ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 112




                                               

С.Разин қысқа көшесі (Астана)

С.Разин №1 қысқа көшесі Жамбыл көшесінен басталып, Мәскеу көшесінде аяқталады. Домбыралы, С.Разин көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 410.5 м. Степан Тимофеевич Разин 1630-1671 - Дон казагы, Ресейдегі шаруалар көтерілісінің жетекшісі.

                                               

С.Челюскин көшесі (Астана)

С.Челюскин көшесі Шығанақ көшесінен басталып, С.Сейфуллин көшесінде аяқталады. Ә.Жанбосынов, Кенесары, Т.Бигелдинов, Ә.Әлімжанов, Абай даңғылын, Ж.Омаров көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 1243.1 м. Челюскин Семей 1700-1760 - орыс поляр зерттеушісі ...

                                               

Сorel Draw

Сorel Draw – машиналық графиканың нағыз шедеврлерін жасау үшін қолданылатын компьютерлік дизайнердің құралы. Түрлі-түсті көркемдеулерді; күрделі сызбаларды, кітаптар мен журналдар мұқабаларының фигуралық кітапталарын, фотографиялық шын және фанта ...

                                               

Сёма

Сёма - мазамұн турғысында ен кіші, ен түпкі бірлік. Сёма шындық өмірде белгіленген заттар мен құбылыстардың түрліше қасиеттерінің тілдегі қарапайым бейнесін білдіреді. Мысалы, тарихи тұрғыда туркі-моңғол тілдеріне ортак қой - қошқар - қозы - қоша ...

                                               

Сібір борщевигі

Сібір борщевигі - ұлттық асханаларда қолданылатын ірі шөптесін өсімдік. Саңырауқұлақты пайдаланбайтын елдерде кең тараған. Грузияда - корквета, армянша - бох, бохи. Жапырақтарынан қайнатқан сорпаның дәмі саңырауқұлақ сорпасындай болады. Жапырақ к ...

                                               

Сібір ырғайы

Сібір ырғайы – байсаттар тұқымдасы қызыл ырғай түріне жататын сабағы өте жеңіл, өзегі борпылдақ ағаш. Ел арасында бұл ырғайдың тамыры, сабағы дәрі ретінде пайдаланылады. Қабығын қайнатып, оның суын іш айдауға, несеп тоқтағанда ішеді, гүлі мен жем ...

                                               

Сіле, ішек-сілесі қату

Сіле, ішек-сілесі қату Ішегі түйілгенше күлуді кейде "ішек-сілесі қатты" деген қос сөзді трікеспен де ұғындырамыз. "Вагоннан үшеуіміз шыққанда, көршілес купелерде біздің жайымызды білетін адамдар ішек-сілесі қатып күліп қоя берді". "Қазақ тілінің ...

                                               

Сілеті көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №17 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы. Сілеті көшесі Ғ.Мұстафин көшесінен басталып, Ақарыс, Бекарыс, Жанарыс көшелерін қиып өтіп, Бурабай көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 596.9 м. "Сілеті" - суға байланысты туған атау. Қазақстанның б ...

                                               

Сілкіндіргіш

Сілкіндіргіш - лабораториялық зерттеуде елеуішті талдау жүргізу үшін қолданылатын елеуіштер жиынтығын сілкіндіріп, елеуді тездетуге қолданылатын қондырғы.

                                               

Сілтілі жыныстар

Сілтілі жыныстар. Сілтілі металдары мол жыныстар сілтілі болып аталады. Олардың тереңдік түрлері - сілтілі граниттер, сілтілі сиениттер және басқалар. Олардың барлығында көбінесе калийлі және натрийлі дала шпаттары, нефелин, канкрииит, содалит, л ...

                                               

Сілтілі таужыныстар

Сілтілі тау жынысытар - құрамында сілтілі металдар біршама көп магмалық тау жынысытар. тау жынысы түзетін басты минералдар: дала шпаттары, пироксен, сілтілі амфиболдар, фельд- шпатоидтер.

                                               

Сілтілік көрсеткіші

Сілтіллік көрсеткіші - гранитоидтердің металдылығын анықтау үшін қолданылатын петрохимиялық параметр: А = - Са. Сілтіллік көрсеткіші альбиттену дәрежесінің параметрімен бірге қолданылады: В =: К.

