыс дағы ең ірі тас көмір алаптарының бірі. Алап Төменгі Рейннің оң жағалауы мен сол жағалауының аздаған бөлігін алып жатыр. Рур тас көмір алабын ...

                                               

Русская Правда

"Русская Правда" − саяси, қоғамдық әдеби газет. 1878-1880 жылдары Санкт-Петербург қаласында жарық көреді. Мерзімдік басылымның бас редакторы жазушы Д.К. Гирс болады. Ол Добро-Глаголь деген әдеби бүркеншік атымен фельетондар жазатын. Басшылық тара ...

                                               

Русская Швейцария

Русская Швейцария - Башқұртстанның Белебеев ауданындағы ауыл, Максим-Горьков ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 228 адамды құрады. Пошта индексі - 452014, ОКАТО коды - 80209816004.

                                               

Русский вестник

"Русский вестник" − Ресейдегі ХІХ ғасыр мен XX ғасырдың басында кезеңдік үзіліспен жарық көрген журнал атауы. С.Н. Глинканың "Русский вестник" журналы 1808-1820 және 1824 жылдары Мәскеуде Ф.В. Ростопчиннің қаражатымен жарық көріп отырады. Н.И. Гр ...

                                               

Русское богатство

"Русское богатство" − ай сайын шығатын әдеби және ғылыми журнал. 1876-1918 жылдары Санкт-Петербург қаласында басылып шығады. Алғаш 1876-1878 жылдары Санкт-Петербург қаласында "Журнал торговли, промышленности, земледелия и естествознания" деген ат ...

                                               

Рут Бенедикт

Бенедикт Рут - - америкалық мәдени антрополог. Оның негізгі ғылыми нәтижесі мәдениет пен тұлғаны байланыстыратын психологиялық бағыттылықты зерттеуінде. Сонымен қатар нәсілдерді зерттеуде де елеулі үлес қосты

                                               

Руткевия

Руткевия М.Н. - орыс әлеуметтанушысы. Әлеуметтануға "Әлеуметтік ауысулар" терминін енгізді. Оның айтуынша "әлеуметтік мобильділік" түсінігі әлеуметтік кұрылымындағы өзгерудің кез келген процесі туралы ойларды өзінің мазмүнына қосады. Ол интеллиге ...

                                               

Рухани - адамгершілік тәрбиесі

Рухани - адамгершілік тәрбиесі - өмірге адамның тұрақты және үйлесімді дамуын қамтамасыз ететін құндылықты қатынасты қалыптастыру. Рухани тәрбие - борыш, әділеттік, шындық, жауапкершілік, т.с.с. адамның ісі мен ойына жоғары мән бере алатын қасиет ...

                                               

Рухани-тарихи мектеп

Рухани-тарихи мектеп - неміс әдебиетінде туған бағыт. Осы мектептің философиялық негізі, Ницшенің "Өмір философиясының" және әсіресе Дильтейдің идеяларынан құралды.

                                               

Рушанийа

Рушанийа - рошаншылар, шәкірттері мен ізбасарлары арасында Пир-и Рошан деп атаған, Баязит Ансари негізін қадаған мұсылмандық қауымының атауы. Рушанийа қауымы XVI ғ-дан бастап, көптеген ауған тайпалары арасына тарады. Ауған феодалдары мен моғолдар ...

                                               

Рыбкин

Рыбкин - Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы қыстақ, Рязан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 13 адамды құрады. Пошта индексі - 453162, ОКАТО коды - 80249880006.

                                               

Рызық

Рызық, ризк 1. Кұранда да - адамға Аллаһтың бөлген тіршілік рызығы, дәмі. Оның ар-Раззақ "үлестіруші", "рызық беруші" деген теңеулері осыдан шыққан. 2. Диуана қатарына жатқызылған адамдарға бөлінетін азық-түлік Омар өлгенде 638 ж. алғаш рет азық- ...

                                               

Рыскүл Аманбекова

Рыскүл Аманбекова - тележурналист. ҚазМУ-ді бітірген. ҚазТАГ-та аудармашы. "Лениншіл жас" газетінде тілші. 1990 жылға дейін қазақ КСР ҒА-сы жанындағы "Ғылым" баспасында редактор, 1990 жылы қазақ теледидарында бас редактор, бағдарламалар қызметіні ...

                                               

Рэкет

Рэкет - әдетте, қауіп-қатер, аяусыз күштеу, кепілдікке адам алуды қолдану арқылы, ұйымдасқан қылмыстық топ нысаны түрінде көрінетін бопсалау. Қылмыстық заңнама "рэкет" сөзін қолданбайды. Рэкеттің мәнін құрайтын бопсалау, іс жүзінде көп жағдайда б ...

                                               

Рүстем – дастан

Рүстем-Дастан парсы ақыны Ә.Фирдаусидың "Шаһнама" эпопеясы негізінде Т.Ізтілеуов жырлаған дастан. Ақын мұнан бұрын "Шаһнама" тақырыбында "Самұрық", "Дарапнама", "Әшкәбус" дастандарын жазған. 1934 жылы Фирдаусидің 1000 жылдық мерейтойы тұсында "Ша ...