                                               

Сілтілік қышқылдық минералдар

Сілтілік қышқылдық минералдар - шөгінді жиналған ортаның сілтілік, бейтараптық, қышқылдық дәрежесі туралы мағлұмат беретін минералдар. Өте сілтілі жағдайды магнезит, доломит, гейлюссит, сода, гидромагнезит, Самонтмориллонит, гедройцит, сепиолит, ...

                                               

Сілтілер

Сілтілер - сілтілік, сілтілік-жер металдардың және аммонийдің гидроксидтері. Сілтілерге суда жақсы еритін негіздер жатады. Электролиттік диссоциация кезінде сілтілер OH − анионын және метал катионын түзеді. Сілтілерге мыналар жатады: Периодтық жү ...

                                               

Сілтеме

Сілтеме - 1) қандай да бір объектіге арналған нұсқағыш; 2) тілдің сипатталган элементін белгілеуге пайдаланылатын тілдік құрылма; 3) хабарланған объектіні ұқсастыру.

                                               

Сілтеуіш

Сілтеуіш - Windows ортасының жүйеге қызмет ету программасы немесе жүйелік бумасы. Ол дискілердегі файл жүйесінің бұтақ тәріздес құрылымын аралап көріп, ондағы мәліметтермен жұмыс істеуді және компьютер құрылғыларын тағайындау, орнату істерін жүзе ...

                                               

Сірес

Сірес - бұл ойын күш сынасу үшін ойналады. Бір жігіт таза көгалды жерге немесе спорт залында төселген кілем үстіне екі қолын төбесіне қойып шалқасынан сіресіп сұлап жатады. Ол барлық буындарын былқылдамастай етіп, қатайта және түзу жату керек. Ек ...

                                               

Сірке суы

Сірке суы - құрғақ жүзім шараптарын табиғи түрде немесе көмірсулар мен спирттерді жасанды жолмен ашытып алынатын өнім. Аспаздықта кеңінен қолданады. Саудаға сірке суы 80%-дық эссенция түрінде немесе 3% және 9% ерітінді күйінде түседі. Барлығын ас ...

                                               

Сірке қышқылы

Сірке қышқылы - этан қышқылы, CH 3 COOH – бір негізді органикалық қышқыл. Ол өткір иісті, қышқыл дәмді, тұссіз сұйық. Сусыз сірке қышқылының балқу t 16.75ӘС, қайнау t 118.1 ӘС, тығызд. 1.055 г/см3.

                                               

Сіңірдің созылуы

Буынға шамадан тыс созу күші түскенде оның айналасындағы сіңірлер созылады. Қол-аяқ бұлшық еттерінің соғылғандығы мен созылуын тек рентгеноскопия арқылы ғана анықтауға болады. Шытынап сынған жер мен буынның созылуына бірдей ем қолданылады. Буынды ...

                                               

Сіңісу

Сіңісу - интрузиялардың жерқыртысына бірте-бірте енуі барысында интрузия магмаларына тән жоғары температуралар әсерінен жапсарлас таужыныстар бөлігінің балқуы және бұл балқымаларды магманың өз бойына сіңіріп алуы. Мұның нәтижесінде өзіндік өзгеше ...

                                               

Сіңбе су

Өтімді таужынысқа сүзбелене сіңуі нәтижесінде қалыптасатын, негізінен алғанда атмосферада туындаған сулар есебінен құралған жерасты суы.

                                               

Сіңбелену

Сіңбелену - атмосфералық және жерүсті суларының әртүрлі капиллярлы, субкапиллярлы кеуектер мен жарықшақтар арқылы топырақ пен тау жыныстарына ену процесі. Грунтқа сіңіскен судың бүкіл жауын-шашын суына қатынас мөлшері сіңбелену коэффициенті деп а ...

                                               

Сіңбелену белдемі

Сіңбелену белдемі - Атмосфералық жауын-шашын суларының таужыныстарға сіңу процесі жүзеге асатын жер қыртысының беткі қабаты. Бұл қабаттың қалыңдығы грунт сулары деңгейімен анықтала отырып, сол аймақтың бедеріне және климатына тәуелді болып келеді ...

                                               

Саба (ыдыс)

Саба - қымыз, шұбат ашыту, іркіт пісу үшін пайдаланылатын, мал терісінен тігілетін ыдыс. Саба тігетін терінің шел майы мен көк етін қырып тазалап, ағынды суға байлап шаң-тозаңынан арылтады. Содан кейін терінің жүнін қырып тақырлайды да, қайыңның ...

                                               

Саба, сабалық кезең

Саба, сабалық кезең - өзен суы режімінің тұрақты деңгейі төмен және су шығыны аз болатын фазасы. Ұзақтығы 10 куннен аспайды. Әсіресе ауа райының құрғақ немесе суық жағдайында, өзеннің, негізінен, грунт суларымен қоректенетін кезінде айқын байқала ...

                                               

Сабақтан тыс жұмыс

Сабақтан тыс жұмыс - мектептің сабақтан тыс уақытта оқушылардың білімін, іскерлігін, дағдысын, кеңейту және тереңдету үшін, дербестігін, дара кабілеттерін дамыту үшін, соны мен бірге олардың қызығушылықтарын қанағаттандыру және бос уақытын белсен ...

                                               

Сабақтас құрмалас сөйлем

Сабақтас құрмалас сөйлем - құрамындағы жай сөйлемдері бір-бірімен сабақтаса байланысқан құрмаластың түрі. Сабақтас құрмалас сөйлем құрамындағы алғашқы жай сөйлемнің баяндауышы тиянақсыз тұлғада келіп, екіншісіне бағына байланысады. Мысалы: Қасым ...

                                               

Сабақтаса байланысу

Сабақтаса байланысу орыс. подчинительная связь - компоненттері өзара тен болмай, бір-біріне бағына, бірін-бірі бағындыра байланысу.Сабақтаса байланысу казак тілінде сабактас күрмалас сөйлемдерге, сезтіркестеріне тән: Сабактас күрмалас сөйлем комп ...

                                               

Сабақты етістік

Сабақты етістік - табыс септігіндегі сөзді керек ететін етістік түрі. Табыс септікті тура толықтауышты меңгеру немесе меңгере алмау қасиетіне қарай етістіктер салт және сабақты болып бөлінеді. Салт және сабақтылық категориясы етістіктің грамматик ...

                                               

Сабақты жоспарлау

Сабақты жоспарлау - нақты оқу уақыты барысында оқытушы мен оқушы әрекеттесулерін құрастыру. Негізі оқытушының оқу-тәрбие іс-әрекетінің және оқушылардың оқу материалының мазмұнын меңгеруі, дамуы және тәрбиеленуі бойынша оқушылардың оқу-танымдық іс ...

                                               

Сабақтың құрылымы

Сабақтың құрылымы - сабақты үйлестірудің әр түрлі нұсқаларында оның негізгі сипаттамаларының сақталуы мен тұтастығын қамтитын сабақ элементтерінің жиынтығы. Бұл элементтерге мыналар жатады: сабақтың басталуын ұйымдастыру, сабақтың мақсаты мен мін ...

                                               

Сабрата (Абротон) қаласы

Сабрата қаласы – Жерорта теңізінің жағалауында орналасқан Ливия қаласы. Қазіргі Ливияның аймағында орналасқан Сиртика облысындағы көне қала. Зерттеушілердің болжамы бойынша қала біздің заманымызға дейінгі 500 жылдар шамасында Африкамен сауда жаса ...

                                               

Сабын операсы

Мыльная опера - құрамында тұрақты актерлері бар, сюжеттік желісі жалғасқан, кейіпкерлердің өзара қарым-қатынасы шиеленіскен, радиодан немесе теледидардан берілетін драмалық хикая, мелодрамалық немесе сентименталды стильде баяндалады. Термин сабын ...

                                               

Сабыншөп

Сабыншөп - қалампыр тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанның барлық аймағында таралған 1 түрі - дәрілік сабыншөп бар. Оның биіктігі 30 - 60 см, тамыры жуан, қызғылт түсті. Сабағы тік, сыртын майда түктер жапқан. Жапырақтары с ...

                                               

Сабырбай Қырықбайұлы

Сабырбай Қырықбайұлы – ғалым, ауыл шаруашылық ғылымының докторы, профессор, Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтытын бітірген. 1972–98 жылдары осы институтта қызмет атқарды. 1998 жылдан Қазақ Ұлттық аграрлық унститутінің малдәрігерлік-сани ...

                                               

Сабыркүл Асанова

Сабыркүл Асанова - инженер-технолог, ЖОО-ның топ-менеджері. Мәскеу тоқыма инстиуттың бітірген. Экономика ғылымдарының кандидаты Мәскеудегі "Трикотажница" фирмасының инженері, бас инженері, "Алмагүл" фирмасының бас инженері, директоры, "Қазақстан" ...