                                               

Рүстембек Жиенбайұлы

Рүстембек Жиенбайұлы – жырау. Сыр бойының ақындары Балқы Базар, Кете Жүсіп, Тұрмағамбет, Омарлардан тәлім алған. Сыр, Қаратау өңірі ақындарының шығармаларын халыққа кеңінен насихаттаған. "Көроғлы", "Алпамыс", "Қобыланды", т.б. дастандарды жатқа а ...

                                               

Рұқсат беру

Рұқсат беру - кейбір құрылғыны немесе міндетті ішінара активтендіру. Егер бірнеше құрылғы өзара параллель жалғастырылса, онда ішінара активтендіру бөлінген сызық бойынша белгілі бір сигналды немесе жалпы сызық не шина бойынша сигналдар үйлесімін ...

                                               

Рұқсатсыз қатынас құрудан қорғау

Рұқсатсыз қатынас құрудан қорғау - белгілі бір мәліметтерді басқалардың рұқсатсыз пайдалануын болдырмау үшін аппараттық, программалық және құпия сөз жазу тәсілдерін және оларды ұйымдастыру шараларын жүзеге асыру.

                                               

Рәбиға Аманжолова

Рәбиға Аманжолова - тіл маманы, теледиктор. Иван Франко атындағы Житомир педагогикалық институтын, Целиноград ауылшаруашылық институтын, ҚР Сыртқы істер миннің Дипломатиялық академиясын бітірген. Еңбек жолын 1979 жылы Целиноград облысы телерадио ...

                                               

Рәміз

Рәміз - белгілі бір адамдар тобы үшін шартты мағынасы бар заттай белгі. Ол адамның, қандай да бір аң-құстың, жануардың немесе басқа да табиғат тіршіліктерінің, құрал-сайманның бейнесі болуы мүмкін. Бірнеше бейне өзара үйлесімде орналастырылған Рә ...

                                               

Рәсім

Рәсім - символдық мән мағынадағы әлдеқандай оқиғаларды немесе күндерді мерекелеуге арналған әрекеттердің дәйектілігі. Оқу-тәрбие мекемелерінде Рәсім бала ұжымы өмірінің кейбір оқиғаларына салтанаттық және көріктік беру,дәстүрлерді құру және бекіт ...

                                               

Рөлдер бөлінісі

Рөлдер бөлінісі - жеке адамның уақтылы өмірінен белтілі бір рөлді ығыстырып, оны санадан өшіру жолымен, бірақ осы рөлге тән рөлдік талаптар жүйесіне жауаптық қабілетті сақтау аркылы рөлдік қозуды төмендету үшін қолданылатын салаланбаған әдістерді ...

                                               

С-есептеуі

С-есептеуі - қатынастар үстіндегі алгебралық операциялар тізбегіндегі өрнектерді жетілдіру арқылы болатын хабарламалық есептеу.

                                               

С.А.Герасимов атындағы Бүкілресейлік мемлекеттік кинематография институты

БМКИ – КСРО-да киноөнері мамандарын даярлайтын жоғары дәрежелі оқу орны. 1919 жылы дүниежүзі бойынша тұңғыш рет Мәскеуде режиссерлер, операторлар, актерлер, суретшілер даярлайтын кино мектебі ашылды. Мұны белгілі актер әрі режиссер В.Гардин басқа ...

                                               

С.Разин қысқа көшесі (Астана)

С.Разин №1 қысқа көшесі Жамбыл көшесінен басталып, Мәскеу көшесінде аяқталады. Домбыралы, С.Разин көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 410.5 м. Степан Тимофеевич Разин 1630-1671 - Дон казагы, Ресейдегі шаруалар көтерілісінің жетекшісі.

                                               

С.Челюскин көшесі (Астана)

С.Челюскин көшесі Шығанақ көшесінен басталып, С.Сейфуллин көшесінде аяқталады. Ә.Жанбосынов, Кенесары, Т.Бигелдинов, Ә.Әлімжанов, Абай даңғылын, Ж.Омаров көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 1243.1 м. Челюскин Семей 1700-1760 - орыс поляр зерттеушісі ...

                                               

Сorel Draw

Сorel Draw – машиналық графиканың нағыз шедеврлерін жасау үшін қолданылатын компьютерлік дизайнердің құралы. Түрлі-түсті көркемдеулерді; күрделі сызбаларды, кітаптар мен журналдар мұқабаларының фигуралық кітапталарын, фотографиялық шын және фанта ...

                                               

Сёма

Сёма - мазамұн турғысында ен кіші, ен түпкі бірлік. Сёма шындық өмірде белгіленген заттар мен құбылыстардың түрліше қасиеттерінің тілдегі қарапайым бейнесін білдіреді. Мысалы, тарихи тұрғыда туркі-моңғол тілдеріне ортак қой - қошқар - қозы - қоша ...