                                               

Сагир

Сагир - Башқұртстанның Кигин ауданындағы ауыл, Душанбек ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 279 адамды құрады. Пошта индексі - 452500, ОКАТО коды - 80236825002.

                                               

Сагит

Сагит - Башқұртстанның Архангель ауданындағы ауыл, Краснокурат ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 59 адамды құрады. Пошта индексі - 453037, ОКАТО коды - 80203828002.

                                               

Садақа

Садақа - ислам діні бойынша қайырымдылық мақсатында мұқтаж адамдарға берілетін ақшалай немесе заттай көмек. Садақа беруші қайырымдылық көрсетумен қатар, күнәсін жуу, қапыда келер көлденең кесапат, қиындықтардың алдын алып, сақтану мақсатын да көз ...

                                               

Садждх

Садждх мұсылман аңыздарында жалған Пайғамбар әйел, Мұхаммедке еліктеп өзін Аллаһтың Елшісімін деп жариялан, Исламды қабылдаған арабтардың бір бөлігін жаңа діннен бөлініп шығуына итермелегендердің бірі. Тарихи шындықта - алғашқы Исламның бір бөліг ...

                                               

Садуақас Сайран

Садуақас Сайран - Қытай халық республикасының әлеуметтанушысы. Сайран Бүрілтоғай орта меқтебін бітіріп, 1983-1987 жылдары Үрімші экономикалық университетінің саясаттану және экономикалық факультетінде оқыған. 1987-94 жылдары Шиньжан экономикалық ...

                                               

Садыр манап

Садыр батыр, хан Садыр, Садыр Арзымат ұлы - саяқ руының қаба аулетiнен. Кетмен-Төбеде туған. Сарыбағыш Көкүл бидiң жиенi. Тарихшы Белек Солтоноевтың айтуынша XVIII ғасырдың екiншi жартысында бүкiл Арқа қырғызына аты танылған елбасшылардың бiрi. Қ ...

                                               

Садық Қасиманов

Қасиманов Садық – педагог, этнолог, ақын. 1938 жылы Қазақ педагогикалық институтын бітірген. 1960 – 71 жылдары Қазақстан ғылым академиясында ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. 1939 – 60 жылдары мектептерде мұғалім болды. Қасиманов қазақ этнолог ...

                                               

Садық Әбдіжаппаров

Садық Әбдіжаппаров – Кеңес Одағының Батыры. Ұлттық қауіпсіздік органдарының ардагері, полковник.

                                               

Садық Әбдіғалымиұлы Әбдіғалыми

Садық Әбдіғалымиұлы Әбдіғалыми тіл білімі маманы, педагогикалық ғылым кандидаты, доцент, профессор. Абай атындағы қазақ мемлекеттік педагогикалық институтының шетел тілдері факультетін бітірген. 1959 - 1980 ж. Алматы педагогикалық шетел тілдері и ...

                                               

Саз (аспап)

Басқа мағыналар үшін Саз деген бетті қараңыз. Cаз - ішекті музыкалық аспап. Саздың алмұрт пішінді ағаштан жасалған негізі 10 - 14 ладтық ұзын мойынға жалғасады. Оның жалпы ұзындығы 500 - 1200 мм. Саз Орталық Азия, Ауғанстан, Түркия, Иран, Дағыста ...

                                               

Саз қалыптасу

Саз қалыптасу. Әр түрлі фациялық жағдайларда саздардың түзілуін анықтайтын жалпылама процесс атауы. Платформалық алқаптардағы Саз қалыптасу процесі біршама баяу өтеді, алайда бұл жағдайда жақсы сұрыпталған және біртекті саз қабаттары қалыптасады; ...

                                               

Сазды ерітінді

Сазды ерітінді. Нақтылы құрылымдық-механикалық қасиеттермен сипатталатын саздың судағы ерітіндісі болып табылатын, бұрғылау жұмысын жүзеге асыруда ең жиі қолданылатын жуғыштау сұйығы; құрамындағы саздың мөлшері мен сапасына, оларға химиялық тұрғы ...

                                               

Сазды карст

Сазды карст - сазды тау жыныстарындағы жарықтар бойында жер асты шайылуының әсерінен қалыптасқан жалған карсттық тип. Сазды карстқа жер асты галереяларының үстінде орналасқан тау беткейлеріндегі жыралар және олармен қосылған құдықтар лектері тон. ...